Interpelacja w sprawie wzrostu cen ogrzewania po wejściu w życie systemu ETS2 w sektorze ciepłownictwa od 1 stycznia 2027 r.
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9598
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie wzrostu cen ogrzewania po wejściu w życie systemu ETS2 w sektorze ciepłownictwa od 1 stycznia 2027 r.
Zgłaszający: Maciej Małecki
Data wpływu: 28-04-2025
Szanowna Pani Minister,
w związku z wejściem w życie w 2027 r. systemu ETS2, rozszerzającego unijny system handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) na nowe sektory, w tym ogrzewnictwo budynków i transport, pojawiają się istotne obawy dotyczące wzrostu kosztów ogrzewania domów, mieszkań, budynków. System ETS2 obejmie podatkiem emisje CO2 związane zarówno z ciepłownictwem systemowym, jak i indywidualnym. Oznacza to, że wszyscy wytwórcy ciepła wykorzystujący paliwa kopalne, takie jak węgiel, gaz czy olej, będą zobowiązani do zakupu uprawnień do emisji na nowych zasadach, podobnie jak obecnie duże elektrociepłownie objęte systemem ETS1. W praktyce przełoży się to na wzrost kosztów produkcji ciepła, co spowoduje wyższe rachunki z ogrzewanie.
System ETS2 będzie miał bezpośredni wpływ na wzrost rachunków za ogrzewanie zarówno w systemach ciepłowniczych, jak i w indywidualnych źródłach opartych na paliwach kopalnych. W szczególności uderzy w gospodarstwa domowe korzystające z ciepła systemowego, gdzie paliwa kopalne wciąż odgrywają dominującą rolę oraz we właścicieli domów, którzy też korzystają z pieców na paliwa kopalne. Konsekwencją będzie m.in. wzrost ubóstwa energetycznego oraz dalsza utrata konkurencyjności przedsiębiorstw ciepłowniczych.
Temat wyższych rachunków za ciepło i innych zagrożeń związanych z wdrożeniem podatku ETS2 od 1 stycznia 2027 r. był poruszany na posiedzeniu Podkomisji ds Infrastruktury Krytycznej, Górnictwa i Energetyki w dniu 23 kwietnia 2025 r. Niestety, przedstawiciele Ministerstwa Klimatu i Środowiska nie potrafili odpowiedzieć na pytania o przewidywaną przez ministerstwo skalę wzrostu rachunków za ogrzewanie po 1 stycznia 2027 r.
Dlatego kieruję do Pani Minister niniejszą interpelację i proszę o konkretną odpowiedź: O ile według ocen Pani ministerstwa wzrosną koszty ciepła po wejściu w życie ETS2?
Sekretarz stanu Urszula Zielińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 9 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8069 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Urszula Sara Zielińska
DCE-WKiC.050.13.2025.PK
3786409.15026902.12251198
Warszawa, 30-05-2025
Dotyczy: Interpelacja Posła Macieja Małeckiego w sprawie wzrostu cen ogrzewania
po wejściu w życie systemu ETS2 w sektorze ciepłownictwa od 1 stycznia 2027 r.,
K10INT9598
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
Odpowiadając na Interpelację K10INT9598 Pana Posła Macieja Małeckiego z dnia 6 maja
2025 r., w sprawie wzrostu cen ogrzewania po wejściu w życie systemu ETS2 w sektorze
ciepłownictwa od 1 stycznia 2027 r., – uprzejmie informuję, co następuje.
Państwa członkowskie UE, w tym Polska przyjęły zmiany w Dyrektywie EU ETS, w tym
zmiany wprowadzające system ETS2, w kwietniu 2023 r. podczas rządów Premiera
Mateusza Morawieckiego. Okres negocjacyjny przed przyjęciem ww. dyrektywy, tj. przed
rokiem 2023, był najlepszym momentem do wynegocjowania korzystnych zapisów w
finalnym dokumencie.
Mimo zamknięcia okresu negocjacji dla systemu ETS2 w kwietniu 2023 r., Rząd RP w
rozmowach z innymi państwami członkowskimi UE podnosi kwestię potencjalnych okresów
przejściowych – w tym odroczenia wejścia w życie niektórych obowiązków - oraz
wdrożenia dodatkowych – ponad te już wdrożone - mechanizmów zabezpieczających ceny
ETS. Ponadto Rząd RP dokłada wszelkich starań, aby wdrożenie Dyrektywy EU ETS
skutkowało poprawą bezpieczeństwa klimatycznego przy jednoczesnej ochronie odbiorców
wrażliwych ekonomicznie i szerzej, ochronie gospodarstw domowych przed wzrostem cen
paliw.
Mając na względzie konieczność zapewnienia społeczeństwu stabilności i bezpieczeństwa
wobec nasilającego się kryzysu klimatycznego (powodzie, susze, pożary i inne gwałtowne i
katastrofalne w skutkach zjawiska), konieczne jest odchodzenie od spalania
wysokoemisyjnych paliw kopalnych, które te zjawiska powodują i nasilają.
Dodatkowo, istnieją bardzo silne ekonomiczne argumenty przemawiające za pilną
koniecznością odejścia od wysokoemisyjnych paliw kopalnych w sektorach takich jak np.
budownictwo czy transport. Jednym z nich jest krajowe uzależnienie od importu paliw i silna
podatność kosztów importu na kryzys geopolityczny. Dla przykładu, kosztu importu paliw
-- 1 of 3 --
kopalnych tj. ropy, gazu i węgla do Polski w roku 2023 wyniosły ok. 140 mld zł. W 2022
roku, po wybuchu wojny w Ukrainie, ceny paliw kopalnych na świecie wzrosły, a koszty ich
importu do Polski sięgnęły aż 250 mld zł. Wraz ze skokowym wzrostem kosztów importu,
ceny paliw kopalnych w gospodarstwach domowych czy w transporcie w Polsce wzrosły
gwałtownie, w sposób bezprecedensowy.
Dla budowy pełnego bezpieczeństwa energetycznego i klimatycznego kraju, konieczne jest
więc pełne uniezależnienie się od wysokoemisyjnych nośników energii, pochodzących z
kurczących się zasobów paliw kopalnych.
System ETS jest aktualnie najbardziej skutecznym mechanizmem odejścia od spalania paliw
kopalnych, opartym na zasadzie „zanieczyszczający płaci”. Zasada „zanieczyszczający płaci”
polega na tym, iż podmioty, które przyczyniają się do wzrostu emisji gazów cieplarnianych i
wzrostu ryzyka klimatycznego, pokrywają - przynajmniej częściowo - społeczne koszty
neutralizacji tego ryzyka lub naprawy jego skutków. Inwestycje w środowisko i klimat
finansowane przez system ETS pozwalają na nowe inwestycje w technologie zeroemisyjne,
jak również na niwelowanie skutków suszy czy katastrof powodziowych, zamiast przenosić
te koszty na ludzi.
Z tytułu aukcyjnej sprzedaży uprawnień do emisji w ramach systemu handlu
uprawnieniami do emisji w ramach systemu EU ETS Polska uzyskała w latach 2013-2024
łączne wpływy w wysokości ok. 123 mld 609 mln zł.
Od roku 2027 ma zacząć funkcjonować nowy, rozszerzony system ETS, zwany potocznie
„ETS-2”, który obejmie paliwa wykorzystywane w ogrzewaniu i transporcie.
Zgodnie z przyjętą koncepcją, podmiotami objętymi regulacją będą podmioty
wprowadzające paliwa do obrotu na rynku, np. składy paliw czy znacznej wielkości
dystrybutorzy, a nie bezpośrednio gospodarstwa domowe.
Podkreślić należy, iż wraz z wejściem w życie ETS2, Polska będzie beneficjentem
dodatkowych funduszy, przeznaczonych na nowe inwestycje w gospodarstwach
domowych oraz przedsiębiorstwach transportowych wymagających dostosowania do
nowego systemu. Ze wstępnych szacunków wykonanych przez KOBiZE wynika, że w latach
2027 – 2032 Polska uzyska przychody z ETS2 w wysokości ok. 21 mld euro (89 mld zł).
Narzędziem, które dodatkowo będzie wspierać państwa członkowskie, jest tzw. Społeczny
Fundusz Klimatyczny (dalej: SFK), który łącznie z wkładem własnym Polski, wyniesie dla
Polski 15,2 mld euro (64 mld zł). W sumie w ramach systemu ETS2, Polska uzyska
dodatkowe przychody na inwestycje i wsparcie programów socjalnych w gospodarstwach
domowych i m.in. sektorze transportu w wysokości ok. 153 mld zł w latach 2027-2032 r.
Polska będzie największym beneficjentem nowego funduszu SFK - polscy obywatele
otrzymają 18% całego budżetu SFK Unii Europejskiej.
Jednocześnie Rząd RP już dziś skutecznie wykorzystuje środki UE, takie jak Krajowy Plan
Odbudowy czy Fundusz Modernizacyjny, w przypadku którego Polska również jest
największym beneficjentem w Europie. W ramach tych funduszy wdrażamy szereg
programów wsparcia, które skutecznie przyczyniają się do transformacji sektora
mieszkaniowego i transportu.
-- 2 of 3 --
Szacowanie dokładnych kosztów wdrożenia ETS2 wiąże się z niepewnością, ponieważ ich
wysokość będzie zależeć od kształtowania się cen uprawnień do emisji na rynku. Z kolei
sposób, w jaki będą się kształtować ceny uprawnień do emisji w nowym systemie, pozostaje
uzależniony od współdziałania różnych instrumentów polityki klimatyczno-energetycznej
UE, w tym dystrybucji i wdrażania wspomnianych już dodatkowych funduszy z przychodów
ETS2 oraz Społecznego Funduszu Klimatycznego, którego Polska będzie największym
beneficjentem w UE. Podkreślić również należy, iż wdrażająca system ETS2 DYREKTYWA
PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2023/959 z dnia 10 maja 2023 r.,
przewiduje narzędzia kontrolne, możliwe do zastosowania w przypadku nadmiernych zmian
cen lub nadmiernego wzrostu cen ETS (art. 29a, art. 30h).
Podkreślić należy, iż Ministerstwo Klimatu i Środowiska koncentruje się na zaprojektowaniu
narzędzi, które ustanowią efektywną ochronę najbardziej potrzebujących odbiorców
energii i ciepła. Nastąpi to zarówno poprzez przyspieszenie transformacji energetycznej,
która uwzględnia wspieranie przedsięwzięć służących poprawie efektywności
energetycznej budynków i infrastruktury ciepłowniczej, jak i przez transparentny,
finansowany ze źródeł europejskich mechanizm ograniczania zjawiska ubóstwa
energetycznego.
Z wyrazami szacunku
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
[1] Por. dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/959 z 10 maja 2023 r. zmieniająca
dyrektywę 2003/87/WE ustanawiającą system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w Unii
oraz decyzję (UE) 2015/1814 w sprawie ustanowienia i funkcjonowania rezerwy stabilności rynkowej
dla unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych
[2] Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2019/331 z 19 grudnia 2018 r. w sprawie ustanowienia
przejściowych zasad dotyczących zharmonizowanego przydziału bezpłatnych uprawnień do emisji w całej
Unii na podstawie art. 10a dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
[3] Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/1842 z 31 października 2019 r. ustanawiające zasady
stosowania dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do dalszych ustaleń
dotyczących dostosowań przydziału bezpłatnych uprawnień do emisji ze względu na zmiany w poziomie
działalności
[4] Ustawa z 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych
Do wiadomości: dw. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 3 of 3 --