Interpelacja w sprawie realizacji programu "Cyberbezpieczny Rząd" oraz przygotowania administracji publicznej do zagrożeń cybernetycznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9577
do ministra cyfryzacji
w sprawie realizacji programu "Cyberbezpieczny Rząd" oraz przygotowania administracji publicznej do zagrożeń cybernetycznych
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 25-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z realizowanym przez Ministerstwo Cyfryzacji konkursem grantowym „Cyberbezpieczny Rząd“, finansowanym ze środków KPO (Inwestycja C3.1.1), którego nabór wniosków zakończył się 31 marca 2025 r., zwracam się z niniejszą interpelacją dotyczącą szczegółów wdrażania tego programu oraz całościowej strategii rządu w zakresie cyberbezpieczeństwa administracji publicznej.
W odpowiedzi na interpelację nr 8711 dotyczącej cyberataku na Polską Agencję Kosmiczną wskazano, że program „Cyberbezpieczny Rząd“ jest istotną inicjatywą służącą wzmocnieniu odporności na cyberzagrożenia dla naczelnych i centralnych organów administracji rządowej oraz wojewodów, obejmującą modernizację systemów zarządzania bezpieczeństwem informacji oraz rozbudowę infrastruktury cyberbezpieczeństwa. W kontekście rosnącej liczby cyberataków na instytucje państwowe oraz napiętej sytuacji geopolitycznej, szczególnie w naszym regionie, nie tylko przeprowadzenie, ale również skuteczność takich inicjatyw ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa państwa.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwo dysponuje analizą największych luk i deficytów w zakresie cyberbezpieczeństwa w administracji publicznej, a jeśli tak, jakie są jej główne wnioski?
Czy środki przewidziane w konkursie (350 mln zł) są wystarczające w stosunku do zidentyfikowanych potrzeb, czy też planowane są kolejne nabory lub inne formy wsparcia?
W jaki sposób ministerstwo zamierza monitorować efektywność wykorzystania przyznanych grantów i realny wzrost poziomu cyberbezpieczeństwa w instytucjach objętych wsparciem?
Czy program obejmuje również mechanizmy dzielenia się wiedzą i dobrymi praktykami między beneficjentami, tak aby zapewnić synergię działań i optymalne wykorzystanie zasobów?
Jakie konkretne działania ministerstwo podejmuje lub planuje podjąć w zakresie podnoszenia kompetencji kadr administracji publicznej w obszarze cyberbezpieczeństwa, poza wsparciem infrastrukturalnym?
Czy ministerstwo prowadzi systematyczne analizy zagrożeń cybernetycznych dla administracji publicznej, a jeśli tak, jakie są trendy w tym zakresie na przestrzeni ostatnich 2-3 lat?
Jak program „Cyberbezpieczny Rząd“ wpisuje się w szerszą strategię cyberbezpieczeństwa państwa i współpracę międzynarodową w tym zakresie, szczególnie na forum Unii Europejskiej i NATO?
Z wyrazami szacunku Janusz Cieszyński
Sekretarz stanu Paweł Olszewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (8)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12062 znakówadres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Paweł Olszewski
BM.WP.057.83.2025
Warszawa, 09 czerwca 2025 r.
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 6 maja br. Posła na Sejm RP Pana Janusza Cieszyńskiego w sprawie realizacji
programu "Cyberbezpieczny Rząd" oraz przygotowania administracji publicznej do
zagrożeń cybernetycznych (interpelacja nr 9577)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posła pytania.
Ad 1) Czy Ministerstwo dysponuje analizą największych luk i deficytów w zakresie
cyberbezpieczeństwa w administracji publicznej, a jeśli tak, jakie są jej główne wnioski?
Ministerstwo Cyfryzacji (MC) we współpracy z Pełnomocnikiem Rządu ds.
Cyberbezpieczeństwa (Pełnomocnik) oraz zespołami CSIRT poziomu krajowego (CSIRT
NASK, CSIRT GOV, CSIRT MON), opracowują bieżące analizy dotyczące
cyberbezpieczeństwa administracji publicznej, w ramach których m.in. określane są luki
bezpieczeństwa lub deficyty organizacyjnie i infrastrukturalne, w celu ich niwelowania.
Praca kluczowych instytucji publicznych w zakresie zapewniania i wzrostu poziomu
cyberbezpieczeństwa RP jest koordynowana m.in. na poziomie strategiczno-politycznym
w ramach prac Kolegium ds. Cyberbezpieczeństwa oraz operacyjno-technicznym
w ramach Połączonego Centrum Operacyjnego Cyberbezpieczeństwa (PCOC).
Współpraca i koordynacja mają charakter cykliczny co umożliwia bieżące reagowanie
na identyfikowane luki i deficyty.
Ponadto wyniki analiz są regularnie aktualizowane i publikowane w formie corocznego
Sprawozdania Pełnomocnika Rządu ds. Cyberbezpieczeństwa1, raportów rocznych
poszczególnych CSIRT-ów lub w formie np. Rekomendacji Pełnomocnika w sprawach
wymagających szczególnej interwencji. Wnioski z realizowanych analiz stanowią podstawę
do planowania i podejmowania działań na poziomach strategicznym oraz operacyjnym.
W 2024 r. w samym CSIRT NASK zgłoszono 609 900 potencjalnych naruszeń
bezpieczeństwa, co oznacza wzrost o 64% względem 2023 r. W trzech CSIRT-ach
poziomu krajowego potwierdzono 111 660 incydentów, w tym 57% więcej incydentów
poważnych oraz 58% więcej incydentów w sektorze publicznym. Dane te potwierdzają
alarmujący wzrost skali zagrożeń oraz konieczność intensyfikacji działań w zakresie
prewencji, reagowania i budowy odporności cyfrowej.
Ad 2) Czy środki przewidziane w konkursie (350 mln zł) są wystarczające w stosunku do
zidentyfikowanych potrzeb, czy też planowane są kolejne nabory lub inne formy
wsparcia?
Po dokonaniu oceny wszystkich złożonych wniosków o objęcie projektów wsparciem
grantowym, suma planowanych wydatków będzie niższa od całkowitej alokacji środków
przewidzianej na niniejszy konkurs, wynoszącej 350 mln zł. Tym samym należy uznać, że
poziom środków zaplanowanych w ramach wskazanego naboru okazał się być
wystarczający w stosunku do zidentyfikowanych i zweryfikowanych potrzeb zgłoszonych
1 Portal Gov.pl
-- 1 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
przez uprawnione do tych środków podmioty. Aktualnie nie przewiduje się ogłaszania
kolejnych naborów w ramach tej edycji programu, jak również nie planuje się uruchamiania
dodatkowych form wsparcia dla naczelnych i centralnych organów administracji rządowej
oraz wojewodów.
Ad 3) W jaki sposób Ministerstwo zamierza monitorować efektywność wykorzystania
przyznanych grantów i realny wzrost poziomu cyberbezpieczeństwa w instytucjach
objętych wsparciem?
Pomiar prowadzony będzie poprzez porównanie stanu początkowego oraz wzrostu
poziomu cyberbezpieczeństwa wykazany w jednostce objętej wsparciem na zakończenie
realizacji wsparcia. Ocena skuteczności zwiększenia odporności dokonywana będzie na
podstawie danych przekazanych przez podmiot który otrzymał wsparcie. Przekazanie
danych jest warunkiem niezbędnym do rozliczenia końcowego grantu.
Ad 4) Czy program obejmuje również mechanizmy dzielenia się wiedzą i dobrymi
praktykami między beneficjentami, tak aby zapewnić synergię działań i optymalne
wykorzystanie zasobów?
Działania w obszarze cyberbezpieczeństwa dotyczące kluczowych instytucji publicznych
są koordynowane w ramach działań, o których mowa w odpowiedzi na pyt. 1.
Na potrzeby realizacji projektu „Cyberbezpieczny Rząd”, w ramach dzielenia się wiedzą
i dobrymi praktykami, organizowane są dla wnioskodawców m.in. cykliczne webinary,
z których nagrania dostępne są na stronie naboru gov.pl. Na tej samej stronie publikowane
są również odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania przez wnioskodawców za
pośrednictwem dedykowanego adresu mailowego (HelpDesk projektu) oraz infolinii
telefonicznej, obsługiwanych przez specjalistów NASK-PIB. Ponadto w ramach
powyższych działań promowane jest również wykorzystanie przez Grantobiorców
wcześniejszych publikacji opracowanych na potrzeby realizowanego równolegle projektu
pn. „Cyberbezpieczny Samorząd”, w tym m.in. opracowania dotyczącego bezpiecznych
zamówień publicznych w obszarze IT i cyberbezpieczeństwa, tj. vademecum bezpiecznych
zakupów oprogramowania i rozwiązań IT2. Działania te służą ujednoliceniu standardów
oraz promowaniu skutecznych rozwiązań wśród jednostek objętych wsparciem.
Ad 5) Jakie konkretne działania Ministerstwo podejmuje lub planuje podjąć w zakresie
podnoszenia kompetencji kadr administracji publicznej w obszarze cyberbezpieczeństwa,
poza wsparciem infrastrukturalnym?
W obliczu dynamicznie rozwijających się zagrożeń w cyberprzestrzeni oraz rosnącego
znaczenia technologii informacyjnych, inwestycja w rozwijanie kompetencji pracowników
instytucji publicznych oraz całego krajowego systemu cyberbezpieczeństwa, jest jednym
z priorytetów Ministerstwa Cyfryzacji. Dlatego, Ministerstwo Cyfryzacji prowadzi
kompleksowe działania szkoleniowe w dziedzinie cyberbezpieczeństwa, które stanowią
niezwykle istotny element budowania świadomości i kompetencji w obszarze
bezpieczeństwa online.
Szkolenia online dla podmiotów krajowego systemu cyberbezpieczeństwa
Prowadzone są bezpłatne szkolenia online adresowane kadrom krajowego systemu
cyberbezpieczeństwa, których celem jest zwiększenie świadomości o cyberzagrożeniach
oraz podnoszenie praktycznych umiejętności radzenia sobie w sytuacjach kryzysowych.
Szkolenia realizowane są we współpracy z ekspertami z dziedziny cyberbezpieczeństwa
z Państwowego Instytutu Badawczego NASK oraz partnerów technologicznych Programu
Współpracy w Cyberbezpieczeństwie – PWCyber.
2 https://www.gov.pl/web/cppc/Otwarty-webinar-cyberbezpieczny-samorzad---vademecum
-- 2 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Dotychczas, przeprowadzono 135 szkoleń, w których uczestniczyło prawie 88 tys. osób.
Szkolenia cieszą się coraz większym zainteresowaniem – tylko w 2025 r. (na dzień 15.05)
odbyło się już 14 szkoleń, w których uczestniczyło ponad 20 tys. osób. Informacje
o szkoleniach, w tym harmonogram są dostępne w bazie wiedzy o cyberbezpieczeństwie
na portalu gov.pl.
Specjalistyczne warsztaty
W ramach Programu PWCyber oprócz szkoleń online opisanych powyżej, organizowane są
także specjalistyczne warsztaty oraz konferencje branżowe, w których udział biorą
przedstawiciele podmiotów krajowego systemu cyberbezpieczeństwa, w tym pracownicy:
administracji rządowej, krajowych Zespołów Reagowania na Incydenty Bezpieczeństwa
Komputerowego (CSIRT) oraz Centrów Operacyjnych Bezpieczeństwa (Security Operation
Center - SOC). Dotychczas odbyło się kilkanaście warsztatów, ćwiczeń i wizyt studyjnych
zorganizowanych we współpracy z partnerami PWCyber, tj.: Amazon Web Services, IBM
Polska, Sevenet, Elproma, Yubico, Omnilogy, Google Cloud Poland.
Szkolenia z cyberbezpieczeństwa dla najważniejszych osób w państwie – projekty SecureV
W ramach projektów prewencyjno-edukacyjnych (SecureV) realizowane są stacjonarne
szkolenia adresowane do najważniejszych osób w państwie. Są to szkolenia realizowane
indywidualnie (lub w małych grupach), a terminy i zakres merytoryczny szkoleń
dostosowywane są do konkretnych potrzeb szkolonej osoby. Każda indywidualnie
przeszkolona osoba zostaje wyposażona w uniwersalne narzędzia służące do silnego
uwierzytelnienia.
Szkolenia w ramach projektu SecureV są również kontynuowane w 2025 r., a szkoleniami
tymi objęci są: przedstawiciele władzy ustawodawczej i wykonawczej, w tym kadra
zarządzająca i pracownicy organów administracji rządowej, przedstawiciele jednostek
samorządu terytorialnego, pracownicy sądów i prokuratury, przedstawiciele i członkowie
Krajowego Biura Wyborczego oraz organów wyborczych.
Rozwijanie inicjatyw szkoleniowych
Działania szkoleniowe będą rozwijane we współpracy z innymi resortami – będą to
specjalistyczne szkolenia adresowane w szczególności dla personelu odpowiedzialnego
za bezpieczeństwo sieci i systemów informatycznych. Celem MC jest zbudowanie
zasobów kadrowych wyposażonych w specjalistyczną wiedzę z zakresu
cyberbezpieczeństwa.
Ad 6) Czy Ministerstwo prowadzi systematyczne analizy zagrożeń cybernetycznych dla
administracji publicznej, a jeśli tak, jakie są trendy w tym zakresie na przestrzeni
ostatnich 2 - 3 lat?
MC prowadzi systematyczne, coroczne analizy cyberzagrożeń oraz wykorzystuje analizy
realizowane m.in. przez zespoły CSIRT poziomu krajowego, jak również w ramach
funkcjonowania KSC (opisane powyżej – ad 1).
Trendy obserwowane w latach 2022–2024:
Wzrost liczby incydentów:
W 2023 r. odnotowano ponad 90 784 tys. incydentów – wzrost o ponad
100% rok do roku;
W 2024 r. liczba zgłoszeń wzrosła o 60%, osiągając 627 339 przypadków
(CSIRT NASK i GOV), z czego 111 660 zostało potwierdzonych jako
incydenty (wzrost o 23%).
Wzrost liczby incydentów poważnych i w sektorze publicznym:
-- 3 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Liczba incydentów poważnych, które mogą zakłócić ciągłość działania
instytucji, wzrosła o 57%;
Liczba incydentów dotyczących sektora publicznego wzrosła o 58%,
co wskazuje na rosnącą presję na instytucje administracji państwowej
i samorządowej.
Dominacja ataków socjotechnicznych:
Najczęściej występujące zagrożenia to phishing, ataki socjotechniczne
oraz próby włamań do systemów administracji publicznej;
Celem ataków są systemy poczty elektronicznej, VPN oraz serwisy
przetwarzające dane obywateli.
Zmiana charakteru zagrożeń:
Odnotowano spadek liczby incydentów związanych z wirusami
i dezinformacją, przy jednoczesnym wzroście aktywności grup
APT (Advanced Persistent Threats) oraz cyberprzestępców o charakterze
zarobkowym;
Wzrosła liczba ataków ukierunkowanych na infrastrukturę krytyczną,
w tym sektor energetyczny i transportowy.
Ad 7) Jak program „Cyberbezpieczny Rząd" wpisuje się w szerszą strategię
cyberbezpieczeństwa państwa i współpracę międzynarodową w tym zakresie,
szczególnie na forum Unii Europejskiej i NATO?
Konkurs grantowy, pn. „Cyberbezpieczny Rząd" jest projektem o charakterze
ogólnokrajowym i jednym z kluczowych przedsięwzięć państwa w obszarze
cyberbezpieczeństwa, służącym wzmocnieniu odporności na cyberzagrożenia w urzędach
obsługujących naczelne i centralne organy administracji rządowej oraz wojewodów,
jak również w urzędach podległych tym organom, obejmującą modernizację systemów
zarządzania bezpieczeństwem informacji oraz rozbudowę infrastruktury
cyberbezpieczeństwa. Projekt ten istotnie przyczyni się do podniesienia
cyberbezpieczeństwa państwa, a tym samym wniesie wkład we wzmacnianie
cyberbezpieczeństwa UE i NATO na gruncie krajowym. Jest to przykład efektywnego
i prorozwojowego wykorzystania funduszy europejskich do skokowego wzrostu
potencjału w danym obszarze funkcjonowania państwa, przyczyniając się zarazem
do podniesienia poziomu bezpieczeństwa obywateli.
Z wyrazami szacunku
Paweł Olszewski
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
-- 4 of 4 --