Interpelacja w sprawie faworyzowania zagranicznych korporacji kosztem polskich małych i średnich przedsiębiorców
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9469
do ministra finansów
w sprawie faworyzowania zagranicznych korporacji kosztem polskich małych i średnich przedsiębiorców
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 22-04-2025
Szanowny Panie Premierze, w kampanii wyborczej oraz w exposé wygłoszonym po objęciu urzędu deklarował Pan, że państwo polskie stanie się przyjazne obywatelowi i przedsiębiorcom. Mówił Pan o konieczności radykalnego odchudzenia biurokracji oraz wspierania MŚP czyli przedsiębiorstw w przeważającej części będących w polskich rękach.
Bardzo istotnym problemem jest percepcja, że polskie regulacje i system podatkowy faworyzują zagraniczne korporacje, takie jak Auchan, Carrefour, Orange Polska czy Lidl, które minimalizują swoje zobowiązania podatkowe w Polsce dzięki cenom transferowym i innym mechanizmom optymalizacji. Jednocześnie, to krajowe MŚP odpowiadają za większość wpływów podatkowych. Szczególną uwagę budzi przypadek Biedronki, Lidla i Carrefour, których efektywne stawki podatkowe sięgają poziomu 0,35-0,7% przychodów, podczas gdy polskie firmy płacą kilkanaście procent. Wszystko wskazuje na to, że rząd prowadzi politykę przeczekania trudnych decyzji do wyborów prezydenckich, unikając realnych reform przepisów, które w dzisiejszym kształcie faworyzują wielkie, zagraniczne korporacje i firmy. W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania: 1. Jakie konkretne kroki podjęto w celu przeciwdziałania unikaniu podatków przez zagraniczne korporacje?
2. Czy rząd planuje zaostrzenie przepisów dotyczących cen transferowych i przesuwania zysków?
3. Jakie działania podejmują władze podatkowe wobec firm takich jak Biedronka, Lidl czy Carrefour?
4. Jakie są szacowane straty budżetowe z tytułu unikania podatków przez zagraniczne firmy?
5. Proszę o podanie efektywnej stopy podatkowej pięciu największych firm z kapitałem zagranicznym.
6. Czy rząd planuje współpracę z innymi państwami UE nad reformą przepisów podatkowych?
7. Jakie mechanizmy monitorowania wkładu podatkowego planuje rząd wprowadzić?
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (7)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
22376 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/8
Warszawa, 15 maja 2025 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 9469 w sprawie
faworyzowania zagranicznych korporacji kosztem
polskich małych i średnich przedsiębiorców
Znak sprawy: DD5.054.3.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku
W odpowiedzi na interpelację nr 9469 wyjaśniam, co następuje.
Ad.1
Jednym z elementów polityki przeciwdziałania unikaniu opodatkowania przez
zagraniczne przedsiębiorstwa w Polsce jest przyjęcie mechanizmów zapobiegania
nieopodatkowaniu oraz uchylaniu się od opodatkowania w zawartych przez Polskę
umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania. Polska zawarła umowy o
unikaniu podwójnego opodatkowania ze wszystkimi państwami członkowskimi UE
i EOG (z wyjątkiem Liechtensteinu) oraz z wieloma państwami spoza UE/EOG1.
Podstawowym celem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania jest
wyeliminowanie międzynarodowego podwójnego opodatkowania, za pomocą
ustalonych przez strony umowy norm prawnych. Umowy zawierają również
mechanizmy zapobiegania nieopodatkowaniu lub obniżonemu opodatkowaniu,
które może być wynikiem uchylania się lub unikania opodatkowania w warunkach
transgranicznych.
Dodatkowo, Polska jest stroną „Konwencji MLI” - Konwencji wielostronnej
implementującej środki traktatowego prawa podatkowego mające na celu
1 Teksty wszystkich umów dostępne są na stronie https://www.podatki.gov.pl/podatkowa-
wspolpraca-miedzynarodowa/ w zakładce „Umowy o unikaniu podwójnego
opodatkowania”
-- 1 of 8 --
2/8
zapobieganie erozji podstawy opodatkowania i przenoszeniu zysku, podpisanej w
Paryżu dnia 7 czerwca 2017 r.2 Konwencja MLI została wypracowana przez
państwa zrzeszone w OECD/G20, w ramach projektu „Base Erosion Profit Shifting”
(„Projekt BEPS”). W ich wyniku wypracowano mechanizmy walki z działaniami, które
powodują zmniejszenie podstawy opodatkowania oraz transfer dochodów do
jurysdykcji o niskim poziomie opodatkowania lub braku opodatkowania. Dotyczy to
zwłaszcza przedsiębiorstw międzynarodowych, które stosują schematy agresywnej
optymalizacji podatkowej. Konwencja MLI zmodyfikowała sieć polskich umów o
unikaniu podwójnego opodatkowania, implementując do polskiego porządku
prawnego najnowsze rozwiązania wypracowane na arenie międzynarodowej
zapobiegające unikaniu opodatkowania oraz przerzucaniu zysków do innych
państw.
Niezależnie od powyższego prowadzone są negocjacje bilateralne mające na celu
m.in. wdrożenie aktualnych standardów międzynarodowego prawa podatkowego
do UPO, do których nie stosuje się Konwencja MLI.
Ponadto zauważenia wymaga, że w ciągu ostatnich lat do polskiego systemu
podatkowego wprowadzono szereg instytucji mających na celu ograniczenia
możliwości agresywnej optymalizacji podatkowej, między innymi poprzez
transferowanie zysków za granicę przez zagraniczne korporacje. Do regulacji tych
należy zaliczyć:
a) podatek od przerzuconych dochodów stanowiący nową koncepcję
zryczałtowanej daniny podatkowej, opracowanej z zamiarem
wyeliminowania praktyk transferowania dochodów do jurysdykcji o niższej
lub znikomej stawce podatku dochodowego i unikania w ten sposób
opodatkowania;
b) uszczelnienia systemu podatkowego w ramach reżimu opodatkowania
zagranicznych jednostek kontrolowanych, poprzez m.in. zdefiniowanie
dwóch nowych kategorii tego typu jednostek. Pozwoliło to zminimalizować
wpływ szkodliwej konkurencji podatkowej stosowanej przez niektóre
państwa, zwłaszcza zaliczane do grona tzw. rajów podatkowych;
c) wyeliminowania struktur agresywnego planowania podatkowego z
wykorzystaniem spółek komandytowych i spółek jawnych poprzez
poszerzenie zakresu podmiotowego ustawy o CIT;
d) zmiany w zakresie regulacji dotyczących reorganizacji podmiotów służących
neutralizacji działań abuzywnych podejmowanych w ramach transakcji
restrukturyzacyjnych;
e) wprowadzenie na potrzeby podatków dochodowych nowego typu spółki –
spółki nieruchomościowej, w celu ułatwienia egzekucji obowiązku
podatkowego wynikającego ze zbycia udziałów w podmiocie, którego
aktywa składają się w przeważającej mierze z nieruchomości.
Dodatkowo podkreślenia wymaga, że od 1 stycznia 2024 r. zaczęły obowiązywać
przepisy o tzw. minimalnym CIT (art. 24ca ustawy CIT3), ukierunkowane na
wyrównanie warunków konkurencji między podmiotami z kapitałem rodzimym a
podmiotami finansowanymi kapitałem zagranicznym. Celem wprowadzenia tej
regulacji było przeciwdziałanie unikaniu płacenia podatków przez podatników,
2 Dz. U. z 2018 r. poz. 1369
3 Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2025
r. poz. 278, z późn. zm.), dalej określana mianem ustawy CIT.
-- 2 of 8 --
3/8
którzy, pomimo prowadzenia wieloletniej działalności i wykazywania znaczących
przychodów, jednocześnie wykazują straty podatkowe albo niewspółmiernie niskie
dochody do opodatkowania. Dlatego też, podatnikami minimalnego CIT są
podmioty, które ponoszą stratę lub wykazują bardzo niski wskaźnik rentowności.
Stawka podatku wynosi 10%. Podstawa opodatkowania jest ustalana – wg wyboru
podatnika – jako 1,5% przychodów oraz określone koszty pasywne (tj. koszty
finansowania dłużnego i usług niematerialnych) albo jako 3% przychodów.
Wskazać także należy na system opodatkowania wyrównawczego4, mającego w
założeniu zniwelować efekty międzynarodowego planowania podatkowego
i uzupełnić działanie ww. minimalnego CIT. Jak to zostało wyjaśnione w odpowiedzi
na interpelację nr 7242 (pismo Ministra Finansów z 27 stycznia 2025 r. – pyt. 5),
opodatkowanie wyrównawcze dotyczy dużych grup kapitałowych, których
skonsolidowany przychód w co najmniej dwóch z czterech lat podatkowych wyniósł
co najmniej 750 mln euro. Istotą omawianego rozwiązania jest zapewnianie, aby
duże grupy kapitałowe podlegały minimalnemu stopniu opodatkowania od zysków
wypracowanych w poszczególnych jurysdykcjach (państwach). Jeżeli grupa
międzynarodowa nie osiągnie zakładanego poziomu opodatkowania w danym
państwie, tj. efektywnej stawki podatkowej na poziomie 15%, grupa ta będzie
zobowiązania do uiszczenia dodatkowej kwoty podatku, celem wyrównania
poziomu opodatkowania jednostek tworzących tę grupę w danym państwie.
Kluczowym elementem tego rozwiązania jest obowiązujący lokalnie w Polsce
krajowy podatek wyrównawczy, który ma podobne założenia (tj. jeżeli efektywna
stawka podatkowa, obliczona dla jednostek zlokalizowanych na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, wyniesie poniżej 15%, jednostki te będą podlegać
opodatkowaniu wyrównawczemu).
Od początku 2025 r. rozpoczęło się ponadto wdrażanie obowiązku raportowania
Jednolitego Pliku Kontrolnego dla podatku dochodowego od osób prawnych
(JPK_CIT), co może mieć również pośrednio wpływ na poziom opodatkowania
podmiotów działających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ramach
realizacji powyższego wymogu podatnicy będą zobowiązani do przesyłania
organom podatkowym ustrukturyzowanych informacji z ksiąg rachunkowych wraz
komponentem podatkowym. Nowe rozwiązanie zapewni organom podatkowym
łatwiejszy dostęp do informacji na temat prowadzonej przez podatnika działalności,
pozwalając na szybsze i bardziej efektywne wykrywanie ewentualnych
nieprawidłowości.
Dodatkowo wskazuję na istotną prewencyjną funkcję opinii zabezpieczających5
stanowiących instrument interpretacyjny prawa podatkowego, mający w założeniu
m.in. przeciwdziałać unikaniu opodatkowania poprzez zapewnienie prawidłowej
wykładni przepisów prawa podatkowego. Opinia zabezpieczająca jest wydawana
przez Szefa KAS na wniosek zainteresowanego podmiotu i określa, że
przedstawiona w tym wniosku czynność (zespół czynności) nie stanowi unikania
opodatkowania. W przypadku stwierdzenia przez Szefa KAS, że przedstawiona
czynność wskazuje na unikanie opodatkowania, opinii zabezpieczającej nie wydaje
się – w takim przypadku organ wskazuje okoliczności wskazujące na możliwość
4 ustawa z dnia 4 listopada 2024 r. o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek
składowych grup krajowych i międzynarodowych (Dz. U. poz. 1685) zwanej dalej: „u.o.w.”
5 uregulowanych w rozdziale IIIA rozdziale 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja
podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111) (zwanej dalej: „o.p.”)
-- 3 of 8 --
4/8
zastosowania ogólnej klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania do
przedstawionych czynności. Informacja o opinii zabezpieczającej lub odmowie
wydania opinii zabezpieczającej, wraz ze zwięzłym opisem poddanej pod opinię
czynności oraz wyjaśnieniem powodów podjętego rozstrzygnięcia jest
zamieszczana w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej
Ministerstwa Finansów – co również wskazuje na prewencyjny charakter opinii
zabezpieczającej w zakresie zjawiska unikania opodatkowania6.
Funkcjonowanie wydawanych przez Szefa KAS opinii przyczynia się do
prawidłowego wywiązywania się z obowiązków podatkowych przez działające w
Polsce podmioty. Dotyczy to także tych wchodzących w skład największych grup
międzynarodowych - w zakresie opodatkowania wyrównawczego. Tym samym
opinie te zapobiegają niepotrzebnym sporom na linii podatnicy – administracja
podatkowa. Opinia zabezpieczająca stanowi również instrument zachęcający
podatników do dialogu z polską administracją podatkową jeszcze przed podjęciem
przez nich działań wywołujących skutki podatkowe. Niezależnie od tego, możliwość
uzyskania przedmiotowych opinii wzmacnia poczucie pewności prawa wśród
podatników wchodzących w skład grup międzynarodowych, co zmniejsza ryzyko
stosowania przez nich agresywnej optymalizacji podatkowej.
Należy także zwrócić uwagę na prewencyjną funkcję publikowanych na stronie
Ministerstwa Finansów opinii Rady do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu
Opodatkowania7 (dalej: „Rada”), które mogą posłużyć podatnikom wchodzącym
w skład zagranicznych grup kapitałowych do zgodnego z przedmiotem i celem
przepisów prawa podatkowego kształtowania swojej strategii podatkowej oraz
podejmowania decyzji biznesowych. Działająca przy Ministrze Finansów Rada ma
charakter niezależnego ciała doradczego opiniującego w kompleksowy sposób
zasadność zastosowania ogólnej klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania
w indywidualnych sprawach.8 Opinie Rady stanowią źródło eksperckiej wiedzy
w zakresie konkretnych schematów działania podatników na gruncie przepisów
o przeciwdziałaniu unikania opodatkowania. Treść zanonimizowanych opinii Rady
niewątpliwie stanowi pomocny materiał przy identyfikacji przez podatników, w tym
zagraniczne korporacje, takich obszarów prowadzonej działalności, które mogą
budzić wątpliwości organów podatkowych, oraz stanowi wskazówkę w procesie
dostosowywania praktyk biznesowych tego typu podatników do wymogów prawa
podatkowego.
Ponadto w chwili obecnej trwają w Ministerstwie Finansów prace legislacyjne
polegające na zmianie przepisów działu III rozdziału 11a - Informacje o schematach
podatkowych ustawy - Ordynacja podatkowa. Projektowane zmiany są transpozycją
Dyrektywy 2018/822 (DAC6), która w swoim założeniu ma przeciwdziałać unikaniu
opodatkowaniu oraz działaniom polegającym na agresywnym planowaniu
podatkowym. Celem nowelizacji jest także zmniejszenie uciążliwości związanych z
raportowaniem schematów, szczególnie dla mniejszych przedsiębiorców.
Ad. 2.
6 Zob. art. 119w § 1, art. 119y i art. 119zda o.p.
7 https://www.gov.pl/web/finanse/prace-rady.
8 Art. 119m § 1 o.p.
-- 4 of 8 --
5/8
Obecnie nie są prowadzone prace obejmujące zaostrzenie przepisów dotyczących
cen transferowych.
Polskie przepisy odpowiadają standardom międzynarodowym - w szczególności
Wytycznym OECD w sprawie cen transferowych dla przedsiębiorstw
wielonarodowych i administracji podatkowych (ang. OECD Transfer Pricing
Guidelines for Multinational Enterprises and Tax Administrations). Należy
zaznaczyć, iż polskie przepisy dotyczące raportowania i dokumentacji cen
transferowych odzwierciedlają zasady wypracowane w ramach projektu BEPS (Base
Erosion and Profit Shifting) prowadzonym przez OECD, który miał na celu
uszczelnienie systemów podatkowych i zapobieganie zjawisku przerzucania
dochodów i erozji bazy podatkowej.
W tym kontekście w polskich przepisach funkcjonuje obowiązek sporządzania
trzystopniowej dokumentacji transakcji z podmiotami powiązanymi, tj.:
1) dokumentacji lokalnej,
2) dokumentacji grupowej, oraz
3) raportowania wg krajów (ang. country-by-country reporting).
Lokalna dokumentacja cen transferowych ma na celu wykazanie, że ceny
transferowe zostały ustalone na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty
niepowiązane. W dokumentacji tej podatnicy są obowiązani do przedstawienia opisu
podmiotu powiązanego, opisu transakcji zawartych z podmiotami powiązanymi, w
tym analizy funkcji, ryzyk i aktywów, analizy cen transferowych oraz informacji
finansowych.
W ślad za Wytycznymi OECD, oprócz dokumentacji lokalnej, podatnicy należący do
grup kapitałowych zobowiązani są do dołączenia do takiej dokumentacji również
grupowej dokumentacji cen transferowych (ang. master file). Dokumentacja taka
zawiera informacje o grupie kapitałowej, w tym m.in. o jej strukturze, działalności
oraz najistotniejszych przepływach w ramach grupy, podmiotów
międzynarodowych z siedzibą w różnych państwach.
Podatnicy należący do dużych grup kapitałowych zobowiązani są także do tzw.
sprawozdawczości według krajów CbC (ang. country-by-country reporting), tj.
składania:
1) informacji o jednostkach wchodzących w skład grupy podmiotów
(CBCR), dotyczącej m.in. wysokości zrealizowanych dochodów i
zapłaconego podatku oraz miejscach prowadzenia działalności
podmiotów należących do grupy (dane te podlegają wymianie
międzynarodowej) oraz
2) stosownego powiadomienia (CBC-P).
Ponadto, Polska od 2019 roku określiła obowiązek przekazywania informacji nt.
zawieranych transakcji z podmiotami powiązanymi, zobowiązując podmioty, w tym
podmioty międzynarodowe działające w Polsce np. przez spółki zależne, do
składania informacji o cenach transferowych (TPR-P, TPR-C). Dzięki temu
rozwiązaniu Krajowa Administracja Skarbowa posiada informacje potrzebne do
analizy ryzyka w zakresie cen transferowych, w szczególności w celu zwiększenia
efektywności typowania podatników do kontroli.
-- 5 of 8 --
6/8
Ad. 3
Co do zasady działania wobec podmiotów z kapitałem zagranicznym podejmowane
przez Krajową Administrację Skarbową (KAS) są takie same, jak w przypadku
polskich podatników. Przy czym KAS prowadzi bieżący monitoring w zakresie
wywiązywania się z obowiązków podatkowych kluczowych podmiotów (do których
należą m.in. wskazane w przedmiotowej Interpelacji podmioty) oraz dokonuje oceny
prawdopodobieństwa stosowania przez podatników, tzw. agresywnej optymalizacji
podatkowej. W przypadku powzięcia wątpliwości, co do rzetelności deklarowanych
rozliczeń, podejmowane są odpowiednie działania, tj. mogą zostać uruchomione
czynności sprawdzające, kontrola podatkowa albo kontrola celno – skarbowa.
Zapewnia to adekwatne możliwości reakcji na występowanie nieprawidłowości w
postaci unikania albo uchylania się od opodatkowania. Kontrole są prowadzone u
wytypowanych podatników bez względu na pochodzenie kapitału.
Jednakże ze względu na obowiązujące regulacje prawne, nie jest możliwe
przekazanie szczegółowych informacji o podejmowanych działaniach KAS dot.
konkretnych podatników. Informacje te stanowią tajemnicę skarbową i mogą być
udostępnione wyłącznie podmiotom enumeratywnie wymienionym w przepisach
o.p.
Ad. 4
Ministerstwo Finansów nie posiada informacji i danych pozwalających na udzielenie
odpowiedzi w tym zakresie. Nie są prowadzone statystyki i badania, które
pozwoliłyby określić jaka jest luka podatkowa spowodowana zaniżaniem dochodów
przez podmioty z kapitałem zagranicznym.
Należy zauważyć, że oszacowania luki nie można dokonać na podstawie wyników
kontroli przeprowadzonych przez organy KAS. Optymalizacje podatkowe, które
służą do wyprowadzania dochodów za granicę przez podmioty z kapitałem
zagranicznym, są bowiem wykorzystywane również przez przedsiębiorstwa
z kapitałem polskim. W przeszłości występowały przypadki przenoszenia
przez polskich właścicieli spółek swoich udziałów do spółek specjalnego
przeznaczenia w krajach o niższym poziomie opodatkowania. Do tych krajów
trafiały następnie z polskich spółek odsetki, dywidendy, opłaty licencyjne.
Mechanizm miał służyć obniżeniu podstaw opodatkowania w Polsce.
Ad. 5
Odnosząc się do powyższego pytania w pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga,
że efektywna stopa (stawka) podatkowa (ang. Effective Tax Rate, a w skrócie ETR)
to wskaźnik w dziedzinie podatków i finansów, który różni się od nominalnej stawki
podatkowej podatku dochodowego od osób prawnych (tj. od standardowych 19
proc. lub 9 proc. dla tzw. małych podatników). Podstawową miarą ETR jest relacja
wykazanego w sprawozdaniu finansowym przedsiębiorstwa podatku dochodowym
w rachunku wyników (tj. po uwzględnieniu odroczonego podatku dochodowego
i innych korekt), a dochodem bilansowym przed opodatkowaniem (wynik brutto).
Dzięki temu informuje o faktycznym opodatkowaniu dochodu podatnika.
-- 6 of 8 --
7/8
Sprawozdania finansowe podmiotów można znaleźć na stronie internetowej
Ministerstwa Sprawiedliwości w ramach bezpłatnej usługi wyszukiwarki KRS9
ETR opisuje się także jako stosunek kwoty ostatecznie należnego podatku do
wartości podstawy opodatkowania10.
Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych minister właściwy do
spraw finansów publicznych podaje do publicznej wiadomości w Biuletynie
Informacji Publicznej na stronie podmiotowej swojego urzędu, indywidualne dane z
zeznań podatników podatku dochodowego od osób prawnych, u których wartość
przychodu uzyskana w roku podatkowym przekroczyła równowartość 50 mln euro,
podatników tego podatku będących podatkowymi grupami kapitałowymi oraz
spółek nieruchomościowych11.
Ustawa określa również zakres danych przewidzianych do publikacji. Zakres ten
zawiera takie dane jak: przychód, koszty uzyskania przychodów, dochód, strata,
podstawa opodatkowania oraz podatek należny. W pozostałym zakresie
indywidualne dane podatkowe stanowią tajemnicę skarbową12.
Publikowane zestawienia zawierają też informacje dotyczące podmiotów
wskazanych w Interpelacji.
Ponadto, odnosząc się do kwestii związanych z wysokością płaconego podatku przez
firmy leżące w zainteresowaniu Posłów, wyjaśnić należy, że na wysokość płaconego
podatku dochodowego ma wpływ wiele czynników takich jak np.: skala i profil
prowadzonej działalności, faza rozwoju przedsiębiorstwa, poczynione inwestycje,
pełnione funkcje w grupie.
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w Wytycznych OECD13
i polskich przepisach, wynagrodzenie podmiotów powiązanych musi być adekwatne
do profilu funkcjonalnego (pełnionych funkcji, ponoszonych ryzyk i angażowanych
aktywów). Na rynku funkcjonują różne modele biznesowe, jednym z najczęściej
spotykanych jest tzw. „model z pryncypałem”. Charakteryzuje się tym, że są w nim
co do zasady 2 typy podmiotów:
• pełniące funkcje rutynowe, które ponoszą ograniczone ryzyka i w związku
z tym uprawnione są do tzw. zysku rutynowego (stabilny, na stosunkowo
niskim poziomie, co do zasady dodatni wynik, nawet w przypadku straty na
całym łańcuchu),
• funkcjach ponad rutynowych (pryncypałowie) – podmioty ponoszące
wszystkie istotne ryzyka, które co do zasady uprawnione są do zysku
rezydualnego (nadwyżka nad zyskiem rutynowym) i w przypadku straty na
całym łańcuchu to one ponoszą jej ciężar.
W myśl przepisów polskich i wytycznych OECD, aby zachować zgodność z zasadą
ceny rynkowej i dokonać prawidłowej wyceny transakcji między podmiotami
powiązanymi powinno się jako punkt odniesienia traktować wynagrodzenie
podmiotów o podobnym profilu funkcjonalnym. Tym samym nie można porównywać
wynagrodzenia podmiotu rutynowego z wynagrodzeniem pryncypała.
9 https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/wyszukiwarka-krs1
10 https://pl.wikipedia.org/wiki/Efektywna_stawka_opodatkowania
11 https://www.gov.pl/web/finanse/indywidualne-dane-podatnikow-cit
12 Art. 293 o.p.
13 https://www.oecd.org/en/publications/oecd-transfer-pricing-guidelines-for-
multinational-enterprises-and-tax-administrations-2022_0e655865-en.html
-- 7 of 8 --
8/8
Dlatego też wskazać należy, że porównywanie przedsiębiorstw prowadzących
działalność w tym samym segmencie jedynie na podstawie zadeklarowanych
przychodów, kosztów oraz zapłaconego efektywnie podatku nie jest miarodajne
i może prowadzić do niewłaściwych wniosków.
Ad. 6
Polska jako państwo członkowskie Unii Europejskiej prowadzi aktywną współpracę
w obszarze podatków w ramach Rady UE, którą zamierza kontynuować. Współpraca
ta ma na celu m.in. ulepszanie i poprawę efektywności przepisów podatkowych.
W ostatnim czasie, w ramach polskiej prezydencji w Radzie UE nastąpiła aktualizacja
unijnego wykazu jurysdykcji niechętnych współpracy do celów podatkowych (tzw.
czarna lista rajów podatkowych) na forum grupy roboczej Rady UE Code of Conduct
(COCG). Unijny wykaz jest wspólnym instrumentem państw członkowskich UE
służącym przeciwdziałaniu unikaniu i uchylaniu się od opodatkowania. Najnowszy
wykaz został przyjęty w drodze konkluzji przez Radę do Spraw Gospodarczych
i Finansowych (ECOFIN), w dniu 18.02.2025 r. Podczas prezydencji sprawowanej
przez Polskę w Radzie UE w okresie styczeń-czerwiec 2025 r. Polska koordynuje
prace grupy COCG, w tym związane z aktualizacją przedmiotowego wykazu.
W obszarze podatków bezpośrednich, w trakcie polskiej prezydencji w Radzie UE
osiągnięto porozumienie polityczne w zakresie wniosku dotyczącego dyrektywy
Rady zmieniającej dyrektywę 2011/16/UE w sprawie współpracy administracyjnej
w dziedzinie opodatkowania (tzw. DAC9). Ma ona za zadanie stworzenie ram
prawnych dla wymiany pomiędzy państwami członkowskimi UE danych zawartych
w informacjach o opodatkowaniu wyrównawczym przewidzianych w art. 44
dyrektywy 2022/2523 w sprawie zapewnienia globalnego minimalnego poziomu
opodatkowania międzynarodowych grup przedsiębiorstw oraz dużych grup
krajowych w Unii (tzw. dyrektywa GloBE).
Dalsza współpraca będzie prowadzona na bieżąco ze szczególnym uwzględnieniem
zadań wynikających z programu polskiej prezydencji w Radzie UE.
Ad. 7
Z uwagi na to, że Pan poseł i Pani posłanka nie wyjaśnili, jak należy rozumieć pojęcie
„wkład podatkowy”, nie jest możliwe szersze odniesienie się do tego pytania.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
-- 8 of 8 --