Interpelacja w sprawie działań podejmowanych w związku z poszukiwaniem ściganego listem gończym w Polsce ukraińskiego przedsiębiorcy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9581
do ministra sprawiedliwości
w sprawie działań podejmowanych w związku z poszukiwaniem ściganego listem gończym w Polsce ukraińskiego przedsiębiorcy
Zgłaszający: Anna Gembicka, Jarosław Sachajko
Data wpływu: 27-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie informacji dotyczących działań podejmowanych przez organy ścigania w sprawie T.B., ukraińskiego przedsiębiorcy poszukiwanego w Polsce listem gończym w związku z zarzutami kierowania zorganizowaną grupą przestępczą oraz oszustw na szkodę polskich sadowników.
Z doniesień medialnych wynika, że T.B., pomimo ciążących na nim zarzutów i wydanego listu gończego, prowadzi działalność gospodarczą na Ukrainie, gdzie spotyka się z przedstawicielami tamtejszych władz, w tym z ministrem rolnictwa, oraz jest promowany, jako nowoczesny inwestor i eksporter. W Polsce jego działalność wywołała straty szacowane na około 200 mln zł, co dotknęło wielu polskich przedsiębiorców, w szczególności sadowników z województwa lubelskiego.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie konkretne działania podejmuje polska prokuratura oraz inne organy ścigania w celu zatrzymania T.B., w szczególności w kontekście współpracy międzynarodowej z Ukrainą?
Czy w ramach obowiązujących umów międzynarodowych podejmowano próby ekstradycji podejrzanego z Ukrainy, a jeśli tak, jakie były wyniki tych działań?
Jakie kroki zostały podjęte w celu zabezpieczenia majątku należącego do T.B. lub jego firm w Polsce, aby zrekompensować straty pokrzywdzonych polskich przedsiębiorców?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości rozważa podjęcie dodatkowych działań, takich jak zajęcie mienia należącego do firm powiązanych z podejrzanym, w tym cystern transportujących towary przez polsko-ukraińską granicę, w celu wyegzekwowania należności wobec wierzycieli?
Jakie środki są podejmowane w celu przeciwdziałania dalszemu prowadzeniu działalności gospodarczej w Polsce przez podmioty powiązane z osobą ściganą listem gończym, w szczególności w kontekście zliberalizowanych przepisów handlu między Ukrainą a Unią Europejską?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje podjęcie działań mających na celu zwiększenie skuteczności ścigania osób ukrywających się przed polskim wymiarem sprawiedliwości na terytorium Ukrainy, w tym poprzez renegocjację lub rozszerzenie dwustronnych porozumień w zakresie ekstradycji?
Z poważaniem
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (19)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12088 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.193.2025
Warszawa, 10 czerwca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedź na interpelację nr 9581 Pani Posłanki Anny Gembickiej i Pana
Posła Jarosława Sachajki w sprawie działań podejmowanych w związku z poszukiwaniem
ściganego listem gończym w Polsce ukraińskiego przedsiębiorcy, opracowaną we
współpracy z Prokuraturą Krajową.
Ad 1
Pytania Państwa Posłów odnoszą się do śledztwa prowadzonego przez Lubelski Wydział
Zamiejscowy Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji
Prokuratury Krajowej w Lublinie o sygn. 1001-102.Ds.27.2024, m.in. przeciwko Tarasowi
B. podejrzanemu o przestępstwo określone w art. 258 § 3 k.k. oraz art. 286 § 1 k.k. w zw.
z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.
10 marca 2023 r. Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie zastosował wobec Tarasa B. oraz
innych podejrzanych środki zapobiegawcze w postaci tymczasowego aresztowania na
okres 30 dni od dnia zatrzymania. Skierowanie wniosków w tym przedmiocie do sądu
poprzedziły czynności zmierzające do ustalenia miejsca pobytu podejrzanych w celu
ogłoszenia postanowień o przedstawieniu zarzutów.
20 marca 2023 r. zarządzono poszukiwania podejrzanych listami gończymi, zaś
w przypadku Tarasa B., 21 listopada 2023 r. wdrożono poszukiwania międzynarodowym
listem gończym, które do chwili obecnej są kontynuowane.
-- 1 of 6 --
2
W toku śledztwa 1 grudnia 2023 r. skierowano do Sądu Okręgowego w Lublinie wniosek
o wydanie europejskiego nakazu aresztowania. Postanowieniem z 19 grudnia 2023 r. Sąd
odmówił wydania europejskiego nakazu aresztowania z uwagi na brak wskazania
konkretnego kraju członkowskiego Unii Europejskiej, na terenie którego miałby
przebywać podejrzany. W toku prowadzonego postępowania przygotowawczego
ustalono, że Taras B. posiada podwójne obywatelstwo - polskie oraz ukraińskie i aktualnie
przebywa na terytorium Ukrainy.
Ad 2
W ramach wykonywanych czynności analizowano prawną dopuszczalność ekstradycji
osoby z podwójnym obywatelstwem z terytorium Ukrainy do Polski, jednakże dokonana
wykładnia przepisów umowy zawartej miedzy Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą o pomocy
prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych, sporządzonej w Kijowie
24 maja 1993 r., wykluczyła tę możliwość. Zgodnie z treścią art. 61 pkt 1 pdpk 1 tej umowy
„wydanie osób w celu przeprowadzenia postępowania karnego nie następuje jeżeli osoba,
której wydania zażądano, jest obywatelem wezwanej Umawiającej się Strony lub korzysta
w tym państwie z prawa azylu”.
Nadto, zgodnie z art. 25 Konstytucji Ukrainy „obywatel Ukrainy nie może zostać wydalony
poza granice Ukrainy albo wydany innemu państwu”.
Posiadanie przez Tarasa B. obywatelstwa Ukrainy wyłącza zatem możliwość
przeprowadzenia jego ekstradycji z Ukrainy do Polski.
Ad 3
W toku postępowania przygotowawczego sukcesywnie podejmowano próby
zabezpieczenia majątku podejrzanego Tarasa B. Łącznie - na poczet grożących
podejrzanemu kar i środków karnych - zabezpieczono mienie o wartości 4 840 000 zł,
poprzez:
zajęcie 4830 udziałów w spółce prawa handlowego oraz praw majątkowych
przysługujących Tarasowi B., wynikających z dywidendy z posiadanych udziałów;
zajęcie 1 udziału w kolejnej spółce prawa handlowego oraz praw majątkowych
przysługujących Tarasowi B., wynikających z dywidendy z posiadanego udziału;
-- 2 of 6 --
3
ustanowienie zakazu zbywania i obciążania nieruchomości zlokalizowanych
w miejscowości Brzostowiec, gm. Mogielnica, stanowiących własność spółki
prawa handlowego (postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym zostało
uchylone przez Sąd Okręgowy w Lublinie wskutek złożonego zażalenia);
zajęcie ruchomości wyszczególnionych w rejestrze zastawów, położonych
w miejscowości Brzostowiec, gm. Mogielnica, wskazanych w Liście Aktywów
z dnia 22 października 2022 r., sporządzonej w oparciu o spis z natury urządzeń
i maszyn na aktywach spółki prawa handlowego (postanowienie wydane w tym
zakresie zostało uchylone przez Sąd Okręgowy w Lublinie wskutek zażalenia);
zajęcie środków pieniężnych znajdujących się na rachunku bankowym
prowadzonym na rzecz podejrzanego Tarasa B. przez Ukrgasbank, JSB (w wyniku
czynności realizowanych przez Stronę ukraińską w ramach międzynarodowej
pomocy prawnej uzyskano informację, że rachunek bankowy wskazany
w postanowieniu o zabezpieczeniu majątkowym został zamknięty 15 listopada
2023 r.).
Ad 4
Postępowanie przygotowawcze pozostające w zainteresowaniu Państwa Posłów znajduje
się w toku, dlatego też przekazanie szczegółowych informacji o planowanych
czynnościach nie jest możliwe.
Ad 5
Ministerstwo obecnie nie prowadzi prac mających na celu przeciwdziałanie dalszemu
prowadzeniu działalności gospodarczej w Polsce przez podmioty powiązane z osobą
ściganą listem gończym, w szczególności w kontekście zliberalizowanych przepisów
handlu między Ukrainą a Unią Europejską.
Jednocześnie informuję, że osoba fizyczna może zostać objęta zakazem sądowym
prowadzenia działalności gospodarczej, w tym zakazem zajmowania określonego
stanowiska. Zgodnie z art. 373 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe
(Dz.U. z 2025 r., poz. 614), sąd upadłościowy może orzec pozbawienie osoby na okres od
jednego do dziesięciu lat prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny
-- 3 of 6 --
4
rachunek lub w ramach spółki cywilnej oraz pełnienia funkcji zarządcy sukcesyjnego,
członka rady nadzorczej, członka komisji rewizyjnej, reprezentanta lub pełnomocnika
osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie tej działalności, spółki
handlowej, przedsiębiorstwa państwowego, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszenia. Na
podstawie art. 374 tej ustawy może też zostać orzeczony zakaz, o którym mowa w art.
373, wobec dłużnika będącego osobą fizyczną, także jeżeli niewypłacalność dłużnika jest
następstwem jego celowego działania lub rażącego niedbalstwa. Z chwilą stwierdzania
prawomocności takiego zakazu dokonuje się jednocześnie obwieszczenia o nim
w Krajowym Rejestrze Zadłużonych (art. 5 ust. 1 pkt 35 w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia
6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych, Dz.U. z 2021 r. poz. 1909).
Sąd rejestrowy prowadzący Krajowy Rejestr Sądowy, na podstawie art. 21c ustawy z dnia
20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2024 r., poz. 979 z zm.),
otrzymuje z Krajowego Rejestru Zadłużonych za pośrednictwem systemu
teleinformatycznego informacje o takich obwieszczeniach ww. zakazu w odniesieniu do
osób wpisanych lub podlegających wpisowi w przypadku spółek handlowych,
przedsiębiorstw państwowych, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszeń w działach 2, 5 i 6
rejestru przedsiębiorców oraz rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych
i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Sąd
rejestrowy jest powiadamiany zatem o przypadkach objęcia danej osoby ww. zakazem.
Wówczas sąd rejestrowy zobowiązany jest wszcząć z urzędu postępowanie, w ramach
którego dokonuje analizy, czy zachodzi konieczność wykreślenia danej osoby z Krajowego
Rejestru Sądowego z działu 2, 5 bądź 6 (art. 12 ust. 3 ustawy o Krajowym Rejestrze
Sądowym). Natomiast w trakcie procedury wpisywania danej osoby w ww. działach tego
rejestru, jeśli weryfikacja wykaże, że osoba jest objęta przedmiotowym zakazem, sąd
rejestrowy odmówi dokonania wpisu takiej osoby.
W kontekście problematyki związanej z przeciwdziałaniem dalszemu prowadzeniu
działalności gospodarczej przez podmioty powiązane z osobą poszukiwaną listem
gończym wskazać natomiast należy, że list gończy może zostać wydany na etapie
postępowania przygotowawczego, postępowania rozpoznawczego, a także postępowania
wykonawczego. Zgodnie bowiem z art. 14a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks
karny wykonawczy (Dz.U. z 2024 r., poz. 706 z. zm.), jeżeli miejsce pobytu skazanego na
-- 4 of 6 --
5
karę pozbawienia wolności na terenie kraju nie jest znane, sąd wydaje postanowienie
o poszukiwaniu go listem gończym. W takim przypadku list gończy wydaje się zatem, gdy
skazany prawomocnym wyrokiem karnym uchyla się od stawiennictwa do odbycia kary
pozbawienia wolności. Z kwestią poszukiwania listem gończym na etapie postępowania
wykonawczego, a więc jedynie w stosunku do osoby skazanej na ww. karę, mogą zaś
łączyć się poniżej wskazane zagadnienia.
Przede wszystkim konsekwencję skazania (w tym na karę pozbawienia wolności, która
w ww. okolicznościach uzasadnia poszukiwania listem gończym) w postępowaniu karnym
może stanowić orzeczenie przez sąd w ramach środków karnych zakazu zajmowania
określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia działalności
gospodarczej (art. 39 pkt 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, Dz.U. z 2025 r.
poz. 383), bądź zakaz zajmowania stanowiska lub wykonywania zawodu lub pracy
w organach i instytucjach państwowych i samorządu terytorialnego, a także w spółkach
prawa handlowego, w których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego
posiadają bezpośrednio lub pośrednio przez inne podmioty co najmniej 10% akcji lub
udziałów (art. 39 pkt 2aa tej ustawy). Również informację o tych zakazach otrzymuje, na
podstawie art. 21a pkt 2 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, sąd rejestrowy z Biura
Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego, za pośrednictwem systemu
teleinformatycznego, w odniesieniu do osób podlegających wpisowi lub wpisanych w
dziale 2, 5 i 6 rejestru przedsiębiorców oraz rejestru stowarzyszeń, innych organizacji
społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki
zdrowotnej - informacje o orzeczonych środkach karnych, o których mowa w art. 39 pkt 2
i 2aa ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny. Także w tym wypadku sąd rejestrowy
podejmie odpowiednie działania, tj. odmówi dokonania wpisu danej osoby do Krajowego
Rejestru Sądowego bądź wykreśli daną osobę z tego rejestru.
Ponadto podkreślić należy, że niezwykle ważnym mechanizmem przeciwdziałania
prowadzeniu działalności gospodarczej w Polsce przez podmioty powiązane z osobami
naruszającymi prawo, są zakazy, o których mowa w art. 18 § 2-5 ustawy z dnia 15 września
2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r., poz. 18 z zm.). Zgodnie z tymi
przepisami nie może być członkiem zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej,
likwidatorem albo prokurentem, członkiem zarządu spółki partnerskiej, członkiem rady
-- 5 of 6 --
6
nadzorczej spółki komandytowo-akcyjnej osoba, która została skazana prawomocnym
wyrokiem za przestępstwo określone w art. 587-5872 , art. 590 i art. 591 ustawy oraz art.
228-231 i rozdziałach XXXIII-XXXVII ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny. Także
informacje o skazaniach za ww. przestępstwa otrzymuje, na podstawie art. 21a pkt 1
ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, sąd rejestrowy z Biura Informacyjnego
Krajowego Rejestru Karnego, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego,
w odniesieniu do osób, do których ma zastosowanie art. 18 ustawy - Kodeks spółek
handlowych. Osoba objęta zakazem związanym z takim skazaniem podlega wykreśleniu
z urzędu przez sąd rejestrowy z Krajowego Rejestru.
Na koniec należy również nadmienić, że zagadnienia dotyczące działalności gospodarczej
należą do działu „gospodarka”, co wynika z art. 9 ustawy z dnia 4 września 1997 r.
o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1370 i 1907), zaś działem tym
kieruje Minister Rozwoju i Technologii, stosownie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa
Rady Ministrów z dnia 16 maja 2024 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania
Ministra Rozwoju i Technologii (Dz. U. 2024 r., poz. 739).
Ad 6
W Ministerstwie Sprawiedliwości nie toczą się obecnie prace mające na celu zwiększenie
skuteczności ścigania osób ukrywających się przed polskim wymiarem sprawiedliwości na
terytorium Ukrainy, w tym przez zmianę dwustronnych porozumień w zakresie
ekstradycji.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 6 of 6 --