Interpelacja w sprawie zagrożeń dla funkcjonowania polskiej branży drzewnej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9537
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zagrożeń dla funkcjonowania polskiej branży drzewnej
Zgłaszający: Wojciech Szarama
Data wpływu: 24-04-2025
W ostatnich dniach z prośbą o interwencję zwrócili się do mnie przedsiębiorcy zrzeszeni w Polskiej Izbie Gospodarczej Przemysłu Drzewnego. Przedsiębiorcy skierowali do Pana list otwarty, pod którym podpisało się aż 179 firm z sektora leśno-drzewnego. W dokumencie tym polscy przedsiębiorcy wyrazili olbrzymie zaniepokojenie skutkami decyzji Ministerstwa Klimatu i Środowiska – w szczególności moratorium na pozyskiwanie drewna obowiązującym od 2024 roku, wprowadzonym bez przejrzystych podstaw naukowych, prawnych czy ekonomicznych. Jak podkreślono, przedłużające się ograniczenia w dostępie do surowca realnie zagrażają istnieniu wielu firm, miejsc pracy oraz stabilności całego sektora. W piśmie przedstawiono konkretne dane obrazujące skalę problemu – m.in. spadek planowanego pozyskania drewna w Nadleśnictwie Bircza o 27 tys. m3 już w 2024 r., a także prognozowane ograniczenia rzędu 34% w kolejnych latach. Przedsiębiorcy alarmują, że wstrzymanie dostępu do drewna – również już zakontraktowanego – oznacza nie tylko straty sięgające setek milionów złotych, ale także groźbę bankructwa dla wielu firm i masowe zwolnienia pracowników.
Należy w tym kontekście podkreślić, że polski przemysł drzewny jest jednym z najważniejszych działów gospodarki narodowej oraz jednym z największych zbiorowych pracodawców. Jego bazę surowcową stanowią zasoby polskich lasów, których stan i rozwój zależy od dochodów, jakie przynosi sprzedaż drewna okrągłego kilku tysiącom przedsiębiorstw przetwórczych. Jak podkreślają autorzy listu otwartego: „Zatrzymanie gospodarki leśnej, to cios w samo serce lokalnych społeczności. W miejsce krajowego drewna zaczyna pojawiać się surowiec i wyroby drzewne z importu. To absurdalna sytuacja w jednym z najbardziej zalesionych regionów Europy”.
Biorąc powyższe informacje pod uwagę, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czym kierowało się Ministerstwo Klimatu i Środowiska, podejmując decyzję o wprowadzeniu moratorium na pozyskiwanie drewna?
Dlaczego przed podjęciem tak ważnej decyzji nie przeprowadzono żadnych analiz, w szczególności ekonomicznych i społeczno-gospodarczych?
Czy znane są Panu problemy zagrażające istnieniu branży drzewnej, o jakich alarmują polscy przedsiębiorcy, i czy wobec skierowanego na Pana ręce apelu o osobiste zaangażowanie w tę sprawę i ochronę polskich lasów oraz miejsc pracy przed destrukcyjnymi skutkami jednostronnych decyzji podejmie Pan konkretne działania w tej sprawie?
Czy wobec zagrożeń opisanych powyżej zostanie zniesione moratorium na pozyskiwanie drewna?
Z poważaniem
Wojciech Szarama
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (7)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9090 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.31.2025.BW
3782631.15018222.12164368
Warszawa, 16-05-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posła na Sejm RP Wojciecha Szaramy w sprawie zagrożeń
dla funkcjonowania polskiej branży drzewnej (K10INT9537) przedstawiam następujące
wyjaśnienia.
Polecenie z dnia 8 stycznia 2024 r., dotyczące wstrzymania lub ograniczenia pozyskania
drewna, zostało wydane ze względu na pilną potrzebę ochrony unikatowych wartości
przyrodniczych lasów, w tym szczególnie tych położonych na obszarach planowanych do
objęcia różnymi formami ochrony przyrody. Moratorium objęło 10 cennych przyrodniczo
kompleksów leśnych, w tym lasy otaczające duże aglomeracje oraz lasy uzdrowiskowe.
Działania te stanowią odpowiedź na zagrożenia związane z utratą bioróżnorodności
i zmianami klimatycznymi, a jednocześnie odpowiadają na oczekiwania społeczne dotyczące
zrównoważonej i odpowiedzialnej gospodarki leśnej na terenach zarządzanych przez Lasy
Państwowe.
Mając na uwadze interwencyjny charakter polecenia, przy jego wydawaniu uwzględniono
dostępne analizy i ekspertyzy z lat wcześniejszych, dotyczące walorów przyrodniczych
objętych nim obszarów.
We wszystkich nadleśnictwach objętych poleceniem Ministra Klimatu i Środowiska
z dnia 8 stycznia 2024 r. (stanowiących 1,3% powierzchni zarządzanej przez Lasy
Państwowe), różnica między planowanym a faktycznym pozyskaniem drewna w 2024 r.
wyniosła 154 tys. m³ niepozyskanej grubizny. Wartość ta stanowi mniej niż 6% rocznego
planu pozyskania drewna dla tych nadleśnictw i odpowiada 0,4% krajowego planu
na 2024 r. Dla porównania, w nadleśnictwach nieobjętych moratorium pozyskano
o 381 tys. m³ drewna mniej niż przewidywał plan zasadniczy na 2024 r. Średni poziom
realizacji planu pozyskania w nadleśnictwach objętych poleceniem z 8 stycznia 2024 r.
wyniósł 94%, przy średniej krajowej na poziomie 99%.
Podkreślam, że w Nadleśnictwie Bircza plan pozyskania na 2024 r. wynosił 99 190 m³,
a pozyskano 99 373 m³ – co oznacza wykonanie planu na poziomie ponad 100%. W związku
z tym należy stanowczo zdementować nieprawdziwe stwierdzenie zawarte w interpelacji,
jakoby doszło tam do spadku pozyskania o 27 tys. m³.
-- 1 of 4 --
Połowa nadleśnictw objętych moratorium zrealizowała co najmniej 98% planu pozyskania.
Dane te jednoznacznie wskazują, że moratorium nie wpłynęło istotnie na krajową podaż
drewna – obniżenie miało charakter marginalny. Jest to wynik działań Ministerstwa oraz
Lasów Państwowych prowadzonych w porozumieniu z przemysłem drzewnym,
ukierunkowanych na ograniczenie skutków decyzji.
Dodatkowo zaznaczam, że rzeczywista ilość pozyskanego drewna w Państwowym
Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe, jak i w poszczególnych nadleśnictwach, każdego
roku odbiega od wartości założonych w planach. Takie fluktuacje w relacji plan–wykonanie
są zjawiskiem naturalnym i mogą mieć większą skalę niż ewentualne ograniczenia
wynikające z polecenia Ministra z dnia 8 stycznia 2024 r.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska podjęło działania mające na celu zabezpieczenie miejsc
pracy oraz ciągłości działalności małych i średnich firm z branży leśno-drzewnej.
Już na początku 2024 r. do Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych skierowane
zostało pismo1, które doprecyzowało możliwość prowadzenia szeregu prac, jak również
określiło ścieżkę dla stosowania indywidualnych odstępstw od moratorium.
W dniu 26 kwietnia 2024 r. Minister Klimatu i Środowiska poleciła Dyrektorowi
Generalnemu Lasów Państwowych przedstawienie uzasadnionych propozycji w celu
weryfikacji obszarów objętych styczniowym poleceniem, a następnie ich poddanie
konsultacjom społecznym, w ściśle określonym zakresie. Celem wprowadzanych korekt
było zapewnienie realizacji umów zawartych z zakładami usług leśnych (ZUL) przed
8 stycznia 2024 r., a także uwzględnienie ewentualnych, dodatkowych potrzeb
przyrodniczych lasów znajdujących się na obszarze objętym moratorium. Na podstawie
wyników przeprowadzonej analizy zdecydowano o wyłączeniu z moratorium tzw. „strefy
niebieskiej” w Nadleśnictwie Bircza. Jednocześnie Lasy Państwowe zostały zobowiązane do
wyznaczenia powierzchni zamiennych. Należy również zaznaczyć, że docelowa sieć tych
powierzchni będzie rozproszona w skali całej Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych
w rośnie.
Podkreślam, że skutki wprowadzonych poleceń są na bieżąco analizowane, a Ministerstwo
Klimatu i Środowiska oraz Lasy Państwowe podejmują wszelkie możliwe działania w celu
minimalizacji potencjalnych negatywnych skutków na poziomie lokalnym i regionalnym.
Zwracam również uwagę, że problemy branży meblarskiej wynikają nie tyle z ograniczonej
dostępności drewna, co przede wszystkim z rosnących w ostatnich latach kosztów pracy
i energii, a także z niekorzystnych zmian warunków rynkowych w Europie – w tym spadku
zamówień zagranicznych oraz rosnącej presji ze strony importu z Chin.
Należy wyraźnie zaznaczyć, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie planuje zniesienia
moratorium. Zgodnie z decyzją Pani Minister Pauliny Hennig-Kloski, mającą
odzwierciedlenie w poleceniu skierowanym do Dyrektora Generalnego Lasów
Państwowych 30 września 2024 r.2, będzie ono obowiązywało do momentu
1 Pismo DLŁ-WOPL.0335.1.2024.ES z 19 lutego 2024 r.
2 Pismo DLŁ-WGL.0335.22.2024 z 30 września 2024 r.
-- 2 of 4 --
zagwarantowania trwałej ochrony funkcji przyrodniczej tych lasów, potwierdzonej przez
ministra właściwego do spraw środowiska.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska dokona również przeglądu obszaru moratorium w celu
optymalizacji jego zasięgu3. Odbyły się także spotkania robocze w Regionalnej Dyrekcji
Lasów Państwowych w Krośnie i Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Białymstoku
w tej sprawie. Rozpoczęły się też niezbędne prace analityczne. Podstawowym warunkiem
tego procesu jest jednak utrzymanie ogólnej powierzchni objętej moratorium
oraz wyznaczanie powierzchni zamiennych w drzewostanach o najwyższej wartości
przyrodniczej, które wpisują się w kryteria przyrodnicze wypracowane przez uczestników
Ogólnopolskiej Narady o Lasach (ONoL), utrwalone w Wytycznych i Rekomendacjach
ONoL4.
Zaznaczam również, że reprezentanci przemysłu drzewnego wnieśli bardzo istotny wkład
w ostateczny kształt Wytycznych i Rekomendacjach ONoL, którego zapisy mają charakter
kompromisu. Jego elementem jest m. in. rozłożenie w czasie procesu
ograniczenia pozyskania drewna w drzewostanach kluczowych dla pełnienia funkcji
przyrodniczych i społecznych. Przewidziano również mechanizmy przeciwdziałające
koncentracji przestrzennej obszarów wyłączonych z pozyskania drewna. Wymienione
rozwiązania są odpowiedzią na postulaty przedstawicieli przemysłu drzewnego, dając
możliwość dostosowania się do zmian na rynku drewna.
Obecnie prowadzone są rozmowy z Lasami Państwowymi na temat kompensacji ubytku
surowca drzewnego, wynikającego ze wzmocnienia ochrony lasów. Ich celem jest
zapewnienie odpowiedniej ilości drewna dla podmiotów działających na polskim rynku.
Równolegle wdrażane są regulacje ograniczające spalanie pełnowartościowego drewna
w energetyce zawodowej oraz jego eksport. Działania te wywierają pozytywny wpływ
na krajową podaż surowca. Dodatkowo przywracany jest certyfikat FSC, co również
przyczynia się do zwiększenia konkurencyjności polskiego sektora leśno-drzewnego.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie przewiduje, aby działania ukierunkowane
na wzmocnienie funkcji pozaprodukcyjnych lasów skutkowały znaczącym spadkiem
pozyskania drewna w skali ogólnokrajowej. Wynika to m.in. z faktu, że powojenne
nasadzenia wchodzą obecnie w wiek rębny, a także z potrzeby planowej przebudowy
drzewostanów, mającej na celu ich dostosowanie do zmieniających się warunków
klimatycznych.
Na zakończenie pragnę podkreślić, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska we wszystkich
swoich działaniach dotyczących lasów kieruje się nadrzędną zasadą równoważenia potrzeb
sektora leśno-drzewnego, ochrony przyrody oraz społeczeństwa.
Rozpoczęto dialog z Lasami Państwowymi ws. strategii pozyskania drewna w perspektywie
krótko-, średnio- i długoterminowej], która będzie częścią Narodowego Programu Leśnego.
3 Pismo DLŁ-WSAiP.055.52.2025.RD z 25 marca 2025 r.
4 Z Wytycznymi i Rekomendacjami ONoL zatwierdzonymi przez Panią Minister Paulinę Hennig-Kloskę można
zapoznać się na stronie internetowej Ministerstwa Klimatu i Środowiska:
https://www.gov.pl/web/klimat/wytyczne-i-rekomendacje-onol.
-- 3 of 4 --
Dokument ten powstanie w procesie partycypacyjnym, z udziałem przedstawicieli różnych
środowisk: sektora leśno-drzewnego, właścicieli lasów prywatnych, naukowców
i organizacji społecznych.
Zakładamy, że w modelu partycypacyjnym uda się wypracować optymalne i zrównoważone
rozwiązania.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --