Interpelacja w sprawie emerytur wojskowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9624
do ministra obrony narodowej
w sprawie emerytur wojskowych
Zgłaszający: Barbara Grygorcewicz
Data wpływu: 29-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
od wielu lat do biur parlamentarzystów – w tym również do mojego – zgłaszają się byli żołnierze zawodowi, którzy służyli w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej przed 1 stycznia 1999 roku. Osoby te dobrowolnie podjęły trudną i odpowiedzialną służbę dla ojczyzny, często z narażeniem zdrowia i życia. Dziś, po latach, czują się oszukani i zepchnięci na margines systemu, którego byli częścią.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Kiedy rząd planuje zakończyć prace legislacyjne dotyczące przywrócenia praw nabytych emerytom wojskowym, o których mowa było w publicznych wystąpieniach Pana Premiera w roku 2023 (Bytom, Chełmno)? Wielu z tych żołnierzy słusznie oczekuje dotrzymania obietnic złożonych w trakcie kampanii wyborczej. Obecny brak realnych efektów i przeciągające się procedury legislacyjne wywołują frustrację i rozczarowanie.
Czy rząd planuje zrewidować obowiązujące przepisy w zakresie tzw. cywilnych emerytur ZUS dla byłych żołnierzy zawodowych? W świetle przepisów obowiązujących od 5 lutego 2009 r. wielu z nich posiada indywidualne konta w ZUS, na które odprowadzano składki po odejściu z wojska. Mimo to nie otrzymują oni należnych świadczeń, co wydaje się być sprzeczne z zasadą równości wobec prawa.
Czy planowane jest przywrócenie mechanizmu waloryzacji emerytur i rent wojskowych w powiązaniu ze wzrostem uposażeń zasadniczych żołnierzy zawodowych, zgodnie z analogią do pełnionych stanowisk? Obecna sytuacja, w której emerytowany podpułkownik po niemal 30 latach służby otrzymuje emeryturę niższą niż żołd szeregowego żołnierza, budzi uzasadniony sprzeciw.
Czy rząd planuje weryfikację praktyki pozbawiania byłych żołnierzy zawodowych ich należnych stopni wojskowych? Zdarzają się przypadki, w których urzędnicy i przedstawiciele MON, komunikując się z byłymi wojskowymi, celowo pomijają stopień wojskowy, używając jedynie zwrotów „pan” lub „pani”. Brak jasnych przepisów i możliwe naruszenia godności tych osób wymagają pilnego wyjaśnienia.
Czy prezes Rady Ministrów zgadza się z treścią wypowiedzi przedstawicieli Ministerstwa Obrony Narodowej, którzy uznają aktualny system świadczeń emerytalnych za racjonalny oraz twierdzą, że wprowadzone zmiany zostały pozytywnie odebrane przez środowisko wojskowe?W świetle rzeczywistych danych finansowych i licznych protestów środowiska wojskowych emerytów takie stanowisko wydaje się oderwane od rzeczywistości.
Panie Premierze, podkreślam, że mamy do czynienia z narastającym niezadowoleniem środowiska byłych żołnierzy zawodowych. Ci ludzie nie proszą o przywileje – domagają się jedynie sprawiedliwości i poszanowania praw nabytych. Składali przysięgę na wierność Rzeczypospolitej Polskiej i służyli jej z oddaniem. W ich imieniu proszę o przedstawienie konkretnych terminów działań i decyzji legislacyjnych.
Z wyrazami szacunku
Barbara Grygorcewicz
Sekretarz stanu Paweł Bejda
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5093 znakówAl. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
1
Sekretarz Stanu
Paweł BEJDA
BMON-WP.053.374.2025/In-167-25/SW
Warszawa, 26.05.2025 r.
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePUAP
Dotyczy: interpelacji nr 9624 Pani Poseł Barbary Grygorcewicz w sprawie emerytur wojskowych.
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację nr 9624 Pani Poseł Barbary
Grygorcewicz w sprawie emerytur wojskowych, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami, wśród żołnierzy zawodowych oraz funkcjonariuszy
pozostałych służb mundurowych korzystających z zaopatrzenia emerytalnego można wyodrębnić dwie
grupy w zależności od daty powołania do służby, tj. żołnierzy/funkcjonariuszy, którzy rozpoczęli służbę
przed 1 stycznia 1999 r. oraz tych, którzy zostali przyjęci do służby po dniu 1 stycznia 1999 r.
Rozróżnienie to wynika z odmienności co do sposobu uwzględniania w wymiarze emerytury wojskowej
okresów składkowych oraz nieskładkowych w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych oraz ustanowienia reguł zbiegu prawa do świadczeń emerytalno-rentowych.
W przypadku pierwszej grupy, żołnierze ci mogą pobierać jedną emeryturę, której wysokość uwzględnia
również okresy pracy cywilnej. Natomiast, w przypadku żołnierzy zawodowych powołanych do służby
po 1 stycznia 1999 r. mamy do czynienia z zasadą odrębności systemów emerytalnych. Żołnierze ci mogą
nabyć uprawnienia i pobierać dwa świadczenia, tj. emeryturę wojskową, jak i emeryturę z systemu
powszechnego. W odniesieniu do tej grupy żołnierzy, do podstawy wymiaru emerytury wojskowej nie
dolicza się okresów aktywności zawodowej po zwolnieniu ze służby, za które zostały opłacone składki
na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych. Należy podkreślić, że w stosunku do wyżej wskazanych grup
żołnierzy ustawodawca przewiduje możliwość nabycia przez nich prawa do emerytury wojskowej już po
15 latach służby wojskowej. Długość służby wojskowej również ma wymierny wpływ na wysokość
przysługującego świadczenia.
W związku z wprowadzoną w 1999 r. reformą zabezpieczenia społecznego zasady waloryzacji zostały
ujednolicone w całym systemie zabezpieczenia społecznego (przepisem art. 159 pkt.
1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz.
U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 - został zmieniony przepis art. 6 ustawy
o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin). W efekcie, od 1 stycznia 1999 r.
wojskowe świadczenia emerytalno-rentowe podlegają waloryzacji na zasadach
i w terminach przewidzianych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Pragnę wskazać, że przywołany przepis art. 159 pkt. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych został skierowany do Trybunału Konstytucyjnego, który -
wyrokiem z dnia 20 grudnia 1999 r. (sygn. akt K 4/99) - uznał go za zgodny z art. 2 Konstytucji RP.
Należy podkreślić, iż kwestia zbiegu emerytur powszechnych i tzw. emerytur mundurowych,
przysługujących żołnierzom zawodowym, jak i funkcjonariuszom służb mundurowych, którzy byli lub
wciąż pozostają czynni zawodowo, jest zagadnieniem złożonym, zarówno od strony prawnej, jak i
-- 1 of 2 --
www.gov.pl/web/obrona narodowa
Al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
2
ekonomicznej, gdyż wszystkie rozstrzygnięcia, zapadające na szczeblu rządowym w odniesieniu do
systemu emerytalnego (bez względu na fakt, czy jest to system powszechny, czy są to systemy
szczególne, w których obecni są funkcjonariusze i żołnierze zawodowi), wiążą się z decyzjami
ekonomicznymi, mającymi istotny wpływ na wydatki po stronie Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w
odniesieniu do systemu powszechnego, a także budżetu państwa
(w szczególności w stosunku do systemów mundurowych). Zagadnienia te wymagają pogłębionej analizy
również z uwagi na normy obowiązującej Konstytucji RP i zawartą w niej zasadę równości,
sprawiedliwości społecznej oraz prawa do zabezpieczenia społecznego.
Ministerstwo Obrony Narodowej, wraz z Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
i Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji, zaangażowało się we współpracę
międzyresortową w celu znalezienia optymalnego rozwiązania przedmiotowej kwestii.
Na obecnym etapie nie można przesądzić o ostatecznym kształcie wypracowanych rozwiązań.
Ponadto informuję, że zgodnie z art. 135 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.
U. z 2024 r., poz. 248 z późn.zm.) stopień wojskowy jest dożywotni. Ministerstwo Obrony Narodowej,
chcąc uhonorować emerytów-rencistów wojskowych, uwzględniło m.in. postulat środowiska w tym
zakresie i w procedowanym nowym wzorze legitymacji emeryta-rencisty wojskowego będzie możliwe
wpisanie posiadanego stopnia wojskowego na wniosek osoby zainteresowanej.
Z wyrazami szacunku
Paweł BEJDA
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --