Interpelacja nr 9462
Interpelacja w sprawie planów dotyczących ogłoszenia przetargu na usługi przewozowe koleją w ramach public service contract (PSC) w kontekście planowanej liberalizacji rynku kolejowego po 2030 r.
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie planów dotyczących ogłoszenia przetargu na usługi przewozowe koleją w ramach public service contract (PSC) w kontekście planowanej liberalizacji rynku kolejowego po 2030 r.
Interpelacja nr 9462
do ministra infrastruktury
w sprawie planów dotyczących ogłoszenia przetargu na usługi przewozowe koleją w ramach public service contract (PSC) w kontekście planowanej liberalizacji rynku kolejowego po 2030 r.
Zgłaszający: Michał Moskal, Andrzej Adamczyk, Mariusz Błaszczak, Dariusz Stefaniuk
Data wpływu: 22-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
obecnie usługi przewozowe w zakresie międzywojewódzkich kolejowych przewozów pasażerskich w Polsce realizuje narodowy przewoźnik PKP Intercity, działający na podstawie wieloletniej umowy PSC podpisanej z Ministerstwem Infrastruktury na lata 2021–2030 o wartości 21,091 mld zł[1]. Jednak w związku z nadchodzącą pełną liberalizacją rynku kolejowego, która ma nastąpić po 2030 roku, istnieje uzasadnione oczekiwanie, że usługi publiczne mogą zostać objęte procedurą przetargową umożliwiającą udział zarówno prywatnym, jak i zagranicznym operatorom. Warto w tym kontekście zwrócić uwagę na niedawne doświadczenia z przetargiem PKP Intercity na zakup 72 piętrowych pociągów o wartości 17 mld zł, gdzie kryteria przetargowe zostały tak skonstruowane, że wykluczyły możliwość samodzielnego startu polskich producentów taboru, pozostawiając w grze wyłącznie zagraniczne podmioty[2]. Obawiam się powtórki takiego scenariusza przy przyszłym przetargu na umowę PSC i oczekuję, że Ministerstwo Infrastruktury podejmie kroki, aby zapewnić równy dostęp dla polskich firm.
W kontekście rosnących oczekiwań społecznych wobec dostępności i jakości usług kolejowych, a także potencjalnego zaangażowania znacznych środków publicznych po 2030 roku, kluczowe jest zapewnienie, że proces wyboru operatorów będzie sprawiedliwy, konkurencyjny i wolny od korupcji. Zainteresowanie przetargiem ze strony prywatnych i zagranicznych podmiotów, a także brak dotychczasowych szczegółów dotyczących harmonogramu i formuły przetargu, wymagają pilnej interwencji legislacyjnej i administracyjnej.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami do ministra infrastruktury:
Kiedy Ministerstwo Infrastruktury planuje ogłoszenie przetargu na usługi przewozowe koleją w ramach PSC po 2030 roku w związku z liberalizacją rynku kolejowego? Jeśli tak, proszę o podanie szczegółowego harmonogramu, w tym dokładnej daty ogłoszenia pierwszego przetargu.
Czy przetarg na obsługę PSC będzie dotyczył całej Polski, czy zostanie podzielony na kilka przetargów, na mniejsze zadania związane z usługą PSC? Proszę o szczegółowe wyjaśnienie, jak zostanie zorganizowana ta procedura.
Jak zostanie zorganizowany proces przetargowy? Proszę o informacje dotyczące:
sposobu przygotowania dokumentacji przetargowej,
udziału konsultacji społecznych lub branżowych,
mechanizmów zapewnienia konkurencyjności i równego traktowania wszystkich oferentów, w tym obecnego operatora PKP Intercity oraz potencjalnych prywatnych i zagranicznych przewoźników, z uwzględnieniem możliwości udziału polskich podmiotów.
Czy zespół w Ministerstwie Infrastruktury, który pracuje nad przygotowaniem przetargu na usługi PSC po 2030 roku, został objęty tarczą antykorupcyjną CBA? Proszę o wyjaśnienie, biorąc pod uwagę potencjalnie dużą kwotę przeznaczoną na te usługi oraz rosnące zainteresowanie przetargiem ze strony innych niż PKP Intercity podmiotów, zarówno prywatnych, jak i zagranicznych.
Jakie kroki podejmie Ministerstwo Infrastruktury, aby zapewnić transparentność i uczciwość procesu przetargowego, szczególnie w kontekście liberalizacji rynku i potencjalnego wpływu na pozycję PKP Intercity jako narodowego przewoźnika, oraz aby uniknąć wykluczenia polskich firm, jak miało to miejsce w przypadku przetargu na piętrowe pociągi?
Oczekuję szczegółowych i merytorycznych odpowiedzi na powyższe pytania, które pozwolą ocenić przygotowanie resortu do liberalizacji rynku kolejowego oraz zapewnić obywatelom i przewoźnikom pełną informację na temat przyszłych zmian w organizacji usług publicznych. Jednocześnie wzywam Ministerstwo Infrastruktury do niezwłocznego przedstawienia planów, aby proces ten przebiegał w sposób uporządkowany, sprawiedliwy i zgodny z interesem publicznym.
Z poważaniem
Michał Moskal
[1] Ministerstwo Infrastruktury, „Ambitne plany rozwoju i inwestycji PKP Intercity na lata 2021-2030”, https://www.gov.pl/web/infrastruktura/ambitne-plany-rozwoju-i-inwestycji-pkp-intercity-na-lata-2021-2030
[2] PKP Intercity, „PKP Intercity ogłosiło pierwszy w swojej historii przetarg na piętrowe elektryczne zespoły trakcyjne”, https://www.intercity.pl/pl/site/o-nas/dzial-prasowy/aktualnosci/pkp-intercity-oglosilo-pierwszy-w-swojej-historii-przetarg-na-pietrowe-elektryczne-zespoly-trakcyjne.html
Interpelacja nr 9462
do ministra infrastruktury
w sprawie planów dotyczących ogłoszenia przetargu na usługi przewozowe koleją w ramach public service contract (PSC) w kontekście planowanej liberalizacji rynku kolejowego po 2030 r.
Zgłaszający: Michał Moskal, Andrzej Adamczyk, Mariusz Błaszczak, Dariusz Stefaniuk
Data wpływu: 22-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
obecnie usługi przewozowe w zakresie międzywojewódzkich kolejowych przewozów pasażerskich w Polsce realizuje narodowy przewoźnik PKP Intercity, działający na podstawie wieloletniej umowy PSC podpisanej z Ministerstwem Infrastruktury na lata 2021–2030 o wartości 21,091 mld zł[1]. Jednak w związku z nadchodzącą pełną liberalizacją rynku kolejowego, która ma nastąpić po 2030 roku, istnieje uzasadnione oczekiwanie, że usługi publiczne mogą zostać objęte procedurą przetargową umożliwiającą udział zarówno prywatnym, jak i zagranicznym operatorom. Warto w tym kontekście zwrócić uwagę na niedawne doświadczenia z przetargiem PKP Intercity na zakup 72 piętrowych pociągów o wartości 17 mld zł, gdzie kryteria przetargowe zostały tak skonstruowane, że wykluczyły możliwość samodzielnego startu polskich producentów taboru, pozostawiając w grze wyłącznie zagraniczne podmioty[2]. Obawiam się powtórki takiego scenariusza przy przyszłym przetargu na umowę PSC i oczekuję, że Ministerstwo Infrastruktury podejmie kroki, aby zapewnić równy dostęp dla polskich firm.
W kontekście rosnących oczekiwań społecznych wobec dostępności i jakości usług kolejowych, a także potencjalnego zaangażowania znacznych środków publicznych po 2030 roku, kluczowe jest zapewnienie, że proces wyboru operatorów będzie sprawiedliwy, konkurencyjny i wolny od korupcji. Zainteresowanie przetargiem ze strony prywatnych i zagranicznych podmiotów, a także brak dotychczasowych szczegółów dotyczących harmonogramu i formuły przetargu, wymagają pilnej interwencji legislacyjnej i administracyjnej.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami do ministra infrastruktury:
Kiedy Ministerstwo Infrastruktury planuje ogłoszenie przetargu na usługi przewozowe koleją w ramach PSC po 2030 roku w związku z liberalizacją rynku kolejowego? Jeśli tak, proszę o podanie szczegółowego harmonogramu, w tym dokładnej daty ogłoszenia pierwszego przetargu.
Czy przetarg na obsługę PSC będzie dotyczył całej Polski, czy zostanie podzielony na kilka przetargów, na mniejsze zadania związane z usługą PSC? Proszę o szczegółowe wyjaśnienie, jak zostanie zorganizowana ta procedura.
Jak zostanie zorganizowany proces przetargowy? Proszę o informacje dotyczące:
sposobu przygotowania dokumentacji przetargowej,
udziału konsultacji społecznych lub branżowych,
mechanizmów zapewnienia konkurencyjności i równego traktowania wszystkich oferentów, w tym obecnego operatora PKP Intercity oraz potencjalnych prywatnych i zagranicznych przewoźników, z uwzględnieniem możliwości udziału polskich podmiotów.
Czy zespół w Ministerstwie Infrastruktury, który pracuje nad przygotowaniem przetargu na usługi PSC po 2030 roku, został objęty tarczą antykorupcyjną CBA? Proszę o wyjaśnienie, biorąc pod uwagę potencjalnie dużą kwotę przeznaczoną na te usługi oraz rosnące zainteresowanie przetargiem ze strony innych niż PKP Intercity podmiotów, zarówno prywatnych, jak i zagranicznych.
Jakie kroki podejmie Ministerstwo Infrastruktury, aby zapewnić transparentność i uczciwość procesu przetargowego, szczególnie w kontekście liberalizacji rynku i potencjalnego wpływu na pozycję PKP Intercity jako narodowego przewoźnika, oraz aby uniknąć wykluczenia polskich firm, jak miało to miejsce w przypadku przetargu na piętrowe pociągi?
Oczekuję szczegółowych i merytorycznych odpowiedzi na powyższe pytania, które pozwolą ocenić przygotowanie resortu do liberalizacji rynku kolejowego oraz zapewnić obywatelom i przewoźnikom pełną informację na temat przyszłych zmian w organizacji usług publicznych. Jednocześnie wzywam Ministerstwo Infrastruktury do niezwłocznego przedstawienia planów, aby proces ten przebiegał w sposób uporządkowany, sprawiedliwy i zgodny z interesem publicznym.
Z poważaniem
Michał Moskal
[1] Ministerstwo Infrastruktury, „Ambitne plany rozwoju i inwestycji PKP Intercity na lata 2021-2030”, https://www.gov.pl/web/infrastruktura/ambitne-plany-rozwoju-i-inwestycji-pkp-intercity-na-lata-2021-2030
[2] PKP Intercity, „PKP Intercity ogłosiło pierwszy w swojej historii przetarg na piętrowe elektryczne zespoły trakcyjne”, https://www.intercity.pl/pl/site/o-nas/dzial-prasowy/aktualnosci/pkp-intercity-oglosilo-pierwszy-w-swojej-historii-przetarg-na-pietrowe-elektryczne-zespoly-trakcyjne.html
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
11
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7977 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-8.054.35.2025
Warszawa, 30 maja 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9462 Posłów na Sejm RP: Pana Michała Moskala, Pana
Andrzeja Adamczyka, Pana Mariusza Błaszczaka i Pana Dariusza Stefaniuka, z dnia 24
kwietnia 2025 roku, w sprawie planów dotyczących ogłoszenia przetargu na usługi
przewozowe koleją w ramach public service contract (PSC) w kontekście planowanej
liberalizacji rynku kolejowego po 2030 r., przedstawiam poniższe informacje.
Skutkiem realizacji tzw. IV Pakietu Kolejowego ma być otwarcie rynku kolejowych
przewozów pasażerskich na konkurencję. Liberalizacja po 2030 r. oznacza przede
wszystkim kontraktowanie usług publicznych w ramach konkurencyjnej procedury
przetargowej (reguła), z nielicznymi wyjątkami zastosowania bezpośredniego powierzenia
(wyjątki od reguły).
