Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DEL-WRD.050.20.2025.SK
3780629.15058019.12264014
Warszawa, 03-06-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację posła Marka Matuszewskiego w sprawie wzrostu kosztów
życia, cen żywności, energii oraz wpływu inflacji na codzienne życie obywateli, znak:
K10INT9508, przekazuję odpowiedź na zadane pytania w zakresie właściwości Ministra
Klimatu i Środowiska.
1. Jakie konkretne kroki zamierzają podjąć Ministerstwo, aby złagodzić negatywne skutki
wzrostu kosztów życia, szczególnie w zakresie cen żywności i energii?
Jednym z istotnych zadań realizowanych przez Ministra Klimatu i Środowiska jest
zapewnienie adekwatnej do sytuacji rynkowej ochrony odbiorcom energii elektrycznej
przed nadmiernym wzrostem rachunków za energię elektryczną. Ze względu na fakt, że
w latach 2023-2024 nastąpił znaczny spadek, a następnie stabilizacja cen energii na rynkach
hurtowych, możliwe jest stopniowe odchodzenie od ingerowania w rynkowe kształtowanie
się cen dla odbiorców końcowych. Proces ten jest przeprowadzany z uwzględnieniem
aktualnej sytuacji ekonomicznej odbiorców oraz pod warunkiem, że wysokość cen energii
elektrycznej pozostanie na odpowiednim poziomie.
Minister Klimatu i Środowiska przygotował trzy kluczowe projekty aktów prawnych, które
regulują sytuację odbiorców w 2025 roku i chronią ich przed wzrostami rachunków za
energię. Są to:
 ustawa z dnia 27 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o środkach nadzwyczajnych
mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu
niektórych odbiorców w 2023 roku oraz w 2024 roku oraz niektórych innych ustaw
o cenach energii;
 ustawa z dnia 23 kwietnia 2025 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach
służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku oraz w 2024 roku
w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej; oraz
 rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 6 grudnia 2024 r. zmieniające
rozporządzenie w sprawie sposobu kształtowania i kalkulacji taryf oraz sposobu
rozliczeń w obrocie energią elektryczną
Za sprawą ustawy z dnia 27 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o środkach nadzwyczajnych
mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych
odbiorców w 2023 roku oraz w 2024 roku oraz niektórych innych ustaw o cenach energii
cena energii elektrycznej dla odbiorców w gospodarstwach domowych do 30 września br.

-- 1 of 4 --

będzie wynosić 500 zł/MWh. Co więcej w pierwszej połowie 2025 r. zawieszono pobór
opłaty mocowej, co również przyczynia się do obniżenia rachunku za energię elektryczną dla
tych odbiorców. Zapewniono także w I kwartale ochronę ceny maksymalnej 693 zł/MWh
odbiorcom jednostek samorządu terytorialnego i tzw. odbiorcom użyteczności społecznej.
Dodatkowo ustawa z dnia 23 kwietnia 2025 r. o zmianie ustawy o szczególnych
rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku oraz w 2024
roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej nałożyła obowiązek
przekalkulowania przez sprzedawców energii elektrycznej taryf na IV kwartał 2025 r.
skierowany na ich dalsze obniżanie.
Należy również zwrócić uwagę na fakt, że rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska
z dnia 6 grudnia 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu kształtowania
i kalkulacji taryf oraz sposobu rozliczeń w obrocie energią elektryczną (tzw. rozporządzenie
taryfowe) wprowadziło konto regulacyjne dla opłaty jakościowej. Rozwiązanie to pozwala
operatorowi systemu przesyłowego elektroenergetycznego ograniczyć wysokość kosztów
opłaty jakościowej przenoszonych w taryfie w danym roku na rachunki odbiorców.
Wprowadzone zmiany zwiększają stabilność i przewidywalność stawek opłat za przesyłanie
energii elektrycznej dla odbiorcy – w konsekwencji opłaty sieciowe ujęte na rachunku
odbiorcy w 2025 r. mogą być niższe niż bez wprowadzenie konta regulacyjnego.
2. Czy Ministerstwo planuje wprowadzenie jakichkolwiek programów lub działań, które
miałyby na celu wsparcie osób szczególnie dotkniętych inflacją, takich jak osoby starsze,
osoby z niepełnosprawnościami, czy rodziny w trudnej sytuacji materialnej?
Działania na rzecz redukcji ubóstwa energetycznego oraz ochrona odbiorców wrażliwych
energii elektrycznej są istotnymi działaniami, bez których sprawiedliwa transformacja
energetyczna sektora energetycznego w Polsce nie może mieć miejsca. Wdrożone dla mniej
zamożnych wsparcie w postaci bonu energetycznego, które zabezpieczyło ich sytuację
w sezonie grzewczym 2024/2025, okazało się sukcesem – z bonu energetycznego
skorzystało ponad 2 mln beneficjentów. Pozytywny odbiór społeczny tego świadczenia
pieniężnego i jego skuteczność na pewno zostanie wzięte pod ocenę w przypadku potrzeby
jego wdrożenia w następnym sezonie grzewczym.
Minister Klimatu i Środowiska na bieżąco monitoruje poziom ubóstwa energetycznego
w kraju, a tym samym dostosowuje programy wsparcia do bieżącej sytuacji. W zakresie
długoterminowego wsparcia warto wskazać, że MKiŚ uczestniczy w pracach nad
Społecznym Funduszem Klimatycznym (dalej: SFK) i jego Planem, nadzorowanym przez
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, gdzie jednym z komponentów jest mechanizm
bezpośredniego finansowego wsparcia mniej zamożnych osób, w tym odbiorców
dotkniętych ubóstwem energetycznym. SFK jest jednym z pierwszych dokumentów,
w którym rozpatruje się ubóstwo energetyczne jako jeden z elementów wpisujących się
w zjawisko ubóstwa społecznego zabezpieczanego przez kompleksowy zestaw działań
i narzędzi polityki społecznej w Polsce.
3. Jakie konkretne działania planuje Ministerstwo w zakresie monitorowania
i przeciwdziałania dalszemu wzrostowi cen podstawowych towarów oraz usług, które
stanowią istotną część codziennych wydatków Polaków, w tym żywności i energii?
Minister Klimatu i Środowiska, w ramach swojej działalności podejmuje szereg inicjatyw w
celu poprawy sytuacji na rynkach energii elektrycznej. Należy jednak zaznaczyć, że
zasadniczo nie ma lepszych form wsparcia niż budowanie przyjaznego środowiska
legislacyjnego, niezbędnego dla rozwoju całego rynku i konkurencji. Przykładem takich
rozwiązań są przepisy ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne
oraz niektórych innych ustaw, gdzie wprowadzono m.in. warunki do funkcjonowania
agregacji i agregatora, oraz odbiorcy aktywnego otwierając posiadaczom magazynów energii

-- 2 of 4 --

drogę do świadczenia usług systemowych lub usług elastyczności na rynkach energii
elektrycznej. To wszystko w celu aktywizacji odbiorców, zwiększania szans na zarządzanie
zużyciem energii elektrycznej i finalnie zmniejszenia wysokości ich rachunków. Ustawa
dostarczyła rozwiązań kluczowych z punktu widzenia transformacji energetycznej.
Dodatkowo wprowadzono umowy z dynamiczną ceną energii elektrycznej, które zależą od
wahań na rynku hurtowym i mają na celu aktywizację odbiorców. Jak wskazano wyżej
rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska zmieniającym rozporządzenie w sprawie
sposobu kształtowania i kalkulacji taryf oraz sposobu rozliczeń w obrocie energią
elektryczną wprowadzono konto regulacyjne dla opłaty jakościowej.
Planowany w Polsce proces transformacji energetycznej zakłada stopniową przemianę
systemu energetycznego w kierunku systemu zeroemisyjnego. Dekarbonizacja oparta
zostanie o dalszy rozwój odnawialnych źródeł energii (przede wszystkim morskiej
energetyki wiatrowej) i energetyki jądrowej, z uwzględnieniem roli gazu ziemnego, jako
niskoemisyjnego paliwa przejściowego wykorzystywanego w sektorze energetycznym,
wspomagającego transformację gospodarki w kierunku zeroemisyjnym. Energetyka jądrowa
jako stabilne źródło wytwarzana energii – uzupełni lukę po wyeksploatowanych lub
odstawionych elektrowniach węglowych oraz zwiększy stabilność pracy systemu i pozwoli
na dalszą integrację OZE oraz ograniczy zapotrzebowanie na gaz ziemny. Planowany proces
transformacji energetycznej będzie połączony ze wzmacnianiem i rozwojem sieci
elektroenergetycznych. Sieci elektroenergetyczne posiadają określone możliwości
techniczne dotyczące mocy przyłączonych do nich źródeł energii, w związku z czym, nie ma
możliwości przyłączenia do sieci elektroenergetycznej dowolnej liczby źródeł wytwórczych,
w tym OZE.
Obecnie w MKiŚ trwają prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy – Prawo
energetyczne oraz niektórych innych ustaw (UC 84), implementującym do polskiego
prawodawstwa dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1711 z dnia 13
czerwca 2024 r. zmieniająca dyrektywy (UE) 2018/2001 i (UE) 2019/944 w odniesieniu do
poprawy struktury unijnego rynku energii elektrycznej (dalej: dyrektywa EMD).
W proponowanych przepisach wprowadza się przede wszystkim uzupełnienie istniejących
już regulacji wzmacniających pozycję odbiorców ubogich energetycznie. W projekcie, w art.
5ga ustawy – Prawo energetyczne, przewidziano m.in. rozszerzenie możliwości skorzystania
takich odbiorców z programu wsparcia wobec zaległych i bieżących należności za energię
elektryczną lub świadczone usługi. We wniosku do przedsiębiorstwa energetycznego
odbiorca dotknięty ubóstwem energetycznym może zaproponować preferowaną przez
siebie formę wsparcia, którą przewiduje art. 5ga ust. 3. Sprzedawca energii jest obowiązany
do rozpatrzenia wniosku o zastosowanie programu wsparcia w terminie 21 dni od dnia
otrzymania tego wniosku i do poinformowania odbiorcy o zastosowanym rozwiązaniu.
Obecnie obowiązujące przepisy, w szczególności w art. 6a-6g ustawy– Prawo energetyczne,
kompleksowo regulują procedurę wstrzymania dostaw energii elektrycznej do odbiorcy
energii elektrycznej w gospodarstwie domowym, w tym do odbiorcy wrażliwego. Przepisy te
nie wprowadzają jednak odrębnych mechanizmów w zakresie wstrzymania dostaw energii
elektrycznej względem odbiorców dotkniętych ubóstwem energetycznym. Przepisy unijne
dopuszczają w tym zakresie zastosowanie różnych instrumentów prawnych, poczynając od
promowania dobrowolnych kodeksów w zakresie zapobiegania przypadkom zalegania przez
odbiorców z płatnościami i zarządzania takimi przypadkami, promowania edukacji i
uświadamiania odbiorców w zakresie ich praw dotyczących zarządzania zadłużeniem,
ułatwiania i zachęcania do przekazywania odczytów liczników co trzy miesiące lub, w
stosownych przypadkach, w krótszych okresach rozliczeniowych, kończąc na właściwych, ze
względu na szczególną sytuację danego państwa członkowskiego, mechanizmach
finansowania, bonów i dotacji w celu wspierania płatności rachunków. Ten ostatni

-- 3 of 4 --

mechanizm został w pełni zrealizowany w Polsce dzięki przyjęciu ustaw mających na celu
wsparcie odbiorców końcowych energii elektrycznej.
W procedowanym projekcie dodatkowo planuje się uzupełnić ustawę o nowy art. 6h, który
będzie obligował sprzedawców oraz dystrybutorów energii elektrycznej do udostępniania
na swoich portalach informacji dotyczycących zużycia tej energii przez odbiorców,
przygotowanego przez przedsiębiorstwa kodeksu dobrych praktyk, a także do promowania
racjonalnego i oszczędnego zużycie energii elektrycznej przez odbiorcę końcowego.
Konkludując, opisane działania doprowadzą w najbliższych latach do zmiany struktury miksu
energetycznego w Polsce, co spowoduje trwałe obniżenie cen energii elektrycznej zarówno
dla podmiotów użyteczności publicznej, jak i pozostałych odbiorców energii elektrycznej.
4. Czy Ministerstwo podejmuje współpracę z instytucjami zajmującymi się pomocą
społeczną i organizacjami pozarządowymi w celu zidentyfikowania najbardziej
narażonych grup społecznych i zapewnienia im wsparcia w trudnych czasach?
Minister Klimatu i Środowiska, w ramach podejmowanych działań, niejednokrotnie
współpracował z instytucjami i podmiotami zajmującymi się pomocą społeczną. W ostatnim
czasie, w ramach wprowadzonego bonu energetycznego, czy wcześniej dodatku osłonowego
podmioty samorządu terytorialnego wspierały Ministra w procesie przygotowywania
wzorów wniosków dla obywateli, poradników czy webinarów, których zadaniem było nie
tylko wsparcie procesu składania i rozpatrywania wniosków, ale również szersze działania
edukacyjno-informacyjne.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/

-- 4 of 4 --

telefon: +48 22 694 75 17 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
Marzena Okła-Drewnowicz
DS.WMM.4510.14.2025
Warszawa, 06 czerwca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9508 Pana Posła Marka Matuszewskiego z 29
kwietnia 2025 r. proszę o przyjęcie poniższych informacji:
Społeczeństwo polskie staje przed wyzwaniami wynikającymi ze zmian
w strukturze demograficznej ludności co w praktyce oznacza wydłużanie się
przeciętnego dalszego trwania życia. Proces starzenia się społeczeństwa polskiego
jest jednym z ważniejszych wyzwań demograficznych i społecznych, który znaczącą
wpływa na wiele obszarów życia, w tym dotyczących ochrony zdrowia, polityki
społecznej czy opieki długoterminowej.
22 marca 2024 r. Premier RP powołał Międzyresortowy Zespół do spraw
systemowych rozwiązań związanych z opieką nad osobami starszymi. Istotą prac
zespołu jest m.in. określenie mechanizmu koordynacji i współpracy między
wszystkimi sektorami zaangażowanymi w opiekę nad osobami starszymi. Pracom
Zespołu przewodniczy Minister do spraw Polityki Senioralnej. W jego skład
wchodzą ministrowie oraz prezesi urzędów centralnych zajmujących się istotnymi
zagadnieniami dotyczącymi realizacji polityki senioralnej m.in.: Minister Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej; Minister Zdrowia; Minister Finansów, Minister
Funduszy i Polityki Regionalnej; Minister Klimatu i Środowiska; Minister Rolnictwa
i Rozwoju Wsi; Minister Sportu i Turystyki; Minister Spraw Wewnętrznych
i Administracji; Prezes Rządowego Centrum Legislacji. W ramach Zespołu
powołane zostały dwie grupy robocze. Pierwsza do spraw opieki długoterminowej,
druga do spraw profilaktyki i wspierania osób starszych.

-- 1 of 2 --

telefon: +48 22 694 75 17 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
Kluczowa jest ścisła współpraca, zwłaszcza między resortami zdrowia, pomocy
społecznej oraz rynku pracy, aby zapewnić spójne i skuteczne wsparcie. Tylko
kompleksowe podejście umożliwi realną poprawę jakości życia seniorów, biorąc
pod uwagę ich zróżnicowaną sytuację bytową, zdrowotną i społeczną. Dlatego
wspólne działania koncentrują się na tworzeniu rozwiązań adekwatnych do
potrzeb osób starszych z uwzględnieniem możliwości ich realizacji.
Jednocześnie informuję, że w sprawach dotyczących sytuacji życiowej osób
starszych, współpracuję z przedstawicielami wszystkich resortów,
a w szczególności z Ministerstwem Rodziny Pracy i Polityki Społecznej oraz
Ministerstwem Zdrowia.
Z wyrazami szacunku,
Marzena Okła-Drewnowicz
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/

-- 2 of 2 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.221.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9508 Pana Posła Marka Matuszewskiego, „w sprawie
wzrostu kosztów życia, cen żywności, energii oraz wpływu inflacji na codzienne życie
obywateli”, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki społecznej, realizując zadania ustawowe, stale rozszerza
wsparcie kierowane do rodzin wielodzietnych, osób z niepełnosprawnościami oraz osób
starszych, dostosowując jego formy i zakres do zmieniającej się sytuacji społecznej
i ekonomicznej. Działania te, kierowane do grup szczególnie wrażliwych, podejmowane są
w ramach systemu pomocy społecznej, systemu świadczeń rodzinnych oraz wsparcia osób
z niepełnosprawnościami. Jednak przeciwdziałanie inflacji oraz wzrostowi cen
podstawowych towarów i usług w sposób bezpośredni nie należy do właściwości Ministra
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Od 1 stycznia 2024 r. dorosłe osoby z niepełnosprawnościami mogą liczyć na uzyskanie
pomocy finansowej w postaci świadczenia wspierającego. Warunki nabywania prawa do
świadczenia oraz zasady jego przyznawania i wypłacania określają przepisy ustawy z dnia
7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429). Przysługuje ono
osobie, która ukończyła 18 rok życia i posiada orzeczenie potwierdzające
niepełnosprawność oraz decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia w przedziale od 70 do
100 punktów w przyjętej skali. Decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia wydaje
wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności na wniosek osoby
z niepełnosprawnościami lub jej przedstawiciela ustawowego (np. opiekuna prawnego) albo,
za ich zgodą, na wniosek ośrodka pomocy społecznej lub centrum usług społecznych.
Ustalając potrzebę wsparcia „bierze się pod uwagę, adekwatnie do wieku oraz
niepełnosprawności fizycznej, psychicznej, intelektualnej lub sensorycznej, zdolność osoby
do samodzielnego wykonywania określonych czynności, związanych z obszarami
codziennego funkcjonowania oraz rodzaj wymaganego wsparcia, z uwzględnieniem czasu
niezbędnego do jej wykonania oraz konieczności wsparcia przez inną osobę lub technologię
wspomagającą, mającą na celu zapewnienie zwiększenia lub utrzymania niezależności osoby
niepełnosprawnej”1.
Kwota świadczenia wspierającego wynosi od 40% do 220% renty socjalnej, w zależności od
poziomu potrzeby wsparcia osoby z niepełnosprawnościami. Wraz z coroczną waloryzacją
renty socjalnej, waloryzowana będzie również wysokość świadczenia. Osobie
z niepełnosprawnościami, która spełnia ustawowe warunki świadczenie wspierające
1 Art. 4b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 44 ze zm.).

-- 1 of 6 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
przysługuje bez względu na wysokość osiąganego przez nią, jej opiekuna lub członków jej
rodziny dochodu.
Wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami w codziennym funkcjonowaniu służą
także środki Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON),
z którego finansowany jest polski system rehabilitacji zawodowej i społecznej osób
z niepełnosprawnościami. Zakres pomocy określają przepisy ustawy o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. W jej ramach istnieje
możliwość finansowania osobom z niepełnosprawnościami, w części lub całości, np.
zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, zakupu przedmiotów ortopedycznych i środków
pomocniczych (przyznawanych na podstawie odrębnych przepisów), czy likwidacji barier
dotyczących ich codziennego funkcjonowania (architektonicznych, w komunikowaniu się
i technicznych) w związku z indywidualnymi potrzebami wynikającymi
z ich niepełnosprawności.
Osoby z niepełnosprawnościami mogą również uzyskać wsparcie z programów
zatwierdzanych przez Radę Nadzorczą Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych. Szczegółowe informacje dotyczące realizowanych programów
udostępnianie są na stronie internetowej PFRON pod adresem: http://www.pfron.org.pl/
lub w Oddziałach PFRON.
Należy ponadto wskazać, że rodziny z dziećmi na utrzymaniu, a także osoby
z niepełnosprawnościami i ich opiekunowie mają prawo do świadczeń pieniężnych na
podstawie następujących aktów prawnych:
 ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka -
„Aktywny rodzic”;
 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (program „Rodzina 800+”);
 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu
„Dobry start” (program „Dobry start”);
 ustawy o świadczeniach rodzinnych (świadczenia rodzinne);
 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (świadczenia z funduszu
alimentacyjnego).
Pomoc społeczna, zgodnie z zasadą pomocniczości wyrażoną z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12
marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1283, z późn. zm.), jako jeden
z obszarów zabezpieczenia społecznego, jest instytucją polityki społecznej państwa mającą
na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych,
których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby
i możliwości. Zasada subsydiarności, o której mowa w przywołanym przepisie stanowi, że
zadaniem pomocy społecznej jest wsparcie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do
zaspokojenia ich podstawowych potrzeb. Instytucja ta w wymiarze funkcjonalnym dopełnia
świadczenia zabezpieczone przez inne systemy. Osoby ubiegające się o wsparcie z systemu
pomocy społecznej powinny w pierwszej kolejności skorzystać z uprawnień przyznanych im
na podstawie przepisów innych ustaw oraz z własnych zasobów majątkowych (pieniężnych
i niepieniężnych) oraz z własnych możliwości działania.
Do wymienionych w przepisach ustawy o pomocy społecznej świadczeń pieniężnych
zaliczają się między innymi: zasiłek stały (przysługujący osobom pełnoletnim, niezdolnym do
pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnym do pracy); zasiłek okresowy (przysługujący
w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie,
możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień z innych systemów zabezpieczenia

-- 2 of 6 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
społecznego) i zasiłek celowy (przyznawany na pokrycie części lub całości kosztów zakupu
żywności, leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów
medycznych i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku
domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu). Ubiegać
się o nie mogą osoby i rodziny, jeżeli ich dochód jest niższy od odpowiedniego kryterium
dochodowego.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej kryteria dochodowe w pomocy społecznej
podlegają co 3 lata uwzględniającej wyniki badań progu interwencji socjalnej weryfikacji.
Badania progu interwencji socjalnej dokonuje Instytut Pracy i Spraw Socjalnych.
W efekcie ostatniej weryfikacji, przypadającej na rok 2024, kryteria dochodowe pomocy
społecznej wynoszą od 1 stycznia 2025 r. dla osoby samotnie gospodarującej 1010 zł (wzrost
o 30%), a dla osoby w rodzinie 823 zł (wzrost o 37%)2.
Podniesienie kwot kryteriów dochodowych pociągnęło za sobą podwyższenie kwoty
dochodu z 1 ha przeliczeniowego oraz:
 kwoty stanowiącej podstawę ustalenia wysokości pomocy pieniężnej na
usamodzielnienie, na kontynuowanie nauki i pomocy na zagospodarowanie w formie
rzeczowej, do 2066 zł (wzrost o 12%),
 maksymalnej kwoty zasiłku stałego, do 1229 zł (wzrost o 23%),
 minimalnej i maksymalnej kwoty świadczenia pieniężnego na utrzymanie i pokrycie
wydatków związanych z nauką języka polskiego dla cudzoziemców, którzy uzyskali
w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na
pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt
1 lit. c lub d ustawy o cudzoziemcach do odpowiednio 950 zł (wzrost o 32 %) i 1679 zł
(wzrost o 16%),
 wartości dochodu z 1 ha przeliczeniowego do 459 zł (wzrost o 33%).
Nowe kryteria umożliwią objęcie wsparciem większej grupy osób i rodzin o najniższych
dochodach z jednej strony, z drugiej zaś transfer wyższych świadczeń do osób już z pomocy
korzystających.
Należy podkreślić, że przekroczenie kryterium dochodowego przez osobę pobierającą lub
ubiegającą się o świadczenie z pomocy społecznej nie uniemożliwia otrzymania wsparcia.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach osobom i rodzinom, których dochody
przekraczają kryteria dochodowe, możliwe jest przyznanie pomocy finansowej w formie:
bezzwrotnego specjalnego zasiłku celowego; zasiłku okresowego, zasiłku celowego lub
pomocy rzeczowej pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku albo wydatków
na pomoc rzeczową.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, w ramach zabezpieczenia społecznego, dąży do
poprawy sytuacji bytowej osób samotnych, rodzin, w tym rodzin z dziećmi, osób starszych,
czy osób z niepełnosprawnościami poprzez realizację programów w obszarze pomocy
społecznej, wśród których wymienić należy:
 „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024-2028. Uchwała nr 149 Rady Ministrów z dnia
23 sierpnia 2023 r. w sprawie ustanowienia programu weszła w życie 1 stycznia 2024 r.
Program zapewnia pomoc dzieciom wychowującym się w rodzinach będących w trudnej
2 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 lipca 2024 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot
świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. poz. 1044),

-- 3 of 6 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
sytuacji, osobom starszym, z niepełnosprawnościami, czy o niskich dochodach. Istotnym
elementem programu jest zagwarantowanie dzieciom i młodzieży w wieku szkolnym
gorącego posiłku przygotowanego w stołówce szkolnej. Ze środków programu
dofinansowywany jest też dowóz gorących posiłków osobom dorosłym, w tym
niewychodzącym z domu (np. ze względu na podeszły wiek lub niepełnosprawność),
które nie są w stanie samodzielnie zapewnić sobie do nich dostępu. Ze środków
przekazywanych w ramach programu gminy udzielają wsparcia osobom spełniającym
warunki otrzymania pomocy wskazane w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy
społecznej oraz kryterium dochodowe w wysokości 200% kryterium, o którym mowa
w art. 8 tego aktu: dzieciom do czasu podjęcia przez nie nauki w szkole podstawowej;
uczniom do czasu ukończenia szkoły ponadpodstawowej; osobom i rodzinom
znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r.
o pomocy społecznej. Wsparcie przyjmuje formę posiłku, świadczenia pieniężnego na
jego zakup lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów
żywnościowych. Kryteria dochodowe wynoszą w tym wypadku 2020 zł dla osoby
samotnie gospodarującej i 1646 zł dla osoby w rodzinie.
 Wdrażany od połowy 2024 r. Program Fundusze Europejskie na Pomoc Żywnościową
2021-2027 (FEPŻ), współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu
Społecznego Plus3. Łączna wartość środków programu to ponad 583 mln EUR (ok. 2,5
mld zł), co oznacza, że jest ona o ok. 27 mln EUR wyższa w stosunku do alokacji Programu
Operacyjnego Pomoc Żywnościowa, zakończonego w 2023 r. Realizacja FEPŻ jest
przewidziana do końca roku 2029. Program zapewnia pomoc żywnościową w formie
paczek z różnymi artykułami spożywczymi lub posiłków, skierowaną do osób najbardziej
potrzebujących, które spełniają łącznie dwa warunki, tj. osiągają dochód
nieprzekraczający 265% kryterium uprawniającego do świadczeń w systemie pomocy
społecznej i znajdują się w trudnej sytuacji życiowej z przynajmniej jednego powodu
wymienionego w art. 7 ustawy o pomocy społecznej (m.in. ubóstwo, długotrwała
choroba, niepełnosprawność, bezrobocie, bezdomność, i inne). Od 1 stycznia 2025 r.
kryterium dochodowe uprawniające do ubiegania się o przyznanie pomocy z programu
wynosi 2 676,50 zł dla osoby samotnie gospodarującej i 2 180,95 zł dla osoby w rodzinie.
W ramach pierwszej edycji FEPŻ -Podprogram 2023, realizowanej od czerwca 2024 r.
do stycznia 2025 r., do odbiorców końcowych trafiło ponad 43 tys. ton żywności
o łącznej wartości 268,7 mln zł. W dystrybucję żywności zaangażowanych było prawie
2,5 tys. organizacji partnerskich/ zrzeszonych w 5 ogólnopolskich sieciach dystrybucji
(OPO)4 . Pomocą objęto 985 453 osób potrzebujących, w tym 298 364 dzieci, 136 331
seniorów powyżej 65 roku życia i 155 963 osób z niepełnosprawnościami. OPO wydały
ponad 3,3 mln paczek żywnościowych oraz ok, 1,7 mln posiłków. Poza pomocą
żywnościową osoby zakwalifikowane do programu mogły skorzystać z oferty tzw.
działań towarzyszących – różnych form wsparcia na rzecz włączenia społecznego, np.
warsztatów, indywidualnego doradztwa czy aktywności o charakterze integracyjnym.
OPO zrealizowały łącznie prawie 8 tys. działań towarzyszących, którymi objęto ok. 105
tys. odbiorców pomocy żywnościowej. Ponadto organizacje partnerskie udostępniły 60
597 odbiorcom końcowym FEPŻ żywność pozyskaną z darowizn w łącznej ilości ok. 410
ton. Od lutego 2025 r. trwa realizacja drugiego etapu FEPŻ. Osoby najbardziej
3 FEPŻ jest kontynuacją Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa 2014-2020, współfinansowanego ze
środków Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym, wdrażanego w latach 2014-2023.
4 Federacja Polskich Banków Żywności, Caritas Polska, Polski Komitet Pomocy Społecznej, Polski Czerwony Krzyż
i Kościół Starokatolicki w RP.

-- 4 of 6 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
potrzebujące będą mogły skorzystać z pomocy żywnościowej świadczonej w ramach
trwającego do końca września 2025 r. Podprogramu 2024. Do osób zakwalifikowanych
przez OPS-y trafią paczki z żywnością o łącznej wartości ponad 363 mln zł. Od samego
początku realizacji programu przedstawiciele ośrodków pomocy społecznej
i organizacje partnerskie (OPO) czynnie uczestniczyły w opracowywaniu jego założeń
w ramach Perspektywy Finansowej Funduszy Europejskich 2021-2027. Ich
przedstawiciele byli członkami Zespołu Roboczego ds. opracowania założeń Programu.
Obecnie, już jako członkowie Zespołu Doradczego ds. Wdrażania FEPŻ, uczestniczą
w monitorowaniu jego wdrożenia.
 Program „Opieka 75+”, którego celem jest poprawa dostępności usług opiekuńczych,
w tym specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób samotnych, jak również
pozostających w rodzinach, w wieku 75 lat i starszych. Bezpośrednimi adresatami
programu są gminy do 60 tys. mieszkańców. Przystępując do jego realizacji jednostki te
otrzymają wsparcie finansowe na świadczenie usług opiekuńczych, w tym
specjalistycznych usług opiekuńczych, z wyłączeniem specjalistycznych usług
opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi. W ramach programu wsparcia
finansowego dla gmin udziela się na podstawie art. 115 ust. 1 ustawy o pomocy
społecznej, przy czym wysokość dotacji celowej z budżetu państwa nie może
przekroczyć 60% kosztów realizacji zadania.
Kierownictwo MRPiPS monitoruje warunki życia Polaków, uwzględniając zarówno dane
dotyczące dochodów i wydatków gospodarstw domowych (poziomu, udziału, struktury), jak
i subiektywną ocenę sytuacji finansowej wyrażaną przez obywateli5.
Regularnej ewaluacji podlega ponadto aktualny zasięg ubóstwa ekonomicznego (zgodnie
z przyjętymi kategoriami ubóstwa skrajnego, relatywnego, tzw. ustawowego oraz sfery
niedostatku), ustalany w oparciu o dane GUS pochodzące m.in. z Badania Budżetów
Gospodarstw Domowych6, jak również wartości międzynarodowych wskaźników
niedostatku7. Kierownictwo MRPiPS wykorzystuje omawiane dane do bieżącej pracy
analitycznej.
Informuję ponadto, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej powołano Zespół
ds. Reformy Systemu Pomocy Społecznej, będący organem opiniodawczo-doradczym
Ministra. W skład zespołu wchodzą eksperci, naukowcy, praktycy, reprezentanci
samorządów wszystkich szczebli, przedstawiciele instytucji sektora pomocy społecznej oraz
członkowie organizacji pozarządowych.
Zadaniem zespołu jest weryfikacja dostępności świadczeń i usług społecznych, analiza
sytuacji pracowników systemu pomocy społecznej, ocena funkcjonowania i finansowania
instytucji pomocowych świadczących usługi całodobowe oraz opracowanie propozycji zmian
prawnych i innych rekomendacji. Podejmowane przez jego członków wysiłki doprowadzą do
integracji różnych form wsparcia i zacieśnienia współpracy między instytucjami
5 Na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego pozyskanych w ramach Badania Budżetów Gospodarstw
Domowych oraz Europejskiego Badania Warunków Życia (EU-SILC).
6 Po odnotowanym w 2023 r. wzroście, w 2024 r. nastąpiło zmniejszenie zasięgu zagrożenia ubóstwem skrajnym
(o 1,4 p. proc. z 6,6% do 5,2% osób w gospodarstwach domowych). Spadek ten był jednak mniejszy niż wspomniany
wzrost pomiędzy rokiem 2022 a 2023.
7 Wskaźnik zagrożenia ubóstwem lub wykluczeniem społecznym (AROPE) oraz zagrożenia ubóstwem relatywnym
(AROP) – na podstawie danych Eurostatu.

-- 5 of 6 --

tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
państwowymi, samorządami, organizacjami pozarządowymi oraz lokalnymi społecznościami,
co przyczyni się do zwiększenia skuteczności realizowanych działań pomocowych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/

-- 6 of 6 --