Interpelacja nr 9579
Interpelacja w sprawie przeciwdziałania wykluczeniu wyborczemu osób starszych, ze szczególnym uwzględnieniem opiekunów osób zależnych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie przeciwdziałania wykluczeniu wyborczemu osób starszych, ze szczególnym uwzględnieniem opiekunów osób zależnych
Interpelacja nr 9579
do ministra ds. polityki senioralnej
w sprawie przeciwdziałania wykluczeniu wyborczemu osób starszych, ze szczególnym uwzględnieniem opiekunów osób zależnych
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 25-04-2025
Szanowna Pani Minister,
polski system wyborczy oferuje szereg ułatwień dla osób starszych (60+), w tym głosowanie korespondencyjne, bezpłatny transport do lokalu wyborczego, głosowanie przez pełnomocnika oraz prawo wyboru dogodnego lokalu wyborczego. Statystyki dotyczące partycypacji wyborczej osób starszych wskazują na znaczące różnice w poziomie ich uczestnictwa w poszczególnych wyborach. W głosowaniu do Parlamentu Europejskiego w 2019 roku odnotowano frekwencję na poziomie 47,4% w tej grupie wiekowej, co pozwoliło uplasować się seniorom na trzeciej pozycji pod względem aktywności wyborczej. Jednakże podczas wyborów prezydenckich w 2020 roku, mimo wzrostu ogólnej frekwencji do poziomu 55,4%, grupa osób starszych charakteryzowała się najniższym poziomem uczestnictwa spośród wszystkich grup wiekowych.
Szczególną grupę stanowią seniorzy sprawujący stałą opiekę nad osobami zależnymi, którzy często rezygnują z udziału w wyborach ze względu na brak możliwości opuszczenia podopiecznego lub brak wiedzy o alternatywnych formach głosowania. Sytuacja ta, w połączeniu z przekonaniem o małym znaczeniu pojedynczego głosu, prowadzi do wykluczenia tej grupy z procesu demokratycznego. Szczególnie zagrożona wykluczeniem z procesu wyborczego jest grupa seniorów żyjących w izolacji społecznej, nieuczestniczących w działalności organizacji senioralnych oraz mających ograniczone kontakty z otoczeniem.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwo jest świadome tego problemu, czy uważa, że potrzebne jest podjęcie kroków w tym zakresie?
W jaki sposób ministerstwo planuje dotrzeć z informacją o możliwościach alternatywnych form głosowania do seniorów żyjących w izolacji społecznej?
Jakie rozwiązania systemowe przewiduje ministerstwo, aby ułatwić udział w wyborach osobom starszym, w szczególności sprawującym opiekę nad osobami zależnymi?
Czy planowane jest przeprowadzenie kampanii informacyjnej o dostępnych ułatwieniach wyborczych, skierowanej bezpośrednio do seniorów? Jeśli tak, jakie kanały komunikacji zostaną wykorzystane?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie dodatkowych form wsparcia dla seniorów w procesie wyborczym, wykraczających poza obecnie dostępne rozwiązania?
Czy przewidywane jest wprowadzenie dodatkowych rozwiązań ułatwiających udział w wyborach osobom, które nie mogą opuścić miejsca zamieszkania ze względu na sprawowaną opiekę?
Jakie działania planuje ministerstwo we współpracy z samorządami lokalnymi w celu identyfikacji i dotarcia do seniorów zagrożonych wykluczeniem z procesu wyborczego?
Czy prowadzone są analizy skuteczności obecnie funkcjonujących ułatwień wyborczych dla osób starszych? Jeśli tak, jakie są ich wyniki i wnioski?
Jaka jest liczba osób starszych, które skorzystały z poszczególnych form ułatwień w głosowaniu (głosowania korespondencyjnego, transportu do lokalu wyborczego, głosowania przez pełnomocnika) w wyborach na przestrzeni ostatnich?
Czy ministerstwo posiada dane dotyczące liczby seniorów, którzy nie uczestniczą w wyborach z powodu sprawowania opieki nad osobami zależnymi?
W jaki sposób ministerstwo zamierza przeciwdziałać zjawisku rezygnacji z udziału w wyborach wynikającemu z przekonania o małym znaczeniu pojedynczego głosu wśród seniorów?
Z wyrazami szacunku Janusz Cieszyński
Interpelacja nr 9579
do ministra ds. polityki senioralnej
w sprawie przeciwdziałania wykluczeniu wyborczemu osób starszych, ze szczególnym uwzględnieniem opiekunów osób zależnych
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 25-04-2025
Szanowna Pani Minister,
polski system wyborczy oferuje szereg ułatwień dla osób starszych (60+), w tym głosowanie korespondencyjne, bezpłatny transport do lokalu wyborczego, głosowanie przez pełnomocnika oraz prawo wyboru dogodnego lokalu wyborczego. Statystyki dotyczące partycypacji wyborczej osób starszych wskazują na znaczące różnice w poziomie ich uczestnictwa w poszczególnych wyborach. W głosowaniu do Parlamentu Europejskiego w 2019 roku odnotowano frekwencję na poziomie 47,4% w tej grupie wiekowej, co pozwoliło uplasować się seniorom na trzeciej pozycji pod względem aktywności wyborczej. Jednakże podczas wyborów prezydenckich w 2020 roku, mimo wzrostu ogólnej frekwencji do poziomu 55,4%, grupa osób starszych charakteryzowała się najniższym poziomem uczestnictwa spośród wszystkich grup wiekowych.
Szczególną grupę stanowią seniorzy sprawujący stałą opiekę nad osobami zależnymi, którzy często rezygnują z udziału w wyborach ze względu na brak możliwości opuszczenia podopiecznego lub brak wiedzy o alternatywnych formach głosowania. Sytuacja ta, w połączeniu z przekonaniem o małym znaczeniu pojedynczego głosu, prowadzi do wykluczenia tej grupy z procesu demokratycznego. Szczególnie zagrożona wykluczeniem z procesu wyborczego jest grupa seniorów żyjących w izolacji społecznej, nieuczestniczących w działalności organizacji senioralnych oraz mających ograniczone kontakty z otoczeniem.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwo jest świadome tego problemu, czy uważa, że potrzebne jest podjęcie kroków w tym zakresie?
W jaki sposób ministerstwo planuje dotrzeć z informacją o możliwościach alternatywnych form głosowania do seniorów żyjących w izolacji społecznej?
Jakie rozwiązania systemowe przewiduje ministerstwo, aby ułatwić udział w wyborach osobom starszym, w szczególności sprawującym opiekę nad osobami zależnymi?
Czy planowane jest przeprowadzenie kampanii informacyjnej o dostępnych ułatwieniach wyborczych, skierowanej bezpośrednio do seniorów? Jeśli tak, jakie kanały komunikacji zostaną wykorzystane?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie dodatkowych form wsparcia dla seniorów w procesie wyborczym, wykraczających poza obecnie dostępne rozwiązania?
Czy przewidywane jest wprowadzenie dodatkowych rozwiązań ułatwiających udział w wyborach osobom, które nie mogą opuścić miejsca zamieszkania ze względu na sprawowaną opiekę?
Jakie działania planuje ministerstwo we współpracy z samorządami lokalnymi w celu identyfikacji i dotarcia do seniorów zagrożonych wykluczeniem z procesu wyborczego?
Czy prowadzone są analizy skuteczności obecnie funkcjonujących ułatwień wyborczych dla osób starszych? Jeśli tak, jakie są ich wyniki i wnioski?
Jaka jest liczba osób starszych, które skorzystały z poszczególnych form ułatwień w głosowaniu (głosowania korespondencyjnego, transportu do lokalu wyborczego, głosowania przez pełnomocnika) w wyborach na przestrzeni ostatnich?
Czy ministerstwo posiada dane dotyczące liczby seniorów, którzy nie uczestniczą w wyborach z powodu sprawowania opieki nad osobami zależnymi?
W jaki sposób ministerstwo zamierza przeciwdziałać zjawisku rezygnacji z udziału w wyborach wynikającemu z przekonania o małym znaczeniu pojedynczego głosu wśród seniorów?
Z wyrazami szacunku Janusz Cieszyński
Odpowiedź urzędowa
Minister Marzena Okła-Drewnowicz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
11.1 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
2642 znaków
telefon: +48 22 694 75 17 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
Marzena Okła-Drewnowicz
DS.WMM.4510.13.2025
Warszawa, 22 maja 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 9579 Pana Posła Janusza Cieszyńskiego z 06 maja 2025 r.
w sprawie przeciwdziałania wykluczeniu wyborczemu osób starszych, ze szczególnym
uwzględnieniem opiekunów osób zależnych, proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień
przygotowanych na podstawie informacji przekazanych przez Ministerstwo Spraw
Wewnętrznych i Administracji.
Na wstępie należy podkreślić, że zagwarantowanie dostępności całego procesu
wyborczego, a co za tym idzie możliwości równego udziału w wyborach osobom starszym
jest niezwykle ważne. Prawo wszystkich obywateli uprawnionych do głosowania, w tym
także osób ze szczególnymi potrzebami1, było również przedmiotem posiedzenia 27 i 28
lutego 2025 r. Rady Dostępności2 II kadencji. Członkowie Rady Dostępności, w tym
przedstawiciel Ministra ds. Polityki Senioralnej, przyjęli uchwałę w sprawie dostępności
wyborów na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w 2025 r. Uchwała została przekazana
do Państwowej Komisji Wyborczej w celu dalszej dystrybucji.
Jednocześnie należy zauważyć, że sprawy wyborów, zwłaszcza ściśle z nimi związana
kwestia praw wyborczych, pozostaje poza sferą działania administracji rządowej.
Zagadnienia związane z wyborami do organów jednostek samorządu terytorialnego,
konstytucyjnych organów państwa, jak i do Parlamentu Europejskiego ze względu
1 o których mowa w art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności
osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1411).
2 o której mowa w art. 13 ustawy o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi
potrzebami.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 694 75 17 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
na charakter tych regulacji, stanowią domenę Sejmu RP i Senatu RP, które wielokrotnie
dokonywały ich oceny oraz występowały ze stosownymi inicjatywami.
W związku z powyższym, wyrażenie opinii w przedmiotowej sprawie pozostaje przede
wszystkim w gestii Parlamentu lub ewentualnie Państwowej Komisji Wyborczej (organu
wyborczego właściwego w sprawach przeprowadzania wyborów i referendów − art. 157
§ 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy3).
Z wyrazami szacunku,
Marzena Okła-Drewnowicz
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
3 Dz. U. z 2025 r. poz. 365.
-- 2 of 2 --
adres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
Marzena Okła-Drewnowicz
DS.WMM.4510.13.2025
Warszawa, 22 maja 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 9579 Pana Posła Janusza Cieszyńskiego z 06 maja 2025 r.
w sprawie przeciwdziałania wykluczeniu wyborczemu osób starszych, ze szczególnym
uwzględnieniem opiekunów osób zależnych, proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień
przygotowanych na podstawie informacji przekazanych przez Ministerstwo Spraw
Wewnętrznych i Administracji.
Na wstępie należy podkreślić, że zagwarantowanie dostępności całego procesu
wyborczego, a co za tym idzie możliwości równego udziału w wyborach osobom starszym
jest niezwykle ważne. Prawo wszystkich obywateli uprawnionych do głosowania, w tym
także osób ze szczególnymi potrzebami1, było również przedmiotem posiedzenia 27 i 28
lutego 2025 r. Rady Dostępności2 II kadencji. Członkowie Rady Dostępności, w tym
przedstawiciel Ministra ds. Polityki Senioralnej, przyjęli uchwałę w sprawie dostępności
wyborów na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w 2025 r. Uchwała została przekazana
do Państwowej Komisji Wyborczej w celu dalszej dystrybucji.
Jednocześnie należy zauważyć, że sprawy wyborów, zwłaszcza ściśle z nimi związana
kwestia praw wyborczych, pozostaje poza sferą działania administracji rządowej.
Zagadnienia związane z wyborami do organów jednostek samorządu terytorialnego,
konstytucyjnych organów państwa, jak i do Parlamentu Europejskiego ze względu
1 o których mowa w art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności
osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1411).
2 o której mowa w art. 13 ustawy o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi
potrzebami.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 694 75 17 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
na charakter tych regulacji, stanowią domenę Sejmu RP i Senatu RP, które wielokrotnie
dokonywały ich oceny oraz występowały ze stosownymi inicjatywami.
W związku z powyższym, wyrażenie opinii w przedmiotowej sprawie pozostaje przede
wszystkim w gestii Parlamentu lub ewentualnie Państwowej Komisji Wyborczej (organu
wyborczego właściwego w sprawach przeprowadzania wyborów i referendów − art. 157
§ 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy3).
Z wyrazami szacunku,
Marzena Okła-Drewnowicz
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
3 Dz. U. z 2025 r. poz. 365.
-- 2 of 2 --