Interpelacja w sprawie poważnych kontrowersji dotyczących byłego dziekana Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego oraz działań Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w związku z ujawnionymi wobec niego zarzutami
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9595
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie poważnych kontrowersji dotyczących byłego dziekana Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego oraz działań Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w związku z ujawnionymi wobec niego zarzutami
Zgłaszający: Michał Moskal, Przemysław Drabek
Data wpływu: 28-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej kieruję interpelację poselską do ministra nauki i szkolnictwa wyższego w sprawie poważnych kontrowersji dotyczących byłego dziekana Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego oraz działań Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w związku z ujawnionymi zarzutami wobec jego postępowania.
Zgodnie z doniesieniami medialnymi pełnił on funkcję dziekana od 1 września 2020 roku do 27 marca 2025 roku, został zwolniony z Uniwersytetu Warszawskiego w wyniku oskarżeń o mobbing, przemoc fizyczną i psychiczną oraz zachowania o charakterze seksualnym, w tym bicie pracowników, niewłaściwe dotykanie i komentarze seksualne[1][2]. Sprawa, ujawniona w reportażu „Gazety Wyborczej” w marcu 2025 roku, wywołała szeroką debatę na temat zarządzania Wydziałem Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych, jednego z najważniejszych ośrodków akademickich w Polsce[3]. Już w czerwcu 2024 roku rzeczniczka akademicka dr Anna Cybulko skierowała do rektora UW oficjalny list, wskazując na systematyczne naruszenia praw pracowników przez dziekana, co sugeruje, że problemy były znane wcześniej[4]. Pomimo tych sygnałów, reakcja uniwersytetu była opieszała, a proces dyscyplinarny wobec dziekana nadal trwa, co wskazuje na poważne uchybienia w procedurach wewnętrznych.
Brak szybkiej i zdecydowanej reakcji na tak poważne zarzuty, obejmujące przemoc fizyczną, psychiczną i seksualną, podważa zaufanie do instytucji akademickich oraz skuteczności nadzoru nad nimi. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, jako organ odpowiedzialny za politykę szkolnictwa wyższego, powinno aktywnie monitorować sytuacje kryzysowe na uczelniach, szczególnie gdy dotyczą one naruszeń etycznych i prawnych na najwyższym szczeblu zarządzania. Fakt, że patologie na Wydziale Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych mogły trwać przez lata, budzi pytania o to, czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego miało wiedzę o tych problemach i jakie działania podjęło, aby im przeciwdziałać.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami do ministra nauki i szkolnictwa wyższego:
Czy ministerstwo miało wiedzę o patologicznych zachowaniach dziekana na Wydziale Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego przed publikacją reportażu „Gazety Wyborczej” w marcu 2025 roku? Jeśli tak, proszę o wskazanie, jakie informacje były dostępne i od kiedy.
Czy od 2024 roku ministerstwo podjęło jakiekolwiek działania w związku z ujawnionymi zarzutami wobec dziekana, w tym mobbingu, przemocy fizycznej, psychicznej i zachowań o charakterze seksualnym? Proszę o szczegółowe przedstawienie podjętych kroków, w tym korespondencji z Uniwersytetem Warszawskim lub innymi instytucjami.
Jaka jest ocena ministra nauki i szkolnictwa wyższego dotycząca sytuacji na Wydziale Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego w świetle ujawnionych informacji? Proszę o wskazanie, czy ministerstwo uważa, że władze uczelni odpowiednio zareagowały na zarzuty wobec dziekana.
Czy w świetle ujawnionych informacji ministerstwo przeprowadzi kontrolę na Wydziale Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego w celu zbadania zarządzania, procedur wewnętrznych oraz przestrzegania zasad etyki akademickiej? Jeśli tak, proszę o przedstawienie harmonogramu i zakresu takiej kontroli. Jeśli nie, proszę o wyjaśnienie powodów braku działań kontrolnych.
Oczekuję szczegółowych i merytorycznych odpowiedzi na powyższe pytania, które pozwolą ocenić zaangażowanie ministerstwa w wyjaśnienie jednej z najpoważniejszych afer w polskim środowisku akademickim w ostatnich latach. Krytyczne podejście do tej sprawy jest niezbędne, aby przywrócić zaufanie do Uniwersytetu Warszawskiego oraz zapewnić, że podobne patologie nie będą miały miejsca w przyszłości. Wzywam ministra nauki i szkolnictwa wyższego do podjęcia pilnych działań w celu zbadania sytuacji na Wydziale Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych oraz wdrożenia systemowych rozwiązań, które zagwarantują bezpieczeństwo i poszanowanie praw pracowników i studentów na polskich uczelniach.
Z poważaniem Michał Moskal
[1] Gazeta Wyborcza, „Reportaż o dziekanie”, marzec 2025, https://weekend.gazeta.pl/weekend/7,177334,31769118,reportaz-o-dziekanie.html (dostęp: 21.04.2025 r.)
[2] Gazeta Wyborcza, „Jak w obozie koncentracyjnym. Dziekan oskarżany o plagiat”, 2024, https://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/7,54420,30932916,jak-w-obozie-koncentracyjnym-dziekan-oskarzany-o-plagiat.html (dostęp: 21.04.2025 r.)
[3] Gazeta Wyborcza, „UW reaguje na doniesienia ‘Gazety Wyborczej’. Dziekan został zwolniony”, 27 marca 2025, https://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114883,31807548,uw-reaguje-na-doniesienia-gazeta-pl-dziekan-zostal-zwolniony.html (dostęp: 21.04.2025 r.)
[4] Gazeta Wyborcza, „Rzeczniczka Akademicka do rektora Nowaka ws. mobbingu jednego z dziekanów”, 4 czerwca 2024, https://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/7,54420,31043451,rzeczniczka-akademicka-do-rektora-nowaka-ws-mobbingu-jednego.html (dostęp: 21.04.2025 r.)
Podsekretarz stanu Maria Mrówczyńska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6375 znakówadres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DSW-WPS.055.9.2025.MZ
Warszawa, 21 maja 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 9595
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posłów na Sejm RP Pana Michała Moskala
oraz Pana Przemysława Drabka w sprawie poważnych kontrowersji dotyczących byłego
dziekana Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu
Warszawskiego oraz działań Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w związku
z ujawnionymi wobec niego zarzutami.
Szanowny Panie Pośle,
w odpowiedzi na złożoną interpelację pragnę zapewnić, iż wszelkie sygnały wpływające
do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego dotyczące nieprawidłowości
w funkcjonowaniu uczelni nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa
wyższego i nauki są traktowane bardzo poważnie oraz na bieżąco analizowane.
Odnosząc się do pytań zadanych przez Pana Posła, poniżej przedstawiam stosowne
wyjaśnienia.
1. Czy Ministerstwo Nauki miało wiedzę o patologicznych zachowaniach dr. hab. Daniela
Przastka na Wydziale Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu
Warszawskiego przed publikacją reportażu „Gazety Wyborczej” w marcu 2025 roku?
Jeśli tak, proszę o wskazanie, jakie informacje były dostępne i od kiedy.
Do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego zarówno przed, jak i po opublikowaniu
w marcu 2025 r. wskazanego przez Pana Posła artykułu w Gazecie Wyborczej, nie wpłynęły
skargi, których przedmiotem byłoby wskazane ww. artykule, niewłaściwe zachowanie
przedstawionej w nim osoby, które uchybiało godności zawodu nauczyciela akademickiego.
2. Czy od 2024 roku Ministerstwo Nauki podjęło jakiekolwiek działania w związku
z ujawnionymi zarzutami wobec Daniela Przastka, w tym mobbingu, przemocy
fizycznej, psychicznej i zachowań o charakterze seksualnym? Proszę o szczegółowe
przedstawienie podjętych kroków, w tym korespondencji z Uniwersytetem
Warszawskim lub innymi instytucjami.
Informację o zarzucie dotyczącym niewłaściwego zachowania uchybiającego godności
zawodu nauczyciela akademickiego, resort powziął, tak jak wspomniano powyżej,
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
z doniesień medialnych w marcu 2025 r., przy czym w sprawie nie podjęto interwencji
z urzędu przede wszystkim ze względu na szybką reakcję rektora Uniwersytetu
Warszawskiego, szanując konstytucyjną oraz ustawową autonomię uczelni w sprawach
dotyczących prowadzenia przez rektora polityki kadrowej i wykonywania czynności
z zakresu prawa pracy.
3. Jaka jest ocena Ministra Nauki dotycząca sytuacji na Wydziale Nauk Politycznych
i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego w świetle ujawnionych
informacji? Proszę o wskazanie, czy Ministerstwo uważa, że władze uczelni
odpowiednio zareagowały na zarzuty wobec Przastka.
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie ocenia działań podejmowanych przez rektora
w ramach konstytucyjnie zagwarantowanej autonomii uczelni. Zgodnie z art. 9 ust. 5 ustawy
z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571
z późn. zm.), zwanej dalej: „ustawą PSWN”, organy władzy publicznej mogą podejmować
rozstrzygnięcia dotyczące uczelni tylko w przypadkach przewidzianych w ustawach.
Uprzejmie wskazuję, iż rektor gdy jest to zasadne, podejmuje, w ramach posiadanych
kompetencji odpowiednie działania w celu wyeliminowania stwierdzonych
nieprawidłowości dotyczących szeroko rozumianych spraw pracowniczych. Do kompetencji
rektora należy samodzielna ocena w zakresie zarówno zasadności jak i możliwości
skorzystania z uprawnień wynikających z:
1) art. 23 ustawy PSWN, na podstawie, którego prowadzi politykę kadrową uczelni
i wykonuje czynności zakresu prawa pracy;
2) art. 282 ustawy PSWN na podstawie, którego jest organem uprawnionym
do podejmowania działań na podstawie zawiadomienia o popełnieniu czynu
mającego znamiona przewinienia dyscyplinarnego lub w przypadku powzięcia
w inny sposób informacji o możliwości popełnienia takiego czynu, w odniesieniu
do nauczycieli akademickich.
4. Czy w świetle ujawnionych informacji Ministerstwo Nauki przeprowadzi kontrolę
na Wydziale Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu
Warszawskiego w celu zbadania zarządzania, procedur wewnętrznych oraz
przestrzegania zasad etyki akademickiej? Jeśli tak, proszę o przedstawienie
harmonogramu i zakresu takiej kontroli. Jeśli nie, proszę o wyjaśnienie powodów
braku działań kontrolnych.
Uniwersytet Warszawski nie został ujęty w rocznym Planie kontroli MNiSW na 2025 r.,
o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji
rządowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 224).
Plan kontroli na 2025 r. został opracowany pod koniec 2024 r., czyli przed powzięciem
w marcu 2025 r. informacji o ww. zdarzeniach, które miały miejsce na Uniwersytecie
Warszawskim.
Przeprowadzenie kontroli pozaplanowej nie było uzasadnione zważywszy na wspomniany
w pkt 1 brak skarg w przedmiotowej sprawie, a także ze względu na szybką reakcję rektora
uczelni zmierzającą do natychmiastowego wyjaśnienia i rozwiązania zaistniałego problemu.
Powyższe nie zmienia faktu, iż ww. zdarzenie zostanie wzięte pod uwagę podczas tworzenia
planu kontroli na przyszły rok, jednocześnie uprzejmie informuję, iż Minister Nauki
i Szkolnictwa Wyższego w ramach sprawowania kompetencji nadzorczych, cyklicznie
monitoruje funkcjonowanie wdrożonych w uczelniach procedur antymobbingowych
i antydyskryminacyjnych.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Ponadto rektorom uczelni nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa
wyższego i nauki, przypomina się z poszanowaniem konstytucyjnej zasady autonomii uczelni
– o konieczności podejmowania działań zmierzających do wyeliminowania nagannych
zjawisk dyskryminacyjnych oraz mobbingu poprzez wdrażanie systemu prewencji i dobrych
praktyk przy współpracy m.in. z przedstawicielami środowiska akademickiego i naukowego.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Maria Mrówczyńska
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 3 of 3 --