Interpelacja w sprawie działań Ministerstwa Klimatu i Środowiska dotyczących akceptacji zagranicznych znaków jakości pomp ciepła
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9485
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie działań Ministerstwa Klimatu i Środowiska dotyczących akceptacji zagranicznych znaków jakości pomp ciepła
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 22-04-2025
Od wielu miesięcy polscy producenci urządzeń OZE domagają się od kierownictwa Ministerstwa Klimatu i Środowiska wspierania programami dotacyjnymi polskich producentów pomp ciepła, a nie importerów azjatyckich pomp ciepła.
W związku z powyższym należy wyjaśnić ewentualne powiązania urzędników polskiego państwa z lobby importerów, dlatego przedkładam poniższe pytania:
1. Czy w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2025 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska (dalej: MKiŚ) lub Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej: NFOŚiGW) przeprowadziły analizy lub ekspertyzy dotyczące pomp ciepła wpisanych na listę ZUM w okresie czerwiec–grudzień 2024 r., które korzystały z zagranicznych znaków jakości KEYMARK, EHPAQ, EUROWENT i uzupełniły dokumentację o pełne raporty z badań?
2. Czy MKiŚ lub NFOŚiGW zweryfikowały daty wydania raportów z badań wykonanych w akredytowanych laboratoriach i czy zadano producentom pytania o przyczyny niezgłaszania tych dokumentów w kwietniu 2024 r.? Czy MKiŚ dostrzega w tym procederze możliwość celowego działania wprowadzenia swoich znaków jakości przez producentów zagranicznych przy cichym przyzwoleniu MKiŚ?
3. Czy MKiŚ przeprowadziło weryfikację wiarygodności instytucji przyznających zagraniczne znaki jakości? Czy są znane przypadki konfliktu interesów, np. udział osób związanych z organizacjami branżowymi, takimi jak PORT PC, w nadawaniu tych certyfikatów?
4. Czy przy zatrudnianiu do MKiŚ osób odpowiedzialnych za realizację programu Czyste Powietrze MKiŚ zweryfikowało potencjalne powiązania prywatne z osobami lobbującymi na rzecz dopuszczenia zagranicznych pomp ciepła do programu? Czy to przypadkiem nie te osoby pomogły zagranicznym korporacjom przy wpisaniu zagranicznych znaków jakości na listę ZUM?
5. Dlaczego renomowani producenci pomp ciepła, posiadający raporty z badań z lat 2016–2020, nie zgłaszali ich wcześniej do programu Czyste Powietrze? Czy było to celowe działanie, mające na celu późniejsze wykorzystanie dopuszczenia zagranicznych znaków jakości jako furtki prawnej i upłynnienie tanich, niedostosowanych do naszego klimatu pomp ciepła?
6. Dlaczego zapowiadane 15 maja 2024 r. przez ministra Krzysztofa Bolestę kontrole pomp ciepła przez UOKiK nie zostały dotychczas przeprowadzone?
7. Czy MKiŚ lub NFOŚiGW świadomie opóźniają przeprowadzenie kontroli, by uniknąć wykrycia urządzeń niespełniających wymaganych parametrów, które zostały wprowadzone do programu na podstawie zagranicznych certyfikatów? Przypomnę, że 1 stycznia 2025 roku z listy ZUM usunięto 2677 modeli pomp ciepła. Czy to nie one powinny zostać skontrolowane?
8. Czy zapowiadana przez UOKiK na 2025 rok kolejna kontrola kotłów na biopaliwa stałe nie jest celowym atakiem MKiŚ na polską branżę urządzeń OZE? Przypomnę, że od 2020 roku do 2024 roku przeprowadzono już 4 kontrole kotłów, a żadnej kontroli pomp ciepła.
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (21)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11977 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
Odpowiedź na interpelację
DPN-WWM.050.23.2025.MW
3780864.15079956.12182491
Warszawa, 21-05-2025
Dotyczy: Interpelacji poselskiej Pana Janusza Kowalskiego w sprawie działań
Ministerstwa Klimatu i Środowiska dotyczących akceptacji zagranicznych znaków jakości
pomp ciepła nr K10INT9485.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję poniżej odpowiedzi na pytania zawarte w interpelacji.
1. Czy w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2025 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska
(dalej: MKiŚ) lub Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej:
NFOŚiGW) przeprowadziły analizy lub ekspertyzy dotyczące pomp ciepła wpisanych
na listę ZUM w okresie czerwiec–grudzień 2024 r., które korzystały z zagranicznych
znaków jakości KEYMARK, EHPAQ, EUROWENT i uzupełniły dokumentację o pełne
raporty z badań?
Resort klimatu i środowiska i NFOŚiGW nie prowadzili analiz w takim zakresie. Zgodnie z
regulaminem listy ZUM, pompy ciepła, dla których nie dostarczono raportów z badań w
wymaganym zakresie, zostały usunięte z listy ZUM 31 grudnia 2024 roku.
2. Czy MKiŚ lub NFOŚiGW zweryfikowały daty wydania raportów z badań wykonanych
w akredytowanych laboratoriach i czy zadano producentom pytania o przyczyny
niezgłaszania tych dokumentów w kwietniu 2024 r.? Czy MKiŚ dostrzega w tym
procederze możliwość celowego działania wprowadzenia swoich znaków jakości
przez producentów zagranicznych, przy cichym przyzwoleniu MKiŚ?
Regulamin listy ZUM w okresie od 14.06.2024 r. do 31.12.2024 r. pozostawiał dowolność
podmiotom zgłaszającym dane urządzenie czy wnioskują o wpisanie pompy ciepła na
okres przejściowy (do 31.12.2024 r.) na podstawie certyfikatu HP Keymark, EHPA Q lub
Eurovent, czy przedstawiają raport z badań, a tym samym zgłaszają urządzenie na listę
ZUM na czas nieokreślony.
Około 1/3 urządzeń z wpisanych na listę ZUM w drugiej połowie 2024 r. na podstawie
raportów posiadała też dodatkowo jeden z ww. certyfikatów. Celowe wpisanie urządzenia
tylko na podstawie certyfikatów i nie dostarczenie raportu w przypadku posiadania
raportu z badań powodowało usunięcie urządzenia z listy ZUM w dniu 31.12.2024 r.
Weryfikacja dokumentów zgłaszanych przez producentów w celu spełniania warunków
wpisu na listę ZUM odbywa się zgodnie z obowiązującym regulaminem Listy ZUM. Dane
dotyczące daty dopuszczenia urządzenia do Listy ZUM znajdują się na karcie produktu
danego wniosku, w polu „Historia wniosku”, jako adnotacja „Urządzenie zostało dodane do
-- 1 of 4 --
wykazu dostępnego dla beneficjentów” wraz z datą. Zgodnie z Regulaminem Listy ZUM,
wszystkie raporty z badań, dodane we wniosku danego urządzenia, są również widoczne w
widoku dla beneficjenta. Osoby zainteresowane mogą samodzielnie sprawdzić dane
dotyczące raportów z badań oraz daty dodania urządzeń do listy ZUM.
3. Czy MKiŚ przeprowadziło weryfikację wiarygodności instytucji przyznających
zagraniczne znaki jakości? Czy są znane przypadki konfliktu interesów, np. udział osób
związanych z organizacjami branżowymi, takimi jak PORT PC, w nadawaniu tych
certyfikatów?
Certyfikaty HP Keymark, EHPA Q i Eurovent są powszechnie uznanymi europejskimi
znakami jakości. Są one nadawane w systemie certyfikacji trzeciej strony, która stanowi
element jednolitego rynku europejskiego. Certyfikacja trzeciej strony to proces, w którym
niezależna i akredytowana jednostka certyfikująca ocenia, czy produkt, proces, osoba lub
organizacja spełniają określone wymagania. Certyfikacja ta zapewnia, że ocena jest
bezstronna i niezależna od ocenianego podmiotu.
4. Czy przy zatrudnianiu do MKiŚ osób odpowiedzialnych za realizację Programu Czyste
Powietrze MKiŚ zweryfikowało potencjalne powiązania prywatne z osobami
lobbującymi na rzecz dopuszczenia zagranicznych pomp ciepła do programu? Czy to
przypadkiem nie te osoby pomogły zagranicznym korporacjom wpisania
zagranicznych znaków jakości na listę ZUM?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi politykę kadrową zgodnie z ustawą o służbie
cywilnej i zgodnie z zawartymi w przepisach wymogami w zakresie posiadanych
kompetencji i doświadczenia.
5. Dlaczego renomowani producenci pomp ciepła, posiadający raporty z badań z lat
2016–2020, nie zgłaszali ich wcześniej do Programu Czyste Powietrze? Czy było to
celowe działanie, mające na celu późniejsze wykorzystanie dopuszczenia
zagranicznych znaków jakości jako furtki prawnej i upłynnienie tanich,
niedostosowanych do naszego klimatu pomp ciepła?
Zgłoszenie pomp ciepła na listę ZUM jest dla producentów i dystrybutorów dobrowolne,
ale wymaga spełnienia warunków określonych w regulaminie listy ZUM. Dzięki zmianom
wprowadzonym w kwietniu 2024 roku, wyłącznie pompy ciepła wpisane na listę ZUM
mogą być kosztem kwalifikowalnym w ramach programu „Czyste Powietrze”. Zapobiega to
możliwości finansowania z programu urządzeń niskiej jakości, co mogło mieć miejsce przed
2024 rokiem.
6. Dlaczego zapowiadane 15 maja 2024 r. przez ministra Krzysztofa Bolestę kontrole
pomp ciepła przez UOKiK nie zostały dotychczas przeprowadzone?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie jest organem kontroli rynku, ani nie odpowiada za
nadzór nad UOKiK. Niemniej, aby wesprzeć działania kontrolne w zakresie pomp ciepła,
9 października 2024 roku podpisane zostało porozumienie o współpracy między IOŚ-PIB a
UOKiK na rzecz przeciwdziałania obrotowi pompami ciepła niespełniającymi wymaganych
parametrów. Pozwoli ono na wsparcie ze strony IOŚ-PIB w zlecaniu badań pomp ciepła
wytypowanych przez UOKiK w akredytowanym laboratorium badawczym.
Czy MKiŚ lub NFOŚiGW świadomie opóźniają przeprowadzenie kontroli, by uniknąć
wykrycia urządzeń niespełniających wymaganych parametrów, które zostały
-- 2 of 4 --
wprowadzone do programu na podstawie zagranicznych certyfikatów? Przypomnę, że 1
stycznia 2025 roku z listy ZUM usunięto 2677 modeli pomp ciepła. Czy to nie one
powinny zostać skontrolowane?
UOKiK wraz z IH oraz Krajową Administracją Skarbową (KAS) cyklicznie realizuje na
granicy wspólne projekty kontroli produktów w procedurze celnej dopuszczenia do
obrotu. W 2024 roku taki projekt był realizowany w przedmiocie pomp ciepła. W trakcie
trwania projektu zweryfikowano 36 modeli pomp ciepła w zakresie oznakowania i
towarzyszącej im dokumentacji, kwestionując 34 modele.1 Kontroli poddawane były
wszystkie pompy ciepła zatrzymane na granicy w zaplanowanym okresie, niezależnie od
tego czy procedurę oceny zgodności przeprowadziła akredytowana jednostka badawcza
posiadająca siedzibę na terytorium Unii Europejskiej (UE), czy też poza UE. Również w tym
roku realizowany jest z KAS projekt kontroli importowanych pomp ciepła.
Podjęcie przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) oraz Inspekcję
Handlową (IH) działań kontrolnych obejmujących badania laboratoryjne pomp ciepła
pozyskanych z rynku, uzależnione jest od posiadania dodatkowych środków finansowych
niezbędnych dla przeprowadzenia takich kosztownych badań.
7. Czy zapowiadana przez UOKiK na 2025 rok kolejna kontrola kotłów na biopaliwa
stałe nie jest celowym atakiem MKiŚ na polską branżę urządzeń OZE? Przypomnę, że
od 2020 roku do 2024 roku przeprowadzono już 4 kontrole kotłów przy żadnej
kontroli pomp ciepła.
Głównym źródłem pozyskiwania przez UOKiK informacji o negatywnych zjawiskach
rynkowych związanych z naruszeniem interesów konsumentów są zawiadomienia (w
rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów2, a także sygnały
konsumenckie (tj. informacje nie będące zawiadomieniami, dotyczące przede wszystkim
indywidualnych spraw, zapytań o pomoc prawną etc.). Istotnym źródłem informacji na
temat negatywnych zjawisk rynkowych w obszarze ochrony konsumentów na tym rynku
są również miejscy i powiatowi rzecznicy konsumentów oraz inne organy administracji
państwowej, a także monitoring własny (np. stron internetowych przedsiębiorców lub
informacji uzyskiwanych na temat innych przedsiębiorców w toku prowadzonych już
postępowań wyjaśniających).
Od kilku lat Prezes UOKiK, w miarę posiadanych środków finansowych na badania
laboratoryjne, zleca IH kontrole kotłów na paliwo stałe, w celu zweryfikowania, zarówno
spełniania obowiązujących unijnych wymagań, jak i bezpieczeństwa oferowanych
konsumentom produktów. Komunikaty na temat zrealizowanych kontroli dostępne są na
stronie internetowej UOKiK pod adresem: https://uokik.gov.pl/tag/kontrola-ih.
W 2024 roku IH na zlecenie Prezesa UOKiK przeprowadziła kontrolę 10 kotłów na paliwo
stałe o mocy do 500 kW. Celem akcji było sprawdzenie, czy kotły spełniają wymagania
ekoprojektu3. Oprócz weryfikacji dokumentacji i oznakowania wszystkie urządzenia
przeszły też badania laboratoryjne wybranych parametrów – poziom sezonowej
efektywności energetycznej oraz emisję spalin.
1 Pełna informacja jest dostępna pod adresem: https://uokik.gov.pl/pompy-ciepla-wyniki-pierwszej-kontroli
2 Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2024 r., poz. 1616) (ustawa
OKiK)
3 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE z dnia 21 października 2009 r. ustanawiająca
ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów związanych z energią (Dz. Urz. UE L
285 z 31.10.2009 r., str. 10, ze zm.) wraz z odpowiednimi aktami wykonawczymi
-- 3 of 4 --
Wymagania formalne miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń, podlegających przepisom
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1369 ustanawiającego ramy
etykietowania energetycznego i uchylającego dyrektywę 2010/30/UE4 oraz
rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/1186 uzupełniającego dyrektywę
Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/30/UE w odniesieniu do etykietowania
energetycznego miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń5, były w 2024 roku przedmiotem
kontroli IH. Objęto nią 26 modeli (ich dokumentację i oznakowanie). W 14 przypadkach
stwierdzono nieprawidłowości6. Przedsiębiorcom umożliwiono podjęcie działań
naprawczych i wyeliminowanie niezgodności formalnych.
O swoich działaniach Prezes UOKiK na bieżąco informuje opinię publiczną w stosownych
komunikatach udostępnianych m.in. na stronie internetowej UOKiK7. Jednocześnie
publikowane są wytyczne i porady dla konsumentów, które mają za zadanie na bieżąco
zwracać uwagę konsumentów na pojawiające się zagrożenia8. W zakresie rynku OZE, w
tym pomp ciepła, Prezes UOKiK używa wszystkich dostępnych narzędzi prawnych, aby
wyeliminować negatywne zjawiska i urządzenia niespełniające obowiązujących wymagań.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1369 z dnia 4 lipca 2017 r. ustanawiającego ramy
etykietowania energetycznego i uchylającego dyrektywę 2010/30/UE (Dz. Urz. UE L 198/1 z 28.07.2017),
zwane dalej „rozporządzeniem (UE) 2017/1369”
5 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/1186 z dnia 24 kwietnia 2015 r. uzupełniającego dyrektywę
Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/30/UE w odniesieniu do etykietowania energetycznego miejscowych
ogrzewaczy pomieszczeń (Dz. Urz. UE L 193 z 21.07.2015 r.) s. 20, zwane dalej „rozporządzeniem (UE)
2015/1186” lub „akt delegowany”
6 https://uokik.gov.pl/rozkminka-kominka-kontrola-inspekcji-handlowej
7https://uokik.gov.pl/energia-czysta-ale-umowy-juz-niekoniecznie-prezes-uokik-reaguje-na-niedozwolone-
klauzule
8https://archiwum.uokik.gov.pl/aktualnosci.php?news_id=19196 - 3.01.2023; https://uokik.gov.pl/krajowy-
projekt-energetyczny-decyzja-prezesa-uokik - 17.01.2024; https://uokik.gov.pl/rynek-oze-pod-kontrola-kolejne-
dzialania-prezesa-uokik - 11.09.2024, https://uokik.gov.pl/energia-czysta-ale-umowy-juz-niekoniecznie-prezes-
uokik-reaguje-na-niedozwolone-klauzule - 19.02.2025.
-- 4 of 4 --