Interpelacja nr 9602
Interpelacja w sprawie sprzedaży alkoholu w modelu subskrypcyjnym
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie sprzedaży alkoholu w modelu subskrypcyjnym
Interpelacja nr 9602
do ministra zdrowia
w sprawie sprzedaży alkoholu w modelu subskrypcyjnym
Zgłaszający: Jarosław Wałęsa
Data wpływu: 28-04-2025
Gdańsk, dnia 28 kwietnia 2025 r.
Szanowny Panie Premierze,
w ostatnim czasie jedna z sieci sklepów wprowadziła pilotażową usługę sprzedaży alkoholu w modelu przypominającym subskrypcję. Oferta obejmuje możliwość zakupu pakietu, w ramach którego klient może codziennie odbierać jedno piwo (w tym również piwo zawierające alkohol), przez określony czas. W ramach promocji „24 piwa w cenie 12” klient, po uprzednim zarejestrowaniu się w aplikacji, uzyskuje dostęp do usługi poprzez kod QR.
Chociaż przedstawiciele sieci deklarują, że nie jest to abonament w klasycznym rozumieniu — ponieważ pakiet nie przedłuża się automatycznie i jest ograniczony czasowo — funkcjonalnie mamy do czynienia z regularnym, codziennym odbiorem alkoholu, powiązanym z wcześniejszą opłatą i dodatkowymi bonusami.
Należy podkreślić, że według aktualnej wiedzy medycznej nawet niewielkie, ale regularne spożycie alkoholu prowadzi do zmian biochemicznych i metabolicznych w organizmie człowieka, zwiększając ryzyko rozwoju uzależnienia. W konsekwencji model sprzedaży zachęcający do codziennego sięgania po alkohol może sprzyjać kształtowaniu niebezpiecznych nawyków konsumenckich, zwłaszcza w grupach ryzyka.
Budzi to poważne wątpliwości co do zgodności tego typu praktyk z polityką ograniczania szkodliwości zdrowotnej alkoholu oraz przeciwdziałania alkoholizmowi, która zgodnie z ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi należy do obowiązków władz publicznych.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy rząd Rzeczypospolitej Polskiej oraz właściwe organy planują podjęcie działań kontrolnych wobec praktyki sprzedaży alkoholu w modelu subskrypcyjnym?
Czy w ocenie Rady Ministrów tego rodzaju oferta handlowa jest zgodna z ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz z celami polityki zdrowotnej państwa?
Czy rozważane są zmiany legislacyjne mające na celu dostosowanie przepisów do nowych modeli sprzedaży alkoholu w dobie gospodarki cyfrowej, tak aby skuteczniej chronić zdrowie publiczne?
Interpelacja nr 9602
do ministra zdrowia
w sprawie sprzedaży alkoholu w modelu subskrypcyjnym
Zgłaszający: Jarosław Wałęsa
Data wpływu: 28-04-2025
Gdańsk, dnia 28 kwietnia 2025 r.
Szanowny Panie Premierze,
w ostatnim czasie jedna z sieci sklepów wprowadziła pilotażową usługę sprzedaży alkoholu w modelu przypominającym subskrypcję. Oferta obejmuje możliwość zakupu pakietu, w ramach którego klient może codziennie odbierać jedno piwo (w tym również piwo zawierające alkohol), przez określony czas. W ramach promocji „24 piwa w cenie 12” klient, po uprzednim zarejestrowaniu się w aplikacji, uzyskuje dostęp do usługi poprzez kod QR.
Chociaż przedstawiciele sieci deklarują, że nie jest to abonament w klasycznym rozumieniu — ponieważ pakiet nie przedłuża się automatycznie i jest ograniczony czasowo — funkcjonalnie mamy do czynienia z regularnym, codziennym odbiorem alkoholu, powiązanym z wcześniejszą opłatą i dodatkowymi bonusami.
Należy podkreślić, że według aktualnej wiedzy medycznej nawet niewielkie, ale regularne spożycie alkoholu prowadzi do zmian biochemicznych i metabolicznych w organizmie człowieka, zwiększając ryzyko rozwoju uzależnienia. W konsekwencji model sprzedaży zachęcający do codziennego sięgania po alkohol może sprzyjać kształtowaniu niebezpiecznych nawyków konsumenckich, zwłaszcza w grupach ryzyka.
Budzi to poważne wątpliwości co do zgodności tego typu praktyk z polityką ograniczania szkodliwości zdrowotnej alkoholu oraz przeciwdziałania alkoholizmowi, która zgodnie z ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi należy do obowiązków władz publicznych.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy rząd Rzeczypospolitej Polskiej oraz właściwe organy planują podjęcie działań kontrolnych wobec praktyki sprzedaży alkoholu w modelu subskrypcyjnym?
Czy w ocenie Rady Ministrów tego rodzaju oferta handlowa jest zgodna z ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz z celami polityki zdrowotnej państwa?
Czy rozważane są zmiany legislacyjne mające na celu dostosowanie przepisów do nowych modeli sprzedaży alkoholu w dobie gospodarki cyfrowej, tak aby skuteczniej chronić zdrowie publiczne?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
21%
Konkretność
79%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
3 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6 / 1k zn.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7048 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.33.2025.DL
Warszawa, 18 maja 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 9602, złożoną przez Pana Jarosława Wałęsę, Posła na
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie sprzedaży alkoholu w modelu subskrypcyjnym,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w
trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zwanej dalej „ustawą”, podejmowanie
interwencji w związku z naruszeniem przepisów określonych m.in. w art. 131 ustawy,
występowanie przed sądem w charakterze oskarżyciela publicznego należy do zadań
własnych gmin. Jeżeli gmina nie podejmuje interwencji, zgodnie z art. 8b ust. 2 pkt 20
ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym, zadanie to wpisuje się w
kompetencje Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom (KCPU), będącego
jednostką podległą Ministrowi Zdrowia, wyspecjalizowaną w zakresie profilaktyki i
rozwiązywania problemów związanych z uzależnieniami.
Mając na uwadze powyższe, w związku z otrzymanymi sygnałami dotyczącymi opisanych
działań, Ministerstwo Zdrowia zwróciło się z prośbą o analizę przedstawionych informacji
oraz przekazanie stanowiska w sprawie, a także o wskazanie, czy KCPU podejmowało lub
zamierza w odniesieniu do tej sprawy podjąć kroki w zakresie złożenia zawiadomienia o
możliwości popełnienia przestępstwa nielegalnej reklamy lub promocji napojów
alkoholowych.
Z otrzymanych informacji wynika, że KCPU zajmowało się kilkakrotnie analizą kanałów
masowego przekazu wykorzystywanych przez jedną z sieci sklepów prowadzących tego
rodzaju działania, pod kątem przepisów reklamy i promocji napojów alkoholowych
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
określonych w ustawie. Powyższe skutkowało złożeniem przez KCPU w 2025 r. czterech
zawiadomień o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa z uwagi na formę
zachęcania do nadmiernego spożycia alkoholu w rozumieniu art. 131 ust. 1 pkt 5 ustawy
oraz z uwagi na reklamę/promocję produktów innych niż piwo.
KCPU składając zawiadomienia opierało się na następujących przepisach prawa: art. 2 1 ust.
1 pkt 2 ustawy, który stanowi, że promocja napojów alkoholowych oznacza publiczną
degustację napojów alkoholowych, rozdawanie rekwizytów związanych z napojami
alkoholowymi, organizowanie premiowanej sprzedaży napojów alkoholowych, a także inne
formy publicznego zachęcania do nabywania napojów alkoholowych. Stosownie zaś do
treści pkt 3 powyższego przepisu, za reklamę napojów alkoholowych uznaje się publiczne
rozpowszechnianie znaków towarowych napojów alkoholowych lub symboli graficznych z
nimi związanych, a także nazw i symboli graficznych przedsiębiorców produkujących napoje
alkoholowe, nieróżniących się od nazw i symboli graficznych napojów alkoholowych,
służące popularyzowaniu znaków towarowych napojów alkoholowych; za reklamę nie
uważa się informacji używanych do celów handlowych pomiędzy przedsiębiorcami
zajmującymi się produkcją, obrotem hurtowym i handlem napojami alkoholowymi.
Do działań promocyjnych
została expressis verbis zaliczona sprzedaż premiowana. Jak
stwierdza Z. Okoń, "mianem promocji określa się zazwyczaj szerokie spektrum działań
marketingowych, które nie mieszczą się w zakresie tradycyjnie rozumianej reklamy
rozpowszechnianej za pomocą środków masowego przekazu", są bowiem działaniami
polegającymi na zachęcaniu do nabycia określonych towarów lub usług, najczęściej przez
umożliwienie potencjalnym nabywcom wcześniejszego zapoznania się z produktem (np.
rozdawanie próbek, organizowanie degustacji, nieodpłatne użyczenie towaru na pewien
czas) lub oferowanie dodatkowych korzyści w związku z jego nabyciem (np. rabatów
pieniężnych i niepieniężnych, możliwości udziału w konkursach i grach) (D. Sokołowska, 5.1.
Pojęcie promocji [w:] Reklama. Aspekty prawne, red. M. Namysłowska, Warszawa 2012).
Zgodnie z art. 452 ust. 1 ustawy, kto wbrew postanowieniom zawartym w art. 131 ustawy
prowadzi reklamę lub promocję napojów alkoholowych lub informuje o sponsorowaniu
imprezy masowej, z zastrzeżeniem art. 13¹ ust. 5 i 6 ustawy, podlega grzywnie od 10 000 do
500 000 złotych.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że Ministerstwo Zdrowia pracuje nad projektem ustawy
o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz
ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (UD
147), który przewiduje m.in. zmiany dotyczące promocji napojów alkoholowych oraz
zmiany w przepisie karnym za prowadzenie nielegalnej promocji i reklamy napojów
alkoholowych (zaostrzenie sankcji karnej).
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
W zakresie promocji napojów alkoholowych zaproponowano następujące rozwiązania:
nadanie nowego brzmienia przepisowi ustawy, definiującemu określenie promocji
napojów alkoholowych, przez uzupełnienie go o: sprzedaż napojów alkoholowych z
zastosowaniem upustów, rabatów, bonifikat, pakietów i programów
lojalnościowych, darowizn, nagród, wycieczek, gier losowych, zakładów
wzajemnych, wszelkich form użyczeń, transakcji wiązanych, wszelkiego rodzaju
talonów i bonów oraz udzielania innych niewymienionych z nazwy korzyści
majątkowych lub osobistych dla nabywcy napojów alkoholowych.
Uszczegółowienie definicji działalności będącej promocją napojów alkoholowych
ma na celu wykluczenie wątpliwości interpretacyjnych w tym zakresie oraz
wyeliminowanie negatywnych oddziaływań, w których konsekwencji spożycie
alkoholu może się zwiększać;
ujednolicenie zakazu promocji wszystkich napojów alkoholowych przez
uzupełnienie generalnej zasady zakazującej promocji napojów alkoholowych o
promocję piwa. Kolejną propozycją mającą na celu wzmocnienie proponowanej
interwencji jest zmiana obecnego brzmienia art. 131 ust. 9 ustawy,
wprowadzającego wyjątek od generalnej zasady zakazu promocji napojów
alkoholowych przez wykreślenie z niego wydzielonych stoisk;
zmianę przepisu mającą na celu m.in. zwrócenie uwagi na problem nielegalnej
reklamy i promocji napojów alkoholowych przez zaostrzenie sankcji karnej, którą
zagrożone jest prowadzenie reklamy i promocji niezgodnie z przepisami ustawy.
Obecnie przestępstwo to zagrożone jest grzywną w wysokości od 10 000 do 500
000 złotych. W projekcie ustawy zaproponowano podniesienie minimalnej oraz
maksymalnej wysokości kary grzywny od 20 000 do 750 000 zł oraz uzupełnienie
katalogu kar o ograniczenie wolności, z możliwością zastosowania obu kar łącznie.
Z projektem ustawy można zapoznać się na stronie Rządowego Procesu Legislacyjnego.
Wszystkie zgłoszone uwagi zostaną poddane szczegółowej analizie.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.33.2025.DL
Warszawa, 18 maja 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 9602, złożoną przez Pana Jarosława Wałęsę, Posła na
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie sprzedaży alkoholu w modelu subskrypcyjnym,
uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w
trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zwanej dalej „ustawą”, podejmowanie
interwencji w związku z naruszeniem przepisów określonych m.in. w art. 131 ustawy,
występowanie przed sądem w charakterze oskarżyciela publicznego należy do zadań
własnych gmin. Jeżeli gmina nie podejmuje interwencji, zgodnie z art. 8b ust. 2 pkt 20
ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym, zadanie to wpisuje się w
kompetencje Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom (KCPU), będącego
jednostką podległą Ministrowi Zdrowia, wyspecjalizowaną w zakresie profilaktyki i
rozwiązywania problemów związanych z uzależnieniami.
Mając na uwadze powyższe, w związku z otrzymanymi sygnałami dotyczącymi opisanych
działań, Ministerstwo Zdrowia zwróciło się z prośbą o analizę przedstawionych informacji
oraz przekazanie stanowiska w sprawie, a także o wskazanie, czy KCPU podejmowało lub
zamierza w odniesieniu do tej sprawy podjąć kroki w zakresie złożenia zawiadomienia o
możliwości popełnienia przestępstwa nielegalnej reklamy lub promocji napojów
alkoholowych.
Z otrzymanych informacji wynika, że KCPU zajmowało się kilkakrotnie analizą kanałów
masowego przekazu wykorzystywanych przez jedną z sieci sklepów prowadzących tego
rodzaju działania, pod kątem przepisów reklamy i promocji napojów alkoholowych
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
określonych w ustawie. Powyższe skutkowało złożeniem przez KCPU w 2025 r. czterech
zawiadomień o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa z uwagi na formę
zachęcania do nadmiernego spożycia alkoholu w rozumieniu art. 131 ust. 1 pkt 5 ustawy
oraz z uwagi na reklamę/promocję produktów innych niż piwo.
KCPU składając zawiadomienia opierało się na następujących przepisach prawa: art. 2 1 ust.
1 pkt 2 ustawy, który stanowi, że promocja napojów alkoholowych oznacza publiczną
degustację napojów alkoholowych, rozdawanie rekwizytów związanych z napojami
alkoholowymi, organizowanie premiowanej sprzedaży napojów alkoholowych, a także inne
formy publicznego zachęcania do nabywania napojów alkoholowych. Stosownie zaś do
treści pkt 3 powyższego przepisu, za reklamę napojów alkoholowych uznaje się publiczne
rozpowszechnianie znaków towarowych napojów alkoholowych lub symboli graficznych z
nimi związanych, a także nazw i symboli graficznych przedsiębiorców produkujących napoje
alkoholowe, nieróżniących się od nazw i symboli graficznych napojów alkoholowych,
służące popularyzowaniu znaków towarowych napojów alkoholowych; za reklamę nie
uważa się informacji używanych do celów handlowych pomiędzy przedsiębiorcami
zajmującymi się produkcją, obrotem hurtowym i handlem napojami alkoholowymi.
Do działań promocyjnych
została expressis verbis zaliczona sprzedaż premiowana. Jak
stwierdza Z. Okoń, "mianem promocji określa się zazwyczaj szerokie spektrum działań
marketingowych, które nie mieszczą się w zakresie tradycyjnie rozumianej reklamy
rozpowszechnianej za pomocą środków masowego przekazu", są bowiem działaniami
polegającymi na zachęcaniu do nabycia określonych towarów lub usług, najczęściej przez
umożliwienie potencjalnym nabywcom wcześniejszego zapoznania się z produktem (np.
rozdawanie próbek, organizowanie degustacji, nieodpłatne użyczenie towaru na pewien
czas) lub oferowanie dodatkowych korzyści w związku z jego nabyciem (np. rabatów
pieniężnych i niepieniężnych, możliwości udziału w konkursach i grach) (D. Sokołowska, 5.1.
Pojęcie promocji [w:] Reklama. Aspekty prawne, red. M. Namysłowska, Warszawa 2012).
Zgodnie z art. 452 ust. 1 ustawy, kto wbrew postanowieniom zawartym w art. 131 ustawy
prowadzi reklamę lub promocję napojów alkoholowych lub informuje o sponsorowaniu
imprezy masowej, z zastrzeżeniem art. 13¹ ust. 5 i 6 ustawy, podlega grzywnie od 10 000 do
500 000 złotych.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że Ministerstwo Zdrowia pracuje nad projektem ustawy
o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz
ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (UD
147), który przewiduje m.in. zmiany dotyczące promocji napojów alkoholowych oraz
zmiany w przepisie karnym za prowadzenie nielegalnej promocji i reklamy napojów
alkoholowych (zaostrzenie sankcji karnej).
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
W zakresie promocji napojów alkoholowych zaproponowano następujące rozwiązania:
nadanie nowego brzmienia przepisowi ustawy, definiującemu określenie promocji
napojów alkoholowych, przez uzupełnienie go o: sprzedaż napojów alkoholowych z
zastosowaniem upustów, rabatów, bonifikat, pakietów i programów
lojalnościowych, darowizn, nagród, wycieczek, gier losowych, zakładów
wzajemnych, wszelkich form użyczeń, transakcji wiązanych, wszelkiego rodzaju
talonów i bonów oraz udzielania innych niewymienionych z nazwy korzyści
majątkowych lub osobistych dla nabywcy napojów alkoholowych.
Uszczegółowienie definicji działalności będącej promocją napojów alkoholowych
ma na celu wykluczenie wątpliwości interpretacyjnych w tym zakresie oraz
wyeliminowanie negatywnych oddziaływań, w których konsekwencji spożycie
alkoholu może się zwiększać;
ujednolicenie zakazu promocji wszystkich napojów alkoholowych przez
uzupełnienie generalnej zasady zakazującej promocji napojów alkoholowych o
promocję piwa. Kolejną propozycją mającą na celu wzmocnienie proponowanej
interwencji jest zmiana obecnego brzmienia art. 131 ust. 9 ustawy,
wprowadzającego wyjątek od generalnej zasady zakazu promocji napojów
alkoholowych przez wykreślenie z niego wydzielonych stoisk;
zmianę przepisu mającą na celu m.in. zwrócenie uwagi na problem nielegalnej
reklamy i promocji napojów alkoholowych przez zaostrzenie sankcji karnej, którą
zagrożone jest prowadzenie reklamy i promocji niezgodnie z przepisami ustawy.
Obecnie przestępstwo to zagrożone jest grzywną w wysokości od 10 000 do 500
000 złotych. W projekcie ustawy zaproponowano podniesienie minimalnej oraz
maksymalnej wysokości kary grzywny od 20 000 do 750 000 zł oraz uzupełnienie
katalogu kar o ograniczenie wolności, z możliwością zastosowania obu kar łącznie.
Z projektem ustawy można zapoznać się na stronie Rządowego Procesu Legislacyjnego.
Wszystkie zgłoszone uwagi zostaną poddane szczegółowej analizie.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --