Interpelacja nr 962
Interpelacja w sprawie niezawierania przez organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi porozumień, o których mowa w art. 47 ust. 2 ustawy o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie niezawierania przez organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi porozumień, o których mowa w art. 47 ust. 2 ustawy o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi
Interpelacja nr 962
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie niezawierania przez organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi porozumień, o których mowa w art. 47 ust. 2 ustawy o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi
Zgłaszający: Kamila Gasiuk-Pihowicz
Data wpływu: 16-01-2024
W ostatnim czasie zwróciła się do mnie grupa przedsiębiorców (operatorów sieci kablowych), skarżąc się na sprzeczne z prawem praktyki stosowane przez organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi. Przedsiębiorcy wskazali, że w myśl art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 15 czerwca 2018 r. o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2207, dalej: „ustawa”) w zakresie, w jakim zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami danej kategorii uprawnionych do danego rodzaju utworów lub przedmiotów praw pokrewnych na danym polu eksploatacji posiada więcej niż jedna organizacja zbiorowego zarządzania, umowę o korzystanie z utworów lub przedmiotów praw pokrewnych lub pobór wynagrodzenia za takie korzystanie zawierają z użytkownikiem wszystkie te organizacje, działając wspólnie na podstawie zawartego między sobą porozumienia.
Przedsiębiorcy poinformowali mnie, że pomimo tak jednoznacznego brzmienia przepisu prawa powszechnie obowiązującego, organizacje zbiorowego zarządzania, które w myśl tego przepisu powinny zawrzeć między sobą porozumienie, nie czynią tego i osobno żądają od przedsiębiorców zawarcia umów dotyczących tej samej kategorii uprawnionych do danego rodzaju utworów lub przedmiotów praw pokrewnych na polu eksploatacji reemisja w sieciach kablowych.
Przedsiębiorcy podkreślili, że takie działanie organizacji zbiorowego zarządzania oceniają jako niezgodne z prawem i naruszające zasady bezpieczeństwa prawnego w działalności gospodarczej. Przedsiębiorcy podkreślili, że zawierając umowy z daną organizacją zbiorowego zarządzania, posiadającą zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami danej kategorii uprawnionych do danego rodzaju utworów lub przedmiotów praw pokrewnych na polu eksploatacji reemisja w sieciach kablowych, pozostawali w przeświadczeniu, że obowiązujące w Polsce prawo gwarantuje im, że żadna inna organizacja posiadająca zezwolenie w tożsamym zakresie nie będzie od nich żądała dodatkowych płatności, skoro płatności w tym zakresie są już uiszczane na rzecz organizacji, z którą zawarli umowy.
Przedsiębiorcy wyrazili również swoje zaniepokojenie faktem, że organizacja zbiorowego zarządzania – z którą dotąd nie mieli zawartych umów, a która posiada tożsame zezwolenie co organizacja, z którą mają zawarte umowy – nie dość, że domaga się zawarcia osobnej umowy w sytuacji, gdy nie zawarła porozumienia z organizacją, z którą operator jest już związany umową, to uważa, że przedsiębiorcy powinni także uiścić na jej rzecz płatności za wcześniejszy okres, w żaden sposób nie respektując faktu obowiązywania w tym okresie umowy zawartej pomiędzy przedsiębiorcami a inną organizacją oraz całkowicie ignorując, że obie organizacje (działając w roli negotiorum gestora) bez zlecenia objęły zarządem prawa uprawnionych danej kategorii, niereprezentowanych (niezrzeszonych i niezwiązanych umową z żadną z tych organizacji).
W związku ze stosowaniem powyższych praktyk organizacji, użytkownicy korzystający z treści chronionych są zmuszani, żeby płacić każdej z konkurencyjnych organizacji funkcjonującej na danym polu eksploatacji za dzieła twórców niezrzeszonych i niezwiązanych umową z żadną z tych organizacji, a środki te tylko częściowo trafiają do podmiotów uprawnionych. Skutkiem takiego mechanizmu jest uszczerbek użytkowników w postaci ponoszenia nadmiarowych, nieuzasadnionych kosztów na rzecz organizacji faktycznie nieuprawnionych do działania na rzecz konkretnych właścicieli praw.
Na marginesie informuję, że tożsama interpelacja została przeze mnie wystosowana w poprzedniej kadencji Sejmu RP w dniu 23 maja 2023 r. i opatrzona była numerem 41308. Niestety interpelacja ta nigdy nie doczekała się odpowiedzi ze strony resortu kultury i dziedzictwa narodowego.
Mając na względzie powyższe, wnoszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy przedsiębiorca (operator sieci kablowej) – będący stroną umowy z organizacją, która posiada zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami danej kategorii uprawnionych do danego rodzaju utworów lub przedmiotów praw pokrewnych na polu eksploatacji reemisja w sieciach kablowych (dalej: „zezwolenie”) – ma obowiązek:
zawarcia umowy z inną organizacją, która posiada tożsame zezwolenie,
uiszczenia jej płatności za wcześniejszy okres (przed ew. zawarciem z nią umowy) w sytuacji, gdy organizacje te nie zawarły między sobą porozumienia, o którym mowa w art. 47 ust. 2 ustawy (dalej: „porozumienie”), pomimo że przepis ten stanowi, że organizacje mają obowiązek działać wspólnie w stosunku do tego przedsiębiorcy na podstawie zawartego pomiędzy nimi porozumienia?
Czy przedsiębiorca (operator sieci kablowej) – będący stroną umowy z organizacją, która posiada zezwolenie – ma obowiązek:
zawarcia umowy z inną organizacją, która posiada tożsame zezwolenie,
uiszczenia jej płatności za wcześniejszy okres (przed ew. zawarciem z nią umowy) w sytuacji, kiedy każda z tych organizacji (działając w roli negotiorum gestora) bez zlecenia objęła zarządem prawa uprawnionych danej kategorii, niereprezentowanych (niezrzeszonych i niezwiązanych umową z żadną z tych organizacji) w zakresie utworów i pól eksploatacji zgodnych z zezwoleniem i organizacje te nie zawarły porozumienia?
Czy organizacja zbiorowego zarządzania – która otrzymała od danego przedsiębiorcy informację o tym, że przedsiębiorca ten jest już stroną umowy zawartej z inną organizacją zbiorowego zarządzania, dotyczącej tej samej kategorii uprawnionych do danego rodzaju utworów lub przedmiotów praw pokrewnych na danym polu eksploatacji – może domagać się płatności za wcześniejszy okres, pomimo że za ten okres przedsiębiorca uiścił już płatności na rzecz innej organizacji na podstawie zawartej z nią umowy, w sytuacji gdy organizacje te nie zawarły między sobą porozumienia?
Czy organizacja zbiorowego zarządzania – która otrzymała od danego przedsiębiorcy informację o tym, że przedsiębiorca ten jest już stroną umowy zawartej z inną organizacją zbiorowego zarządzania, dotyczącej tej samej kategorii uprawnionych do danego rodzaju utworów lub przedmiotów praw pokrewnych na danym polu eksploatacji – ma prawo domagać się od tego przedsiębiorcy zawarcia osobnej umowy oraz płatności za wcześniejszy okres, bez zawarcia porozumienia z organizacją, która jest już związana umową z danym przedsiębiorcą, oraz bez dokonania rozliczenia wynagrodzenia między tymi organizacjami za wcześniejszy okres (tj. za okres trwania umowy między przedsiębiorcą i jedną z tych organizacji)?
Jakie środki zastosował do tej pory minister kultury i dziedzictwa narodowego w ramach nadzoru nad organizacjami zbiorowego zarządzania przewidzianego w art. 96 ustawy w celu zapewnienia należytego wykonywania zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi w zakresie:
zgodności działalności organizacji z przepisami prawa, w tym w celu doprowadzenia do przestrzegania przez nie art. 47 ust. 2 ustawy,
skutecznego funkcjonowania systemu zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi w sytuacji, gdy dwie lub więcej organizacji posiadających tożsame zezwolenie (działając w roli negotiorum gestora) bez zlecenia objęło zarządem prawa uprawnionych danej kategorii, niereprezentowanych (niezrzeszonych i niezwiązanych umową z żadną z tych organizacji)?
Czy minister kultury i dziedzictwa narodowego jest uprawniony zobligować organizacje zbiorowego zarządzania – które zbiorowo zarządzają prawami danej kategorii uprawnionych do danego rodzaju utworów lub przedmiotów praw pokrewnych na danym polu eksploatacji – do zawarcia porozumienia oraz rozliczenia między nimi wynagrodzenia za wcześniejszy okres (przed zawarciem porozumienia)?
Jakie mogą być konsekwencje dla organizacji zbiorowego zarządzania w przypadku braku zawarcia porozumienia w sytuacji, gdy organizacje te wbrew brzmieniu tego przepisu domagają się od przedsiębiorców osobnego zawierania umów i dokonywania płatności za wcześniejszy okres?
Czy resort kultury zna opisywany przeze mnie problem i czy uważa, że w sprawie potrzebne jest podjęcie stosownych działań legislacyjnych – jeżeli tak, to jakich?
Interpelacja nr 962
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie niezawierania przez organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi porozumień, o których mowa w art. 47 ust. 2 ustawy o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi
Zgłaszający: Kamila Gasiuk-Pihowicz
Data wpływu: 16-01-2024
W ostatnim czasie zwróciła się do mnie grupa przedsiębiorców (operatorów sieci kablowych), skarżąc się na sprzeczne z prawem praktyki stosowane przez organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi. Przedsiębiorcy wskazali, że w myśl art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 15 czerwca 2018 r. o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2207, dalej: „ustawa”) w zakresie, w jakim zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami danej kategorii uprawnionych do danego rodzaju utworów lub przedmiotów praw pokrewnych na danym polu eksploatacji posiada więcej niż jedna organizacja zbiorowego zarządzania, umowę o korzystanie z utworów lub przedmiotów praw pokrewnych lub pobór wynagrodzenia za takie korzystanie zawierają z użytkownikiem wszystkie te organizacje, działając wspólnie na podstawie zawartego między sobą porozumienia.
Przedsiębiorcy poinformowali mnie, że pomimo tak jednoznacznego brzmienia przepisu prawa powszechnie obowiązującego, organizacje zbiorowego zarządzania, które w myśl tego przepisu powinny zawrzeć między sobą porozumienie, nie czynią tego i osobno żądają od przedsiębiorców zawarcia umów dotyczących tej samej kategorii uprawnionych do danego rodzaju utworów lub przedmiotów praw pokrewnych na polu eksploatacji reemisja w sieciach kablowych.
Przedsiębiorcy podkreślili, że takie działanie organizacji zbiorowego zarządzania oceniają jako niezgodne z prawem i naruszające zasady bezpieczeństwa prawnego w działalności gospodarczej. Przedsiębiorcy podkreślili, że zawierając umowy z daną organizacją zbiorowego zarządzania, posiadającą zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami danej kategorii uprawnionych do danego rodzaju utworów lub przedmiotów praw pokrewnych na polu eksploatacji reemisja w sieciach kablowych, pozostawali w przeświadczeniu, że obowiązujące w Polsce prawo gwarantuje im, że żadna inna organizacja posiadająca zezwolenie w tożsamym zakresie nie będzie od nich żądała dodatkowych płatności, skoro płatności w tym zakresie są już uiszczane na rzecz organizacji, z którą zawarli umowy.
Przedsiębiorcy wyrazili również swoje zaniepokojenie faktem, że organizacja zbiorowego zarządzania – z którą dotąd nie mieli zawartych umów, a która posiada tożsame zezwolenie co organizacja, z którą mają zawarte umowy – nie dość, że domaga się zawarcia osobnej umowy w sytuacji, gdy nie zawarła porozumienia z organizacją, z którą operator jest już związany umową, to uważa, że przedsiębiorcy powinni także uiścić na jej rzecz płatności za wcześniejszy okres, w żaden sposób nie respektując faktu obowiązywania w tym okresie umowy zawartej pomiędzy przedsiębiorcami a inną organizacją oraz całkowicie ignorując, że obie organizacje (działając w roli negotiorum gestora) bez zlecenia objęły zarządem prawa uprawnionych danej kategorii, niereprezentowanych (niezrzeszonych i niezwiązanych umową z żadną z tych organizacji).
W związku ze stosowaniem powyższych praktyk organizacji, użytkownicy korzystający z treści chronionych są zmuszani, żeby płacić każdej z konkurencyjnych organizacji funkcjonującej na danym polu eksploatacji za dzieła twórców niezrzeszonych i niezwiązanych umową z żadną z tych organizacji, a środki te tylko częściowo trafiają do podmiotów uprawnionych. Skutkiem takiego mechanizmu jest uszczerbek użytkowników w postaci ponoszenia nadmiarowych, nieuzasadnionych kosztów na rzecz organizacji faktycznie nieuprawnionych do działania na rzecz konkretnych właścicieli praw.
Na marginesie informuję, że tożsama interpelacja została przeze mnie wystosowana w poprzedniej kadencji Sejmu RP w dniu 23 maja 2023 r. i opatrzona była numerem 41308. Niestety interpelacja ta nigdy nie doczekała się odpowiedzi ze strony resortu kultury i dziedzictwa narodowego.
Mając na względzie powyższe, wnoszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy przedsiębiorca (operator sieci kablowej) – będący stroną umowy z organizacją, która posiada zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami danej kategorii uprawnionych do danego rodzaju utworów lub przedmiotów praw pokrewnych na polu eksploatacji reemisja w sieciach kablowych (dalej: „zezwolenie”) – ma obowiązek:
zawarcia umowy z inną organizacją, która posiada tożsame zezwolenie,
uiszczenia jej płatności za wcześniejszy okres (przed ew. zawarciem z nią umowy) w sytuacji, gdy organizacje te nie zawarły między sobą porozumienia, o którym mowa w art. 47 ust. 2 ustawy (dalej: „porozumienie”), pomimo że przepis ten stanowi, że organizacje mają obowiązek działać wspólnie w stosunku do tego przedsiębiorcy na podstawie zawartego pomiędzy nimi porozumienia?
Czy przedsiębiorca (operator sieci kablowej) – będący stroną umowy z organizacją, która posiada zezwolenie – ma obowiązek:
zawarcia umowy z inną organizacją, która posiada tożsame zezwolenie,
uiszczenia jej płatności za wcześniejszy okres (przed ew. zawarciem z nią umowy) w sytuacji, kiedy każda z tych organizacji (działając w roli negotiorum gestora) bez zlecenia objęła zarządem prawa uprawnionych danej kategorii, niereprezentowanych (niezrzeszonych i niezwiązanych umową z żadną z tych organizacji) w zakresie utworów i pól eksploatacji zgodnych z zezwoleniem i organizacje te nie zawarły porozumienia?
Czy organizacja zbiorowego zarządzania – która otrzymała od danego przedsiębiorcy informację o tym, że przedsiębiorca ten jest już stroną umowy zawartej z inną organizacją zbiorowego zarządzania, dotyczącej tej samej kategorii uprawnionych do danego rodzaju utworów lub przedmiotów praw pokrewnych na danym polu eksploatacji – może domagać się płatności za wcześniejszy okres, pomimo że za ten okres przedsiębiorca uiścił już płatności na rzecz innej organizacji na podstawie zawartej z nią umowy, w sytuacji gdy organizacje te nie zawarły między sobą porozumienia?
Czy organizacja zbiorowego zarządzania – która otrzymała od danego przedsiębiorcy informację o tym, że przedsiębiorca ten jest już stroną umowy zawartej z inną organizacją zbiorowego zarządzania, dotyczącej tej samej kategorii uprawnionych do danego rodzaju utworów lub przedmiotów praw pokrewnych na danym polu eksploatacji – ma prawo domagać się od tego przedsiębiorcy zawarcia osobnej umowy oraz płatności za wcześniejszy okres, bez zawarcia porozumienia z organizacją, która jest już związana umową z danym przedsiębiorcą, oraz bez dokonania rozliczenia wynagrodzenia między tymi organizacjami za wcześniejszy okres (tj. za okres trwania umowy między przedsiębiorcą i jedną z tych organizacji)?
Jakie środki zastosował do tej pory minister kultury i dziedzictwa narodowego w ramach nadzoru nad organizacjami zbiorowego zarządzania przewidzianego w art. 96 ustawy w celu zapewnienia należytego wykonywania zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi w zakresie:
zgodności działalności organizacji z przepisami prawa, w tym w celu doprowadzenia do przestrzegania przez nie art. 47 ust. 2 ustawy,
skutecznego funkcjonowania systemu zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi w sytuacji, gdy dwie lub więcej organizacji posiadających tożsame zezwolenie (działając w roli negotiorum gestora) bez zlecenia objęło zarządem prawa uprawnionych danej kategorii, niereprezentowanych (niezrzeszonych i niezwiązanych umową z żadną z tych organizacji)?
Czy minister kultury i dziedzictwa narodowego jest uprawniony zobligować organizacje zbiorowego zarządzania – które zbiorowo zarządzają prawami danej kategorii uprawnionych do danego rodzaju utworów lub przedmiotów praw pokrewnych na danym polu eksploatacji – do zawarcia porozumienia oraz rozliczenia między nimi wynagrodzenia za wcześniejszy okres (przed zawarciem porozumienia)?
Jakie mogą być konsekwencje dla organizacji zbiorowego zarządzania w przypadku braku zawarcia porozumienia w sytuacji, gdy organizacje te wbrew brzmieniu tego przepisu domagają się od przedsiębiorców osobnego zawierania umów i dokonywania płatności za wcześniejszy okres?
Czy resort kultury zna opisywany przeze mnie problem i czy uważa, że w sprawie potrzebne jest podjęcie stosownych działań legislacyjnych – jeżeli tak, to jakich?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Andrzej Wyrobiec
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
3.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4921 znaków
Informacja dotycząca zasad przetwarzania danych osobowych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz praw osób,
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Bartłomiej Sienkiewicz
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 962 Pani Poseł Kamili Gasiuk-Pihowicz z 30 stycznia 2024
roku w sprawie niezawierania przez organizacje zbiorowego zarządzania prawami
autorskimi lub prawami pokrewnymi porozumień, o których mowa w art. 47 ust. 2 ustawy
o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi, uprzejmie proszę
o przyjęcie następujących wyjaśnień, będących jednak wyłącznie stanowiskiem Ministra
Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W przedmiotowym zakresie Minister nie ma
kompetencji do dokonywania wiążącej interpretacji przepisów prawa.
Operatorzy telewizji kablowej obowiązani są uzyskiwać licencje na reemitowanie utworów
i przedmiotów praw pokrewnych za pośrednictwem organizacji zbiorowego zarządzania.
Od tej zasady ustawa dopuszcza tylko jeden wyjątek, tj. w zakresie praw, którymi
samodzielnie zarządzają organizacje radiowe i telewizyjne.
Licencja powinna obejmować cały okres eksploatacji praw. Jeżeli zatem operator prowadził
swoją działalność przed uzyskaniem licencji, odpowiednia umowa powinna regulować
również ten wcześniejszy okres. W innym przypadku operator naraża się na zarzut działania
z naruszeniem cudzych praw autorskich i praw pokrewnych.
Umowa licencyjna powinna jasno określać, jakiego i czyjego repertuaru dotyczy. W stanie
prawnym określonym ustawą z dnia 15 czerwca 2018 r. o zbiorowym zarządzaniu prawami
autorskimi i prawami pokrewnymi organizacja zbiorowego zarządzania nie może działać jako
negotiorum gestor. Zgodnie jednak z art. 5 ust. 2 tej ustawy m. in. na polu eksploatacji
reemitowanie „prawami danej kategorii uprawnionych do danego rodzaju utworów lub
przedmiotów praw pokrewnych na danym polu eksploatacji, którzy nie zawarli umowy
o zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi z żadną organizacją,
zbiorowo zarządza ta organizacja, która jest reprezentatywna w odniesieniu do tych praw”.
Reprezentatywność organizacji zbiorowego zarządzania ustawa definiuje w art. 10 ust. 1 i 2,
a w przypadku krzyżujących się zezwoleń – deklaratoryjna decyzja ministra właściwego do
spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Nie ma zatem obecnie możliwości, aby
organizacje zbiorowego zarządzania udzielały licencji na ten sam repertuar.
Określony w art. 47 ust. 2 ww. ustawy obowiązek „wspólnego działania” organizacji
zbiorowego zarządzania jest obowiązkiem o charakterze wyłącznie organizacyjnym, a nie
warunkiem koniecznym dla ważności umowy licencyjnej. Przepis ten nie wpływa zatem ani
na ważność umów licencyjnych zawartych przed wejściem tej ustawy w życie, ani na ważność
umów zawieranych pomimo braku „wspólnego działania” organizacji zbiorowego
zarządzania. „Wspólne działanie” nie oznacza też np., że konieczne jest zawarcie jednej
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
umowy w imieniu wszystkich właściwych organizacji. Niewątpliwie natomiast oznacza, że
wystąpienia tych organizacji do użytkownika powinny być tak skoordynowane, aby
użytkownik wiedział, w jakim zakresie przedmiotowym i podmiotowym nabywa licencję od
danej organizacji, w szczególności która z nich występuje jako organizacja reprezentatywna
i w jakim zakresie.
W przypadkach, w których brak „wspólnego działania” organizacji zbiorowego zarządzania
jest sygnalizowany przez użytkowników jako istotna przeszkoda dla uzyskania licencji lub
określenia jej warunków finansowych, organ nadzoru wzywa organizacje zbiorowego
zarządzania do uzgodnienia wspólnego stanowiska i np. przedłożenia wspólnej tabeli
wynagrodzeń do zatwierdzenia przez Komisję Prawa Autorskiego. Organ nadzoru nie może
„zobligować” tych organizacji do zawarcia między sobą odpowiednich porozumień, ale
w określonych okolicznościach brak takich porozumień może oznaczać działanie
z naruszeniem prawa i tym samym możliwość zastosowania sankcji, o których mowa w art.
103 ww. ustawy.
Jeżeli chodzi o ew. działania legislacyjne, które mogłyby usprawnić działanie organizacji
zbiorowego zarządzania i ułatwić uzyskiwanie licencji przez użytkowników, to Minister
Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie dostrzega jeszcze potrzeby takich działań. W toku są
bowiem działania nadzorcze, które mogą przynieść pożądany rezultat bez zmiany
obowiązującego stanu prawnego.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
PODSEKRETARZ STANU
Andrzej Wyrobiec
-- 2 of 2 --
których dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Bartłomiej Sienkiewicz
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 962 Pani Poseł Kamili Gasiuk-Pihowicz z 30 stycznia 2024
roku w sprawie niezawierania przez organizacje zbiorowego zarządzania prawami
autorskimi lub prawami pokrewnymi porozumień, o których mowa w art. 47 ust. 2 ustawy
o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi, uprzejmie proszę
o przyjęcie następujących wyjaśnień, będących jednak wyłącznie stanowiskiem Ministra
Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W przedmiotowym zakresie Minister nie ma
kompetencji do dokonywania wiążącej interpretacji przepisów prawa.
Operatorzy telewizji kablowej obowiązani są uzyskiwać licencje na reemitowanie utworów
i przedmiotów praw pokrewnych za pośrednictwem organizacji zbiorowego zarządzania.
Od tej zasady ustawa dopuszcza tylko jeden wyjątek, tj. w zakresie praw, którymi
samodzielnie zarządzają organizacje radiowe i telewizyjne.
Licencja powinna obejmować cały okres eksploatacji praw. Jeżeli zatem operator prowadził
swoją działalność przed uzyskaniem licencji, odpowiednia umowa powinna regulować
również ten wcześniejszy okres. W innym przypadku operator naraża się na zarzut działania
z naruszeniem cudzych praw autorskich i praw pokrewnych.
Umowa licencyjna powinna jasno określać, jakiego i czyjego repertuaru dotyczy. W stanie
prawnym określonym ustawą z dnia 15 czerwca 2018 r. o zbiorowym zarządzaniu prawami
autorskimi i prawami pokrewnymi organizacja zbiorowego zarządzania nie może działać jako
negotiorum gestor. Zgodnie jednak z art. 5 ust. 2 tej ustawy m. in. na polu eksploatacji
reemitowanie „prawami danej kategorii uprawnionych do danego rodzaju utworów lub
przedmiotów praw pokrewnych na danym polu eksploatacji, którzy nie zawarli umowy
o zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi z żadną organizacją,
zbiorowo zarządza ta organizacja, która jest reprezentatywna w odniesieniu do tych praw”.
Reprezentatywność organizacji zbiorowego zarządzania ustawa definiuje w art. 10 ust. 1 i 2,
a w przypadku krzyżujących się zezwoleń – deklaratoryjna decyzja ministra właściwego do
spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Nie ma zatem obecnie możliwości, aby
organizacje zbiorowego zarządzania udzielały licencji na ten sam repertuar.
Określony w art. 47 ust. 2 ww. ustawy obowiązek „wspólnego działania” organizacji
zbiorowego zarządzania jest obowiązkiem o charakterze wyłącznie organizacyjnym, a nie
warunkiem koniecznym dla ważności umowy licencyjnej. Przepis ten nie wpływa zatem ani
na ważność umów licencyjnych zawartych przed wejściem tej ustawy w życie, ani na ważność
umów zawieranych pomimo braku „wspólnego działania” organizacji zbiorowego
zarządzania. „Wspólne działanie” nie oznacza też np., że konieczne jest zawarcie jednej
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
umowy w imieniu wszystkich właściwych organizacji. Niewątpliwie natomiast oznacza, że
wystąpienia tych organizacji do użytkownika powinny być tak skoordynowane, aby
użytkownik wiedział, w jakim zakresie przedmiotowym i podmiotowym nabywa licencję od
danej organizacji, w szczególności która z nich występuje jako organizacja reprezentatywna
i w jakim zakresie.
W przypadkach, w których brak „wspólnego działania” organizacji zbiorowego zarządzania
jest sygnalizowany przez użytkowników jako istotna przeszkoda dla uzyskania licencji lub
określenia jej warunków finansowych, organ nadzoru wzywa organizacje zbiorowego
zarządzania do uzgodnienia wspólnego stanowiska i np. przedłożenia wspólnej tabeli
wynagrodzeń do zatwierdzenia przez Komisję Prawa Autorskiego. Organ nadzoru nie może
„zobligować” tych organizacji do zawarcia między sobą odpowiednich porozumień, ale
w określonych okolicznościach brak takich porozumień może oznaczać działanie
z naruszeniem prawa i tym samym możliwość zastosowania sankcji, o których mowa w art.
103 ww. ustawy.
Jeżeli chodzi o ew. działania legislacyjne, które mogłyby usprawnić działanie organizacji
zbiorowego zarządzania i ułatwić uzyskiwanie licencji przez użytkowników, to Minister
Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie dostrzega jeszcze potrzeby takich działań. W toku są
bowiem działania nadzorcze, które mogą przynieść pożądany rezultat bez zmiany
obowiązującego stanu prawnego.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
PODSEKRETARZ STANU
Andrzej Wyrobiec
-- 2 of 2 --