tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 27 maja 2025 roku
Sprawa: Interpelacja numer 9584
Znak sprawy: FN1.054.7.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 9584 Posłów na Sejm RP, Pani Anny Gembickiej
i Pana Jarosława Sachajko, uprzejmie przedstawiam poniższe wyjaśnienia,
przygotowane po zasięgnięciu opinii Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego.
Ad. 1
Na wstępie należy wskazać, że Ministerstwo Finansów, nie prowadzi obecnie analiz
lub konsultacji w sprawie wprowadzenia podatku od nadmiarowych zysków
banków. Działania analityczne Ministerstwa Finansów ukierunkowane są na
zapewnienie efektywności obecnie istniejących rozwiązań systemu podatkowego.
W odniesieniu do poruszonej kwestii przesłanek ew. wprowadzenia takiego
podatku, podkreślić należy, że sektor bankowy stanowiąc część sektora
finansowego podlega już podatkowi, którego celem jest zwiększenie jego
partycypacji w finansowaniu wydatków budżetowych tj. podatkowi od niektórych
instytucji finansowych1. Z racji objęcia banków tym tzw. podatkiem bankowym, w
2024 r. wyłącznie z tego tytułu zadeklarowały one ponad 6 mld złotych wpływów.
Jednocześnie, w trakcie tego samego roku banki zapewniły prawie 13 mld złotych
wpływów z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych, będąc jego
największym płatnikiem w skali kraju. Przy czym, wypracowane przez banki zyski w
znacznym stopniu zasilają w różnych formach budżet państwa z uwagi na fakt, że za
ponad połowę aktywów sektora bankowego odpowiadają te banki, które
kontrolowane są przez Skarb Państwa.
1 wprowadzonemu do systemu podatkowego na mocy ustawy z 15 stycznia 2016 r. o podatku od niektórych
instytucji finansowych (Dz.U. 2016 poz. 68)

-- 1 of 5 --

2/5
Końcowo, zaznaczenia wymaga, że z analizy skali wyników finansowych sektora
bankowego wynika, iż są one konsekwencją aktualnego poziomu stóp procentowych
i mają charakter jedynie przejściowy.
Ad. 2
Marże banków należy rozpatrywać osobno od strony przychodowej i od strony
kosztowej.
Przychody odsetkowe
Przychody odsetkowe pochodzą w głównej mierze z udzielonych kredytów.
Powinny one pokrywać koszty ponoszone przez bank w związku z ich udzieleniem i
obsługą, czyli koszty ryzyka (głównie kredytowego, ale również prawnego i innych)
oraz koszty administracyjne związane bezpośrednio lub pośrednio z kredytem w
czasie istnienia często długoterminowej relacji bank-klient.
Poziom ryzyka kredytowego, zarówno należności od gospodarstw domowych, jak i
od przedsiębiorstw sektora niefinansowego, choć bezpieczny, jest w polskim
sektorze bankowym relatywnie wysoki. Udział kredytów niepracujących w wartości
kredytów dla gospodarstw domowych (3,9%) jest, wg danych EBC2, jednym z
najwyższych w UE (mediana na poziomie 2,2%). Gorszą jakość kredytową portfeli
należności dla gospodarstw domowych wykazują jedynie greckie i cypryjskie banki.
Z kolei jakość należności dla przedsiębiorstw (sektora niefinansowego) jest
najgorsza w UE (udział należności niepracujących na poziomie 6,1% przy medianie w
UE na poziomie 3,4%). Ten czynnik może być jedną z przyczyn relatywnie wysokiej
marży dla kredytów oferowanych polskim klientom.
Patrząc na wysokość przychodów odsetkowych należy również uwzględniać
elementy związane z kosztami administracyjnymi. Istotnym składnikiem takich
kosztów są koszty pracownicze, które w ostatnich kwartałach znacząco wzrosły w
związku z nominalnym wzrostem wynagrodzeń. Ponadto banki ponoszą wysoki w
porównaniu do innych państw UE koszt podatku bankowego w wysokości 0,44% (w
ujęciu rocznym) od wartości każdego udzielonego kredytu.
Koszty odsetkowe
Koszty odsetkowe z kolei generowane są przede wszystkim przez przyjęte
depozyty. Spadek kosztów odsetkowych r/r związany jest ze strukturalną
nadpłynnością sektora bankowego, która powoduje, że banki nie muszą rywalizować
ofertą depozytową o środki klientów. Przyczyny tej nadpłynności są złożone i sięgają
pandemii Covid-19, podczas której spadła konsumpcja, zmniejszyły się inwestycje, a
banki notowały masowy napływ depozytów. Efekt ten został spotęgowany inwazją
Rosji na Ukrainę i znaczącym wzrostem niepewności gospodarczej i politycznej, co
miało wpływ na decyzje finansowe zarówno osób prywatnych, jak i przedsiębiorstw.
2 https://data.ecb.europa.eu/data/data-categories/supervisory-and-prudential-statistics/consolidated-banking-
data/consolidatedbanking-data

-- 2 of 5 --

3/5
W takich warunkach wiele osób i firm zdecydowało się zwiększyć poziom
oszczędności, kierując środki w głównej mierze do banków.
Mimo wysokiej na tle UE średniej marży odsetkowej netto, zyskowność sektora
bankowego w Polsce – w porównaniu z sektorami bankowymi w innych krajach UE
oraz innymi instytucjami finansowymi (krajowymi) – jest umiarkowana3.
Ponadto należy podkreślić, że sytuacja na rynku kredytów jest stale monitorowana i
dyskutowana w ramach Komitetu Stabilności Finansowej, w skład którego obok
Ministerstwa Finansów wchodzą również Narodowy Bank Polski, Komisja Nadzoru
Finansowego i Bankowy Fundusz Gwarancyjny.
Ad. 3
W zakresie pytania Jakie działania podejmuje Ministerstwo Finansów w celu lepszego
zadbania o interesy konsumentów, w szczególności w kontekście wysokich kosztów
kredytów i niskiego oprocentowania oszczędności należy wskazać, że docelową formą
wsparcia kredytobiorców posiadających kredyty mieszkaniowe, także w walutach
obcych, jest Fundusz Wsparcia Kredytobiorców (dalej: „Fundusz”). Został on
utworzony na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 października 2015 r. o wsparciu
kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy i znajdują się w trudnej
sytuacji finansowej (dalej także: „ustawa o wsparciu”). Jego celem jest zapewnienie
finansowego wsparcia kredytobiorcom, którzy na skutek obiektywnych
okoliczności znaleźli się w trudnej sytuacji finansowej, a jednocześnie są
zobowiązani do spłaty rat kredytu mieszkaniowego, stanowiącego znaczne
obciążenie dla ich domowych budżetów. Zgodnie z obowiązującymi przepisami
ustawy o wsparciu, kredytobiorcy mogą ubiegać się m.in. o zwrotne wsparcie lub
pożyczkę4 na spłatę zadłużenia ze środków Funduszu.
Wsparcie polega na przekazywaniu kredytodawcy (bank lub spółdzielcza kasa
oszczędnościowo – kredytowa) przez Bank Gospodarstwa Krajowego kwoty
środków pieniężnych z przeznaczeniem na spłatę zobowiązań kredytobiorcy
z tytułu kredytu mieszkaniowego, przez okres nie dłuższy niż 40 miesięcy.
Wysokość wsparcia określa się w złotych jako równowartość przewidywanych 40
miesięcznych rat kapitałowych i odsetkowych kredytu mieszkaniowego, z tym że
jeżeli wysokość przewidywanej miesięcznej raty kapitałowej i odsetkowej jest
wyższa niż 3000 zł, do określenia wysokości wsparcia przyjmuje się kwotę 3000 zł.
Wsparcie lub pożyczka na spłatę zadłużenia mogą być przyznane jeżeli:
1) w dniu złożenia wniosku o wsparcie lub pożyczkę na spłatę zadłużenia co najmniej
jeden z kredytobiorców posiada status bezrobotnego, lub
2) wartość wskaźnika RdD5 przekracza 40%, lub
3 Raport o stabilności systemu finansowego NBP – Grudzień 2024
4 Pożyczka może zostać udzielona w przypadku gdy kredytobiorca dokonał sprzedaży kredytowanej nieruchomości,
a kwota uzyskana ze sprzedaży nie pokryła całego zobowiązania z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na
zakup sprzedanej nieruchomości.
5 „Rata do Dochodu” - stosunek wydatków kredytobiorcy związanych z obsługą miesięcznej raty kapitałowej i
odsetkowej kredytu mieszkaniowego do miesięcznego dochodu gospodarstwa domowego kredytobiorcy.

-- 3 of 5 --

4/5
3) miesięczny dochód gospodarstwa domowego pomniejszony o miesięczne koszty
obsługi kredytu mieszkaniowego nie przekracza:
a) w przypadku gospodarstwa domowego jednoosobowego - dwuipółkrotności
kwoty wskazanej w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy
społecznej6, zwaloryzowanej zgodnie z przepisami tej ustawy,
b) w przypadku gospodarstwa domowego wieloosobowego - iloczynu
dwuipółkrotności kwoty wskazanej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004
r. o pomocy społecznej7, zwaloryzowanej zgodnie z przepisami tej ustawy, i liczby
członków gospodarstwa domowego kredytobiorcy.
W odniesieniu do zwrotu przyznanego wsparcia pragnę poinformować, że zgodnie
z art. 19 ustawy o wsparciu, rozpoczyna się on w miesiącu następującym po
miesiącu, w którym upłynęły 2 lata od wypłaty ostatniej raty wsparcia lub pożyczki
na spłatę zadłużenia, i jest dokonywany w 200 równych, nieoprocentowanych
miesięcznych ratach, płatnych do 15. dnia miesiąca na rachunek wskazany przez
kredytodawcę. Kredytodawca informuje kredytobiorcę co najmniej 30 dni przed
terminem wpłaty pierwszej raty zwracanego wsparcia lub zwracanej pożyczki na
spłatę zadłużenia o wysokości miesięcznej raty, a także wskazuje numer rachunku,
na który dokonuje się wpłat. Warto zauważyć, że w przypadku gdy kredytobiorca,
bez opóźnienia w spłacie, dokona spłaty 134 rat, pozostałą część rat zwrotu
wsparcia lub pożyczki na spłatę zadłużenia umarza się.
Dodatkowo należy zwrócić uwagę na brzmienie Rekomendacji S8 Komisji Nadzoru
Finansowego, która została znowelizowana w grudniu 2019 r. Jedną z istotnych
zmian było wprowadzenie wymogu uwzględnienia w ofercie banków kredytów
zabezpieczonych hipotecznie oprocentowanych stałą stopą procentową lub
okresowo stałą stopą procentowa (oprócz kredytów oprocentowanych zmienną
stopą procentową). Należy jednak podkreślić, że ostateczny wybór rodzaju
oprocentowania pozostaje decyzją konsumenta.
Dodatkowo, w Rekomendacji S, zaleca się aby bank oferujący kredyty
zabezpieczone hipotecznie oprocentowane okresowo stałą stopą procentową,
wydłużał minimalny 5-letni okres, dla którego stopa procentowa jest stała.
Jednocześnie należy zauważyć, że zgodnie z założeniami Rekomendacji S, bank
powinien rekomendować klientom detalicznym okres spłaty zobowiązań nie dłuższy
niż 25 lat. W przypadku podjęcia przez klienta decyzji o dłuższym okresie spłaty,
bank nie powinien udzielić kredytu, którego okres spłaty przekraczałby 35 lat.
Nadmiernie wydłużony okres kredytowania powoduje istotny wzrost ryzyka po
stronie kredytobiorcy i banku (wydłużenie okresu kredytowania skutkuje zarówno
zwiększoną wrażliwością wysokości raty spłaty na zmiany stóp procentowych jak
również niskimi kwotami spłaty kapitału w znacznej części życia produktu), jak też
silny wzrost łącznych kosztów ponoszonych przez kredytobiorcę. Jednocześnie
uzyskany w drodze wydłużenia okresu spłaty wzrost zdolności kredytowej lub
6 Obecnie dwuipółkrotność kwoty 776 zł - 1.940 zł.
7 Obecnie dwuipółkrotność kwoty 600 zł - 1.500 zł na osobę.
8 Dotyczącej dobrych praktyk w zakresie zarządzania ekspozycjami kredytowymi zabezpieczonymi hipotecznie

-- 4 of 5 --

5/5
obniżenie wysokości raty spłaty są niewielkie w stosunku do wzrostu kosztów
obsługi oraz skali podejmowanego ryzyka.
Jednocześnie należy podkreślić, że kredytobiorcy mogą na bieżąco korzystać z
informacji zawartych na stronach Ministerstwa Finansów
(https://www.podatki.gov.pl/wsparcie-dla-kredytobiorcow) gdzie znajdują się
informacje na temat aktualnych rozwiązań w zakresie wsparcia w spłacie kredytów
hipotecznych.
Ministerstwo Finansów cyklicznie informuje też na swojej stronie internetowej oraz
poprzez media na temat dostępnych form wsparcia w ramach Funduszu. Dla
przykładu, na przestrzeni ostatnich 12 miesięcy, na stronie internetowej
Ministerstwa Finansów ukazały się m.in. następujące komunikaty:
- 31 stycznia 2025 r. https://www.gov.pl/web/finanse/jak-skorzystac-z-funduszu-
wsparcia-kredytobiorcow . Ministerstwo Finansów informowało o Funduszu
Wsparcia Kredytobiorców wskazując go jako formę pomocy dla osób, które znalazły
się w trudnej sytuacji finansowej, a muszą spłacać raty kredytu mieszkaniowego.
- 18 września 2024 r. https://www.gov.pl/web/finanse/pakiet-pomocy-dla-
powodzian Ministerstwo Finansów informowało o możliwości wsparcia
kredytobiorców poszkodowanych w powodzi w ramach Funduszu Wsparcia
Kredytobiorców (FWK).
Ministerstwo Finansów informowało również wielokrotnie o możliwościach
skorzystania z rozwiązań wsparcia dla kredytobiorców, takich jak wakacje
kredytowe oraz wspomniany wcześniej Fundusz. Jednym z komunikatów w tej
tematyce jest informacja z dnia 6 maja 2024 roku:
https://www.gov.pl/web/finanse/ustawa-przedluzajaca-wakacje-kredytowe-na-
2024-r-podpisana-przez-prezydenta
Działania informacyjne na bieżąco są wspierane aktywnościami na profilach
własnych Ministerstwa w mediach społecznościowych.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jurand Drop
podsekretarz stanu

-- 5 of 5 --