Interpelacja w sprawie rozwoju czytelnictwa w zakładach karnych i aresztach
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9527
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego, ministra sprawiedliwości
w sprawie rozwoju czytelnictwa w zakładach karnych i aresztach
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 23-04-2025
Radom, 8.04.2025 r.
Szanowni Państwo,
pragnę zaproponować wspólną akcję Ministerstwa Sprawiedliwości i Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego polegającą na przebudowie istniejących bibliotek w zakładach karnych i aresztach śledczych. Dziś każda jednostka indywidualnie podejmuje decyzje w tym zakresie, np. w Areszcie Śledczym w Radomiu można wypożyczyć jedynie dwie książki miesięcznie. W wielu jednostkach nie ma aktualnych list książek, biblioteki nie są bogato wyposażone. To, co można zmienić, to rozbudować księgozbiór poprzez zakupy u polskich wydawców, ujednolicić zasady wypożyczania książek, ujednolicić systemy biblioteczne, a przede wszystkim rozszerzyć dostęp osadzonych do książek. Proszę uwierzyć, że dla osadzonych jest to niezwykle ważne – dziś piszę to z własnego doświadczenia, a już niedługo przekonają się o tym osoby odpowiedzialne za nielegalne przejęcie Prokuratury Krajowej czy dyskryminujące organizację budującą Muzeum "Pamięć i Tożsamość" w Toruniu.
1. Czy wprowadzą Państwo zmiany w zakresie funkcjonowania bibliotek w zakładach karnych i aresztach śledczych?
2. Proszę o wykaz, ile książek i za jaką kwotę zostało zakupionych w zakładach karnych i aresztach śledczych od 1 stycznia 2024 roku.
3. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego proszę o opis działań, jakie zostały podjęte na rzecz promocji czytelnictwa w Polsce od 1 stycznia 2024 roku. Czy zostały podjęte jakiekolwiek działania na rzecz podniesienia poziomu czytelnictwa w zakładach karnych i aresztach? Czy zostaną podjęte?
Dariusz Matecki
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
21985 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Hanna Wróblewska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 9527 posła Dariusza Mateckiego z 29 kwietnia 2025 roku
w sprawie rozwoju czytelnictwa w zakładach karnych i aresztach, uprzejmie proszę
o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Organizacja systemu więziennictwa w Polsce, w tym zasady odbywania kar i uzyskiwania
przywilejów, nie znajdują się w zakresie kompetencji Ministra Kultury i Dziedzictwa
Narodowego. Biblioteki w zakładach karnych stanowią części tych podmiotów i nie
podlegają organizacyjnie MKiDN.
Odnośnie do pytania nr 3 informuję, że resort kultury oraz jego instytucje podległe od lat
prowadzą szereg działań na rzecz promocji rozwoju czytelnictwa w Polsce. Wśród działań
realizowanych w okresie od 1 stycznia 2024 r. można wymienić m.in.:
I. Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa
Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021–2025 jest kolejną odsłoną
wieloletniego programu rządowego, nakierowanego na wzmocnienie czytelnictwa w Polsce
oraz modernizację bibliotek. Ze względu na skalę oddziaływania jest to jeden z największych
programów Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Działania w ramach bieżącej
edycji kontynuują sprawdzone metody popularyzacji czytania (takie jak zakup nowości
książkowych czy poprawa infrastruktury bibliotecznej), jak i odpowiadają na współczesne
przemiany sposobów uczestnictwa jednostki w kulturze. Główny cel programu – rozwój
czytelnictwa w Polsce oraz wzmocnienie roli bibliotek publicznych – współtworzą cztery
cele szczegółowe, z których każdy posiada odrębny priorytet. Są one nakierowane na
wyrównywanie szans poprzez podniesienie kompetencji czytelniczych w społeczeństwie.
Za Priorytet 1 – poprawę oferty bibliotek publicznych – odpowiada Biblioteka Narodowa.
Dzięki umożliwieniu zakupu nowości wydawniczych i zdalnego dostępu do nich oferta
bibliotek publicznych będzie wzbogacana zgodnie z potrzebami i oczekiwaniami
czytelników, którzy, za sprawą usług zdalnego dostępu do książek w formatach e-booków,
audiobooków i synchrobooków, będą mogli skorzystać z niej o każdej porze dnia. Biblioteka
Narodowa odpowiada również za budowę ogólnokrajowej sieci bibliotek. Wdrożenie
zintegrowanego systemu zarządzania zasobami bibliotek, który połączy katalogi ponad 140
bibliotek, ułatwi dostęp do informacji o zbiorach polskich bibliotek użytkownikom z całego
kraju.
Za Priorytet 2 – inwestycje w infrastrukturę bibliotek – odpowiada Instytut Książki.
Szczególnie w gminach wiejskich oraz mniejszych miastach, instytucje kultury potrzebują
wsparcia w stworzeniu mieszkańcom warunków lokalowo-technicznych do rozwijania
-- 1 of 5 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
kompetencji społecznych i kulturowych. Dzięki inwestycjom obiekty te staną się bardziej
kompatybilne z potrzebami seniorów, osób z dysfunkcjami, a także rodzin z małymi dziećmi.
Na wzmocnienie potencjału bibliotek publicznych wpłyną dofinansowania na zadania takie
jak nowa aranżacja przestrzeni, modernizacja budynków czy zakup wyposażenia.
Za Priorytet 3 - zakup nowości wydawniczych do placówek wychowania przedszkolnego,
bibliotek szkolnych i pedagogicznych - odpowiada Ministerstwo Edukacji Narodowej.
Umiejętność czytania ze zrozumieniem warunkuje aktywny udział w życiu społecznym oraz
determinuje sposób radzenia sobie ze zmianami na rynku pracy. Wzmocnienie czytelnictwa
wśród najmłodszych jest więc inwestycją w ich kompetencje społeczne. W ramach
Priorytetu 3 szkoły będą mogły starać się o dofinansowanie na zakup nowości wydawniczych
lub wyposażenia bibliotek.
Priorytet 4 realizowany jest przez Narodowe Centrum Kultury i obejmuje rozwijanie
funkcjonalności bibliotek jako instytucji działających na rzecz integracji społecznej.
Biblioteki są nie tylko miejscami gromadzenia książek, lecz także centrami spotkań lokalnych
społeczności. W bibliotekach mieszkańcy mogą podejmować nowe aktywności, spędzać czas
wolny czy uczestniczyć w wydarzeniach kulturalnych. Narodowe Centrum Kultury
koordynuje konkurs dotacyjny pt. BLISKO - Biblioteka | Lokalność | Inicjatywy | Społeczność
| Kooperacja | Oddolność, wspierający wielofunkcyjność bibliotek. W ramach BLISKO
dofinansowywane są zadania mające na celu podnoszenie kompetencji pracowników
bibliotek, nawiązywanie lokalnych partnerstw i aktywizację społeczności. Narodowe
Centrum Kultury odpowiada również za kampanię promocyjno-informacyjną, której celem
jest wzmocnienie potencjału bibliotek i popularyzacja zalet czytelnictwa.
Planowany budżet Programu na lata 2021-2025 wynosi blisko 1,1 mld zł, w tym 635 mln zł
z budżetu państwa. Z informacjami na temat programu można zapoznać się na stronie
internetowej https://nprcz.pl/, a także https://www.gov.pl/web/kultura/narodowy-
program-rozwoju-czytelnictwa, gdzie znajduje się również treść Uchwały Rady Ministrów
ustanawiającej program.
II. Program Ministra Promocja czytelnictwa
Program służy dofinansowaniu projektów inspirujących do czytania. Jego celem
nadrzędnym jest zaproszenie do rozmowy o książkach. Najważniejsi są czytelnicy, ich
potrzeby, aspiracje i zainteresowania. Współfinansowane są wydarzenia, które pomagają
czytać aktywnie, dostrzegać istotne zjawiska literackie, dzielić się doświadczeniami
czytelniczymi. Szukamy inicjatyw o wysokiej jakości programowej, których ambicją jest
pokonywanie barier, przeciwdziałanie cenzurze, pomijaniu i wykluczeniu. Zależy nam
szczególnie na projektach włączających, otwartych na dialog (w tym na dialog
międzyjęzykowy i międzypokoleniowy), poszukujących, ale równocześnie na
profesjonalizacji procesu przygotowania i realizacji wydarzeń, na projektach, które stawiają
na rozwój osobisty, wspierają pracę zespołową, dbają o wynagradzanie współpracowników,
dostosowane do ich kompetencji i zaangażowania. Program jest skoncentrowany na polskiej
i zagranicznej literaturze współczesnej, ale poszczególne projekty czy elementy tych
projektów mogą służyć inspirowaniu dyskusji o książkach, które powstały w przeszłości.
Program wspiera osoby i postawy twórcze, daje widoczność zawodom literackim: od
autorki/autora, poprzez tłumaczy, redaktorów, wydawców, krytyków literackich,
korektorów, grafików, rysowników czy ilustratorów. Zależy nam na projektach, które budują
trwałe relacje, są gotowe na zobowiązania wieloletnie, otwarte na włączanie czytelników
i czytelniczek w proces przygotowania i realizacji wydarzeń. W ramach programu finansować
można wyłącznie działania realizujące co najmniej jeden ze wskazanych niżej celów
wiodących:
1) promocja twórczości literackiej – poprzez realizację zadań promujących literaturę i jej
twórców;
-- 2 of 5 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
2) animacja czytelnictwa i upowszechnianie wiedzy o literaturze – poprzez zadania
animacyjne i edukacyjne proponujące czytelnictwo i umożliwiające zdobywanie wiedzy
na temat literatury.
O dofinansowanie na zadania jednoroczne, 2-letnie lub 3-letnie mogą wnioskować
samorządowe instytucje kultury (które nie są współprowadzone przez ministra); organizacje
pozarządowe; podmioty prowadzące działalność gospodarczą wpisane do Centralnej
Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej lub do Krajowego Rejestru Sądowego.
W 2024 r. budżet programu wynosił 6 050 000 zł, natomiast w 2025 r. już 8 400 000 zł. Pełne
listy przyznanych w obu latach dofinansowań, a także inne informacje dotyczące programu
dostępne są na stronie internetowej MKiDN, odpowiednio pod adresami
https://www.gov.pl/web/kultura/wyniki-naboru-pc-2024 oraz
https://www.gov.pl/web/kultura/wyniki-naboru-do-programu-promocja-czytelnictwa-
2025.
III. Wybrane działania Instytutu Książki
Instytut Książki jest państwową instytucją kultury powstałą na mocy zarządzenia Ministra
Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 29 kwietnia 2024 r. w sprawie połączenia
państwowych instytucji kultury: Instytutu Książki i Instytutu Literatury oraz utworzenia
państwowej instytucji kultury – Instytutu Książki. Przedmiotem jego działania jest dbałość
o rozwój kultury literackiej w Polsce, promocja polskiej literatury w kraju i za granicą,
inicjowanie i prowadzenie działań proczytelniczych w Polsce, a także tworzenie warunków
sprzyjających rozwojowi rodzimej twórczości literackiej oraz wspieranie rynku książki.
1. Program „Dyskusyjne Kluby Książki”
Dyskusyjne Kluby Książki to projekt Instytutu Książki i wojewódzkich bibliotek publicznych
realizowany od 2007 roku. Pomysł oparty jest na założeniu, że potrzebne są miejsca,
w których można rozmawiać o wspólnie czytanych książkach oraz że nie trzeba być
krytykiem, by czerpać przyjemność z dyskutowania o literaturze. Celem klubów jest także
ożywienie środowisk skupionych wokół bibliotek oraz zachęcenie samych bibliotekarzy do
kreowania mody na czytanie. Na koniec 2024 r. (dane z ostatniego sprawozdania) liczba
klubów wyniosła 1970, to o 68 więcej niż na koniec 2023 r. Wyłączając czas pandemii, liczba
klubów stale rośnie. Projekt realizowany jest w formie programu grantowego Instytutu
Książki dla wojewódzkich bibliotek publicznych.
Strategicznymi celami programu są:
promocja kultury literackiej i czytelnictwa,
ożywienie i integracja środowisk skupionych wokół bibliotek publicznych,
zachęcenie nowych użytkowników do korzystania z bibliotek publicznych,
inspirowanie bibliotekarzy do kreowania mody na czytanie (m.in. poprzez włączanie
klubów w ogólnopolskie kampanie proczytelnicze),
popularyzacja idei Dyskusyjnych Klubów Książki w środowiskach do tej pory
niezaangażowanych w ruch.
Budżet na 2024 rok - 2 000 000 zł. Budżet na 2025 rok – 2 500 000 zł.
2. Program „Kraszewski. Komputery dla bibliotek”
Celem programu jest zapewnienie zrównoważonego dostępu do technologii
teleinformatycznych i wyrównanie szans mieszkańców miejscowości w gminach
o najniższych dochodach podatkowych na jednego mieszkańca poprzez wyposażenie
bibliotek w tych gminach w nowoczesny sprzęt komputerowy. Jego pozytywne
oddziaływanie na stan czytelnictwa to m.in. możliwość zakupu sprzętów komputerowych
i urządzeń peryferyjnych umożliwiających korzystanie z e-oferty bibliotek, wyposażenie ich
w czytniki e-booków czy urządzenia wspomagające czytanie dla osób z dysfunkcjami wzroku
-- 3 of 5 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
(np. czytaki). W 2024 roku dofinansowano 114 bibliotek publicznych, w ramach programu
zakupiono m.in. 320 komputerów, 25 robotów edukacyjnych, 25 gogli/bieżni VR, 16
czytników książek elektronicznych.
Budżet w 2024 roku: 2 500 000 zł. Budżet w 2025 roku: 2 500 000 zł.
Z przeprowadzonego w 2023 roku badania monitoringowego 69% badanych bibliotek
(beneficjenci programu, różnych jego edycji) realizuje działania proczytelnicze
z wykorzystaniem sprzętu komputerowego.
3. Mała książka – wielki człowiek
To największy w Europie i jeden z największych na świecie programów bookstartowych,
a jednocześnie wielka kampania społeczna prowadzona i rozwijana przez Instytut Książki od
roku 2017. Celem programu jest promocja czytelnictwa wśród polskich dzieci i rodzin.
Projekt składa się z czterech głównych elementów:
1) działania realizowane na rzecz czytelnictwa dzieci w wieku 0–3 lat i ich rodziców
Na oddziałach położniczych szpitali na terenie całej Polski rodzice nowo narodzonych dzieci
otrzymują wyjątkowe Wyprawki Czytelnicze: książkę z wierszami dla najmłodszych
czytelników, zmieniającą się na przestrzeni lat, oraz broszurę, która jest swego rodzaju
przewodnikiem po świecie literatury dziecięcej dla młodych rodziców. Wyprawki docierają
do prawie 90 procent młodych matek i ich dzieci w około 330 szpitalach w całej Polsce.
Rocznie IK przekazuje nowo narodzonym dzieciom i ich rodzicom ok. 300 000 Wyprawek
Czytelniczych;
2) działania realizowane na rzecz czytelnictwa dzieci w wieku 4–6 lat i ich rodziców
Projekt dla dzieci w wieku przedszkolnym jest realizowany od 2019 roku we współpracy
z bibliotekami publicznymi i ma charakter ogólnopolski. Akcja ma zachęcić rodziców do
odwiedzania bibliotek i codziennego czytania z dzieckiem. Każde dziecko w wieku
przedszkolnym, które przyjdzie do biblioteki biorącej udział w projekcie, otrzyma
w prezencie specjalną Wyprawkę Czytelniczą na dobry czytelniczy start, dostosowaną pod
względem formy i treści do potrzeb przedszkolaka i spełniającą najwyższe standardy
w projektowaniu pięknych i mądrych książek dla najmłodszych, a także Kartę Małego
Czytelnika. Za każdą wizytę w bibliotece, zakończoną wypożyczeniem minimum jednej
książki z księgozbioru dziecięcego, dziecko otrzyma naklejkę, a po zebraniu dziesięciu
zostanie nagrodzone imiennym dyplomem potwierdzającym jego czytelnicze
zainteresowania. W zestawie znajduje się również broszura dla rodzica. W 2023 roku do
projektu dla dzieci w wieku 4–6 lat przystąpiło łącznie 6 878 bibliotek publicznych wraz
z filiami;
3) działania realizowane na rzecz czytelnictwa dzieci w wieku 7–9 lat i ich rodziców
Ten etap projektu został przygotowany z myślą o dzieciach rozpoczynających edukację
w szkole podstawowej i stawiających swoje pierwsze kroki w nauce czytania. Zgodnie
z koncepcją projektu pod koniec roku każdy uczeń pierwszej klasy szkoły podstawowej
w Polsce otrzymuje Wyprawkę Czytelniczą, w skład której wchodzi książka, dostosowana
pod względem formy i treści do tej grupy wiekowej, oraz broszura będąca poradnikiem dla
rodziców dotyczącym zalet wspólnego czytania. Tylko w 2024 roku do 13,5 tys. szkół
podstawowych trafiło 450 tys. egzemplarzy Wyprawek;
4) Kampania społeczna promująca czytelnictwo
-- 4 of 5 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Instytut Książki w latach 2017–2023 przeprowadził siedem edycji kampanii społecznej,
których celem strategicznym była każdorazowo promocja czytelnictwa w Polsce
i zachęcenie do czytania generacyjnego.
Łącznie w ramach projektu od 2017 roku przekazano dzieciom 5 milionów książek. Projekt
jest kontynuowany w 2024 roku.
Budżet na rok 2024 – 11 000 000 zł, na rok 2025 - 12 485 000 zł.
4. BookStadion
Realizowany po raz pierwszy w 2024 roku projekt skierowany jest do młodzieży,
w szczególny sposób do chłopców, w wieku od 9 do 11 lat. Badania poziomu czytelnictwa od
lat wskazują na znacznie niższy odsetek czytających wśród chłopców niż dziewcząt, a
tendencja ta kształtuje się właśnie w wieku szkolnym. Celem strategicznym projektu jest
zahamowanie odpływu młodych czytelników, zachęcenie ich do sięgnięcia po książkę i
pokazanie poprzez sylwetki piłkarskich idoli, że czytanie może być atrakcyjne, a także że
wpływa na kształtowanie postaw życiowych, siły charakteru oraz umiejętności osiągania
założonych celów. „BookStadion” to projekt, który łączy sport i książkę, promocję
aktywności fizycznej z promocją czytelnictwa. Zadanie składa się z dwóch głównych
elementów: warsztatów czytelniczych w ramach treningów w szkółkach piłkarskich oraz
działań animacyjnych na stadionach podczas meczów piłkarskich. W 2024 r. zrealizowano 7
warsztatów w szkółkach piłkarskich i 3 wydarzenia na stadionach. Program realizowany
będzie też w roku bieżącym.
Budżet na 2024 – 150 000 zł, na 2025 r. – 250 000 zł.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 5 of 5 --
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.179.2025
Warszawa, 11 czerwca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 9527 Pana Posła Dariusza Mateckiego w sprawie rozwoju
czytelnictwa w zakładach karnych i aresztach, skierowaną do Ministra Kultury
i Dziedzictwa Narodowego oraz do Ministra Sprawiedliwości, uprzejmie przekazuję
odpowiedź w zakresie właściwości Ministra Sprawiedliwości.
Odpowiedź została przygotowana po uzyskaniu stanowiska Centralnego Zarządu Służby
Więziennej.
Ad 1
Zgodnie z art. 135 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego, biblioteki są prowadzone
w każdym zakładzie karnym i areszcie śledczym.
Działalność bibliotek w jednostkach penitencjarnych została uregulowana nie tylko
w Kodeksie karnym wykonawczym, ale także w aktach prawnych niższej rangi, to jest
w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 września 2022 roku w sprawie
sposobu organizacji obsługi bibliotecznej w zakładach karnych, okręgowych ośrodkach
wychowawczych, zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich oraz sposobu
współdziałania bibliotek publicznych w wykonywaniu tej obsługi (Dz. U. poz. 1968)
-- 1 of 4 --
2
i w zarządzeniu Nr 103/24 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 27 grudnia
2024 roku w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia i organizacji pracy penitencjarnej
oraz zakresów czynności funkcjonariuszy i pracowników działów penitencjarnych
i terapeutycznych oraz oddziałów penitencjarnych.
W jednostkach penitencjarnych organizacja biblioteki więziennej, jak i wszystkie etapy
pracy bibliotekarskiej, począwszy od gromadzenia aż do udostępniania woluminów,
ukierunkowane są na potrzeby i możliwości osób, które przebywają w izolacji
penitencjarnej. Biblioteki w zakładach karnych i aresztach śledczych uwzględniają też
potrzeby, możliwości i ograniczenia (również lokalowe) zakładów, w których funkcjonują.
Korzystanie przez osadzonych z księgozbioru odbywa się poprzez działalność punktów
bibliotecznych zlokalizowanych w oddziałach mieszkalnych, co ułatwia dostęp więźniów
do książek. Księgozbiory i zbiory znajdujące się w bibliotece zakładu karnego zawierają
m.in. podstawowe i aktualne akty prawne. W przypadku, gdy usytuowanie biblioteki
w zakładzie karnym nie zapewnia bezpośredniej dostępności dla wszystkich
jej użytkowników oraz nie utworzono punktów bibliotecznych, dyrektor wprowadza
system pośredniej wymiany książek. Książki, dostarcza się wówczas do cel mieszkalnych
na podstawie zamówień składanych przez osadzonych.
Działalność biblioteki centralnej oraz funkcjonowanie punktów bibliotecznych
w poszczególnych oddziałach oparta jest na regulaminie biblioteki zatwierdzonym przez
dyrektora jednostki, zgodnie z wymogami aktualnych regulacji prawnych w tym zakresie.
Jednocześnie podkreślić należy, że dokumentację biblioteki prowadzi się na zasadach
określonych w przepisach dotyczących sposobu ewidencji materiałów bibliotecznych.
Pozyskiwanie literatury do bibliotek w jednostkach penitencjarnych jest zadaniem ściśle
określonym i wymaga znajomości wielu aspektów pracy penitencjarnej. Najbardziej
pożądanymi książkami są te, które pozwalają na przepracowanie czynników
kryminogennych, które zdeterminowały osoby skazane do popełnienia przestępstw.
-- 2 of 4 --
3
Gromadzone są publikacje umożliwiające realizację programów terapeutycznych,
edukacyjnych oraz prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej.
Organizatorem biblioteki w zakładzie jest dyrektor zakładu, który zapewnia odpowiednie
warunki do obsługi bibliotecznej, w szczególności:
1) usytuowanie biblioteki w zakładzie w sposób dostępny dla wszystkich
jej użytkowników;
2) wyposażenie biblioteki w niezbędny sprzęt biblioteczny oraz podręczny warsztat
introligatorski umożliwiający bieżącą konserwację księgozbioru;
3) wyodrębnienie, w miarę możliwości, stanowiska przeznaczonego na czytelnię
lub stanowiska komputerowego;
4) środki finansowe na wyposażenie i prowadzenie działalności bibliotecznej,
w szczególności na:
a) zakup materiałów bibliotecznych,
b) doskonalenie zawodowe pracowników związanych z działalnością biblioteczną.
We wskazanym w interpelacji Areszcie Śledczym w Radomiu, zgodnie z zarządzeniem
nr 50/2024 dyrektora Aresztu Śledczego w Radomiu z dnia 20 listopada 2024 r. w sprawie
ustalenia porządku wewnętrznego w Szpitalu Aresztu Śledczego w Radomiu, w godzinach
pracy administracji, umożliwia się osadzonym wypożyczanie z biblioteki głównej Aresztu
książek oraz audiobooków. Wymiana książek odbywa się zgodnie z planem
zatwierdzonym przez Dyrektora. Jak wynika z informacji uzyskanych z Centralnego
Zarządu Służby Więziennej, zarówno w marcu 2025 r., jak i kwietniu 2025 r., wymiana
książek była realizowana z częstotliwością 2 razy w miesiącu. W związku z powyższym
osadzeni sumarycznie mają możliwość wypożyczenia czterech książek w miesiącu.
Zaznaczyć również należy, że księgozbiór biblioteki Aresztu Śledczego w Radomiu jest na
bieżąco uzupełniany poprzez kupno nowych książek, jak również przekazywanie książek
przez różne instytucje.
-- 3 of 4 --
4
Ad 2
Służba Więzienna, uwzględniając potrzeby w zakresie optymalnego wyposażenia bibliotek
w księgozbiór, corocznie przeznacza ponad kilkaset tysięcy złotych na zakup
wyselekcjonowanej literatury. Aktualnie biblioteki więzienne dysponują 1 329 222
woluminami, w tym rzeczony Areszt Śledczy w Radomiu - 15 980 egzemplarzami.
W 2024 roku w jednostkach penitencjarnych zakupiono 5038 książek za kwotę 168 305,06
zł.
Wszystkie jednostki organizacyjne Służby Więziennej, uwzględniając potrzeby
i wymagania, pozyskują dodatkowo nieodpłatnie książki do bibliotek więziennych. Dane
statystyczne wskazują na bardzo dużą aktywność zakładów karnych i aresztów śledczych
w pozyskiwaniu woluminów, tylko w 2024 roku pozyskano nieodpłatnie i przyjęto na stan
bibliotek więziennych niemal 50 000 książek.
Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --