Interpelacja nr 9694
Interpelacja w sprawie skutków społecznych i zakresu pilotażu czterodniowego tygodnia pracy
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie skutków społecznych i zakresu pilotażu czterodniowego tygodnia pracy
Interpelacja nr 9694
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie skutków społecznych i zakresu pilotażu czterodniowego tygodnia pracy
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 02-05-2025
Szanowna Pani Minister,
w związku z zapowiedziami rządu Donalda Tuska dotyczącymi uruchomienia pilotażowego programu skróconego tygodnia pracy do czterech dni zwracam się z uprzejmą, lecz stanowczą prośbą o przedstawienie szczegółowych informacji dotyczących tej inicjatywy. Pomysł ten, mimo że może być medialnie atrakcyjny, rodzi szereg poważnych wątpliwości społecznych, gospodarczych i zdrowotnych.
Polityka społeczna państwa powinna być prowadzona w sposób odpowiedzialny i przewidywalny, oparty na rzetelnych analizach oraz z poszanowaniem dobra wspólnego. Obecny rząd, zamiast wspierać rodzinę i walkę z wykluczeniem społecznym, coraz częściej eksperymentuje z rozwiązaniami obcymi naszej cywilizacji pracy i etyce obowiązku. Skrócenie tygodnia pracy może – wbrew pozorom – nie tylko nie poprawić jakości życia Polaków, ale pogłębić istniejące problemy społeczne.
Z tego powodu proszę Panią Minister o odpowiedzi na poniższe pytania:
W jakich sektorach gospodarki przewidywany jest pilotaż czterodniowego tygodnia pracy i jak zostały one wytypowane?
Czy ministerstwo posiada dane lub ekspertyzy, które przewidują wpływ tej zmiany na produktywność pracowników oraz sytuację finansową przedsiębiorstw?
Jakie mogą być społeczne skutki skrócenia tygodnia pracy – szczególnie w kontekście ewentualnego zwiększenia spożycia alkoholu, bezczynności, uzależnień lub problemów rodzinnych?
Czy rząd zlecił niezależne badania na temat wpływu tego rozwiązania na zdrowie psychiczne, stabilność rodzinną oraz strukturę społeczną?
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje monitoring ewentualnych negatywnych zjawisk towarzyszących czterodniowemu trybowi pracy (m.in. wzrostu alkoholizmu, rozluźnienia więzi społecznych, pogorszenia kondycji psychicznej)?
Czy planowane są środki osłonowe dla branż i pracowników, którzy mogą zostać dotknięci niekorzystnymi skutkami tej zmiany – np. utratą godzin pracy, presją zwiększenia wydajności, trudnościami w organizacji opieki nad dziećmi?
Eksperymentowanie na społeczeństwie bez solidnych podstaw analitycznych i bez uwzględnienia specyfiki polskiego rynku pracy może prowadzić do poważnych destabilizacji społecznych. Zamiast kopiowania nieprzystających do naszej kultury modeli postuluję powrót do odpowiedzialnej polityki społecznej – opartej na wartościach pracy, odpowiedzialności i wspólnoty.
Interpelacja nr 9694
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie skutków społecznych i zakresu pilotażu czterodniowego tygodnia pracy
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 02-05-2025
Szanowna Pani Minister,
w związku z zapowiedziami rządu Donalda Tuska dotyczącymi uruchomienia pilotażowego programu skróconego tygodnia pracy do czterech dni zwracam się z uprzejmą, lecz stanowczą prośbą o przedstawienie szczegółowych informacji dotyczących tej inicjatywy. Pomysł ten, mimo że może być medialnie atrakcyjny, rodzi szereg poważnych wątpliwości społecznych, gospodarczych i zdrowotnych.
Polityka społeczna państwa powinna być prowadzona w sposób odpowiedzialny i przewidywalny, oparty na rzetelnych analizach oraz z poszanowaniem dobra wspólnego. Obecny rząd, zamiast wspierać rodzinę i walkę z wykluczeniem społecznym, coraz częściej eksperymentuje z rozwiązaniami obcymi naszej cywilizacji pracy i etyce obowiązku. Skrócenie tygodnia pracy może – wbrew pozorom – nie tylko nie poprawić jakości życia Polaków, ale pogłębić istniejące problemy społeczne.
Z tego powodu proszę Panią Minister o odpowiedzi na poniższe pytania:
W jakich sektorach gospodarki przewidywany jest pilotaż czterodniowego tygodnia pracy i jak zostały one wytypowane?
Czy ministerstwo posiada dane lub ekspertyzy, które przewidują wpływ tej zmiany na produktywność pracowników oraz sytuację finansową przedsiębiorstw?
Jakie mogą być społeczne skutki skrócenia tygodnia pracy – szczególnie w kontekście ewentualnego zwiększenia spożycia alkoholu, bezczynności, uzależnień lub problemów rodzinnych?
Czy rząd zlecił niezależne badania na temat wpływu tego rozwiązania na zdrowie psychiczne, stabilność rodzinną oraz strukturę społeczną?
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje monitoring ewentualnych negatywnych zjawisk towarzyszących czterodniowemu trybowi pracy (m.in. wzrostu alkoholizmu, rozluźnienia więzi społecznych, pogorszenia kondycji psychicznej)?
Czy planowane są środki osłonowe dla branż i pracowników, którzy mogą zostać dotknięci niekorzystnymi skutkami tej zmiany – np. utratą godzin pracy, presją zwiększenia wydajności, trudnościami w organizacji opieki nad dziećmi?
Eksperymentowanie na społeczeństwie bez solidnych podstaw analitycznych i bez uwzględnienia specyfiki polskiego rynku pracy może prowadzić do poważnych destabilizacji społecznych. Zamiast kopiowania nieprzystających do naszej kultury modeli postuluję powrót do odpowiedzialnej polityki społecznej – opartej na wartościach pracy, odpowiedzialności i wspólnoty.
Odpowiedź urzędowa
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 6 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
8 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5211 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.231.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9694 Pana Posła Dariusza Mateckiego, w sprawie skutków
społecznych i zakresu pilotażu czterodniowego tygodnia pracy, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Z przykrością stwierdzam, że na poparcie tezy o rzekomej nieprzystawalności modelu
skróconego czasu pracy do polskich norm kulturowych Pan Poseł nie przywołuje żadnego
opracowania, ani jakiegokolwiek źródła, które mogłoby ją potwierdzić lub
uprawdopodobnić. Brak uprawomocnienia przydaje twierdzeniu arbitralnego charakteru,
a w kontekście rozważań dotyczących rozwiązania, którego celem jest odciążenie polskich
obywateli – należących dziś do najdłużej pracujących w Europie - wydaje się niestosowny.
Ponadto, zarzut „eksperymentowania na społeczeństwie bez solidnych podstaw
analitycznych” jest całkowicie nieuprawniony i domaga się sprostowania.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) dokonano wnikliwego
przeglądu specjalistycznych analiz i raportów sporządzonych w samym resorcie
oraz jednostkach podległych (m.in. w Centralnym Instytucie Ochrony Pracy), jak również
danych pozyskanych z zewnętrznych źródeł (raporty krajowe i zagraniczne, relacje
podmiotów, które wdrożyły już omawiane rozwiązanie). Przedmiotem przeglądu były relacje
między skróconym wymiarem czasu pracy (przy zachowaniu niezmienionego poziomu
wynagrodzenia za pracę) i dobrostanem pracowników z jednej, a ich efektywnością
i społeczno-ekonomicznymi konsekwencjami świadczenia przez nich pracy w skróconym
wymiarze czasowym z drugiej strony. Z raportu stanowiącego podsumowanie
wielomiesięcznych prac analityczno-koncepcyjnych wynika, że skrócony czas pracy przynosi
liczne korzyści tak pracownikom, jak i pracodawcom.
Trzeba podkreślić, że pracownicy, którzy pracowali krócej, cieszyli się lepszym zdrowiem
psychicznym i fizycznym, mieli więcej czasu na samorozwój i stwierdzili wyraźną poprawę
równowagi między życiem zawodowym i prywatnym. Przeprowadzone analizy wykazały też,
że zatrudniający ich pracodawcy odnotowali poprawę efektywności wykonywanej przez
nich pracy, spadek absencji chorobowych i wyjść prywatnych oraz wypadków przy pracy. Co
więcej, stawali się bardziej konkurencyjni, a rotacja zatrudnianych przez nich pracowników
znacząco zmalała.
Do 30 czerwca 2025 r. ogłoszone zostaną zasady pilotażu skróconego czasu pracy.
W kolejnych miesiącach będzie trwał nabór do programu. Uczestnictwo w pilotażu jest
w pełni dobrowolne i pozwoli zainteresowanym pracodawcom na przetestowanie różnych,
dostosowanych do specyfiki prowadzonej przez nich działalności, form wprowadzania
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
skróconego czasu pracy. Pilotaż jest pierwszym tego typu programem w naszej części
Europy. Jego realizacja potrwa minimum 15 i nie dłużej niż 18 miesięcy.
Projekt ustawowego wprowadzenia skróconego czasu pracy odpowiada żywotnym
potrzebom społecznym. W obliczu kryzysu demograficznego powstaje konieczność
zachęcania potencjalnych rodziców do zakładania rodzin, a krótsza praca oznacza więcej
czasu również na życie rodzinne i wychowanie dzieci. Skutki zmian w strukturze wiekowej
polskiego społeczeństwa są coraz dotkliwiej odczuwane w wielu branżach, zwłaszcza tam,
gdzie kluczowe jest zachowanie pracowników starszych i doświadczonych. Również tej
grupie trzeba stworzyć warunki motywujące do jak najdłuższego utrzymywania aktywności
zawodowej. Skrócenie czasu pracy stanowi rozwiązanie, które może w tym zakresie odegrać
istotną i pozytywną rolę.
Ustawowo krótszy względem 40 godzinnego tygodniowego modelu czas pracy obowiązuje
we Francji (35 godzin tygodniowo), Belgii (38 godzin tygodniowo) i Danii (37 godzin
tygodniowo). Są to gospodarki cieszące się wysokim poziomem rozwoju, wysokim PKB oraz
wzrostem gospodarczym.
Od momentu wprowadzenia skróconego czasu pracy PKB Francji per capita wzrosło o 81%.
Trend wzrostu PKB do momentu światowego kryzysu finansowego w 2008 r. utrzymywał się
na poziomie ponad 3%, następnie 2%, aż w ostatnich latach po pandemii sięgnął 5%. Wzrost
PKB z parytetem siły nabywczej w latach 1990-1999 utrzymywał się średnio na poziomie
3,7%, a w latach 2000-2023 3,8%. Przywołane wskaźniki pokazują dobitnie, że
wprowadzenie skróconego czasu pracy nie odbiło się negatywnie na francuskim wzroście
gospodarczym.
Przebieg pilotażu skróconego czasu pracy będzie na bieżąco monitorował Zespół ds.
Skróconego Czasu Pracy, który zostanie powołany w MRPiPS. Członkowie zespołu będą
udzielać wsparcia organizacyjnego, na bieżąco analizując przesyłane dane i zgłaszane uwagi.
Po zakończeniu pilotażu zespół przygotuje konkretne propozycje legislacyjne
oraz rekomendacje dotyczące ich wdrożenia, uwzględniające specyfikę poszczególnych
branż i sektorów gospodarki.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.231.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9694 Pana Posła Dariusza Mateckiego, w sprawie skutków
społecznych i zakresu pilotażu czterodniowego tygodnia pracy, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Z przykrością stwierdzam, że na poparcie tezy o rzekomej nieprzystawalności modelu
skróconego czasu pracy do polskich norm kulturowych Pan Poseł nie przywołuje żadnego
opracowania, ani jakiegokolwiek źródła, które mogłoby ją potwierdzić lub
uprawdopodobnić. Brak uprawomocnienia przydaje twierdzeniu arbitralnego charakteru,
a w kontekście rozważań dotyczących rozwiązania, którego celem jest odciążenie polskich
obywateli – należących dziś do najdłużej pracujących w Europie - wydaje się niestosowny.
Ponadto, zarzut „eksperymentowania na społeczeństwie bez solidnych podstaw
analitycznych” jest całkowicie nieuprawniony i domaga się sprostowania.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) dokonano wnikliwego
przeglądu specjalistycznych analiz i raportów sporządzonych w samym resorcie
oraz jednostkach podległych (m.in. w Centralnym Instytucie Ochrony Pracy), jak również
danych pozyskanych z zewnętrznych źródeł (raporty krajowe i zagraniczne, relacje
podmiotów, które wdrożyły już omawiane rozwiązanie). Przedmiotem przeglądu były relacje
między skróconym wymiarem czasu pracy (przy zachowaniu niezmienionego poziomu
wynagrodzenia za pracę) i dobrostanem pracowników z jednej, a ich efektywnością
i społeczno-ekonomicznymi konsekwencjami świadczenia przez nich pracy w skróconym
wymiarze czasowym z drugiej strony. Z raportu stanowiącego podsumowanie
wielomiesięcznych prac analityczno-koncepcyjnych wynika, że skrócony czas pracy przynosi
liczne korzyści tak pracownikom, jak i pracodawcom.
Trzeba podkreślić, że pracownicy, którzy pracowali krócej, cieszyli się lepszym zdrowiem
psychicznym i fizycznym, mieli więcej czasu na samorozwój i stwierdzili wyraźną poprawę
równowagi między życiem zawodowym i prywatnym. Przeprowadzone analizy wykazały też,
że zatrudniający ich pracodawcy odnotowali poprawę efektywności wykonywanej przez
nich pracy, spadek absencji chorobowych i wyjść prywatnych oraz wypadków przy pracy. Co
więcej, stawali się bardziej konkurencyjni, a rotacja zatrudnianych przez nich pracowników
znacząco zmalała.
Do 30 czerwca 2025 r. ogłoszone zostaną zasady pilotażu skróconego czasu pracy.
W kolejnych miesiącach będzie trwał nabór do programu. Uczestnictwo w pilotażu jest
w pełni dobrowolne i pozwoli zainteresowanym pracodawcom na przetestowanie różnych,
dostosowanych do specyfiki prowadzonej przez nich działalności, form wprowadzania
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
skróconego czasu pracy. Pilotaż jest pierwszym tego typu programem w naszej części
Europy. Jego realizacja potrwa minimum 15 i nie dłużej niż 18 miesięcy.
Projekt ustawowego wprowadzenia skróconego czasu pracy odpowiada żywotnym
potrzebom społecznym. W obliczu kryzysu demograficznego powstaje konieczność
zachęcania potencjalnych rodziców do zakładania rodzin, a krótsza praca oznacza więcej
czasu również na życie rodzinne i wychowanie dzieci. Skutki zmian w strukturze wiekowej
polskiego społeczeństwa są coraz dotkliwiej odczuwane w wielu branżach, zwłaszcza tam,
gdzie kluczowe jest zachowanie pracowników starszych i doświadczonych. Również tej
grupie trzeba stworzyć warunki motywujące do jak najdłuższego utrzymywania aktywności
zawodowej. Skrócenie czasu pracy stanowi rozwiązanie, które może w tym zakresie odegrać
istotną i pozytywną rolę.
Ustawowo krótszy względem 40 godzinnego tygodniowego modelu czas pracy obowiązuje
we Francji (35 godzin tygodniowo), Belgii (38 godzin tygodniowo) i Danii (37 godzin
tygodniowo). Są to gospodarki cieszące się wysokim poziomem rozwoju, wysokim PKB oraz
wzrostem gospodarczym.
Od momentu wprowadzenia skróconego czasu pracy PKB Francji per capita wzrosło o 81%.
Trend wzrostu PKB do momentu światowego kryzysu finansowego w 2008 r. utrzymywał się
na poziomie ponad 3%, następnie 2%, aż w ostatnich latach po pandemii sięgnął 5%. Wzrost
PKB z parytetem siły nabywczej w latach 1990-1999 utrzymywał się średnio na poziomie
3,7%, a w latach 2000-2023 3,8%. Przywołane wskaźniki pokazują dobitnie, że
wprowadzenie skróconego czasu pracy nie odbiło się negatywnie na francuskim wzroście
gospodarczym.
Przebieg pilotażu skróconego czasu pracy będzie na bieżąco monitorował Zespół ds.
Skróconego Czasu Pracy, który zostanie powołany w MRPiPS. Członkowie zespołu będą
udzielać wsparcia organizacyjnego, na bieżąco analizując przesyłane dane i zgłaszane uwagi.
Po zakończeniu pilotażu zespół przygotuje konkretne propozycje legislacyjne
oraz rekomendacje dotyczące ich wdrożenia, uwzględniające specyfikę poszczególnych
branż i sektorów gospodarki.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --