Interpelacja w sprawie możliwości uzyskania dodatku do emerytury przez osoby, które wychowały czworo dzieci i pozostawały aktywne zawodowo
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9608
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie możliwości uzyskania dodatku do emerytury przez osoby, które wychowały czworo dzieci i pozostawały aktywne zawodowo
Zgłaszający: Małgorzata Gromadzka
Data wpływu: 28-04-2025
Biłgoraj, 24.04.2025 r.
Szanowna Pani Ministro,
działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt. 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora, niniejszym kieruję do Pani interpelację w sprawie możliwości uzyskania dodatku do emerytury dla osób, które wychowały 4 dzieci i pozostawały aktywne zawodowo.
Program „Mama 4 plus” stanowi cenną inicjatywę wspierającą osoby, które zrezygnowały z życia zawodowego, by poświęcić się wychowaniu licznej rodziny. Niemniej jednak, w przestrzeni publicznej coraz częściej dostaje zgłoszenia, że wsparcie to powinno obejmować również te kobiety, które mimo licznych obowiązków rodzinnych, pracowały zawodowo w pełnym wymiarze godzin i musiały pogodzić życie zawodowe z wychowaniem 4 dzieci, często kosztem zdrowia i przyszłych świadczeń emerytalnych. Z tego tytułu nie posiadają żadnej gratyfikacji, a ich emerytury są często w takiej samej wysokości jak osób nieaktywnych zawodowo.
W związku z powyższym, proszę o odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje podjęcie działań mających na celu rozszerzenie programu „Mama 4 plus” na osoby, które wychowały co najmniej czworo dzieci przy jednoczesnym pozostawaniu aktywnymi zawodowo?
Czy prowadzone są analizy dotyczące skali zjawiska oraz potencjalnych kosztów wprowadzenia takiego rozwiązania?
Czy rozważane są inne formy wsparcia dla kobiet 4+?
Z poważaniem Małgorzata Gromadzka
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5282 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.225.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9608 Pani Posłanki Małgorzaty Gromadzkiej, w sprawie
możliwości uzyskania dodatku do emerytury przez osoby, które wychowały czworo dzieci
i pozostawały aktywne zawodowo, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Przewidziane w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 roku o rodzicielskim świadczeniu
uzupełniającym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1051) świadczenie nie jest emeryturą, ani dodatkiem
do emerytury, tylko świadczeniem nieskładkowym, finansowanym z budżetu państwa.
W przeciwieństwie do emerytury, która jest świadczeniem z ubezpieczenia społecznego, ma
ono de facto charakter świadczenia z zakresu pomocy społecznej, a przy ustalaniu prawa do
jego otrzymywania uwzględnia się wszystkie dochody osiągane przez osobę zainteresowaną.
Jednym z podstawowych kryteriów ubiegania się o to świadczenie jest brak niezbędnych
środków utrzymania.
Osoba, która nie ma prawa do żadnego świadczenia może uzyskać świadczenie
uzupełniające w wysokości nieprzekraczającej najniższej emerytury, wynoszącej od marca
2025 r. 1 878,91 zł. Osoba pobierająca świadczenie niższe od najniższej emerytury może
liczyć na uzupełnienie go do wysokości najniższej emerytury. Pragnę podkreślić, że obecne
warunki uprawniające do rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego powodują
w przypadku kobiet pobierających świadczenie niższe od najniższej gwarantowanej
emerytury, będące konsekwencją posiadania niepełnego stażu ubezpieczeniowego
wynoszącego 20 lat składkowych i nieskładkowych, uzupełnienie wysokości
otrzymywanych przez nie świadczeń do kwoty najniższej emerytury.
Poszukiwania najlepszych rozwiązań i modyfikacji systemu emerytalnego, w szczególności
w zakresie niedyskryminowania rodziców obniżonym wymiarem świadczeń emerytalnych,
trwają nieustannie. Przykładem takich działań jest znowelizowanie przepisów dotyczących
opieki nad dzieckiem dla pracowników przebywających na urlopie wychowawczym. Do 31
grudnia 1998 r. nie było obowiązku odprowadzania za te okresy składek - wliczano je do
emerytury jako okresy nieskładkowe, co znacznie obniżało wysokość świadczenia. Dopiero
od 1 stycznia 1999 r. za okres sprawowania opieki nad dzieckiem na urlopie wychowawczym
pracownicy mają opłacane składki z budżetu państwa. Ponadto, wprowadzona w maju
2015 r. nowelizacja ustawy emerytalnej dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. czas
sprawowania opieki nad dzieckiem w trakcie urlopu wychowawczego oraz bezpłatnego
(w systemie zabezpieczenia społecznego) pozwala uwzględniać w emeryturze (w kapitale),
jako okres składkowy niezależnie od tego, w jakim okresie kobieta z niego korzystała.
W praktyce oznacza to, że również kobiety, które wychowywały dzieci w latach 80-tych,
mają szansę na przeliczenie, a zarazem podwyższenie emerytury.
W obecnym stanie prawnym istnieją zatem regulacje mające na celu zrekompensowanie
konieczności przerwania pracy z powodu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, choć
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
nie przewidują one dodatkowego zwiększenia emerytury z tytułu urodzenia dzieci.
Świadczenia emerytalno-rentowe mają bowiem charakter praw podmiotowych, nabytych
przez ubezpieczonego w związku z opłacaniem składek na ubezpieczenia emerytalne
i rentowe.
W obowiązującym od 1 stycznia 1999 r. nowym systemie emerytalnym, określonym
przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1631, z późn. zm.), źródłem finansowania
świadczeń emerytalno-rentowych jest fundusz tworzony ze składek pracowników
i pracodawców. Z systemu usunięto większość elementów nieubezpieczeniowych
i socjalnych, tak aby powiązać wysokość przyszłego świadczenia z sumą składek
odprowadzanych od przychodów ubezpieczonego w całym okresie jego aktywności
zawodowej.
Obecnie na gruncie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych wypłacane są jedynie dwa rodzaje dodatków – dodatek pielęgnacyjny oraz
dodatek dla sierot zupełnych. Obydwa dodatki są świadczeniami o charakterze
ubezpieczeniowym, związanymi z ryzykiem ubezpieczeniowymi w postaci niezdolności do
pracy i samodzielnej egzystencji oraz utraty żywiciela. Wypłata tych dodatków ma miejsce
w sytuacji spełnienia się wskazanych ryzyk oraz wiąże się z obowiązkiem opłacania składki
ubezpieczeniowej. Funkcjonujące dodatki do świadczeń emerytalno-rentowych są zatem
powiązane z innymi świadczeniami, odrębnym ryzykiem i odrębnymi warunkami nabycia
prawa do świadczenia.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie są obecnie prowadzone działania
zmierzające do wprowadzenia do systemu emerytalnego nowych dodatków. Aktualnie nie
prowadzimy także prac nad zmianami w rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym w
zakresie, który postuluje w interpelacji Pani Posłanka.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --