Interpelacja nr 9472
Interpelacja w sprawie kryzysu wymiaru sprawiedliwości, którego jaskrawym przykładem jest skandaliczna opieszałość w rozpoznawaniu zażalenia na tymczasowe aresztowanie posła Marcina Romanowskiego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (100%)
Cyfryzacja i Technologie (80%)
Obrona i Bezpieczeństwo (35%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie kryzysu wymiaru sprawiedliwości, którego jaskrawym przykładem jest skandaliczna opieszałość w rozpoznawaniu zażalenia na tymczasowe aresztowanie posła Marcina Romanowskiego
Interpelacja nr 9472
do ministra sprawiedliwości
w sprawie kryzysu wymiaru sprawiedliwości, którego jaskrawym przykładem jest skandaliczna opieszałość w rozpoznawaniu zażalenia na tymczasowe aresztowanie posła Marcina Romanowskiego
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 22-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, kieruję niniejszą interpelację, alarmując o poważnym kryzysie wymiaru sprawiedliwości w Polsce, którego jaskrawym przykładem jest skandaliczna opieszałość w rozpoznawaniu zażalenia na tymczasowe aresztowanie posła Marcina Romanowskiego. Sprawa ta uwypukla nie tylko problem przewlekłości postępowań sądowych, ale także rodzi pytania o bezstronność, niezależność oraz potencjalne upolitycznienie polskiego sądownictwa. Jako przedstawiciel społeczeństwa, które oczekuje sprawnego i rzetelnego rozpatrywania spraw sądowych, czuję się w obowiązku zadać pytania dotyczące obecnego stanu sądownictwa, zmian wprowadzonych w latach 2024-2025, w tym pomysłu na odpolitycznienie wymiaru sprawiedliwości poprzez wprowadzenie instytucji sędziów pokoju, oraz możliwości dalszych reform, takich jak wybór sędziów Krajowej Rady Sądownictwa w wyborach powszechnych.
Sprawa posła Marcina Romanowskiego, byłego wiceministra sprawiedliwości, dotyczy zarzutów związanych z nieprawidłowościami w zarządzaniu Funduszem Sprawiedliwości. Dnia 9 grudnia 2024 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa wydał postanowienie o zastosowaniu wobec posła tymczasowego aresztowania. Zażalenie złożone przez obronę na tę decyzję do dziś nie zostało rozpatrzone, a terminy rozprawy były wielokrotnie przesuwane – z 13 lutego na 10 marca, a następnie na 6 maja 2025 roku. Tak długie opóźnienia w sprawie o dużej wadze społecznej i politycznej są nieakceptowalne. Dlaczego rozpoznanie zażalenia w sprawie posła Romanowskiego zostało przesunięte aż na maj 2025 roku? Czy takie opóźnienia są standardową praktyką, czy dotyczą wyłącznie spraw o charakterze politycznym?
Przewlekłość postępowań sądowych w Polsce od lat stanowi przedmiot krytyki, zarówno na poziomie krajowym, jak i międzynarodowym. Europejski Trybunał Praw Człowieka w sprawie Rutkowski i inni przeciwko Polsce uznał przewlekłość za problem systemowy, wskazując na niewystarczające kwoty odszkodowań oraz nieprawidłowe obliczanie długości postępowań. Z raportów Najwyższej Izby Kontroli z 2023 roku wynika, że w okresie 2017–2022 sądownictwo powszechne funkcjonowało w stanie permanentnego kryzysu, a odsetek uwzględnionych skarg na przewlekłość wzrósł z 11,2% do 19,2%. Skarb Państwa wypłacił w tym czasie ponad 60 milionów złotych z tytułu odszkodowań za opieszałość sądów. Jakie konkretne działania legislacyjne i organizacyjne podjęto w latach 2024-2025, aby rozwiązać ten problem? Czy Ministerstwo Sprawiedliwości przeprowadziło analizę skuteczności tych zmian? Dlaczego, mimo deklaracji reform, społeczeństwo nadal zmaga się z wielomiesięcznymi, a nawet wieloletnimi opóźnieniami w rozpatrywaniu spraw?
W ubiegłej kadencji z inicjatywy koła Kukiz15 prezydent Andrzej Duda przygotował projekt ustawy wprowadzający w Polsce instytucję sędziów pokoju, wybieranych przez obywateli w wyborach powszechnych, co miało na celu odciążenie sądów powszechnych od drobnych spraw oraz zwiększenie udziału społeczeństwa w wymiarze sprawiedliwości. Sędziowie pokoju, zgodnie z założeniami reformy, zajmowaliby się m.in. wykroczeniami, drobnymi sprawami cywilnymi i mediacjami. Niestety z powodu obstrukcji opozycji projektu nie udało się przyjąć. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości przeprowadziło badania dotyczące społecznego odbioru sędziów pokoju? Czy planowane jest obecnie wprowadzenie instytucji sędziów pokoju, aby skutecznie przeciwdziałać przewlekłości postępowań oraz wpływ obywateli zgodnie z art. 4 Konstytucji RP na trzecią bardzo ważną władzę, władzę sądowniczą, która powinna bronić obywateli przed władzą wykonawczą?
Rok 2024 przyniósł zapowiedzi reform sądownictwa, w tym projekt ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, który miał pozornie na celu przywrócenie niezależności tego organu poprzez zmianę sposobu wyboru sędziów-członków KRS, a w rzeczywistości przywrócić wybór sędziów do KRS przez sędziów z całkowitym pominięciem obywateli i ich praw zagwarantowanych w Konstytucji RP. W kontekście reform KRS rodzi się pytanie o zgodność z art. 4 Konstytucji RP, który stanowi, że władza zwierzchnia należy do Narodu, który sprawuje ją bezpośrednio lub przez swoich przedstawicieli. Czy wprowadzenie wyboru sędziów-członków KRS w wyborach powszechnych przez obywateli nie byłoby wprost zgodne z zasadą suwerenności narodu? Czy Ministerstwo Sprawiedliwości rozważało taki model wyboru KRS? Jakie byłyby potencjalne korzyści i zagrożenia związane z takim rozwiązaniem?
Skandaliczna opieszałość w sprawie posła Romanowskiego kontrastuje z błyskawicznym tempem rozpatrywania wniosków o tymczasowe aresztowanie urzędniczek związanych z poprzednią administracją rządową. W tych przypadkach sądy sięgały po nadzwyczajne środki represji, takie jak areszty prewencyjne i odmowy zwolnień za kaucją, co budzi pytania o polityczne motywacje działań wymiaru sprawiedliwości. Skrajna dysproporcja w tempie procedowania tych spraw wskazuje na możliwość różnicowania traktowania w zależności od kontekstu politycznego. Czy przewlekłość dotyczy wyłącznie spraw o charakterze politycznym, czy jest to problem ogólnosystemowy? Czy Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi statystyki dotyczące czasu rozpatrywania spraw politycznie wrażliwych w porównaniu do innych kategorii spraw? Jeśli tak, jakie wnioski płyną z tych danych? Czy opóźnienia w takich sprawach, jak zażalenie w sprawie posła Romanowskiego, wynikają z celowego działania, braku zasobów, czy może z nadmiernej ostrożności sądów w obawie przed zarzutami upolitycznienia?
Ankieta przeprowadzona przez „Rzeczpospolitą” w 2018 roku wykazała, że ponad 90% sędziów dostrzegało zagrożenie dla niezawisłości sędziowskiej.
Nie sposób pominąć faktu, że sprawa posła Romanowskiego oraz związane z nią kontrowersje wokół składu sędziowskiego rzucają cień na wiarygodność wymiaru sprawiedliwości. Sprzeczne orzeczenia dotyczące wyłączenia sędziów, określane przez rzeczniczkę Sądu Okręgowego w Warszawie jako „węzeł gordyjski”, świadczą o chaosie proceduralnym. Jak Ministerstwo Sprawiedliwości zamierza rozwiązać problem sprzecznych orzeczeń w tej i podobnych sprawach? Czy planowane są zmiany w procedurach przydzielania spraw, aby uniknąć takich sytuacji w przyszłości?
Skandaliczna opieszałość w rozpoznawaniu zażalenia na tymczasowe aresztowanie posła Marcina Romanowskiego, w zestawieniu z błyskawicznym tempem procedowania spraw urzędniczek związanych z poprzednią administracją rządową, podważa zaufanie obywateli do wymiaru sprawiedliwości. Wprowadzenie sędziów pokoju oraz reformy KRS polegającej na jej wyborze w wyborach powszechnych to w ocenie wielu obywateli kroki w dobrym kierunku. Przewlekłość postępowań, chaos proceduralny i podejrzenia o upolitycznienie sądów wymagają pilnych działań naprawczych. Jako poseł reprezentujący interesy społeczeństwa oczekuję szczegółowych odpowiedzi na poniższe pytania oraz informacji o planowanych reformach, w tym o możliwości wyboru sędziów KRS przez obywateli, co mogłoby wzmocnić demokratyczną legitymację sądownictwa:
Dlaczego rozpoznanie zażalenia w sprawie tymczasowego aresztowania posła Marcina Romanowskiego zostało przesunięte aż na 6 maja 2025 roku, mimo priorytetowego charakteru sprawy?
Jakie konkretne działania legislacyjne i organizacyjne podjęto w latach 2024 i 2025, aby zredukować przewlekłość postępowań sądowych?
Czy wprowadzenia instytucji sędziów pokoju przyczyniłoby się do zmniejszenia obciążenia sądów powszechnych i skrócenia czasu rozpatrywania spraw?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości przeprowadziło badania dotyczące społecznego odbioru sędziów pokoju?
Czy wybór sędziów-członków Krajowej Rady Sądownictwa w wyborach powszechnych przez obywateli byłby zgodny z art. 4 Konstytucji RP? Czy Ministerstwo Sprawiedliwości rozważało taki model wyboru KRS?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi statystyki dotyczące czasu rozpatrywania spraw politycznie wrażliwych w porównaniu do innych kategorii spraw? Jeśli tak, jakie są różnice w tempie procedowania?
Dlaczego sądy błyskawicznie rozpatrywały wnioski o tymczasowe aresztowanie urzędniczek związanych z poprzednią administracją rządową, podczas gdy sprawa posła Romanowskiego pozostaje nierozpatrzona?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości monitoruje stosowanie tymczasowego aresztowania w sprawach o podłożu politycznym, takich jak przypadek urzędniczek Ministerstwa Sprawiedliwości?
Jakie mechanizmy wprowadzono, aby zapobiec nadużywaniu środków zapobiegawczych jako narzędzia nacisku?
Czy w latach 2024 i 2025 przeprowadzono badania opinii publicznej na temat postrzegania upolitycznienia sądów? Jeśli tak, jakie są ich wyniki?
Jak Ministerstwo Sprawiedliwości zamierza rozwiązać problem sprzecznych orzeczeń i chaosu proceduralnego w sprawach takich jak sprawa posła Romanowskiego?
Proszę o przedstawienie statystyk dotyczących przewlekłości postępowań w ostatnich 3 latach.
Interpelacja nr 9472
do ministra sprawiedliwości
w sprawie kryzysu wymiaru sprawiedliwości, którego jaskrawym przykładem jest skandaliczna opieszałość w rozpoznawaniu zażalenia na tymczasowe aresztowanie posła Marcina Romanowskiego
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 22-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, kieruję niniejszą interpelację, alarmując o poważnym kryzysie wymiaru sprawiedliwości w Polsce, którego jaskrawym przykładem jest skandaliczna opieszałość w rozpoznawaniu zażalenia na tymczasowe aresztowanie posła Marcina Romanowskiego. Sprawa ta uwypukla nie tylko problem przewlekłości postępowań sądowych, ale także rodzi pytania o bezstronność, niezależność oraz potencjalne upolitycznienie polskiego sądownictwa. Jako przedstawiciel społeczeństwa, które oczekuje sprawnego i rzetelnego rozpatrywania spraw sądowych, czuję się w obowiązku zadać pytania dotyczące obecnego stanu sądownictwa, zmian wprowadzonych w latach 2024-2025, w tym pomysłu na odpolitycznienie wymiaru sprawiedliwości poprzez wprowadzenie instytucji sędziów pokoju, oraz możliwości dalszych reform, takich jak wybór sędziów Krajowej Rady Sądownictwa w wyborach powszechnych.
Sprawa posła Marcina Romanowskiego, byłego wiceministra sprawiedliwości, dotyczy zarzutów związanych z nieprawidłowościami w zarządzaniu Funduszem Sprawiedliwości. Dnia 9 grudnia 2024 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa wydał postanowienie o zastosowaniu wobec posła tymczasowego aresztowania. Zażalenie złożone przez obronę na tę decyzję do dziś nie zostało rozpatrzone, a terminy rozprawy były wielokrotnie przesuwane – z 13 lutego na 10 marca, a następnie na 6 maja 2025 roku. Tak długie opóźnienia w sprawie o dużej wadze społecznej i politycznej są nieakceptowalne. Dlaczego rozpoznanie zażalenia w sprawie posła Romanowskiego zostało przesunięte aż na maj 2025 roku? Czy takie opóźnienia są standardową praktyką, czy dotyczą wyłącznie spraw o charakterze politycznym?
Przewlekłość postępowań sądowych w Polsce od lat stanowi przedmiot krytyki, zarówno na poziomie krajowym, jak i międzynarodowym. Europejski Trybunał Praw Człowieka w sprawie Rutkowski i inni przeciwko Polsce uznał przewlekłość za problem systemowy, wskazując na niewystarczające kwoty odszkodowań oraz nieprawidłowe obliczanie długości postępowań. Z raportów Najwyższej Izby Kontroli z 2023 roku wynika, że w okresie 2017–2022 sądownictwo powszechne funkcjonowało w stanie permanentnego kryzysu, a odsetek uwzględnionych skarg na przewlekłość wzrósł z 11,2% do 19,2%. Skarb Państwa wypłacił w tym czasie ponad 60 milionów złotych z tytułu odszkodowań za opieszałość sądów. Jakie konkretne działania legislacyjne i organizacyjne podjęto w latach 2024-2025, aby rozwiązać ten problem? Czy Ministerstwo Sprawiedliwości przeprowadziło analizę skuteczności tych zmian? Dlaczego, mimo deklaracji reform, społeczeństwo nadal zmaga się z wielomiesięcznymi, a nawet wieloletnimi opóźnieniami w rozpatrywaniu spraw?
W ubiegłej kadencji z inicjatywy koła Kukiz15 prezydent Andrzej Duda przygotował projekt ustawy wprowadzający w Polsce instytucję sędziów pokoju, wybieranych przez obywateli w wyborach powszechnych, co miało na celu odciążenie sądów powszechnych od drobnych spraw oraz zwiększenie udziału społeczeństwa w wymiarze sprawiedliwości. Sędziowie pokoju, zgodnie z założeniami reformy, zajmowaliby się m.in. wykroczeniami, drobnymi sprawami cywilnymi i mediacjami. Niestety z powodu obstrukcji opozycji projektu nie udało się przyjąć. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości przeprowadziło badania dotyczące społecznego odbioru sędziów pokoju? Czy planowane jest obecnie wprowadzenie instytucji sędziów pokoju, aby skutecznie przeciwdziałać przewlekłości postępowań oraz wpływ obywateli zgodnie z art. 4 Konstytucji RP na trzecią bardzo ważną władzę, władzę sądowniczą, która powinna bronić obywateli przed władzą wykonawczą?
Rok 2024 przyniósł zapowiedzi reform sądownictwa, w tym projekt ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, który miał pozornie na celu przywrócenie niezależności tego organu poprzez zmianę sposobu wyboru sędziów-członków KRS, a w rzeczywistości przywrócić wybór sędziów do KRS przez sędziów z całkowitym pominięciem obywateli i ich praw zagwarantowanych w Konstytucji RP. W kontekście reform KRS rodzi się pytanie o zgodność z art. 4 Konstytucji RP, który stanowi, że władza zwierzchnia należy do Narodu, który sprawuje ją bezpośrednio lub przez swoich przedstawicieli. Czy wprowadzenie wyboru sędziów-członków KRS w wyborach powszechnych przez obywateli nie byłoby wprost zgodne z zasadą suwerenności narodu? Czy Ministerstwo Sprawiedliwości rozważało taki model wyboru KRS? Jakie byłyby potencjalne korzyści i zagrożenia związane z takim rozwiązaniem?
Skandaliczna opieszałość w sprawie posła Romanowskiego kontrastuje z błyskawicznym tempem rozpatrywania wniosków o tymczasowe aresztowanie urzędniczek związanych z poprzednią administracją rządową. W tych przypadkach sądy sięgały po nadzwyczajne środki represji, takie jak areszty prewencyjne i odmowy zwolnień za kaucją, co budzi pytania o polityczne motywacje działań wymiaru sprawiedliwości. Skrajna dysproporcja w tempie procedowania tych spraw wskazuje na możliwość różnicowania traktowania w zależności od kontekstu politycznego. Czy przewlekłość dotyczy wyłącznie spraw o charakterze politycznym, czy jest to problem ogólnosystemowy? Czy Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi statystyki dotyczące czasu rozpatrywania spraw politycznie wrażliwych w porównaniu do innych kategorii spraw? Jeśli tak, jakie wnioski płyną z tych danych? Czy opóźnienia w takich sprawach, jak zażalenie w sprawie posła Romanowskiego, wynikają z celowego działania, braku zasobów, czy może z nadmiernej ostrożności sądów w obawie przed zarzutami upolitycznienia?
Ankieta przeprowadzona przez „Rzeczpospolitą” w 2018 roku wykazała, że ponad 90% sędziów dostrzegało zagrożenie dla niezawisłości sędziowskiej.
Nie sposób pominąć faktu, że sprawa posła Romanowskiego oraz związane z nią kontrowersje wokół składu sędziowskiego rzucają cień na wiarygodność wymiaru sprawiedliwości. Sprzeczne orzeczenia dotyczące wyłączenia sędziów, określane przez rzeczniczkę Sądu Okręgowego w Warszawie jako „węzeł gordyjski”, świadczą o chaosie proceduralnym. Jak Ministerstwo Sprawiedliwości zamierza rozwiązać problem sprzecznych orzeczeń w tej i podobnych sprawach? Czy planowane są zmiany w procedurach przydzielania spraw, aby uniknąć takich sytuacji w przyszłości?
Skandaliczna opieszałość w rozpoznawaniu zażalenia na tymczasowe aresztowanie posła Marcina Romanowskiego, w zestawieniu z błyskawicznym tempem procedowania spraw urzędniczek związanych z poprzednią administracją rządową, podważa zaufanie obywateli do wymiaru sprawiedliwości. Wprowadzenie sędziów pokoju oraz reformy KRS polegającej na jej wyborze w wyborach powszechnych to w ocenie wielu obywateli kroki w dobrym kierunku. Przewlekłość postępowań, chaos proceduralny i podejrzenia o upolitycznienie sądów wymagają pilnych działań naprawczych. Jako poseł reprezentujący interesy społeczeństwa oczekuję szczegółowych odpowiedzi na poniższe pytania oraz informacji o planowanych reformach, w tym o możliwości wyboru sędziów KRS przez obywateli, co mogłoby wzmocnić demokratyczną legitymację sądownictwa:
Dlaczego rozpoznanie zażalenia w sprawie tymczasowego aresztowania posła Marcina Romanowskiego zostało przesunięte aż na 6 maja 2025 roku, mimo priorytetowego charakteru sprawy?
Jakie konkretne działania legislacyjne i organizacyjne podjęto w latach 2024 i 2025, aby zredukować przewlekłość postępowań sądowych?
Czy wprowadzenia instytucji sędziów pokoju przyczyniłoby się do zmniejszenia obciążenia sądów powszechnych i skrócenia czasu rozpatrywania spraw?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości przeprowadziło badania dotyczące społecznego odbioru sędziów pokoju?
Czy wybór sędziów-członków Krajowej Rady Sądownictwa w wyborach powszechnych przez obywateli byłby zgodny z art. 4 Konstytucji RP? Czy Ministerstwo Sprawiedliwości rozważało taki model wyboru KRS?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi statystyki dotyczące czasu rozpatrywania spraw politycznie wrażliwych w porównaniu do innych kategorii spraw? Jeśli tak, jakie są różnice w tempie procedowania?
Dlaczego sądy błyskawicznie rozpatrywały wnioski o tymczasowe aresztowanie urzędniczek związanych z poprzednią administracją rządową, podczas gdy sprawa posła Romanowskiego pozostaje nierozpatrzona?
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości monitoruje stosowanie tymczasowego aresztowania w sprawach o podłożu politycznym, takich jak przypadek urzędniczek Ministerstwa Sprawiedliwości?
Jakie mechanizmy wprowadzono, aby zapobiec nadużywaniu środków zapobiegawczych jako narzędzia nacisku?
Czy w latach 2024 i 2025 przeprowadzono badania opinii publicznej na temat postrzegania upolitycznienia sądów? Jeśli tak, jakie są ich wyniki?
Jak Ministerstwo Sprawiedliwości zamierza rozwiązać problem sprzecznych orzeczeń i chaosu proceduralnego w sprawach takich jak sprawa posła Romanowskiego?
Proszę o przedstawienie statystyk dotyczących przewlekłości postępowań w ostatnich 3 latach.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Dariusz Mazur
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
9%
Konkretność
91%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13616 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
BK-VII.0520.178.2025
Warszawa, 12 czerwca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 9472 skierowaną do Ministra Sprawiedliwości
przez Pana Posła Jarosława Sachajko.
Ad 1, 7
Minister Sprawiedliwości nie wpływa na działalność orzeczniczą sądów. Zgodnie z zasadą
niezależności sądów i niezawisłości sędziów, nie jest uprawniony do oceny prawidłowości
przeprowadzanych przez sądy czynności procesowych i wydawanych rozstrzygnięć.
W świetle przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych,
Minister Sprawiedliwości nie występuje w imieniu i na rzecz stron w jakichkolwiek
postępowaniach przed sądami powszechnymi, nie posiada również uprawnienia
do sprawowania bieżącej, ani okresowej kontroli toku postępowania w sprawach
indywidualnych.
Ustawowe uprawnienia Ministra Sprawiedliwości w zakresie zewnętrznego nadzoru
administracyjnego nad działalnością administracyjną sądów polegają na analizie i ocenie
prawidłowości oraz skuteczności wykonywania wewnętrznego nadzoru
administracyjnego przez prezesów sądów.
-- 1 of 8 --
2
Ad 2
Skrócenie czasu rozpoznawania spraw sądowych jest priorytetem Ministra
Sprawiedliwości. Warto podkreślić, że problem przewlekłości postępowań jest
zagadnieniem wieloaspektowym. Z jednej strony przyczyną przewlekłości jest poszerzana
przez lata kognicja (właściwość) sądów powszechnych. Z drugiej niedostosowane do
realiów, przede wszystkim cyfrowych, przepisy procesowe. Ponadto, w związku z
ukształtowaniem składu części sędziowskiej Krajowej Rady Sądownictwa w sposób
sprzeczny z Konstytucją RP, aktualnie nie jest możliwie dokonywanie przez Ministra
Sprawiedliwości obwieszczeń o wolnych stanowiskach sędziowskich.
W celu przeciwdziałania tej sytuacji, Ministerstwo Sprawiedliwości podjęło szereg
inicjatyw legislacyjnych. Warto wskazać na nowelizację ustaw prawo o ustroju sądów
powszechnych i prawo o ustroju sądów wojskowych, mającą zachęcić sędziów z mniej
obciążonych jednostek sądownictwa do orzekania w bardziej obciążonych jednostkach
w ramach delegowania (ustawa z dnia 6 marca 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju
sądów powszechnych oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych – Dz. U. poz. 526).
Ponadto, procedowany jest projekt zmian w Kodeksie postępowania karnego UD153,
zawierający istotną zmianę art. 387 k.p.k. Polega ona na tym, że tylko prokurator obecny
na rozprawie może sprzeciwić się wnioskowi o dobrowolne poddanie się karze. Powinno
to ułatwić stosowanie tego trybu postępowania a tym samym umożliwić szybkie
zakończenie znacznej liczby spraw karnych.
Obok działań o charakterze legislacyjnym, w ministerstwie inicjowane są działania
nadzorcze i organizacyjne. Zgodnie z art. 37g § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów
powszechnych (u.s.p.)., Minister Sprawiedliwości w ramach nadzoru zewnętrznego
analizuje informacje roczne prezesów sądów apelacyjnych o działalności sądów,
działających na obszarze apelacji, ustala ogólne kierunki wewnętrznego nadzoru
administracyjnego, wykonywanego przez prezesów sądów apelacyjnych, kontroluje
wykonywanie obowiązków nadzorczych przez prezesów sądów apelacyjnych oraz wydaje
stosowne zarządzenia. W przypadku stwierdzenia istotnych uchybień w działalności
-- 2 of 8 --
3
administracyjnej sądu lub niewykonania przez prezesa sądu apelacyjnego wskazanych
zarządzeń, może zarządzić przeprowadzenie lustracji sądu lub wydziału sądu albo
przeprowadzenie lustracji działalności nadzorczej prezesa sądu.
Problematyka sprawności postępowań sądowych uwzględniana jest również
w ustalanych przez Ministra Sprawiedliwości ogólnych kierunkach wewnętrznego nadzoru
administracyjnego, wykonywanego przez prezesów sądów apelacyjnych.
Badanie sprawności postępowań sądowych w poszczególnych sprawach, stosownie do
art. 37b § 1 pkt 1 u.s.p., należy do podstawowych obowiązków prezesów sądów w ramach
wewnętrznego nadzoru administracyjnego. Kontrola wykonywania obowiązków
nadzorczych przez prezesów sądów działających na obszarze apelacji należy do
kompetencji prezesa sądu apelacyjnego (art. 37b § 3 pkt 3 u.s.p.). Z kolei wykonywanie
obowiązków nadzorczych przez prezesów sądów apelacyjnych, podlega kontroli przez
Ministra Sprawiedliwości w ramach zewnętrznego nadzoru administracyjnego. Kontrola
powyższa przeprowadzana jest w ramach analizy informacji rocznych, jak również
w sprawach indywidualnych w wyniku rozpatrywania skarg i wniosków na działalność
sądów, wpływających do Ministerstwa Sprawiedliwości.
W Ministerstwie Sprawiedliwości cyklicznie dokonywane są też analizy wyników pracy
sądów powszechnych oraz ich obciążenia, które pozwalają na identyfikację sądów
wymagających działań naprawczych.
Departament odpowiedzialny za organizację sądów powszechnych stale pracuje
nad optymalizacją struktury sądownictwa (tworzenie i znoszenie sądów, wydziałów, sekcji
wydziałów, innych komórek organizacyjnych w sądach). Racjonalne ukształtowanie
struktury sądownictwa przyczynia się do adekwatnego podziału zadań w jednostkach, co z
kolei wpływa na usprawnienie pracy sądów.
Przygotowaniu sądów na wyzwania współczesności służy strategiczny program „Cyfrowy
Sąd”, który realizuje Ministerstwo Sprawiedliwości. Główne założenia programu
obejmują:
-- 3 of 8 --
4
1. projekt Digitalny Asystent Sędziego, który służy usprawnieniu postępowania
w sprawach frankowych,
2. Elektroniczne Postępowanie Upominawcze 3.0 - udoskonalona wersja znanego
już rozwiązania EPU, z jeszcze wyższym stopniem automatyzacji, przetwarzania
oraz walidacji zawartości dokumentów cyfrowych,
3. Cyfrowy Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów - całkowita cyfryzacja
postępowania w sądzie, który zajmuje się sprawami konsumentów, konkurencji,
a w przyszłości także sprawami dotyczącymi sztucznej inteligencji,
4. budowa Centralnego Systemu Repertoryjno-Biurowego,
5. przebudowa Portalu Informacyjnego - zapewni obywatelom i profesjonalnym
pełnomocnikom możliwość wnoszenia pism procesowych w formie
elektronicznej, pobierania dokumentów oraz 24-godzinny dostęp do informacji
o sprawie,
6. cyfrowa wymiana danych z Prokuraturą - program ma na celu umożliwienie
przepływu dokumentów w formie elektronicznej z prokuratury do sądów.
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/program-cyfrowy-sad-zmieni-wymiar-
sprawiedliwosci
Inny program Ministerstwa Sprawiedliwości to „Cyfrowe Rejestry”, który uzupełnia
Program Cyfrowe Sądy. Program Cyfrowe Rejestry zwiększy bezpieczeństwo, poprawi
funkcjonalność oraz dostosuje rejestry wymiaru sprawiedliwości do wymogów
nowoczesnych rozwiązań technologicznych. Dzięki wdrożeniu najnowszych rozwiązań
technologicznych, takich jak cyfrowa obsługa dokumentów, automatyzacja procesów oraz
lepsza integracja systemów informatycznych, rejestry staną się bardziej odporne na
cyberzagrożenia i łatwiejsze w obsłudze zarówno dla pracowników wymiaru
sprawiedliwości, jak i obywateli. Program obejmuje projekty wszystkich rejestrów
wymiaru sprawiedliwości, z których większość jest bardzo istotna dla codziennej
działalności przedsiębiorców. Są to: Elektroniczny Krajowy Rejestr Sądowy (eKRS);
Elektroniczne Księgi Wieczyste (EKW), Rejestr Zastawów (RZ), Krajowy Rejestr
Zadłużonych (KRZ), Krajowy Rejestr Karny (KRK) i Rejestr Sprawców Przestępstw na Tle
Seksualnym (RSPT).
-- 4 of 8 --
5
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/cyfryzacja-wymiaru-sprawiedliwosci-szanse-i-
zagrozenia
Ad 3 i 4
Ewentualne wprowadzenie kolejnego szczebla sądowego jest działaniem, do którego
należy podejść z dużą ostrożnością. Jednym z podnoszonych w przeszłości argumentów
na rzecz wprowadzenia instytucji sądów pokoju była próba odciążenia sądów rejonowych.
Przeprowadzone wówczas analizy wskazywały, że pomysłodawcy tego rozwiązania
niedostatecznie oszacowali koszty powstania sądów pokoju, a limity etatów prowadziłyby
do systemowej przewlekłości postępowań od momentu utworzenia tych sądów.
Wprowadzenie instytucji sędziów pokoju z pewnością wymagałoby pogłębionej oceny
wpływu tego rozwiązania na strukturę funkcjonowania sędziów sądów powszechnych na
szczeblu sądów rejonowych. Może to rodzić szereg problemów organizacyjnych. Można
zakładać, że sądy pokoju mogą przyczynić się do rozdrobnienia struktury orzeczniczej i
utrudnić racjonalne zarządzanie kadrami sądownictwa powszechnego. Nie ma też
pewności, że rozwiązanie to przyczyniłoby się do szybszego rozpoznawania spraw i
faktycznego odciążenia sądów rejonowych.
Ad 5
Jeszcze w styczniu 2024 roku Minister Sprawiedliwości przygotował projekt ustawy o
zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa (UD6). Projekt zakładał, że 15 sędziów do
Krajowej Rady Sądownictwa będzie wybieranych w wyborach bezpośrednich przez
wszystkich sędziów polskich, bez udziału organów władzy ustawodawczej i wykonawczej.
Projekt został uchwalony przez Sejm RP 12 lipca 2024 roku:
https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=219
Prezydent RP zdecydował o skierowaniu ustawy do Trybunału Konstytucyjnego w trybie
kontroli prewencyjnej.
W Ministerstwie Sprawiedliwości nie był rozważany wybór, o którym mowa w interpelacji.
-- 5 of 8 --
6
Należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 178 ust. 3 Konstytucji RP sędzia m.in. nie może
prowadzić działalności publicznej nie dającej się pogodzić z zasadami niezależności sądów
i niezawisłości sędziów, co może dotyczyć aktywności potrzebnej do bycia wybranym (np.
agitacji).
Ad 6
W Ministerstwie Sprawiedliwości zadania z zakresu statystyki publicznej są realizowane
na podstawie ustawy o statystyce publicznej oraz rozporządzenia Rady Ministrów
w sprawie Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej, który corocznie określa
zakres danych statystycznych o wymiarze sprawiedliwości. Ministerstwo Sprawiedliwości
regularnie publikuje dane statystyczne na temat działalności polskich sądów. Dane są
dostępne w Informatorze statystycznym wymiaru sprawiedliwości:
https://isws.ms.gov.pl/pl/baza-statystyczna/opracowania-wieloletnie/
(m.in. dokument „Średni czas trwania postępowania sądowego w latach 2011 - 2024 -
wybrane repertoria”).
Ad 8
Ministerstwo Sprawiedliwości w okresach półrocznych monitoruje czas trwania
postępowań sądowych, w których środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego
aresztowania trwa dłużej niż 2 lata, w oparciu o informacje przedstawiane przez prezesów
Sądów Apelacyjnych. Nie jest przewidziany odrębny monitoring dla „spraw o podłożu
politycznym”.
Ad 9
W 2024 roku nastąpił spadek liczby tymczasowych aresztowań. Prokuratura złożyła
do sądów rejonowych o 14,41% mniej wniosków o zastosowanie tymczasowego
aresztowania, sądy rejonowe zastosowały o 7% mniej tego środka zapobiegawczego, a
sądy okręgowe o 4% mniej:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/spadek-liczby-tymczasowych-aresztowan-w-
2024-r
-- 6 of 8 --
7
Dodatkowo, aby ograniczyć nadmierne stosowanie tymczasowego aresztowania,
działająca przy Ministrze Sprawiedliwości Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego
przygotowała projekt nowelizacji Kodeksu postępowania karnego. Nowelizacja
przewiduje wprowadzenie nowego środka zapobiegawczego w postaci aresztu
elektronicznego. Areszt elektroniczny polegałby na przebywaniu oskarżonego w miejscu
zamieszkania z elektroniczną bransoletą monitorującą. To rozwiązanie pozwoliłoby z
jednej strony na utrzymywanie przez oskarżonego więzi społecznych, z drugiej zaś na
odciążenie jednostek penitencjarnych i obniżenie kosztów dla państwa, przy
jednoczesnym zachowaniu skutecznej kontroli nad osobami objętymi postępowaniem.
Projekt wraz z uzasadnieniem jest dostępny pod tym adresem:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/projekty-aktow-prawnych
Ad 10
W Ministerstwie Sprawiedliwości staramy się słuchać głosów środowisk prawniczych i
przedsiębiorców. Jesteśmy również otwarci na współpracę ze społeczeństwem
obywatelskim, w tym z organizacjami pozarządowymi:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/wspolpraca-ministra-sprawiedliwosci-z-
organizacjami-pozarzadowymi-sprawozdanie-i-konsultacje
Ad 11
Jak już wskazano w odpowiedzi na pytanie nr 1 i 7, Minister Sprawiedliwości, w ramach
swoich ustawowych kompetencji nie jest uprawniony do oceny prawidłowości
wydawanych przez sądy rozstrzygnięć, przyjętej przez nie oceny dowodów, sposobu
procedowania, a także czynności podejmowanych w toku postępowania. Obowiązujące
przepisy prawa nie uprawniają także Ministra Sprawiedliwości do żądania akt konkretnych
spraw, celem przeprowadzenia ich kontroli.
Natomiast zgodnie z art. 7 u.s.p. nadzór nad działalnością sądów w zakresie orzekania
sprawuje Sąd Najwyższy, w trybie określonym ustawami. Przepis odpowiada normie
konstytucyjnej ustanowionej w art. 183 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którą Sąd
Najwyższy sprawuje nadzór w zakresie orzekania nad działalnością sądów powszechnych
-- 7 of 8 --
8
i wojskowych. Nadzór jurysdykcyjny sprawowany przez Sąd Najwyższy ma na celu
zapewnienie jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych przy pełnym poszanowaniu
niezawisłości sędziowskiej.
Ad 12
Zestawienie statystyczne dotyczące liczby spraw z zakresu skargi na naruszenie prawa
strony do rozpoznawania sprawy w postępowaniu sądowym i prokuratorskim
bez nieuzasadnionej zwłoki zostało opublikowane, we wspomnianym w pkt 6, portalu
Informator statystyczny wymiaru sprawiedliwości:
https://isws.ms.gov.pl/pl/baza-statystyczna/opracowania-wieloletnie/
(dokument: „Skarga na przewlekłość postępowań sądowych (wykaz S) w sądach
okręgowych i w sądach apelacyjnych w latach 2010 – 2024”)
Z wyrazami szacunku
Dariusz Mazur
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 8 of 8 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
BK-VII.0520.178.2025
Warszawa, 12 czerwca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 9472 skierowaną do Ministra Sprawiedliwości
przez Pana Posła Jarosława Sachajko.
Ad 1, 7
Minister Sprawiedliwości nie wpływa na działalność orzeczniczą sądów. Zgodnie z zasadą
niezależności sądów i niezawisłości sędziów, nie jest uprawniony do oceny prawidłowości
przeprowadzanych przez sądy czynności procesowych i wydawanych rozstrzygnięć.
W świetle przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych,
Minister Sprawiedliwości nie występuje w imieniu i na rzecz stron w jakichkolwiek
postępowaniach przed sądami powszechnymi, nie posiada również uprawnienia
do sprawowania bieżącej, ani okresowej kontroli toku postępowania w sprawach
indywidualnych.
Ustawowe uprawnienia Ministra Sprawiedliwości w zakresie zewnętrznego nadzoru
administracyjnego nad działalnością administracyjną sądów polegają na analizie i ocenie
prawidłowości oraz skuteczności wykonywania wewnętrznego nadzoru
administracyjnego przez prezesów sądów.
-- 1 of 8 --
2
Ad 2
Skrócenie czasu rozpoznawania spraw sądowych jest priorytetem Ministra
Sprawiedliwości. Warto podkreślić, że problem przewlekłości postępowań jest
zagadnieniem wieloaspektowym. Z jednej strony przyczyną przewlekłości jest poszerzana
przez lata kognicja (właściwość) sądów powszechnych. Z drugiej niedostosowane do
realiów, przede wszystkim cyfrowych, przepisy procesowe. Ponadto, w związku z
ukształtowaniem składu części sędziowskiej Krajowej Rady Sądownictwa w sposób
sprzeczny z Konstytucją RP, aktualnie nie jest możliwie dokonywanie przez Ministra
Sprawiedliwości obwieszczeń o wolnych stanowiskach sędziowskich.
W celu przeciwdziałania tej sytuacji, Ministerstwo Sprawiedliwości podjęło szereg
inicjatyw legislacyjnych. Warto wskazać na nowelizację ustaw prawo o ustroju sądów
powszechnych i prawo o ustroju sądów wojskowych, mającą zachęcić sędziów z mniej
obciążonych jednostek sądownictwa do orzekania w bardziej obciążonych jednostkach
w ramach delegowania (ustawa z dnia 6 marca 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju
sądów powszechnych oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych – Dz. U. poz. 526).
Ponadto, procedowany jest projekt zmian w Kodeksie postępowania karnego UD153,
zawierający istotną zmianę art. 387 k.p.k. Polega ona na tym, że tylko prokurator obecny
na rozprawie może sprzeciwić się wnioskowi o dobrowolne poddanie się karze. Powinno
to ułatwić stosowanie tego trybu postępowania a tym samym umożliwić szybkie
zakończenie znacznej liczby spraw karnych.
Obok działań o charakterze legislacyjnym, w ministerstwie inicjowane są działania
nadzorcze i organizacyjne. Zgodnie z art. 37g § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów
powszechnych (u.s.p.)., Minister Sprawiedliwości w ramach nadzoru zewnętrznego
analizuje informacje roczne prezesów sądów apelacyjnych o działalności sądów,
działających na obszarze apelacji, ustala ogólne kierunki wewnętrznego nadzoru
administracyjnego, wykonywanego przez prezesów sądów apelacyjnych, kontroluje
wykonywanie obowiązków nadzorczych przez prezesów sądów apelacyjnych oraz wydaje
stosowne zarządzenia. W przypadku stwierdzenia istotnych uchybień w działalności
-- 2 of 8 --
3
administracyjnej sądu lub niewykonania przez prezesa sądu apelacyjnego wskazanych
zarządzeń, może zarządzić przeprowadzenie lustracji sądu lub wydziału sądu albo
przeprowadzenie lustracji działalności nadzorczej prezesa sądu.
Problematyka sprawności postępowań sądowych uwzględniana jest również
w ustalanych przez Ministra Sprawiedliwości ogólnych kierunkach wewnętrznego nadzoru
administracyjnego, wykonywanego przez prezesów sądów apelacyjnych.
Badanie sprawności postępowań sądowych w poszczególnych sprawach, stosownie do
art. 37b § 1 pkt 1 u.s.p., należy do podstawowych obowiązków prezesów sądów w ramach
wewnętrznego nadzoru administracyjnego. Kontrola wykonywania obowiązków
nadzorczych przez prezesów sądów działających na obszarze apelacji należy do
kompetencji prezesa sądu apelacyjnego (art. 37b § 3 pkt 3 u.s.p.). Z kolei wykonywanie
obowiązków nadzorczych przez prezesów sądów apelacyjnych, podlega kontroli przez
Ministra Sprawiedliwości w ramach zewnętrznego nadzoru administracyjnego. Kontrola
powyższa przeprowadzana jest w ramach analizy informacji rocznych, jak również
w sprawach indywidualnych w wyniku rozpatrywania skarg i wniosków na działalność
sądów, wpływających do Ministerstwa Sprawiedliwości.
W Ministerstwie Sprawiedliwości cyklicznie dokonywane są też analizy wyników pracy
sądów powszechnych oraz ich obciążenia, które pozwalają na identyfikację sądów
wymagających działań naprawczych.
Departament odpowiedzialny za organizację sądów powszechnych stale pracuje
nad optymalizacją struktury sądownictwa (tworzenie i znoszenie sądów, wydziałów, sekcji
wydziałów, innych komórek organizacyjnych w sądach). Racjonalne ukształtowanie
struktury sądownictwa przyczynia się do adekwatnego podziału zadań w jednostkach, co z
kolei wpływa na usprawnienie pracy sądów.
Przygotowaniu sądów na wyzwania współczesności służy strategiczny program „Cyfrowy
Sąd”, który realizuje Ministerstwo Sprawiedliwości. Główne założenia programu
obejmują:
-- 3 of 8 --
4
1. projekt Digitalny Asystent Sędziego, który służy usprawnieniu postępowania
w sprawach frankowych,
2. Elektroniczne Postępowanie Upominawcze 3.0 - udoskonalona wersja znanego
już rozwiązania EPU, z jeszcze wyższym stopniem automatyzacji, przetwarzania
oraz walidacji zawartości dokumentów cyfrowych,
3. Cyfrowy Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów - całkowita cyfryzacja
postępowania w sądzie, który zajmuje się sprawami konsumentów, konkurencji,
a w przyszłości także sprawami dotyczącymi sztucznej inteligencji,
4. budowa Centralnego Systemu Repertoryjno-Biurowego,
5. przebudowa Portalu Informacyjnego - zapewni obywatelom i profesjonalnym
pełnomocnikom możliwość wnoszenia pism procesowych w formie
elektronicznej, pobierania dokumentów oraz 24-godzinny dostęp do informacji
o sprawie,
6. cyfrowa wymiana danych z Prokuraturą - program ma na celu umożliwienie
przepływu dokumentów w formie elektronicznej z prokuratury do sądów.
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/program-cyfrowy-sad-zmieni-wymiar-
sprawiedliwosci
Inny program Ministerstwa Sprawiedliwości to „Cyfrowe Rejestry”, który uzupełnia
Program Cyfrowe Sądy. Program Cyfrowe Rejestry zwiększy bezpieczeństwo, poprawi
funkcjonalność oraz dostosuje rejestry wymiaru sprawiedliwości do wymogów
nowoczesnych rozwiązań technologicznych. Dzięki wdrożeniu najnowszych rozwiązań
technologicznych, takich jak cyfrowa obsługa dokumentów, automatyzacja procesów oraz
lepsza integracja systemów informatycznych, rejestry staną się bardziej odporne na
cyberzagrożenia i łatwiejsze w obsłudze zarówno dla pracowników wymiaru
sprawiedliwości, jak i obywateli. Program obejmuje projekty wszystkich rejestrów
wymiaru sprawiedliwości, z których większość jest bardzo istotna dla codziennej
działalności przedsiębiorców. Są to: Elektroniczny Krajowy Rejestr Sądowy (eKRS);
Elektroniczne Księgi Wieczyste (EKW), Rejestr Zastawów (RZ), Krajowy Rejestr
Zadłużonych (KRZ), Krajowy Rejestr Karny (KRK) i Rejestr Sprawców Przestępstw na Tle
Seksualnym (RSPT).
-- 4 of 8 --
5
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/cyfryzacja-wymiaru-sprawiedliwosci-szanse-i-
zagrozenia
Ad 3 i 4
Ewentualne wprowadzenie kolejnego szczebla sądowego jest działaniem, do którego
należy podejść z dużą ostrożnością. Jednym z podnoszonych w przeszłości argumentów
na rzecz wprowadzenia instytucji sądów pokoju była próba odciążenia sądów rejonowych.
Przeprowadzone wówczas analizy wskazywały, że pomysłodawcy tego rozwiązania
niedostatecznie oszacowali koszty powstania sądów pokoju, a limity etatów prowadziłyby
do systemowej przewlekłości postępowań od momentu utworzenia tych sądów.
Wprowadzenie instytucji sędziów pokoju z pewnością wymagałoby pogłębionej oceny
wpływu tego rozwiązania na strukturę funkcjonowania sędziów sądów powszechnych na
szczeblu sądów rejonowych. Może to rodzić szereg problemów organizacyjnych. Można
zakładać, że sądy pokoju mogą przyczynić się do rozdrobnienia struktury orzeczniczej i
utrudnić racjonalne zarządzanie kadrami sądownictwa powszechnego. Nie ma też
pewności, że rozwiązanie to przyczyniłoby się do szybszego rozpoznawania spraw i
faktycznego odciążenia sądów rejonowych.
Ad 5
Jeszcze w styczniu 2024 roku Minister Sprawiedliwości przygotował projekt ustawy o
zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa (UD6). Projekt zakładał, że 15 sędziów do
Krajowej Rady Sądownictwa będzie wybieranych w wyborach bezpośrednich przez
wszystkich sędziów polskich, bez udziału organów władzy ustawodawczej i wykonawczej.
Projekt został uchwalony przez Sejm RP 12 lipca 2024 roku:
https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=219
Prezydent RP zdecydował o skierowaniu ustawy do Trybunału Konstytucyjnego w trybie
kontroli prewencyjnej.
W Ministerstwie Sprawiedliwości nie był rozważany wybór, o którym mowa w interpelacji.
-- 5 of 8 --
6
Należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 178 ust. 3 Konstytucji RP sędzia m.in. nie może
prowadzić działalności publicznej nie dającej się pogodzić z zasadami niezależności sądów
i niezawisłości sędziów, co może dotyczyć aktywności potrzebnej do bycia wybranym (np.
agitacji).
Ad 6
W Ministerstwie Sprawiedliwości zadania z zakresu statystyki publicznej są realizowane
na podstawie ustawy o statystyce publicznej oraz rozporządzenia Rady Ministrów
w sprawie Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej, który corocznie określa
zakres danych statystycznych o wymiarze sprawiedliwości. Ministerstwo Sprawiedliwości
regularnie publikuje dane statystyczne na temat działalności polskich sądów. Dane są
dostępne w Informatorze statystycznym wymiaru sprawiedliwości:
https://isws.ms.gov.pl/pl/baza-statystyczna/opracowania-wieloletnie/
(m.in. dokument „Średni czas trwania postępowania sądowego w latach 2011 - 2024 -
wybrane repertoria”).
Ad 8
Ministerstwo Sprawiedliwości w okresach półrocznych monitoruje czas trwania
postępowań sądowych, w których środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego
aresztowania trwa dłużej niż 2 lata, w oparciu o informacje przedstawiane przez prezesów
Sądów Apelacyjnych. Nie jest przewidziany odrębny monitoring dla „spraw o podłożu
politycznym”.
Ad 9
W 2024 roku nastąpił spadek liczby tymczasowych aresztowań. Prokuratura złożyła
do sądów rejonowych o 14,41% mniej wniosków o zastosowanie tymczasowego
aresztowania, sądy rejonowe zastosowały o 7% mniej tego środka zapobiegawczego, a
sądy okręgowe o 4% mniej:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/spadek-liczby-tymczasowych-aresztowan-w-
2024-r
-- 6 of 8 --
7
Dodatkowo, aby ograniczyć nadmierne stosowanie tymczasowego aresztowania,
działająca przy Ministrze Sprawiedliwości Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego
przygotowała projekt nowelizacji Kodeksu postępowania karnego. Nowelizacja
przewiduje wprowadzenie nowego środka zapobiegawczego w postaci aresztu
elektronicznego. Areszt elektroniczny polegałby na przebywaniu oskarżonego w miejscu
zamieszkania z elektroniczną bransoletą monitorującą. To rozwiązanie pozwoliłoby z
jednej strony na utrzymywanie przez oskarżonego więzi społecznych, z drugiej zaś na
odciążenie jednostek penitencjarnych i obniżenie kosztów dla państwa, przy
jednoczesnym zachowaniu skutecznej kontroli nad osobami objętymi postępowaniem.
Projekt wraz z uzasadnieniem jest dostępny pod tym adresem:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/projekty-aktow-prawnych
Ad 10
W Ministerstwie Sprawiedliwości staramy się słuchać głosów środowisk prawniczych i
przedsiębiorców. Jesteśmy również otwarci na współpracę ze społeczeństwem
obywatelskim, w tym z organizacjami pozarządowymi:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/wspolpraca-ministra-sprawiedliwosci-z-
organizacjami-pozarzadowymi-sprawozdanie-i-konsultacje
Ad 11
Jak już wskazano w odpowiedzi na pytanie nr 1 i 7, Minister Sprawiedliwości, w ramach
swoich ustawowych kompetencji nie jest uprawniony do oceny prawidłowości
wydawanych przez sądy rozstrzygnięć, przyjętej przez nie oceny dowodów, sposobu
procedowania, a także czynności podejmowanych w toku postępowania. Obowiązujące
przepisy prawa nie uprawniają także Ministra Sprawiedliwości do żądania akt konkretnych
spraw, celem przeprowadzenia ich kontroli.
Natomiast zgodnie z art. 7 u.s.p. nadzór nad działalnością sądów w zakresie orzekania
sprawuje Sąd Najwyższy, w trybie określonym ustawami. Przepis odpowiada normie
konstytucyjnej ustanowionej w art. 183 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którą Sąd
Najwyższy sprawuje nadzór w zakresie orzekania nad działalnością sądów powszechnych
-- 7 of 8 --
8
i wojskowych. Nadzór jurysdykcyjny sprawowany przez Sąd Najwyższy ma na celu
zapewnienie jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych przy pełnym poszanowaniu
niezawisłości sędziowskiej.
Ad 12
Zestawienie statystyczne dotyczące liczby spraw z zakresu skargi na naruszenie prawa
strony do rozpoznawania sprawy w postępowaniu sądowym i prokuratorskim
bez nieuzasadnionej zwłoki zostało opublikowane, we wspomnianym w pkt 6, portalu
Informator statystyczny wymiaru sprawiedliwości:
https://isws.ms.gov.pl/pl/baza-statystyczna/opracowania-wieloletnie/
(dokument: „Skarga na przewlekłość postępowań sądowych (wykaz S) w sądach
okręgowych i w sądach apelacyjnych w latach 2010 – 2024”)
Z wyrazami szacunku
Dariusz Mazur
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 8 of 8 --