Interpelacja nr 9533
Interpelacja w sprawie inwestowania przez j.s.t. w obce środki trwałe na cudzym gruncie
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (33%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie inwestowania przez j.s.t. w obce środki trwałe na cudzym gruncie
Interpelacja nr 9533
do ministra finansów
w sprawie inwestowania przez j.s.t. w obce środki trwałe na cudzym gruncie
Zgłaszający: Krzysztof Habura
Data wpływu: 24-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w trakcie wykonywania obowiązków posła na Sejm RP został mi przedstawiony przez wójta gminy Kleszczów problem prawny związany z ponoszeniem przez gminę nakładów na modernizację i rozbudowę altany stanowiącej własność Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe (dalej: PGL LP), która jest usytuowana na gruncie stanowiącym własność Skarbu Państwa, który PGL LP otrzymało w zarząd. Zgodnie z porozumieniem zawartym pomiędzy PGL LP a gminą ta ma prawo do bezpłatnego użytkowania altany na cele ekologiczne, do nieograniczonego dostępu do altany oraz zobowiązuje się do ponoszenia kosztów utrzymania i remontów. Ponadto porozumienie zakłada, że gmina nie będzie rościła żadnych praw do gruntu, jak i w przypadku konieczności demontażu naniesienia dokona tego własnym staraniem i na własny koszt. Porozumienie zostało zawarte na czas nieokreślony i dopuszcza możliwość jego wypowiedzenia z zachowaniem okresu 1 roku. Na mocy porozumienia gmina uzyskała nadto prawo do dysponowania gruntem na cele budowlane w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego w zakresie remontowania i utrzymania pobudowanej altany. Wójt dostrzega konieczność przeprowadzenia ulepszenia altany w rozumieniu pkt. 7.3. Krajowego Standardu Rachunkowości nr 11 „Środki trwałe” i obawia się zarzutu, że inwestując w obcy środek trwały na cudzym gruncie, w postaci np. ulepszenia obcego środka trwałego lub budowy obiektów na cudzym gruncie, będzie posądzony o naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Jak wynika z opinii Regionalnej Izby Obrachunkowej w Lublinie z dnia 17 sierpnia 2022 r. (RIO.V.070.49.2022), przepisy nie zabraniają gminie realizacji inwestycji na użyczonym gruncie, jednak jednostka musi należycie zabezpieczyć swój interes majątkowy w umowie (np. użyczenia lub najmu). Izba wskazuje, że gmina powinna zadbać, aby okres obowiązywania umowy był możliwie długi. W podobnym tonie wypowiedziała się m.in. Mieczysława Cellary w artykule pt. „Ulepszenie obcego środka trwałego i budowa obiektów na cudzym gruncie”, opublikowanym w miesięczniki „Finanse Publiczne”, Nr 7-8 (212-213), str. 18 i nast. Oba przedstawione stanowiska nie wskazują jednak sposobu konkretnego postępowania w sprawie, w tym nie wymieniają konkretnych czynności, które powinien wykonać wójt, jak również nie przedstawiają analiz, które powinny czynności te poprzedzać.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Finansów wypracowało zasady dotyczące inwestowania przez j.s.t. w obce środki trwałe oraz zasady rozliczania za nakłady poniesione z tego tytułu?
2. Czy Główna Komisja Orzekająca w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych wypowiadała się w orzeczeniach na temat dotyczący inwestowania przez j.s.t. w obce środki trwałe oraz rozliczania za nakłady poniesione z tego tytułu?
Proszę o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania w możliwie najkrótszym terminie, zgodnie z zasadami dotyczącymi interpelacji i zapytań poselskich.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Habura
Interpelacja nr 9533
do ministra finansów
w sprawie inwestowania przez j.s.t. w obce środki trwałe na cudzym gruncie
Zgłaszający: Krzysztof Habura
Data wpływu: 24-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w trakcie wykonywania obowiązków posła na Sejm RP został mi przedstawiony przez wójta gminy Kleszczów problem prawny związany z ponoszeniem przez gminę nakładów na modernizację i rozbudowę altany stanowiącej własność Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe (dalej: PGL LP), która jest usytuowana na gruncie stanowiącym własność Skarbu Państwa, który PGL LP otrzymało w zarząd. Zgodnie z porozumieniem zawartym pomiędzy PGL LP a gminą ta ma prawo do bezpłatnego użytkowania altany na cele ekologiczne, do nieograniczonego dostępu do altany oraz zobowiązuje się do ponoszenia kosztów utrzymania i remontów. Ponadto porozumienie zakłada, że gmina nie będzie rościła żadnych praw do gruntu, jak i w przypadku konieczności demontażu naniesienia dokona tego własnym staraniem i na własny koszt. Porozumienie zostało zawarte na czas nieokreślony i dopuszcza możliwość jego wypowiedzenia z zachowaniem okresu 1 roku. Na mocy porozumienia gmina uzyskała nadto prawo do dysponowania gruntem na cele budowlane w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego w zakresie remontowania i utrzymania pobudowanej altany. Wójt dostrzega konieczność przeprowadzenia ulepszenia altany w rozumieniu pkt. 7.3. Krajowego Standardu Rachunkowości nr 11 „Środki trwałe” i obawia się zarzutu, że inwestując w obcy środek trwały na cudzym gruncie, w postaci np. ulepszenia obcego środka trwałego lub budowy obiektów na cudzym gruncie, będzie posądzony o naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Jak wynika z opinii Regionalnej Izby Obrachunkowej w Lublinie z dnia 17 sierpnia 2022 r. (RIO.V.070.49.2022), przepisy nie zabraniają gminie realizacji inwestycji na użyczonym gruncie, jednak jednostka musi należycie zabezpieczyć swój interes majątkowy w umowie (np. użyczenia lub najmu). Izba wskazuje, że gmina powinna zadbać, aby okres obowiązywania umowy był możliwie długi. W podobnym tonie wypowiedziała się m.in. Mieczysława Cellary w artykule pt. „Ulepszenie obcego środka trwałego i budowa obiektów na cudzym gruncie”, opublikowanym w miesięczniki „Finanse Publiczne”, Nr 7-8 (212-213), str. 18 i nast. Oba przedstawione stanowiska nie wskazują jednak sposobu konkretnego postępowania w sprawie, w tym nie wymieniają konkretnych czynności, które powinien wykonać wójt, jak również nie przedstawiają analiz, które powinny czynności te poprzedzać.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Finansów wypracowało zasady dotyczące inwestowania przez j.s.t. w obce środki trwałe oraz zasady rozliczania za nakłady poniesione z tego tytułu?
2. Czy Główna Komisja Orzekająca w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych wypowiadała się w orzeczeniach na temat dotyczący inwestowania przez j.s.t. w obce środki trwałe oraz rozliczania za nakłady poniesione z tego tytułu?
Proszę o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania w możliwie najkrótszym terminie, zgodnie z zasadami dotyczącymi interpelacji i zapytań poselskich.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Habura
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6615 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 10 czerwca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 9533 w sprawie inwestowania przez j.s.t. w obce
środki trwałe na cudzym gruncie
Znak sprawy: ST1.054.5.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 9533 Pana posła Krzysztofa Habury w sprawie
inwestowania przez j.s.t. w obce środki trwałe na cudzym gruncie, uprzejmie
informuję.
W świetle obowiązujących przepisów prawa, minister właściwy do spraw finansów
publicznych nie ma obowiązku formułowania wytycznych w zakresie sposobu
realizacji zadań i prowadzenia gospodarki finansowej przez jednostki samorządu
terytorialnego, jak również do wykonywania działań nadzorczych ani kontrolnych
w odniesieniu do jednostek samorządu terytorialnego.
Jednostki samorządu terytorialnego powinny działać na podstawie i w granicach
prawa i przy realizacji ustawowych zadań kierować się regułami określonymi w art.
44 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych1 zgodnie z którymi
wydatki publiczne powinny być dokonywane: w sposób celowy i oszczędny, z
zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów i
optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów, a
także w sposób umożliwiający terminową realizację zadań oraz w wysokości i
terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań.
Z punktu widzenia przepisów o rachunkowości przez inwestycje rozumie się – w
świetle art. 3 ust. 1 pkt 17 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości2 –
aktywa posiadane przez jednostkę w celu osiągniecia z nich korzyści ekonomicznych
wynikających z przyrostu wartości tych aktywów, uzyskania przychodów w formie
odsetek, dywidend (udziałów w zyskach) lub innych pożytków, w tym również z
transakcji handlowej, a w szczególności aktywa finansowe oraz te nieruchomości i
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 1530, z późn. zm.
2 Dz. U. z 2023 r. poz. 120, z póź. zm.
-- 1 of 3 --
2/3
wartości niematerialne i prawne, które nie są użytkowane przez jednostkę, lecz są
posiadane przez nią w celu osiągnięcia tych korzyści. Z kolei definicja środków
trwałych zawarta została w art. 3 ust. 1 pkt 15 ww. ustawy. Stanowi ona, że do
środków trwałych zalicza się rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi, o
przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, kompletne,
zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki. Zalicza się do nich w
szczególności ulepszenia w obcych środkach trwałych. Jednocześnie zgodnie z art.
31 ust. 1 tej ustawy wartość początkową stanowiącą cenę nabycia lub koszt
wytworzenia środka trwałego powiększają koszty jego ulepszenia, polegającego na
przebudowie, rozbudowie, modernizacji lub rekonstrukcji i powodującego, że
wartość użytkowa tego środka po zakończeniu ulepszenia przewyższa posiadaną
przy przyjęciu do używania wartość użytkową, mierzoną okresem używania,
zdolnością wytwórczą, jakością produktów uzyskiwanych przy pomocy ulepszonego
środka trwałego, kosztami eksploatacji lub innymi miarami.
Jednostki samorządu terytorialnego, które angażują środki publiczne w celu
dokonania przysporzenia na obcym majątku, są zobowiązane należycie
zabezpieczyć swój interes majątkowy. Jednostka samorządu terytorialnego
powinna posiadać tytuł prawny, który umożliwia dysponowanie nieruchomością w
sposób gwarantujący wykonanie określonego zadania. Takim tytułem prawnym
może być własność, najem, dzierżawa, trwały zarząd, użytkowanie wieczyste lub
użyczenie.
Podkreślić należy, że jednostki samorządu terytorialnego samodzielnie prowadzą
gospodarkę finansową na podstawie uchwalanego corocznie budżetu, a organem
odpowiedzialnym za przygotowanie oraz wykonywanie budżetu jest organ
wykonawczy.
W gminie ( w tym także w gminie Kleszczów, o której mowa w interpelacji) organem
odpowiedzialnym za przygotowanie oraz wykonywanie budżetu jest wójt,
(burmistrz, prezydent miasta). Samodzielność gminy w zakresie prowadzenia
gospodarki finansowej polega na tym, że organy gminy – w granicach
obowiązującego prawa – są suwerenne w podejmowaniu decyzji dotyczących
przeznaczania i wykorzystania środków finansowych, zabezpieczonych w budżecie
gminy. Tak więc wszelkie sprawy, związane z wykonywaniem zadań gminnych, a co
za tym idzie wydatkowaniem środków publicznych w ramach uchwalonego budżetu,
należą do właściwości i suwerennej decyzji jednostki sektora finansów publicznych
jaką jest gmina .
Zaznaczyć należy, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 października 1992 r. o
regionalnych izbach obrachunkowych3 nadzór nad działalnością jednostek
samorządu terytorialnego w zakresie spraw finansowych sprawują regionalne izby
obrachunkowe, dokonują one również kontroli gospodarki finansowej i zamówień
publicznych oraz udzielają wyjaśnień na wystąpienia jednostek samorządu
terytorialnego w sprawach dotyczących stosowania przepisów o finansach
publicznych.
W związku z tym oraz biorąc pod uwagę fakt, iż interpelacja dotyczy – jak wynika
wprost z jej treści – konkretnej sytuacji w gminie Kleszczów i porozumienia
zawartego pomiędzy tą gminą a PGL LP, w celu wyjaśnienia wątpliwości gmina
powinna zwrócić się do właściwej terytorialnie regionalnej izby obrachunkowej.
3 t.j. Dz. U z 2025 r. poz. 7
-- 2 of 3 --
3/3
W odniesieniu do kwestii „czy Główna Komisja Orzekająca w Sprawach o Naruszenie
Dyscypliny Finansów Publicznych wypowiadała się w orzeczeniach na temat dotyczący
inwestowania przez j.s.t. w obce środki trwałe oraz rozliczania za nakłady poniesione z
tego tytułu” – uprzejmie informuję, że po przeprowadzonej kwerendzie i analizie
spraw rozpoznanych przez GKO, w latach 2015 – 2025 znaleziona została jedna
sprawa, w której zapadły trzy orzeczenia w zakresie w najbardziej zbliżonym (ale nie
takim samym) do tematu poruszonego w tej interpelacji4.
z upoważnienia
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
4 Link do orzeczenia GKO nr BDF1.4800.97.2020:
https://www.gov.pl/web/finanse/bdf14800972020
Link do orzeczenia GKO nr BDF1.4800.46.2018:
https://www.gov.pl/web/finanse/bdf14800462018
Link do orzeczenia GKO nr BDF1.4800.69.2016:
https://www.gov.pl/web/finanse/bdf14800692016
znajdujących się w Bazie orzecznictwa Głównej Komisji Orzekającej:
https://www.gov.pl/web/finanse/rozstrzygniecia-w-sprawach-o-naruszenie-dfp
Link do orzeczenia GKO w sprawie o częściowo podobnym charakterze:
https://www.gov.pl/web/finanse/bdf14800432016
-- 3 of 3 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 10 czerwca 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 9533 w sprawie inwestowania przez j.s.t. w obce
środki trwałe na cudzym gruncie
Znak sprawy: ST1.054.5.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 9533 Pana posła Krzysztofa Habury w sprawie
inwestowania przez j.s.t. w obce środki trwałe na cudzym gruncie, uprzejmie
informuję.
W świetle obowiązujących przepisów prawa, minister właściwy do spraw finansów
publicznych nie ma obowiązku formułowania wytycznych w zakresie sposobu
realizacji zadań i prowadzenia gospodarki finansowej przez jednostki samorządu
terytorialnego, jak również do wykonywania działań nadzorczych ani kontrolnych
w odniesieniu do jednostek samorządu terytorialnego.
Jednostki samorządu terytorialnego powinny działać na podstawie i w granicach
prawa i przy realizacji ustawowych zadań kierować się regułami określonymi w art.
44 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych1 zgodnie z którymi
wydatki publiczne powinny być dokonywane: w sposób celowy i oszczędny, z
zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów i
optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów, a
także w sposób umożliwiający terminową realizację zadań oraz w wysokości i
terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań.
Z punktu widzenia przepisów o rachunkowości przez inwestycje rozumie się – w
świetle art. 3 ust. 1 pkt 17 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości2 –
aktywa posiadane przez jednostkę w celu osiągniecia z nich korzyści ekonomicznych
wynikających z przyrostu wartości tych aktywów, uzyskania przychodów w formie
odsetek, dywidend (udziałów w zyskach) lub innych pożytków, w tym również z
transakcji handlowej, a w szczególności aktywa finansowe oraz te nieruchomości i
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 1530, z późn. zm.
2 Dz. U. z 2023 r. poz. 120, z póź. zm.
-- 1 of 3 --
2/3
wartości niematerialne i prawne, które nie są użytkowane przez jednostkę, lecz są
posiadane przez nią w celu osiągnięcia tych korzyści. Z kolei definicja środków
trwałych zawarta została w art. 3 ust. 1 pkt 15 ww. ustawy. Stanowi ona, że do
środków trwałych zalicza się rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi, o
przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, kompletne,
zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki. Zalicza się do nich w
szczególności ulepszenia w obcych środkach trwałych. Jednocześnie zgodnie z art.
31 ust. 1 tej ustawy wartość początkową stanowiącą cenę nabycia lub koszt
wytworzenia środka trwałego powiększają koszty jego ulepszenia, polegającego na
przebudowie, rozbudowie, modernizacji lub rekonstrukcji i powodującego, że
wartość użytkowa tego środka po zakończeniu ulepszenia przewyższa posiadaną
przy przyjęciu do używania wartość użytkową, mierzoną okresem używania,
zdolnością wytwórczą, jakością produktów uzyskiwanych przy pomocy ulepszonego
środka trwałego, kosztami eksploatacji lub innymi miarami.
Jednostki samorządu terytorialnego, które angażują środki publiczne w celu
dokonania przysporzenia na obcym majątku, są zobowiązane należycie
zabezpieczyć swój interes majątkowy. Jednostka samorządu terytorialnego
powinna posiadać tytuł prawny, który umożliwia dysponowanie nieruchomością w
sposób gwarantujący wykonanie określonego zadania. Takim tytułem prawnym
może być własność, najem, dzierżawa, trwały zarząd, użytkowanie wieczyste lub
użyczenie.
Podkreślić należy, że jednostki samorządu terytorialnego samodzielnie prowadzą
gospodarkę finansową na podstawie uchwalanego corocznie budżetu, a organem
odpowiedzialnym za przygotowanie oraz wykonywanie budżetu jest organ
wykonawczy.
W gminie ( w tym także w gminie Kleszczów, o której mowa w interpelacji) organem
odpowiedzialnym za przygotowanie oraz wykonywanie budżetu jest wójt,
(burmistrz, prezydent miasta). Samodzielność gminy w zakresie prowadzenia
gospodarki finansowej polega na tym, że organy gminy – w granicach
obowiązującego prawa – są suwerenne w podejmowaniu decyzji dotyczących
przeznaczania i wykorzystania środków finansowych, zabezpieczonych w budżecie
gminy. Tak więc wszelkie sprawy, związane z wykonywaniem zadań gminnych, a co
za tym idzie wydatkowaniem środków publicznych w ramach uchwalonego budżetu,
należą do właściwości i suwerennej decyzji jednostki sektora finansów publicznych
jaką jest gmina .
Zaznaczyć należy, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 października 1992 r. o
regionalnych izbach obrachunkowych3 nadzór nad działalnością jednostek
samorządu terytorialnego w zakresie spraw finansowych sprawują regionalne izby
obrachunkowe, dokonują one również kontroli gospodarki finansowej i zamówień
publicznych oraz udzielają wyjaśnień na wystąpienia jednostek samorządu
terytorialnego w sprawach dotyczących stosowania przepisów o finansach
publicznych.
W związku z tym oraz biorąc pod uwagę fakt, iż interpelacja dotyczy – jak wynika
wprost z jej treści – konkretnej sytuacji w gminie Kleszczów i porozumienia
zawartego pomiędzy tą gminą a PGL LP, w celu wyjaśnienia wątpliwości gmina
powinna zwrócić się do właściwej terytorialnie regionalnej izby obrachunkowej.
3 t.j. Dz. U z 2025 r. poz. 7
-- 2 of 3 --
3/3
W odniesieniu do kwestii „czy Główna Komisja Orzekająca w Sprawach o Naruszenie
Dyscypliny Finansów Publicznych wypowiadała się w orzeczeniach na temat dotyczący
inwestowania przez j.s.t. w obce środki trwałe oraz rozliczania za nakłady poniesione z
tego tytułu” – uprzejmie informuję, że po przeprowadzonej kwerendzie i analizie
spraw rozpoznanych przez GKO, w latach 2015 – 2025 znaleziona została jedna
sprawa, w której zapadły trzy orzeczenia w zakresie w najbardziej zbliżonym (ale nie
takim samym) do tematu poruszonego w tej interpelacji4.
z upoważnienia
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
4 Link do orzeczenia GKO nr BDF1.4800.97.2020:
https://www.gov.pl/web/finanse/bdf14800972020
Link do orzeczenia GKO nr BDF1.4800.46.2018:
https://www.gov.pl/web/finanse/bdf14800462018
Link do orzeczenia GKO nr BDF1.4800.69.2016:
https://www.gov.pl/web/finanse/bdf14800692016
znajdujących się w Bazie orzecznictwa Głównej Komisji Orzekającej:
https://www.gov.pl/web/finanse/rozstrzygniecia-w-sprawach-o-naruszenie-dfp
Link do orzeczenia GKO w sprawie o częściowo podobnym charakterze:
https://www.gov.pl/web/finanse/bdf14800432016
-- 3 of 3 --