W związku ze zmianą przepisów rozporządzenia (WE) nr 1370/20071, w ramach tzw. IV
Pakietu Kolejowego, organizatorzy publicznego transportu zbiorowego w transporcie
kolejowym mogli zawierać umowy o świadczenie usług publicznych (umowy PSC - Public
Service Contract) w trybie bezprzetargowym do 24 grudnia 2023 r. (art. 8 ust. 2).
W przypadku umów PSC (Public Service Contract) zawartych między dniem 3 grudnia 2019
r. a dniem 24 grudnia 2023 r. okres ich obowiązywania nie może przekroczyć 10 lat.
W dniu 31 grudnia 2020 r. minister właściwy do spraw transportu, jako organizator
międzywojewódzkich i międzynarodowych kolejowych przewozów pasażerskich, zawarł
z PKP Intercity S.A., w trybie bezpośredniego powierzenia, Umowę Ramową o świadczenie
usług publicznych w zakresie międzywojewódzkich i międzynarodowych kolejowych
przewozów pasażerskich. Umowa Ramowa obowiązuje od 1 stycznia 2021 r. do końca
rocznego rozkładu jazdy (RRJ) 2029/2030, tj. ok. 10 lat. W konsekwencji oznacza to
konieczność przeprowadzania przez ministra właściwego ds. transportu
przetargu/przetargów na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień
publicznych w celu zawarcia nowej/nowych umów PSC od grudnia 2030 roku.
1 Rozporządzenie (WE) nr 1370/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. dotyczące usług
publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu pasażerskiego oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr
1191/69 i (EWG) nr 1107/70 w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2338 z
dnia 14 grudnia 2016 r. zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 1370/2007 w odniesieniu do otwarcia rynku krajowych usług
kolejowego transportu pasażerskiego (tekst mający znaczenie dla EOG ).
-- 1 of 3 --
2
Biorąc pod uwagę złożoność ww. procedury oraz konieczność zachowania odpowiedniego
czasu dla przewoźnika na przygotowanie się do świadczeniu przewozów od momentu
podpisania umowy do momentu rozpoczęcia świadczenia przewozów, przetargi powinny
być ogłoszone kilka lat przed wygaśnięciem aktualnie obowiązującej Umowy Ramowej,
tj. w 2027 r. Na podstawie aktualnego harmonogramu, ogłoszenie przetargu/przetargów
o świadczenie dalekobieżnych kolejowych przewozów pasażerskich zostało wstępnie
zaplanowane na III kwartał 2027 r.
Najpóźniej rok przed rozpoczęciem procedury przetargowej opublikowane zostanie
ogłoszenie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej o zamiarze udzielenia zamówienia
prowadzącego do zawarcia umowy PSC (art. 7 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007).
Zakres świadczonych usług przewozowych przez ministra właściwego do spraw transportu
obejmuje całą Polskę i dotyczy międzywojewódzkich i międzynarodowych kolejowych
przewozów pasażerskich. Biorąc pod uwagę ww. zasięg przewozów, na potrzeby
postępowania przetargowego planuje się dokonać podziału na pakiety przetargowe,
których kształt i zakres będzie przedmiotem dalszych analiz, tak aby w każdym pakiecie
mógł wystartować więcej niż 1 oferent.
Konkurencyjna procedura wybierania operatora/operatorów i nadzorowanie wykonania
zawartej umowy/umów PSC wymagają realizacji wielu złożonych zadań, np. opracowania
siatki połączeń kolejowych, opracowania oferty przewozowej i taryfowej, wyliczenia
zapotrzebowania na rekompensatę z budżetu państwa, konstrukcji pakietów
przetargowych, konsultacji z rynkiem przewoźników, przygotowania dokumentacji
przetargowej, badania i analizy popytu w zakresie ruchu pasażerskiego, planowania
i zarządzania taborem, monitorowania realizacji zadań wynikających z umowy/umów PSC.
W związku z tym, resort infrastruktury prowadzi działania w celu powołania nowej
struktury, tzw. Krajowego Zarządu Transportu (KZT), która zapewniłaby wsparcie
merytoryczne oraz operacyjne dla ministra właściwego do spraw transportu w zakresie
organizacji i nadzoru nad transportem zbiorowym w międzywojewódzkich
i międzynarodowych kolejowych przewozach pasażerskich. Zatem, nowa jednostka
byłaby odpowiedzialna za wsparcie procesu planowania, organizacji i zarządzania
publicznym transportem zbiorowym w związku z planowaną liberalizacją rynku
kolejowego po 2030 r. Biorąc pod uwagę zdolność do organizacji i realizacji zadań ww.
struktury, do pełnienia funkcji KZT wybrane zostało Centrum Unijnych Projektów
Transportowych (CUPT). Na korzyść CUPT przemawia gotowość struktur tego podmiotu
do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowań przetargowych oraz zbudowania
kompetencji w zakresie zarządzania publicznym transportem zbiorowym. CUPT posiada
również wieloletnie doświadczenie i skuteczność w realizowanych do tej pory zadaniach
publicznych związanych z obsługą Funduszy Europejskich, w tym w zakresie transportu
kolejowego. Aktualnie prowadzone są prace organizacyjno-legislacyjne w zakresie
docelowej struktury KZT.
-- 2 of 3 --
3
Dlatego, przetargi będą przygotowywane i przeprowadzane przez KZT, obecne CUPT, we
współpracy z ministrem właściwym ds. transportu. Planowane jest przeprowadzenie
przez KZT konsultacji publicznych (konsultacje z rynkiem), m. in. z potencjalnymi
przewoźnikami i marszałkami województw jako ustatowymi organizatorami
wojewódzkich kolejowych przewozów pasażerskich, przed zakończeniem prac nad
dokumentacją przetargową. Takie podejście będzie również ułatwiać operatorom
składanie ofert w ramach postępowania. Natomiast procedura konkurencyjnego
przetargu musi być otwarta dla wszystkich podmiotów, sprawiedliwa i zgodna z zasadami
przejrzystości i niedyskryminacji. Dlatego procedura przetargowa będzie przygotowana
i prowadzona zgodnie z wymogami prawa krajowego i unijnego.
W celu prawidłowego przygotowania się do przetargów resort infrastruktury koordynuje
aktualnie prace w zakresie konsultacji branżowych i z regionami, np. w ramach
Horyzontalnego Rozkładu Jazdy Pociągów (HRJ), celem rozeznania możliwości i oczekiwań
rynku. Konsultacje te będą ważnym źródłem informacji dla organizatora przy
opracowywaniu szczegółowych kryteriów oceny ofert oraz wymagań formalnych dla firm
startujących w przetargu.
Ponadto, biorąc pod uwagę opracowany przez resort infrastruktury harmonogram
liberalizacji rynku kolejowego po 2030 r., planowane jest podpisanie umów
z przewoźnikami kolejowymi na ok. 2 lata przed rozpoczęciem świadczenia usług
przewozowych. Realizacja umowy o świadczenie usług publicznych może być zatem
poprzedzona tzw. „fazą mobilizacji”, podczas której podmiot świadczący usługi publiczne
przygotowuje się do rozpoczęcia przewozów.
Proces przygotowania się do „otwarcia” dalekobieżnych usług kolejowych na konkurencję
jest niewątpliwie dużym wyzwaniem organizacyjnym dla organizatora. Celem jest jednak
wzmocnienie publicznego transportu zbiorowego poprzez zbudowanie konkurencyjnej
oferty przewozowej oraz wybór operatora spełniającego określone wymogi
i zapewniającego odpowiednią jakość usług.
Łączę wyrazy szacunku,
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-8.054.35.2025
Warszawa, 30 maja 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9462 Posłów na Sejm RP: Pana Michała Moskala, Pana
Andrzeja Adamczyka, Pana Mariusza Błaszczaka i Pana Dariusza Stefaniuka, z dnia 24
kwietnia 2025 roku, w sprawie planów dotyczących ogłoszenia przetargu na usługi
przewozowe koleją w ramach public service contract (PSC) w kontekście planowanej
liberalizacji rynku kolejowego po 2030 r., przedstawiam poniższe informacje.
Skutkiem realizacji tzw. IV Pakietu Kolejowego ma być otwarcie rynku kolejowych
przewozów pasażerskich na konkurencję. Liberalizacja po 2030 r. oznacza przede
wszystkim kontraktowanie usług publicznych w ramach konkurencyjnej procedury
przetargowej (reguła), z nielicznymi wyjątkami zastosowania bezpośredniego powierzenia
(wyjątki od reguły).
W związku ze zmianą przepisów rozporządzenia (WE) nr 1370/20071, w ramach tzw. IV
Pakietu Kolejowego, organizatorzy publicznego transportu zbiorowego w transporcie
kolejowym mogli zawierać umowy o świadczenie usług publicznych (umowy PSC - Public
Service Contract) w trybie bezprzetargowym do 24 grudnia 2023 r. (art. 8 ust. 2).
W przypadku umów PSC (Public Service Contract) zawartych między dniem 3 grudnia 2019
r. a dniem 24 grudnia 2023 r. okres ich obowiązywania nie może przekroczyć 10 lat.
W dniu 31 grudnia 2020 r. minister właściwy do spraw transportu, jako organizator
międzywojewódzkich i międzynarodowych kolejowych przewozów pasażerskich, zawarł
z PKP Intercity S.A., w trybie bezpośredniego powierzenia, Umowę Ramową o świadczenie
usług publicznych w zakresie międzywojewódzkich i międzynarodowych kolejowych
przewozów pasażerskich. Umowa Ramowa obowiązuje od 1 stycznia 2021 r. do końca
rocznego rozkładu jazdy (RRJ) 2029/2030, tj. ok. 10 lat. W konsekwencji oznacza to
konieczność przeprowadzania przez ministra właściwego ds. transportu
przetargu/przetargów na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień
publicznych w celu zawarcia nowej/nowych umów PSC od grudnia 2030 roku.
1 Rozporządzenie (WE) nr 1370/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. dotyczące usług
publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu pasażerskiego oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr
1191/69 i (EWG) nr 1107/70 w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2338 z
dnia 14 grudnia 2016 r. zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 1370/2007 w odniesieniu do otwarcia rynku krajowych usług
kolejowego transportu pasażerskiego (tekst mający znaczenie dla EOG ).
-- 1 of 3 --
2
Biorąc pod uwagę złożoność ww. procedury oraz konieczność zachowania odpowiedniego
czasu dla przewoźnika na przygotowanie się do świadczeniu przewozów od momentu
podpisania umowy do momentu rozpoczęcia świadczenia przewozów, przetargi powinny
być ogłoszone kilka lat przed wygaśnięciem aktualnie obowiązującej Umowy Ramowej,
tj. w 2027 r. Na podstawie aktualnego harmonogramu, ogłoszenie przetargu/przetargów
o świadczenie dalekobieżnych kolejowych przewozów pasażerskich zostało wstępnie
zaplanowane na III kwartał 2027 r.
Najpóźniej rok przed rozpoczęciem procedury przetargowej opublikowane zostanie
ogłoszenie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej o zamiarze udzielenia zamówienia
prowadzącego do zawarcia umowy PSC (art. 7 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1370/2007).
Zakres świadczonych usług przewozowych przez ministra właściwego do spraw transportu
obejmuje całą Polskę i dotyczy międzywojewódzkich i międzynarodowych kolejowych
przewozów pasażerskich. Biorąc pod uwagę ww. zasięg przewozów, na potrzeby
postępowania przetargowego planuje się dokonać podziału na pakiety przetargowe,
których kształt i zakres będzie przedmiotem dalszych analiz, tak aby w każdym pakiecie
mógł wystartować więcej niż 1 oferent.
Konkurencyjna procedura wybierania operatora/operatorów i nadzorowanie wykonania
zawartej umowy/umów PSC wymagają realizacji wielu złożonych zadań, np. opracowania
siatki połączeń kolejowych, opracowania oferty przewozowej i taryfowej, wyliczenia
zapotrzebowania na rekompensatę z budżetu państwa, konstrukcji pakietów
przetargowych, konsultacji z rynkiem przewoźników, przygotowania dokumentacji
przetargowej, badania i analizy popytu w zakresie ruchu pasażerskiego, planowania
i zarządzania taborem, monitorowania realizacji zadań wynikających z umowy/umów PSC.
W związku z tym, resort infrastruktury prowadzi działania w celu powołania nowej
struktury, tzw. Krajowego Zarządu Transportu (KZT), która zapewniłaby wsparcie
merytoryczne oraz operacyjne dla ministra właściwego do spraw transportu w zakresie
organizacji i nadzoru nad transportem zbiorowym w międzywojewódzkich
i międzynarodowych kolejowych przewozach pasażerskich. Zatem, nowa jednostka
byłaby odpowiedzialna za wsparcie procesu planowania, organizacji i zarządzania
publicznym transportem zbiorowym w związku z planowaną liberalizacją rynku
kolejowego po 2030 r. Biorąc pod uwagę zdolność do organizacji i realizacji zadań ww.
struktury, do pełnienia funkcji KZT wybrane zostało Centrum Unijnych Projektów
Transportowych (CUPT). Na korzyść CUPT przemawia gotowość struktur tego podmiotu
do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowań przetargowych oraz zbudowania
kompetencji w zakresie zarządzania publicznym transportem zbiorowym. CUPT posiada
również wieloletnie doświadczenie i skuteczność w realizowanych do tej pory zadaniach
publicznych związanych z obsługą Funduszy Europejskich, w tym w zakresie transportu
kolejowego. Aktualnie prowadzone są prace organizacyjno-legislacyjne w zakresie
docelowej struktury KZT.
-- 2 of 3 --
3
Dlatego, przetargi będą przygotowywane i przeprowadzane przez KZT, obecne CUPT, we
współpracy z ministrem właściwym ds. transportu. Planowane jest przeprowadzenie
przez KZT konsultacji publicznych (konsultacje z rynkiem), m. in. z potencjalnymi
przewoźnikami i marszałkami województw jako ustatowymi organizatorami
wojewódzkich kolejowych przewozów pasażerskich, przed zakończeniem prac nad
dokumentacją przetargową. Takie podejście będzie również ułatwiać operatorom
składanie ofert w ramach postępowania. Natomiast procedura konkurencyjnego
przetargu musi być otwarta dla wszystkich podmiotów, sprawiedliwa i zgodna z zasadami
przejrzystości i niedyskryminacji. Dlatego procedura przetargowa będzie przygotowana
i prowadzona zgodnie z wymogami prawa krajowego i unijnego.
W celu prawidłowego przygotowania się do przetargów resort infrastruktury koordynuje
aktualnie prace w zakresie konsultacji branżowych i z regionami, np. w ramach
Horyzontalnego Rozkładu Jazdy Pociągów (HRJ), celem rozeznania możliwości i oczekiwań
rynku. Konsultacje te będą ważnym źródłem informacji dla organizatora przy
opracowywaniu szczegółowych kryteriów oceny ofert oraz wymagań formalnych dla firm
startujących w przetargu.
Ponadto, biorąc pod uwagę opracowany przez resort infrastruktury harmonogram
liberalizacji rynku kolejowego po 2030 r., planowane jest podpisanie umów
z przewoźnikami kolejowymi na ok. 2 lata przed rozpoczęciem świadczenia usług
przewozowych. Realizacja umowy o świadczenie usług publicznych może być zatem
poprzedzona tzw. „fazą mobilizacji”, podczas której podmiot świadczący usługi publiczne
przygotowuje się do rozpoczęcia przewozów.
Proces przygotowania się do „otwarcia” dalekobieżnych usług kolejowych na konkurencję
jest niewątpliwie dużym wyzwaniem organizacyjnym dla organizatora. Celem jest jednak
wzmocnienie publicznego transportu zbiorowego poprzez zbudowanie konkurencyjnej
oferty przewozowej oraz wybór operatora spełniającego określone wymogi
i zapewniającego odpowiednią jakość usług.
Łączę wyrazy szacunku,
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --