Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-OPZ.050.1.2024.KN
3018338.11845076.9519513
Warszawa, 18-02-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację Pani poseł Agnieszki Hanajczyk z dnia 30 stycznia
2024 r., znak K10INT966, w sprawie składowisk odpadów niebezpiecznych
i wielkoobszarowych terenów zdegradowanych (tzw. WTZ), poniżej przedstawiam
następujące informacje.
W celu rozwiązania problemu składowisk i innych miejsc gromadzenia odpadów
gromadzonych w przeszłości na terenach państwowych zakładów przemysłowych,
w czasach przed obowiązywaniem szczegółowych, współczesnych przepisów
regulujących gospodarowanie odpadami i ochronę środowiska (tj. przed
1 października 2001 r.), dnia 16 czerwca 2023 r. Sejm RP uchwalił ustawę
o wielkoobszarowych terenach zdegradowanych1 (tzw. ustawę o WTZ). Ustawa weszła
w życie w dniu 12 września 2023 r. Efektem planowanych działań ma być przede
wszystkim zabezpieczenie lub zagospodarowanie historycznych odpadów
i ograniczenie wpływu wywołanego przez nie zanieczyszczenia na środowisko
i zdrowie ludzi. Przepisy ustawy o WTZ mają charakter specustawy dedykowanej
konkretnym, wymienionym w załączniku do ww. ustawy miejscom2, które zostały
uznane za najbardziej niebezpieczne. Ustawa przewiduje również identyfikację
jeszcze nierozpoznanych WTZ i wprowadzenie ich do ewidencji, którą będzie
prowadzić Główny Inspektor Ochrony Środowiska.
Odnosząc się do pytania 1 kiedy jest szansa na otrzymanie i skierowanie
do samorządów środków na rekultywację, zabezpieczenie lub likwidację
1 Dz. U. z 2023 r. poz. 1719
2 Aktualnie ustawa obejmuje 5 terenów:
 Zakładów Chemicznych „Zachem” w Bydgoszczy,
 Zakładów Chemicznych „Organika-Azot” w Jaworznie,
 Zakładów Chemicznych „Tarnowskie Góry” w Tarnowskich Górach,
 Zakładów Przemysłu Barwników ,,Boruta” w Zgierzu,
 Zakładów Włókien Chemicznych „Wistom” w Tomaszowie Mazowieckim.

-- 1 of 3 --

historycznych składowisk odpadów niebezpiecznych na WTZ, uprzejmie informuję,
że przepisy ww. ustawy przewidują elastyczny i szeroki katalog źródeł finansowania,
w tym środki Unii Europejskiej (Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania
Odporności, Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, Fundusz Spójności,
Fundusz Invest EU) oraz krajowych funduszy ochrony środowiska, wskazując
również na możliwość pozyskania przez właściwy organ środków z innych źródeł.
Jednakże wyjaśnić należy, że ustawa o WTZ nie wskazuje wprost konkretnych kwot
środków na wykonanie zadań wynikających z ustawy – wysokość dofinansowania
zależy od zaplanowanej w poszczególnych funduszach puli środków, a także
szczegółowych zasad udzielania dofinansowania. Środki poszczególnych funduszy
mogą być wykorzystywane w celu odpowiedniego montażu finansowego
przedsięwzięć na WTZ w odpowiednim czasie, zgodnie z przyjętym
harmonogramem. Należy także wskazać, że ustawa nie nakłada na gminę obowiązku
prowadzenia działań na WTZ, w przypadku braku dostępności odpowiedniego
finansowania. Ponadto, ustawa rozwiązuje kluczowy problem szacowania kosztów
działań niezbędnych do podjęcia w celu poprawy stanu środowiska
w poszczególnych miejscach, co pozwoli w przyszłości składać wnioski o przyznanie
dofinansowania. Treść planu poprawy stanu środowiska na WTZ zależy bowiem
od wyników kompleksowej oceny stanu środowiska na tym terenie, której
przygotowanie umożliwiają przepisy ustawy.
Należy przy tym wyjaśnić, że za bieżący podział środków z KPO na poszczególne
inwestycje odpowiada Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej (MFiPR) jako
Instytucja Koordynująca KPO. Wstępnie ocenia się, że środki KPO dla inwestycji
dotyczącej WTZ będą możliwe do uruchomienia w II kwartale br. Ostateczne
skierowanie środków do samorządów uzależnione jest od rozpoczęcia przez
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) naboru
dla ww. inwestycji, złożenia wniosków o dofinansowanie przez samorządy oraz
oceny złożonych projektów, następnie gotowości wnioskodawców do zawarcia
umów o dofinansowanie, a w efekcie kluczowego elementu w postaci złożenia
wniosków o płatność. Zatem istotne znaczenie w tym obszarze będzie miał fakt
odpowiedniego przygotowania do absorpcji tychże środków zarówno po stronie
rządowej oraz po stronie gmin, w szczególności zaawansowanego stopnia
przygotowania do realizacji przedsięwzięć w terenie, jak również gotowość
do wnioskowania o płatności.
Jeżeli chodzi o pytanie 2, dotyczące wskazania, jaka procedura jest proponowana do
podziału puli środków z KPO na poszczególne WTZ, należy wyjaśnić, że powyższa
kwestia, w związku z opracowywaniem dokumentacji naborowej, jest aktualnie
przedmiotem analizy, jak również będzie przedmiotem konsultacji z NFOŚiGW.

-- 2 of 3 --

Podkreślenia wymaga również istotność informacji przekazanych przez
poszczególne podmioty odpowiedzialne za WTZ zgodnie z przyjętymi założeniami
inwestycyjnymi w zakresie szacunkowych kosztów niezbędnych do realizacji prac.
Dane te będą wymagać weryfikacji i potwierdzenia aktualności przez samorządy
na etapie naboru wniosków.
Odpowiadając na pytanie 3 informuję, że aktualnie nie są planowane zmiany ustawy
o WTZ. Planowane jest jednak powołanie zespołu doradczego przy Ministrze
Klimatu i Środowiska, którego zadaniem byłaby m.in. analiza potrzeby takich zmian.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM

-- 3 of 3 --