Interpelacja nr 9607
Interpelacja w sprawie możliwości przeprowadzania przez PFRON kontroli byłych przedsiębiorców prowadzących zakłady pracy chronionej po zakończeniu działalności gospodarczej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (85%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie możliwości przeprowadzania przez PFRON kontroli byłych przedsiębiorców prowadzących zakłady pracy chronionej po zakończeniu działalności gospodarczej
Interpelacja nr 9607
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie możliwości przeprowadzania przez PFRON kontroli byłych przedsiębiorców prowadzących zakłady pracy chronionej po zakończeniu działalności gospodarczej
Zgłaszający: Ewa Schädler, Sławomir Ćwik, Bożenna Hołownia, Ewa Szymanowska
Data wpływu: 28-04-2025
Szanowna Pani Minister,
składam interpelację w sprawie praktyk Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) dotyczących przeprowadzania kontroli wobec byłych przedsiębiorców, którzy posiadali status zakładu pracy chronionej (ZPChr), lecz zakończyli już prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej i zostali wykreśleni z CEIDG.
Zgłaszają się do mnie byli przedsiębiorcy, którzy pomimo zakończenia działalności gospodarczej są adresatami działań kontrolnych ze strony PFRON, dotyczących okresu, w którym prowadzili działalność w formie ZPChr. Kontrole te nierzadko dotyczą także środków zgromadzonych w ramach Zakładowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (ZFRON).
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania: 1. Czy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, PFRON ma uprawnienie do przeprowadzania kontroli wobec osób fizycznych, które zakończyły jednoosobową działalność gospodarczą i zostały wykreślone z CEIDG, a kontrola dotyczy okresu, w którym podmiot ten posiadał status ZPChr?
2. Czy PFRON ma prawo dochodzić zwrotu jakichkolwiek środków przekazanych byłemu pracodawcy prowadzącemu ZPChr – w tym dofinansowań, refundacji lub środków ZFRON – po zakończeniu działalności gospodarczej i wykreśleniu z CEiDG, jeśli stwierdzi nieprawidłowości dotyczące wcześniejszego okresu prowadzenia działalności?
Z uwagi na niepewność prawną wśród byłych pracodawców osób niepełnosprawnych oraz potencjalne obciążenia administracyjne i finansowe nakładane po zakończeniu działalności gospodarczej, proszę o zajęcie stanowiska w powyższej sprawie.
Z poważaniem Ewa Schädler
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 9607
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie możliwości przeprowadzania przez PFRON kontroli byłych przedsiębiorców prowadzących zakłady pracy chronionej po zakończeniu działalności gospodarczej
Zgłaszający: Ewa Schädler, Sławomir Ćwik, Bożenna Hołownia, Ewa Szymanowska
Data wpływu: 28-04-2025
Szanowna Pani Minister,
składam interpelację w sprawie praktyk Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) dotyczących przeprowadzania kontroli wobec byłych przedsiębiorców, którzy posiadali status zakładu pracy chronionej (ZPChr), lecz zakończyli już prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej i zostali wykreśleni z CEIDG.
Zgłaszają się do mnie byli przedsiębiorcy, którzy pomimo zakończenia działalności gospodarczej są adresatami działań kontrolnych ze strony PFRON, dotyczących okresu, w którym prowadzili działalność w formie ZPChr. Kontrole te nierzadko dotyczą także środków zgromadzonych w ramach Zakładowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (ZFRON).
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania: 1. Czy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, PFRON ma uprawnienie do przeprowadzania kontroli wobec osób fizycznych, które zakończyły jednoosobową działalność gospodarczą i zostały wykreślone z CEIDG, a kontrola dotyczy okresu, w którym podmiot ten posiadał status ZPChr?
2. Czy PFRON ma prawo dochodzić zwrotu jakichkolwiek środków przekazanych byłemu pracodawcy prowadzącemu ZPChr – w tym dofinansowań, refundacji lub środków ZFRON – po zakończeniu działalności gospodarczej i wykreśleniu z CEiDG, jeśli stwierdzi nieprawidłowości dotyczące wcześniejszego okresu prowadzenia działalności?
Z uwagi na niepewność prawną wśród byłych pracodawców osób niepełnosprawnych oraz potencjalne obciążenia administracyjne i finansowe nakładane po zakończeniu działalności gospodarczej, proszę o zajęcie stanowiska w powyższej sprawie.
Z poważaniem Ewa Schädler
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
8
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6812 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.226.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9607 Pani Posłanki Ewy Schädler wraz z grupą posłów,
w sprawie możliwości przeprowadzania przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych kontroli byłych przedsiębiorców prowadzących zakłady pracy
chronionej po zakończeniu działalności gospodarczej, proszę przyjąć poniższe informacje.
Podmiotom, którym przyznaje się status zakładu pracy chronionej są konkretni pracodawcy,
czyli podmioty występujące w określonych przepisami formach organizacyjnoprawnych, np.
spółdzielnie, spółki, fundacje, czy osoby fizyczne, mające zdolność zatrudniania
pracowników, o ile spełniają warunki określone w art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia
1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
(Dz.U. z 2024 r. poz.44 z późn.zm.), zwanej dalej „ustawą o rehabilitacji”. Przepisy ustawy
o rehabilitacji nie zawierają definicji „pracodawcy”, wobec czego, na podstawie art. 66 tego
aktu, należy odnieść się do definicji zawartej w art. 3 Kodeksu pracy, zgodnie z którą
pracodawcą jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także
osoba fizyczna, jeżeli zatrudnia pracowników.
W wyroku z 22 sierpnia 2003 r. sygn. akt I PK 284/02 Sąd Najwyższy wskazał,
że pracodawcą jest przedsiębiorca, który jako osoba fizyczna prowadzi działalność na
podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, a nie prowadzone przez niego
przedsiębiorstwo jako zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych
przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej. Jeżeli zatem przedsiębiorca,
będący osobą fizyczną, prowadzi przedsiębiorstwo tylko w ujęciu przedmiotowym, to
pracodawcą jest on sam, a nie jego przedsiębiorstwo. Stanowisko to znalazło potwierdzenie
w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt I PK 64/14,
wskazującym na ukształtowany w orzecznictwie na gruncie art. 3 Kodeksu pracy pogląd, że
pracodawcą jest osoba fizyczna prowadząca działalność, a nie prowadzone przez nią
przedsiębiorstwo jako zespół zorganizowanych składników materialnych i niematerialnych,
przeznaczonych do prowadzenia działalności.
Wykreślenie z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG)
przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą nie wiąże się zatem ze
zlikwidowaniem pracodawcy. W takim przypadku pracodawca (osoba fizyczna) nadal
istnieje, choć nie prowadzi już działalności gospodarczej.
Do osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą nie mają zastosowania
zasady dotyczące przedsiębiorców zarejestrowanych w Krajowym Rejestrze Sądowym
(KRS). Z chwilą wykreślenia przedsiębiorcy z KRS dochodzi do jednoczesnego zlikwidowania
pracodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.
Nie ma zatem przeszkód prawnych do przeprowadzania kontroli u osoby fizycznej, która
wcześniej prowadziła działalność gospodarczą, a następnie została wykreślona z CEIDG, jeśli
przedmiotem tej kontroli są okresy sprzed wykreślenia. PFRON jest organem uprawnionym
do przeprowadzania kontroli lub jej zlecania na podstawie:
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
art. 33 ust. 6 ustawy o rehabilitacji, która w formie audytu jest wykonywana przez
właściwego miejscowo dyrektora izby administracji skarbowej i dotyczy oceny
prawidłowości realizacji przepisów art. 33 ust. 1-4a, tj. zasad tworzenia zakładowego
funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (ZFRON) oraz wydatkowania środków
tego funduszu,
art. 22a ustawy o rehabilitacji, która jest przeprowadzana przez Prezesa Zarządu
PFRON u sprzedającego w zakresie prawidłowości realizacji przepisu art. 22
dotyczącego zasad obniżania wpłat na PFRON;
art. 95 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
(Dz.U. z 2023 r. poz.615 z póź.zm.), która jest wykonywana przez dyrektora izby
administracji skarbowej w zakresie prawidłowości deklarowania, obliczania i wpłacania
należności państwowych funduszy celowych (zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy
o rehabilitacji PFRON jest państwowym funduszem celowym).
Do wsparcia zakładów pracy chronionej stanowiącego pomoc publiczną lub pomoc de
minimis, niezależnie od jego formy (np. udzielonego dofinansowania, refundacji lub
przyznania środków zgromadzonych na rachunku zakładowego funduszu rehabilitacji osób
niepełnosprawnych), należy stosować unormowania Unii Europejskiej dotyczące
przedawnienia roszczeń związanych z pomocą państwa.
Stosownie do art. 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (UE) 2015/1589 z dnia 13 lipca 2015 r.
ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii
Europejskiej (Dz.U.UE.L.2015.248.9) uprawnienia Komisji w zakresie windykacji przyznanej
pomocy podlegają 10-letniemu okresowi przedawnienia.
Przywołanym ustępom rozporządzenia odpowiadają pod tym względem przepisy zawarte
w krajowych aktach prawnych np. § 7 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej z dnia 31 lipca 2024 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń
pracowników niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1191), zgodnie z którym
wnioskodawca korzystający z dofinansowania przechowuje dokumentację pozwalającą na
sprawdzenie zgodności przyznanej pomocy z przepisami rozporządzenia przez okres 10 lat
od dnia udzielenia pomocy. Analogicznie, długość okresu przedawnienia określają
rozporządzenia odnoszące się do pomocy de minimis, m.in. art. 6 ust. 3 rozporządzenia
Komisji (UE) 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz.Urz.UE.L Nr 295, str.
2831), zgodnie z którym państwa członkowskie przechowują w rejestrze informacje
dotyczące pomocy de minimis przez 10 lat od daty jej przyznania.
Odpowiednie zapisy zawarto w aktach krajowych, np. w § 11 rozporządzenia Ministra Pracy
i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie refundacji składek na ubezpieczenia
społeczne osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1751) .
Na podstawie wskazanych przepisów Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych, jako organ udzielający pomocy, może kontrolować beneficjenta
pomocy publicznej lub pomocy de minimis przez 10 lat od jej przyznania, niezależnie od tego
czy wykreślił on działalność z CEiDG.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.226.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9607 Pani Posłanki Ewy Schädler wraz z grupą posłów,
w sprawie możliwości przeprowadzania przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych kontroli byłych przedsiębiorców prowadzących zakłady pracy
chronionej po zakończeniu działalności gospodarczej, proszę przyjąć poniższe informacje.
Podmiotom, którym przyznaje się status zakładu pracy chronionej są konkretni pracodawcy,
czyli podmioty występujące w określonych przepisami formach organizacyjnoprawnych, np.
spółdzielnie, spółki, fundacje, czy osoby fizyczne, mające zdolność zatrudniania
pracowników, o ile spełniają warunki określone w art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia
1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
(Dz.U. z 2024 r. poz.44 z późn.zm.), zwanej dalej „ustawą o rehabilitacji”. Przepisy ustawy
o rehabilitacji nie zawierają definicji „pracodawcy”, wobec czego, na podstawie art. 66 tego
aktu, należy odnieść się do definicji zawartej w art. 3 Kodeksu pracy, zgodnie z którą
pracodawcą jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także
osoba fizyczna, jeżeli zatrudnia pracowników.
W wyroku z 22 sierpnia 2003 r. sygn. akt I PK 284/02 Sąd Najwyższy wskazał,
że pracodawcą jest przedsiębiorca, który jako osoba fizyczna prowadzi działalność na
podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, a nie prowadzone przez niego
przedsiębiorstwo jako zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych
przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej. Jeżeli zatem przedsiębiorca,
będący osobą fizyczną, prowadzi przedsiębiorstwo tylko w ujęciu przedmiotowym, to
pracodawcą jest on sam, a nie jego przedsiębiorstwo. Stanowisko to znalazło potwierdzenie
w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt I PK 64/14,
wskazującym na ukształtowany w orzecznictwie na gruncie art. 3 Kodeksu pracy pogląd, że
pracodawcą jest osoba fizyczna prowadząca działalność, a nie prowadzone przez nią
przedsiębiorstwo jako zespół zorganizowanych składników materialnych i niematerialnych,
przeznaczonych do prowadzenia działalności.
Wykreślenie z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG)
przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą nie wiąże się zatem ze
zlikwidowaniem pracodawcy. W takim przypadku pracodawca (osoba fizyczna) nadal
istnieje, choć nie prowadzi już działalności gospodarczej.
Do osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą nie mają zastosowania
zasady dotyczące przedsiębiorców zarejestrowanych w Krajowym Rejestrze Sądowym
(KRS). Z chwilą wykreślenia przedsiębiorcy z KRS dochodzi do jednoczesnego zlikwidowania
pracodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.
Nie ma zatem przeszkód prawnych do przeprowadzania kontroli u osoby fizycznej, która
wcześniej prowadziła działalność gospodarczą, a następnie została wykreślona z CEIDG, jeśli
przedmiotem tej kontroli są okresy sprzed wykreślenia. PFRON jest organem uprawnionym
do przeprowadzania kontroli lub jej zlecania na podstawie:
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
art. 33 ust. 6 ustawy o rehabilitacji, która w formie audytu jest wykonywana przez
właściwego miejscowo dyrektora izby administracji skarbowej i dotyczy oceny
prawidłowości realizacji przepisów art. 33 ust. 1-4a, tj. zasad tworzenia zakładowego
funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (ZFRON) oraz wydatkowania środków
tego funduszu,
art. 22a ustawy o rehabilitacji, która jest przeprowadzana przez Prezesa Zarządu
PFRON u sprzedającego w zakresie prawidłowości realizacji przepisu art. 22
dotyczącego zasad obniżania wpłat na PFRON;
art. 95 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
(Dz.U. z 2023 r. poz.615 z póź.zm.), która jest wykonywana przez dyrektora izby
administracji skarbowej w zakresie prawidłowości deklarowania, obliczania i wpłacania
należności państwowych funduszy celowych (zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy
o rehabilitacji PFRON jest państwowym funduszem celowym).
Do wsparcia zakładów pracy chronionej stanowiącego pomoc publiczną lub pomoc de
minimis, niezależnie od jego formy (np. udzielonego dofinansowania, refundacji lub
przyznania środków zgromadzonych na rachunku zakładowego funduszu rehabilitacji osób
niepełnosprawnych), należy stosować unormowania Unii Europejskiej dotyczące
przedawnienia roszczeń związanych z pomocą państwa.
Stosownie do art. 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (UE) 2015/1589 z dnia 13 lipca 2015 r.
ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii
Europejskiej (Dz.U.UE.L.2015.248.9) uprawnienia Komisji w zakresie windykacji przyznanej
pomocy podlegają 10-letniemu okresowi przedawnienia.
Przywołanym ustępom rozporządzenia odpowiadają pod tym względem przepisy zawarte
w krajowych aktach prawnych np. § 7 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej z dnia 31 lipca 2024 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń
pracowników niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1191), zgodnie z którym
wnioskodawca korzystający z dofinansowania przechowuje dokumentację pozwalającą na
sprawdzenie zgodności przyznanej pomocy z przepisami rozporządzenia przez okres 10 lat
od dnia udzielenia pomocy. Analogicznie, długość okresu przedawnienia określają
rozporządzenia odnoszące się do pomocy de minimis, m.in. art. 6 ust. 3 rozporządzenia
Komisji (UE) 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz.Urz.UE.L Nr 295, str.
2831), zgodnie z którym państwa członkowskie przechowują w rejestrze informacje
dotyczące pomocy de minimis przez 10 lat od daty jej przyznania.
Odpowiednie zapisy zawarto w aktach krajowych, np. w § 11 rozporządzenia Ministra Pracy
i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie refundacji składek na ubezpieczenia
społeczne osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1751) .
Na podstawie wskazanych przepisów Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych, jako organ udzielający pomocy, może kontrolować beneficjenta
pomocy publicznej lub pomocy de minimis przez 10 lat od jej przyznania, niezależnie od tego
czy wykreślił on działalność z CEiDG.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --