Interpelacja nr 9615
Interpelacja w sprawie przepisów emerytalnych dotyczących rolników dwuzawodowców opłacających składki w ZUS i KRUS
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie przepisów emerytalnych dotyczących rolników dwuzawodowców opłacających składki w ZUS i KRUS
Interpelacja nr 9615
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie przepisów emerytalnych dotyczących rolników dwuzawodowców opłacających składki w ZUS i KRUS
Zgłaszający: Jolanta Zięba-Gzik
Data wpływu: 28-04-2025
Szanowna Pani Ministro,
na podstawie pisma od obywatela zwracam się z prośbą o wyjaśnienie i przedstawienie stanowiska Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dotyczącego emerytów dwuzawodowców, którzy opłacali składki zarówno do ZUS, jak i KRUS, a mimo to otrzymują wyłącznie jedno świadczenie emerytalne z KRUS.
W piśmie zwrócono uwagę na szereg problemów, w tym:
brak możliwości pobierania dwóch świadczeń mimo odprowadzania składek do dwóch instytucji,
niekorzystne przeliczniki okresów składkowych (przelicznik półtorakrotny zamiast trzykrotnego, 1% zamiast 1,3% emerytury podstawowej za służbę wojskową),
ustalanie emerytury podstawowej w KRUS na poziomie 90% najniższej emerytury z ZUS.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo planuje zmiany legislacyjne umożliwiające emerytom dwuzawodowcom pobieranie świadczeń zarówno z ZUS, jak i KRUS?
Czy prowadzone są prace nad zmianą zasad przeliczania okresów składkowych na bardziej korzystne dla rolników dwuzawodowców?
Czy ministerstwo zamierza wyrównać wysokość emerytury podstawowej KRUS do poziomu najniższej emerytury ZUS?
Dostosowanie przepisów jest niezbędne w celu usunięcia istniejących niesprawiedliwości i zapewnienia godnego bytu seniorom, którzy przez lata rzetelnie odprowadzali składki.
Z wyrazami szacunku Jolanta Zięba-Gzik
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 9615
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie przepisów emerytalnych dotyczących rolników dwuzawodowców opłacających składki w ZUS i KRUS
Zgłaszający: Jolanta Zięba-Gzik
Data wpływu: 28-04-2025
Szanowna Pani Ministro,
na podstawie pisma od obywatela zwracam się z prośbą o wyjaśnienie i przedstawienie stanowiska Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dotyczącego emerytów dwuzawodowców, którzy opłacali składki zarówno do ZUS, jak i KRUS, a mimo to otrzymują wyłącznie jedno świadczenie emerytalne z KRUS.
W piśmie zwrócono uwagę na szereg problemów, w tym:
brak możliwości pobierania dwóch świadczeń mimo odprowadzania składek do dwóch instytucji,
niekorzystne przeliczniki okresów składkowych (przelicznik półtorakrotny zamiast trzykrotnego, 1% zamiast 1,3% emerytury podstawowej za służbę wojskową),
ustalanie emerytury podstawowej w KRUS na poziomie 90% najniższej emerytury z ZUS.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo planuje zmiany legislacyjne umożliwiające emerytom dwuzawodowcom pobieranie świadczeń zarówno z ZUS, jak i KRUS?
Czy prowadzone są prace nad zmianą zasad przeliczania okresów składkowych na bardziej korzystne dla rolników dwuzawodowców?
Czy ministerstwo zamierza wyrównać wysokość emerytury podstawowej KRUS do poziomu najniższej emerytury ZUS?
Dostosowanie przepisów jest niezbędne w celu usunięcia istniejących niesprawiedliwości i zapewnienia godnego bytu seniorom, którzy przez lata rzetelnie odprowadzali składki.
Z wyrazami szacunku Jolanta Zięba-Gzik
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
11
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
7.3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6344 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.223.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9615 Pani Posłanki Jolanty Zięby- Gzik w sprawie przepisów
emerytalnych dotyczących rolników dwuzawodowców opłacających składki w ZUS i KRUS,
proszę przyjąć poniższe informacje.
Sytuację osób opłacających składki na dwa rodzaje ubezpieczenia uwzględniono
w przepisach ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1631, z późn. zm.) i w przepisach ustawy
z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2025 r. poz. 197).
Regulacje podzieliły ubezpieczonych na dwie grupy: osoby urodzone przed 1 stycznia 1949
r. i po 31 grudnia 1948 r., co wynika z reformy systemowej ubezpieczenia emerytalnego
wprowadzonej w 1999 r.
W przypadku osób urodzonych przed 1949 r. rekompensatą za okres podwójnego
ubezpieczenia jest możliwość sumowania okresów, tj. uwzględniania w stażu rolniczym
okresu ubezpieczenia w ZUS, natomiast w stażu pracowniczym okresu ubezpieczenia
w KRUS. W sytuacji, gdy okresów tych nie wykorzystano w celu uzupełnienia brakującego do
nabycia uprawnień emerytalnych stażu ubezpieczeniowego świadczenie to, na wniosek
zainteresowanego, ulega zwiększeniu: emerytura rolnicza na podstawie art. 25 ustawy
o ubezpieczeniu społecznym rolników, a emerytura pracownicza na podstawie art. 56
ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Inaczej wygląda sytuacja osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. W tym wypadku, przy
ustalaniu prawa do emerytury rolniczej i jej wysokości uwzględnia się wyłącznie okresy
opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników, przy czym emerytura przysługuje
osobie, która posiada co najmniej 25-letni staż ubezpieczeniowy w KRUS (art. 19 ust. 1
ustawy). Zniesienie możliwości uzupełniania stażu rolniczego okresem ubezpieczenia w ZUS
jest konsekwencją zmiany zasad przyznawania emerytury z FUS dla osób urodzonych po
1948 r. oraz wprowadzenia możliwości pobierania przez nie emerytury z tytułu działalności
rolniczej w zbiegu z emeryturą z systemu pracowniczego. Zgodnie z art. 24 ustawy
o emeryturach i rentach z FUS świadczenie to przysługuje po osiągnięciu powszechnego
wieku emerytalnego każdej osobie, która podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu
i rentowym, niezależnie od długości stażu ubezpieczeniowego. Ponieważ przy ustalaniu
prawa do emerytury i obliczaniu jej wysokości ZUS nie uwzględnia okresu ubezpieczenia
z tytułu działalności rolniczej, osoba urodzona po 1948 r. oprócz emerytury z FUS może mieć
również przyznaną i wypłacaną emeryturę z tytułu ubezpieczenia w KRUS, o ile posiada
okres ubezpieczenia rolniczego wystarczający do jej przyznania.
Osobie uprawnionej do emerytury pracowniczej, która ze względu na zbyt krótki okres
ubezpieczenia w KRUS nie spełnia warunków uprawniających do emerytury rolniczej, wraz
z emeryturą z FUS wypłaca się tzw. zwiększenie za okresy opłacania składek na
ubezpieczenie społeczne rolników.
Zgodnie z art. 26a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
wysokość emerytury ustalonej zgodnie z art. 26 ulega zwiększeniu za okresy opłacania
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
składek na Fundusz Emerytalny Rolników, Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników
i ubezpieczenie emerytalno-rentowe, o których mowa w przepisach o ubezpieczeniu
społecznym rolników. Zwiększenie ustala się według zasad wymiaru części składkowej
emerytury rolniczej, przewidzianych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, na
podstawie zaświadczenia Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o okresach opłacania
składek. Emerytura ta wypłacana jest z funduszu, z tym że jej koszty w części odpowiadającej
zwiększeniu o część składkową podlegają refundacji z funduszu emerytalno-rentowego
określonego w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zwiększenie to nie
przysługuje jednak osobie mającej ustalone prawo do emerytury na podstawie przepisów
o ubezpieczeniu społecznym rolników. Przyznaje się je ubezpieczonemu, który legitymuje się
okresami ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono składki, gdy okresy te są
krótsze niż 25 lat.
Kwestię rozróżniania osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 r. i po 31 grudnia 1948 r.
poruszano w orzecznictwie sądowym. Wyjaśniono, że nie można mówić o nierównym
traktowaniu osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. i przed 1 stycznia 1949 r. w kontekście
przyznawania uprawnień emerytalnych. Uprawnieni urodzeni po 31 grudnia 1948 r. nie mają
możliwości uwzględniania przy ustalaniu prawa do emerytury rolniczej okresów
ubezpieczenia innego niż w KRUS. Z takiej możliwości mogą skorzystać jedynie uprawnieni
urodzeni przed 1 stycznia 1949 r. Z kolei ubezpieczeni urodzeni później nie muszą wybierać
jednego świadczenia, z którego skorzystają, co równoważy niemożność sumowania okresów
ubezpieczenia w systemie powszechnym i rolniczym. Sytuacja emerytów z dwóch różnych
grup nie jest więc tożsama, a co za tym idzie nie można stwierdzić naruszenia w tym
przypadku zasady równości wynikającej z art. 32 ust. 2 Konstytucji RP.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie są obecnie prowadzone prace
zmierzające do zmiany warunków pobierania świadczeń emerytalnych z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych w zbiegu ze świadczeniami emerytalno-rentowymi,
przyznawanymi na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz zasad
ustalania wysokości tych świadczeń. Niemniej, ze względu na kierowane do nas w tej sprawie
wystąpienia, we wrześniu 2024 r. zwracaliśmy się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w
celu podjęcia dyskusji dotyczących diagnozy i analizy dotychczasowych rozwiązań. Do chwili
obecnej nie otrzymaliśmy jednak odpowiedzi w tej sprawie.
Zaznaczam, że działania legislacyjne dotyczące przeliczenia okresów składkowych
i wysokości rolniczych emerytur podstawowych należą do właściwości Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.223.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9615 Pani Posłanki Jolanty Zięby- Gzik w sprawie przepisów
emerytalnych dotyczących rolników dwuzawodowców opłacających składki w ZUS i KRUS,
proszę przyjąć poniższe informacje.
Sytuację osób opłacających składki na dwa rodzaje ubezpieczenia uwzględniono
w przepisach ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1631, z późn. zm.) i w przepisach ustawy
z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2025 r. poz. 197).
Regulacje podzieliły ubezpieczonych na dwie grupy: osoby urodzone przed 1 stycznia 1949
r. i po 31 grudnia 1948 r., co wynika z reformy systemowej ubezpieczenia emerytalnego
wprowadzonej w 1999 r.
W przypadku osób urodzonych przed 1949 r. rekompensatą za okres podwójnego
ubezpieczenia jest możliwość sumowania okresów, tj. uwzględniania w stażu rolniczym
okresu ubezpieczenia w ZUS, natomiast w stażu pracowniczym okresu ubezpieczenia
w KRUS. W sytuacji, gdy okresów tych nie wykorzystano w celu uzupełnienia brakującego do
nabycia uprawnień emerytalnych stażu ubezpieczeniowego świadczenie to, na wniosek
zainteresowanego, ulega zwiększeniu: emerytura rolnicza na podstawie art. 25 ustawy
o ubezpieczeniu społecznym rolników, a emerytura pracownicza na podstawie art. 56
ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Inaczej wygląda sytuacja osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. W tym wypadku, przy
ustalaniu prawa do emerytury rolniczej i jej wysokości uwzględnia się wyłącznie okresy
opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników, przy czym emerytura przysługuje
osobie, która posiada co najmniej 25-letni staż ubezpieczeniowy w KRUS (art. 19 ust. 1
ustawy). Zniesienie możliwości uzupełniania stażu rolniczego okresem ubezpieczenia w ZUS
jest konsekwencją zmiany zasad przyznawania emerytury z FUS dla osób urodzonych po
1948 r. oraz wprowadzenia możliwości pobierania przez nie emerytury z tytułu działalności
rolniczej w zbiegu z emeryturą z systemu pracowniczego. Zgodnie z art. 24 ustawy
o emeryturach i rentach z FUS świadczenie to przysługuje po osiągnięciu powszechnego
wieku emerytalnego każdej osobie, która podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu
i rentowym, niezależnie od długości stażu ubezpieczeniowego. Ponieważ przy ustalaniu
prawa do emerytury i obliczaniu jej wysokości ZUS nie uwzględnia okresu ubezpieczenia
z tytułu działalności rolniczej, osoba urodzona po 1948 r. oprócz emerytury z FUS może mieć
również przyznaną i wypłacaną emeryturę z tytułu ubezpieczenia w KRUS, o ile posiada
okres ubezpieczenia rolniczego wystarczający do jej przyznania.
Osobie uprawnionej do emerytury pracowniczej, która ze względu na zbyt krótki okres
ubezpieczenia w KRUS nie spełnia warunków uprawniających do emerytury rolniczej, wraz
z emeryturą z FUS wypłaca się tzw. zwiększenie za okresy opłacania składek na
ubezpieczenie społeczne rolników.
Zgodnie z art. 26a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
wysokość emerytury ustalonej zgodnie z art. 26 ulega zwiększeniu za okresy opłacania
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
składek na Fundusz Emerytalny Rolników, Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników
i ubezpieczenie emerytalno-rentowe, o których mowa w przepisach o ubezpieczeniu
społecznym rolników. Zwiększenie ustala się według zasad wymiaru części składkowej
emerytury rolniczej, przewidzianych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, na
podstawie zaświadczenia Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o okresach opłacania
składek. Emerytura ta wypłacana jest z funduszu, z tym że jej koszty w części odpowiadającej
zwiększeniu o część składkową podlegają refundacji z funduszu emerytalno-rentowego
określonego w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zwiększenie to nie
przysługuje jednak osobie mającej ustalone prawo do emerytury na podstawie przepisów
o ubezpieczeniu społecznym rolników. Przyznaje się je ubezpieczonemu, który legitymuje się
okresami ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono składki, gdy okresy te są
krótsze niż 25 lat.
Kwestię rozróżniania osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 r. i po 31 grudnia 1948 r.
poruszano w orzecznictwie sądowym. Wyjaśniono, że nie można mówić o nierównym
traktowaniu osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. i przed 1 stycznia 1949 r. w kontekście
przyznawania uprawnień emerytalnych. Uprawnieni urodzeni po 31 grudnia 1948 r. nie mają
możliwości uwzględniania przy ustalaniu prawa do emerytury rolniczej okresów
ubezpieczenia innego niż w KRUS. Z takiej możliwości mogą skorzystać jedynie uprawnieni
urodzeni przed 1 stycznia 1949 r. Z kolei ubezpieczeni urodzeni później nie muszą wybierać
jednego świadczenia, z którego skorzystają, co równoważy niemożność sumowania okresów
ubezpieczenia w systemie powszechnym i rolniczym. Sytuacja emerytów z dwóch różnych
grup nie jest więc tożsama, a co za tym idzie nie można stwierdzić naruszenia w tym
przypadku zasady równości wynikającej z art. 32 ust. 2 Konstytucji RP.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie są obecnie prowadzone prace
zmierzające do zmiany warunków pobierania świadczeń emerytalnych z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych w zbiegu ze świadczeniami emerytalno-rentowymi,
przyznawanymi na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz zasad
ustalania wysokości tych świadczeń. Niemniej, ze względu na kierowane do nas w tej sprawie
wystąpienia, we wrześniu 2024 r. zwracaliśmy się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w
celu podjęcia dyskusji dotyczących diagnozy i analizy dotychczasowych rozwiązań. Do chwili
obecnej nie otrzymaliśmy jednak odpowiedzi w tej sprawie.
Zaznaczam, że działania legislacyjne dotyczące przeliczenia okresów składkowych
i wysokości rolniczych emerytur podstawowych należą do właściwości Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --