Interpelacja nr 9600
Interpelacja w sprawie sytuacji prawnej żołnierzy zawodowych, którzy wcześniej pełnili służbę w Służbie Celnej lub Służbie Celno-Skarbowej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Obrona i Bezpieczeństwo (100%)
Sprawiedliwość i Sądy (64%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie sytuacji prawnej żołnierzy zawodowych, którzy wcześniej pełnili służbę w Służbie Celnej lub Służbie Celno-Skarbowej
Interpelacja nr 9600
do ministra obrony narodowej
w sprawie sytuacji prawnej żołnierzy zawodowych, którzy wcześniej pełnili służbę w Służbie Celnej lub Służbie Celno-Skarbowej
Zgłaszający: Alicja Łepkowska-Gołaś
Data wpływu: 28-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją w sprawie sytuacji prawnej żołnierzy zawodowych, którzy wcześniej pełnili służbę w Służbie Celnej lub Służbie Celno-Skarbowej, a którzy napotykają na poważne trudności związane z zaliczeniem okresu tej służby do wysługi wojskowej uprawniającej do świadczeń emerytalnych, a dokładniej z potrzebą podjęcia działań legislacyjnych zmierzających do nowelizacji art. 18a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 roku o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz.U. 2024 poz. 242).
W obecnym brzmieniu przepis ten pomija funkcjonariuszy Służby Celnej oraz Służby Celno-Skarbowej, co prowadzi do nierównego traktowania żołnierzy, którzy przed powołaniem do zawodowej służby wojskowej pełnili służbę właśnie w tych formacjach.
Obecnie okres służby w ww. formacjach nie jest zaliczany do wysługi lat uprawniającej do wojskowej emerytury, mimo że w przypadku innych formacji mundurowych (np. Policji, Straży Granicznej czy Służby Więziennej) taki mechanizm funkcjonuje. Skutkuje to sytuacją, w której funkcjonariusze Służby Celnej i Służby Celno-Skarbowej, którzy rozpoczęli służbę przed 1 stycznia 2013 r., tracą prawo do emerytury po 15 latach służby, podczas gdy ich koledzy z innych formacji je zachowują.
Obecny stan prawny zawiera lukę prawną, która prowadzi do krzywdzącej sytuacji funkcjonariuszy, którzy przez wiele lat służyli w strukturach Służby Celnej i Celno-Skarbowej, a następnie przeszli do zawodowej służby wojskowej.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, służba w formacjach mundurowych podległych MSWiA jest zaliczana do wysługi emerytalnej, jednak pominięcie Służby Celnej oraz jej następczyni prawnej – Służby Celno-Skarbowej – sprawia, że byli funkcjonariusze tych służb, którzy rozpoczęli służbę wojskową po 1 stycznia 2013 r., nie mają prawa do świadczenia emerytalnego na zasadach obowiązujących żołnierzy zawodowych.
Powoduje to sytuację, w której osoby z ponad 25-letnim stażem służby (a często znacznie dłuższym) nie mają możliwości uzyskania emerytury mundurowej w systemie wojskowym, podczas gdy analogiczna sytuacja w odwrotnym kierunku – przejście żołnierza zawodowego do Służby Celno-Skarbowej – skutkuje pełnym zaliczeniem wysługi.
Taki stan prawny narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) i budzi poważne wątpliwości co do zgodności z zasadą sprawiedliwości społecznej. Ponadto prowadzi do dowolności w interpretacji przepisów przez wojskowe biura emerytalne, co skutkuje wydawaniem odmiennych decyzji w sprawach żołnierzy o podobnym przebiegu służby.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwo planuje nowelizację ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin w celu dodania Służby Celnej i Służby Celno-Skarbowej do katalogu formacji uwzględnianych w wysłudze lat do emerytury wojskowej?
Czy podjęte zostaną działania mające na celu zapewnienie jednolitej interpretacji przepisów emerytalnych dla byłych funkcjonariuszy Służby Celnej i Służby Celno-Skarbowej, którzy przeszli do zawodowej służby wojskowej?
Czy rozważane jest wprowadzenie przepisów przejściowych, które umożliwiłyby tym żołnierzom ubieganie się o prawo do emerytury na zasadach analogicznych do funkcjonariuszy innych formacji mundurowych?
Interpelacja nr 9600
do ministra obrony narodowej
w sprawie sytuacji prawnej żołnierzy zawodowych, którzy wcześniej pełnili służbę w Służbie Celnej lub Służbie Celno-Skarbowej
Zgłaszający: Alicja Łepkowska-Gołaś
Data wpływu: 28-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z interpelacją w sprawie sytuacji prawnej żołnierzy zawodowych, którzy wcześniej pełnili służbę w Służbie Celnej lub Służbie Celno-Skarbowej, a którzy napotykają na poważne trudności związane z zaliczeniem okresu tej służby do wysługi wojskowej uprawniającej do świadczeń emerytalnych, a dokładniej z potrzebą podjęcia działań legislacyjnych zmierzających do nowelizacji art. 18a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 roku o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz.U. 2024 poz. 242).
W obecnym brzmieniu przepis ten pomija funkcjonariuszy Służby Celnej oraz Służby Celno-Skarbowej, co prowadzi do nierównego traktowania żołnierzy, którzy przed powołaniem do zawodowej służby wojskowej pełnili służbę właśnie w tych formacjach.
Obecnie okres służby w ww. formacjach nie jest zaliczany do wysługi lat uprawniającej do wojskowej emerytury, mimo że w przypadku innych formacji mundurowych (np. Policji, Straży Granicznej czy Służby Więziennej) taki mechanizm funkcjonuje. Skutkuje to sytuacją, w której funkcjonariusze Służby Celnej i Służby Celno-Skarbowej, którzy rozpoczęli służbę przed 1 stycznia 2013 r., tracą prawo do emerytury po 15 latach służby, podczas gdy ich koledzy z innych formacji je zachowują.
Obecny stan prawny zawiera lukę prawną, która prowadzi do krzywdzącej sytuacji funkcjonariuszy, którzy przez wiele lat służyli w strukturach Służby Celnej i Celno-Skarbowej, a następnie przeszli do zawodowej służby wojskowej.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, służba w formacjach mundurowych podległych MSWiA jest zaliczana do wysługi emerytalnej, jednak pominięcie Służby Celnej oraz jej następczyni prawnej – Służby Celno-Skarbowej – sprawia, że byli funkcjonariusze tych służb, którzy rozpoczęli służbę wojskową po 1 stycznia 2013 r., nie mają prawa do świadczenia emerytalnego na zasadach obowiązujących żołnierzy zawodowych.
Powoduje to sytuację, w której osoby z ponad 25-letnim stażem służby (a często znacznie dłuższym) nie mają możliwości uzyskania emerytury mundurowej w systemie wojskowym, podczas gdy analogiczna sytuacja w odwrotnym kierunku – przejście żołnierza zawodowego do Służby Celno-Skarbowej – skutkuje pełnym zaliczeniem wysługi.
Taki stan prawny narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) i budzi poważne wątpliwości co do zgodności z zasadą sprawiedliwości społecznej. Ponadto prowadzi do dowolności w interpretacji przepisów przez wojskowe biura emerytalne, co skutkuje wydawaniem odmiennych decyzji w sprawach żołnierzy o podobnym przebiegu służby.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwo planuje nowelizację ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin w celu dodania Służby Celnej i Służby Celno-Skarbowej do katalogu formacji uwzględnianych w wysłudze lat do emerytury wojskowej?
Czy podjęte zostaną działania mające na celu zapewnienie jednolitej interpretacji przepisów emerytalnych dla byłych funkcjonariuszy Służby Celnej i Służby Celno-Skarbowej, którzy przeszli do zawodowej służby wojskowej?
Czy rozważane jest wprowadzenie przepisów przejściowych, które umożliwiłyby tym żołnierzom ubieganie się o prawo do emerytury na zasadach analogicznych do funkcjonariuszy innych formacji mundurowych?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Paweł Bejda
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
13
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
9.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (13)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5200 znaków
www.gov.pl/web/obrona narodowa
Al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
1
Sekretarz Stanu
Paweł BEJDA
BMON-WP.053.366.2025/In-160-25/SW
Warszawa, 06.06.2025 r.
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePUAP
Dotyczy: interpelacji nr 9600 Pani Poseł Alicji Łepkowskiej-Gołaś w sprawie sytuacji prawnej żołnierzy
zawodowych, którzy wcześniej pełnili służbę w Służbie Celnej lub Służbie Celno-Skarbowej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację nr 9600 Pani Poseł Alicji
Łepkowskiej-Gołaś w sprawie sytuacji prawnej żołnierzy zawodowych, którzy wcześniej pełnili służbę w
Służbie Celnej lub Służbie Celno-Skarbowej, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
W wyniku wniesionego obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym
funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu
Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej,
Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej
i Służbie Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw, będącego skutkiem wykonania wyroku
Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 marca 2015 r., rozszerzono zakres podmiotowy ustawy z dnia 18
lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (…) (Dz. U.
z 2024 r., poz. 1121), poprzez objęcie wymienioną ustawą funkcjonariuszy Służby Celnej. Nowe regulacje
weszły w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. i od tego dnia funkcjonariusze Służby Celnej i Służby Celno-
Skarbowej uzyskali prawo do występowania o ustalenie prawa do policyjnej emerytury i renty
inwalidzkiej. Ustawa w sposób kompleksowy reguluje zasady nabywania
i korzystania z uprawnień emerytalnych przez tę grupę funkcjonariuszy. Należy podkreślić, że wskazany
wyrok Trybunały Konstytucyjnego odnosi się do konieczności objęcia funkcjonariuszy Służby Celnej
(podejmujących czynności tożsame z czynnościami podejmowanymi przez funkcjonariuszy Policji)
jedynie systemem zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy służb mundurowych.
Wobec funkcjonariuszy, jak i żołnierzy zawodowych, jednym z warunków określającym zasady nabycia
prawa do emerytury jest data przyjęcia do służby. Żołnierz zawodowy, który został powołany po raz
pierwszy do zawodowej służby wojskowej przed dniem 1 stycznia 2013 r., prawo do emerytury nabywa
po co najmniej 15-letnim okresie służby wojskowej. W świetle uregulowań ustawy z dnia 10 grudnia
1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2024 r., poz. 242 ze
zm.), do 15-letniego okresu służby wojskowej, niezbędnego do nabycia prawa do emerytury wojskowej,
wlicza się okresy równorzędne ze służbą wojskową, uwzględniane przy ustalaniu prawa do emerytury
policyjnej. Natomiast, żołnierzowi powołanemu po raz pierwszy do zawodowej służby wojskowej lub
służby kandydackiej po dniu 31 grudnia 2012 r. – zgodnie z art. 18a i art. 18b ww. ustawy o zaopatrzeniu
emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin - emerytura przysługuje, jeżeli w dniu zwolnienia z
zawodowej służby wojskowej posiada co najmniej 25 lat służby wojskowej
-- 1 of 2 --
www.gov.pl/web/obrona narodowa
Al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
2
w Wojsku Polskim. Również w tym przypadku jako równorzędne ze służbą wojskową traktuje się okresy
służby uwzględniane przy ustalaniu prawa do emerytury policyjnej.
Warunek 25 lat służby nie ma zastosowania - w myśl art. 18a ust. 2 ww. ustawy o zaopatrzeniu
emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin - w stosunku do żołnierza pełniącego służbę
kandydacką w dniu 1 stycznia 2013 r., w przypadku powołania do zawodowej służby wojskowej
bezpośrednio po ukończeniu służby kandydackiej, a także żołnierza powołanego do zawodowej służby
wojskowej po dniu 31 grudnia 2012 r., jeżeli przed tym powołaniem (tj. przed 1 stycznia 2013 r.) pełnił
służbę w Policji, UOP, ABW, AW, SKW, SWW, CBA, SG, BOR, PSP lub SW., do której został powołany przed
dniem 1 stycznia 2013 r. Jedynie służba w wymienionych formacjach mundurowych, łącznie ze służbą
wojskową, umożliwia nabycie prawa do emerytury wojskowej na „starych zasadach” (tj. po 15 latach
okresu służby wojskowej wraz z okresami równorzędnymi). W tym katalogu służb ustawodawca nie
uwzględnił Służby Celnej i Służby Celno-Skarbowej, co skutkuje brakiem podstawy prawnej do
uwzględnienia okresu pełnienia
w nich służby przed 1 stycznia 2013 r. w 15-letnim okresie wymaganym do uzyskania prawa do
emerytury wojskowej.
Pragnę zapewnić, że resort obrony narodowej zawsze czynił starania o zabezpieczenie właściwych
rozwiązań prawnych wojskowego systemu emerytalnego. Tym samym, mając świadomość, że regulacje
prawne w przedmiotowym obszarze nie spełniają oczekiwań środowiska żołnierzy zawodowych,
kierownictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, wychodząc naprzeciw postulatom, podjęło decyzję o
rozpoczęciu prac zmierzających do nowelizacji ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu
emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin
w tej kwestii.
Z wyrazami szacunku
Paweł BEJDA
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --
Al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
1
Sekretarz Stanu
Paweł BEJDA
BMON-WP.053.366.2025/In-160-25/SW
Warszawa, 06.06.2025 r.
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Do wiadomości: Dyrektor Departamentu Spraw Parlamentarnych w KPRM
ePUAP
Dotyczy: interpelacji nr 9600 Pani Poseł Alicji Łepkowskiej-Gołaś w sprawie sytuacji prawnej żołnierzy
zawodowych, którzy wcześniej pełnili służbę w Służbie Celnej lub Służbie Celno-Skarbowej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na interpelację nr 9600 Pani Poseł Alicji
Łepkowskiej-Gołaś w sprawie sytuacji prawnej żołnierzy zawodowych, którzy wcześniej pełnili służbę w
Służbie Celnej lub Służbie Celno-Skarbowej, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
W wyniku wniesionego obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym
funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu
Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej,
Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej
i Służbie Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw, będącego skutkiem wykonania wyroku
Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 marca 2015 r., rozszerzono zakres podmiotowy ustawy z dnia 18
lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (…) (Dz. U.
z 2024 r., poz. 1121), poprzez objęcie wymienioną ustawą funkcjonariuszy Służby Celnej. Nowe regulacje
weszły w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. i od tego dnia funkcjonariusze Służby Celnej i Służby Celno-
Skarbowej uzyskali prawo do występowania o ustalenie prawa do policyjnej emerytury i renty
inwalidzkiej. Ustawa w sposób kompleksowy reguluje zasady nabywania
i korzystania z uprawnień emerytalnych przez tę grupę funkcjonariuszy. Należy podkreślić, że wskazany
wyrok Trybunały Konstytucyjnego odnosi się do konieczności objęcia funkcjonariuszy Służby Celnej
(podejmujących czynności tożsame z czynnościami podejmowanymi przez funkcjonariuszy Policji)
jedynie systemem zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy służb mundurowych.
Wobec funkcjonariuszy, jak i żołnierzy zawodowych, jednym z warunków określającym zasady nabycia
prawa do emerytury jest data przyjęcia do służby. Żołnierz zawodowy, który został powołany po raz
pierwszy do zawodowej służby wojskowej przed dniem 1 stycznia 2013 r., prawo do emerytury nabywa
po co najmniej 15-letnim okresie służby wojskowej. W świetle uregulowań ustawy z dnia 10 grudnia
1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2024 r., poz. 242 ze
zm.), do 15-letniego okresu służby wojskowej, niezbędnego do nabycia prawa do emerytury wojskowej,
wlicza się okresy równorzędne ze służbą wojskową, uwzględniane przy ustalaniu prawa do emerytury
policyjnej. Natomiast, żołnierzowi powołanemu po raz pierwszy do zawodowej służby wojskowej lub
służby kandydackiej po dniu 31 grudnia 2012 r. – zgodnie z art. 18a i art. 18b ww. ustawy o zaopatrzeniu
emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin - emerytura przysługuje, jeżeli w dniu zwolnienia z
zawodowej służby wojskowej posiada co najmniej 25 lat służby wojskowej
-- 1 of 2 --
www.gov.pl/web/obrona narodowa
Al. Niepodległości 218
00-911 Warszawa
2
w Wojsku Polskim. Również w tym przypadku jako równorzędne ze służbą wojskową traktuje się okresy
służby uwzględniane przy ustalaniu prawa do emerytury policyjnej.
Warunek 25 lat służby nie ma zastosowania - w myśl art. 18a ust. 2 ww. ustawy o zaopatrzeniu
emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin - w stosunku do żołnierza pełniącego służbę
kandydacką w dniu 1 stycznia 2013 r., w przypadku powołania do zawodowej służby wojskowej
bezpośrednio po ukończeniu służby kandydackiej, a także żołnierza powołanego do zawodowej służby
wojskowej po dniu 31 grudnia 2012 r., jeżeli przed tym powołaniem (tj. przed 1 stycznia 2013 r.) pełnił
służbę w Policji, UOP, ABW, AW, SKW, SWW, CBA, SG, BOR, PSP lub SW., do której został powołany przed
dniem 1 stycznia 2013 r. Jedynie służba w wymienionych formacjach mundurowych, łącznie ze służbą
wojskową, umożliwia nabycie prawa do emerytury wojskowej na „starych zasadach” (tj. po 15 latach
okresu służby wojskowej wraz z okresami równorzędnymi). W tym katalogu służb ustawodawca nie
uwzględnił Służby Celnej i Służby Celno-Skarbowej, co skutkuje brakiem podstawy prawnej do
uwzględnienia okresu pełnienia
w nich służby przed 1 stycznia 2013 r. w 15-letnim okresie wymaganym do uzyskania prawa do
emerytury wojskowej.
Pragnę zapewnić, że resort obrony narodowej zawsze czynił starania o zabezpieczenie właściwych
rozwiązań prawnych wojskowego systemu emerytalnego. Tym samym, mając świadomość, że regulacje
prawne w przedmiotowym obszarze nie spełniają oczekiwań środowiska żołnierzy zawodowych,
kierownictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, wychodząc naprzeciw postulatom, podjęło decyzję o
rozpoczęciu prac zmierzających do nowelizacji ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu
emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin
w tej kwestii.
Z wyrazami szacunku
Paweł BEJDA
/dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --