Interpelacja nr 9461
Interpelacja w sprawie planowanych zmian w systemie ulg przejazdowych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie planowanych zmian w systemie ulg przejazdowych
Interpelacja nr 9461
do ministra infrastruktury
w sprawie planowanych zmian w systemie ulg przejazdowych
Zgłaszający: Michał Moskal, Andrzej Adamczyk, Mariusz Błaszczak, Dariusz Stefaniuk, Anna Gembicka
Data wpływu: 22-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej kieruję interpelację poselską do ministra infrastruktury w sprawie planowanych zmian w systemie ulg przejazdowych, które budzą poważne obawy dotyczące transparentności, przewidywalności i potencjalnych skutków społecznych.
Zgodnie z informacjami przedstawionymi przez Krzysztofa Szymańskiego, zastępcę dyrektora Departamentu Kolejnictwa w Ministerstwie Infrastruktury, resort planuje uproszczenie systemu ulg przejazdowych, które obecnie obejmują różnorodne poziomy zniżek (95%, 78%, 51%, 37%) zapisane w szeregu ustaw branżowych[1]. Pomysł zakłada wprowadzenie dwóch głównych ulg – jednej o wysokim wymiarze (ok. 50%) i drugiej o niższym wymiarze – co ma rzekomo ułatwić zarządzanie systemem i dostosować go do realiów transportu kolejowego i autobusowego. Jednak brak konkretnych szczegółów dotyczących zakresu zmian, a także brak jasnych informacji o tym, które grupy społeczne mogą na nich stracić, budzi uzasadniony niepokój. Reprezentant resortu przyznał, że nie jest w stanie określić, czy zmiany wejdą w życie w 2025 roku, czy dopiero w przyszłym roku, co świadczy o chaotycznym podejściu do tego ważnego zagadnienia. Co więcej, departament budżetu, a nie departament kolejnictwa, ma prowadzić prace nad projektem, co dodatkowo komplikuje odpowiedzialność i koordynację wewnątrz ministerstwa.
Planowane zmiany budzą poważne wątpliwości, zwłaszcza w kontekście braku konsultacji publicznych i braku precyzyjnych danych na temat ich wpływu na pasażerów, w tym na grupy szczególnie zależne od ulg, takie jak emeryci, żołnierze, osoby z niepełnosprawnościami czy rodziny wielodzietne. Ministerstwo nie przedstawiło dotychczas żadnych analiz, które potwierdzałyby, że nowe regulacje nie doprowadzą do wykluczenia transportowego lub zmniejszenia uprawnień dotychczasowych beneficjentów. Dodatkowo, niejasne jest, kto konkretnie w kierownictwie resortu nadzoruje ten proces, co tylko pogłębia wrażenie braku nadzoru i odpowiedzialności ze strony rządu.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami do ministra infrastruktury:
Dlaczego Ministerstwo Infrastruktury nie przedstawiło dotychczas szczegółowych informacji na temat planowanych zmian w systemie ulg przejazdowych, w tym o tym, które grupy społeczne mogą stracić na proponowanych regulacjach, a które mogą zyskać?
Kto z kierownictwa Ministerstwa Infrastruktury bezpośrednio nadzoruje prace nad zmianami w systemie ulg przejazdowych? Proszę o podanie nazwiska i stanowiska osoby odpowiedzialnej za koordynację tego procesu.
Czy Ministerstwo Infrastruktury przeprowadziło analizę wpływu proponowanych zmian na dostępność transportu publicznego dla grup zależnych od ulg ustawowych, takich jak emeryci, osoby z niepełnosprawnościami czy rodziny wielodzietne? Jeśli tak, proszę o przedstawienie wyników tej analizy. Jeśli nie, dlaczego pominięto tak kluczowy aspekt społeczny?
Jakie konkretne kroki podejmie ministerstwo, aby zapewnić, że zmiany nie doprowadzą do pozbawienia kogokolwiek dotychczasowych uprawnień, jak zapewniano w Sejmie RP, oraz jak zamierza zapobiec wykluczeniu transportowemu?
Kiedy projekt zmian w systemie ulg przejazdowych zostanie poddany konsultacjom publicznym? Proszę o podanie konkretnego terminu, a nie ogólnikowych deklaracji, zważywszy na zaawansowanie prac, o którym wspominał przedstawiciel resortu.
W jaki sposób ministerstwo uzasadni ewentualne obniżenie poziomu ulg dla niektórych grup społecznych w kontekście rosnących kosztów życia i inflacji, które już teraz obciążają budżety polskich rodzin?
Czy ministerstwo rozważa alternatywne rozwiązania, które nie wymagałyby upraszczania systemu kosztem beneficjentów, lecz skupiłyby się na poprawie efektywności zarządzania obecnymi ulgami bez ich ograniczania?
Oczekuję szczegółowych i merytorycznych odpowiedzi na powyższe pytania, które pozwolą wyjaśnić niejasności związane z planowanymi zmianami oraz zapewnią obywatelom pełną informację na temat ich skutków.
Z poważaniem
Michał Moskal
[1] „Ulg przejazdowych jest za dużo. Ministerstwo zapowiada zmiany”, Kolejowy Portal, https://kolejowyportal.pl/ulg-przejazdowych-jest-za-duzo-ministerstwo-zapowiada-zmiany/
Interpelacja nr 9461
do ministra infrastruktury
w sprawie planowanych zmian w systemie ulg przejazdowych
Zgłaszający: Michał Moskal, Andrzej Adamczyk, Mariusz Błaszczak, Dariusz Stefaniuk, Anna Gembicka
Data wpływu: 22-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej kieruję interpelację poselską do ministra infrastruktury w sprawie planowanych zmian w systemie ulg przejazdowych, które budzą poważne obawy dotyczące transparentności, przewidywalności i potencjalnych skutków społecznych.
Zgodnie z informacjami przedstawionymi przez Krzysztofa Szymańskiego, zastępcę dyrektora Departamentu Kolejnictwa w Ministerstwie Infrastruktury, resort planuje uproszczenie systemu ulg przejazdowych, które obecnie obejmują różnorodne poziomy zniżek (95%, 78%, 51%, 37%) zapisane w szeregu ustaw branżowych[1]. Pomysł zakłada wprowadzenie dwóch głównych ulg – jednej o wysokim wymiarze (ok. 50%) i drugiej o niższym wymiarze – co ma rzekomo ułatwić zarządzanie systemem i dostosować go do realiów transportu kolejowego i autobusowego. Jednak brak konkretnych szczegółów dotyczących zakresu zmian, a także brak jasnych informacji o tym, które grupy społeczne mogą na nich stracić, budzi uzasadniony niepokój. Reprezentant resortu przyznał, że nie jest w stanie określić, czy zmiany wejdą w życie w 2025 roku, czy dopiero w przyszłym roku, co świadczy o chaotycznym podejściu do tego ważnego zagadnienia. Co więcej, departament budżetu, a nie departament kolejnictwa, ma prowadzić prace nad projektem, co dodatkowo komplikuje odpowiedzialność i koordynację wewnątrz ministerstwa.
Planowane zmiany budzą poważne wątpliwości, zwłaszcza w kontekście braku konsultacji publicznych i braku precyzyjnych danych na temat ich wpływu na pasażerów, w tym na grupy szczególnie zależne od ulg, takie jak emeryci, żołnierze, osoby z niepełnosprawnościami czy rodziny wielodzietne. Ministerstwo nie przedstawiło dotychczas żadnych analiz, które potwierdzałyby, że nowe regulacje nie doprowadzą do wykluczenia transportowego lub zmniejszenia uprawnień dotychczasowych beneficjentów. Dodatkowo, niejasne jest, kto konkretnie w kierownictwie resortu nadzoruje ten proces, co tylko pogłębia wrażenie braku nadzoru i odpowiedzialności ze strony rządu.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami do ministra infrastruktury:
Dlaczego Ministerstwo Infrastruktury nie przedstawiło dotychczas szczegółowych informacji na temat planowanych zmian w systemie ulg przejazdowych, w tym o tym, które grupy społeczne mogą stracić na proponowanych regulacjach, a które mogą zyskać?
Kto z kierownictwa Ministerstwa Infrastruktury bezpośrednio nadzoruje prace nad zmianami w systemie ulg przejazdowych? Proszę o podanie nazwiska i stanowiska osoby odpowiedzialnej za koordynację tego procesu.
Czy Ministerstwo Infrastruktury przeprowadziło analizę wpływu proponowanych zmian na dostępność transportu publicznego dla grup zależnych od ulg ustawowych, takich jak emeryci, osoby z niepełnosprawnościami czy rodziny wielodzietne? Jeśli tak, proszę o przedstawienie wyników tej analizy. Jeśli nie, dlaczego pominięto tak kluczowy aspekt społeczny?
Jakie konkretne kroki podejmie ministerstwo, aby zapewnić, że zmiany nie doprowadzą do pozbawienia kogokolwiek dotychczasowych uprawnień, jak zapewniano w Sejmie RP, oraz jak zamierza zapobiec wykluczeniu transportowemu?
Kiedy projekt zmian w systemie ulg przejazdowych zostanie poddany konsultacjom publicznym? Proszę o podanie konkretnego terminu, a nie ogólnikowych deklaracji, zważywszy na zaawansowanie prac, o którym wspominał przedstawiciel resortu.
W jaki sposób ministerstwo uzasadni ewentualne obniżenie poziomu ulg dla niektórych grup społecznych w kontekście rosnących kosztów życia i inflacji, które już teraz obciążają budżety polskich rodzin?
Czy ministerstwo rozważa alternatywne rozwiązania, które nie wymagałyby upraszczania systemu kosztem beneficjentów, lecz skupiłyby się na poprawie efektywności zarządzania obecnymi ulgami bez ich ograniczania?
Oczekuję szczegółowych i merytorycznych odpowiedzi na powyższe pytania, które pozwolą wyjaśnić niejasności związane z planowanymi zmianami oraz zapewnią obywatelom pełną informację na temat ich skutków.
Z poważaniem
Michał Moskal
[1] „Ulg przejazdowych jest za dużo. Ministerstwo zapowiada zmiany”, Kolejowy Portal, https://kolejowyportal.pl/ulg-przejazdowych-jest-za-duzo-ministerstwo-zapowiada-zmiany/
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.7 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5152 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DBI-3.054.3.2025
Warszawa, 29 maja 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9461 Posła na Sejm RP Pana Michała Moskala oraz
grupy posłów w sprawie planowanych zmian w systemie ulg przejazdowych
informuję, iż proces zmian obejmuje m.in. sprawy dotyczące przewidywalności,
transparentności czy potencjalnych skutków społecznych.
Stosownie do przepisów uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r.
(M. P. tekst jedn. z 2024 r. poz. 806) przyjmującej Regulamin Pracy Rady Ministrów przed
rozpoczęciem prac nad opracowaniem projektu aktu prawnego dokonuje się oceny
przewidywanych skutków społeczno-gospodarczych. Dlatego też obecny etap pracy
obejmuje gromadzenie i analizowanie danych dotyczących:
liczebności poszczególnych grup społecznych i zawodowych uprawnionych
w świetle obecnie obowiązujących przepisów do ustawowych ulg przejazdowych;
możliwych wyodrębnienia i pozyskania danych dotyczących liczby sprzedanych
biletów i wysokości utraconych przez przewoźników kolejowych przychodów
z tytułu sprzedaży biletów z ulgami ustawowymi w podziale na każdą grupę
społeczną i zawodową uprawnioną do tych ulg;
pracy eksploatacyjnej realizowanej przez przewoźników kolejowych uprawnionych
do dotacji przedmiotowej do ulg w podziale na poszczególne kategorie pociągów
(osobowe, pospieszne, ekspresowe);
szacowania kosztów ujednolicenia uprawnień do ulg zróżnicowanych obecnie
ze względu na kategorię pociągu czy rodzaj nabywanego biletu (jednorazowy/
miesięczny imienny), z uwzględnieniem zmniejszenia liczby wymiarów ulg
z obecnych dziewięciu do nie więcej niż trzech jak również próbą przełożenia tych
zmian na późniejsze preferencje pasażerów odnośnie rodzajów i ilości nabywanych
biletów, długości wybieranych tras, czy rezygnacji z korzystania z prywatnych
środków transportu na rzecz kolejowego transportu zbiorowego.
Po zebraniu i przeanalizowaniu tych informacji - stosownie do postanowień Regulaminu
Pracy Rady Ministrów – zostanie przygotowany wniosek o wprowadzenie projektu
stosownej ustawy do wykazu prac legislacyjnych albo wykazu prac programowych Rady
Ministrów wraz z oceną spodziewanych skutków i następstw społeczno-gospodarczych jej
wprowadzenia, które to dokumenty po rozpatrzeniu przez Zespół do spraw
Programowania Prac Rządu i wpisaniu projektu ustawy do wskazanego powyżej wykazu
umożliwią opracowanie konkretnych przepisów prawa regulujących zakres i zasady
-- 1 of 2 --
2
stosowania ulg ustawowych w przewozach kolejowych. Przepisy te ujęte w jednym,
a nie tak jak dotychczas w kilkunastu różnych, niepowiązanych ze sobą aktach prawnych,
będą podlegały uzgodnieniom, konsultacjom publicznym lub opiniowaniu. Na chwilę
obecną szacowany przez resort termin na skierowanie już opracowanego tekstu projektu
ustawy wraz z uzasadnieniem i Oceną Skutków Regulacji do uzgodnień
międzyresortowych, a jednocześnie do konsultacji publicznych i opiniowania to III lub IV
kwartał 2025 r. Przy czym, projekt ten – jako pierwszy z etapów kompleksowych zmian
systemu ustawowych ulg przejazdowych – będzie obejmował ulgi w przewozach
kolejowych. Obecnie obowiązujący system został bowiem zaprojektowany w jednym
akcie prawnym1 przeszło 30 lat temu. Od tego czasu ustawa ta była wielokrotnie
nowelizowana2, a cały system rozbudowywany o kolejne odrębne i pozostające w gestii
różnych resortów ustawy regulujące zupełnie inne sprawy, niejako przy okazji przyznające
uprawnienia do ulg dla kolejnych grup społecznych.
Doprowadziło to do stopniowego zmniejszania spójności i przejrzystości całego systemu,
potęgując zróżnicowanie zakresu uprawnień pasażerów w zależności od rodzaju
nabywanego biletu czy rodzaju komunikacji (np. kategorii pociągu) i także w miarę upływu
czasu coraz bardziej nie przystając do zmian i potrzeb zachodzących na rynku publicznego
transportu zbiorowego.
Obecnie znaczne różnice między systemem ulg w przewozach autobusowych i kolejowych
zarówno z punktu widzenia pasażera, przewoźnika/operatora przewozów, jak również
odrębnych podmiotów rozliczających utracone przychody z tytułu sprzedanych biletów
ulgowych skłaniają resort infrastruktury do przeprowadzenia reformy w pierwszej
kolejności w przewozach kolejowych, w przypadku których Minister Infrastruktury jest
podmiotem rozliczającym te ulgi i przekazującym przewoźnikom kolejowym dotację
przedmiotową z tego tytułu.
Efekty wprowadzenia ujednolicenia ulg w przewozach kolejowych pozwolą w dalszej
kolejności lepiej zaprojektować przepisy i oszacować skutki finansowe rozszerzenia zmian
systemu ulg na przewozy autobusowe.
Z wyrazami szacunku,
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
1 ustawie z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do bezpłatnych i ulgowych przejazdów środkami
publicznego transportu zbiorowego (Dz. U. nr 54 poz. 255)
2 dwie najbardziej istotne i w miarę kompleksowe modyfikacje miały ostatnio miejsce w 2002 r.
-- 2 of 2 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DBI-3.054.3.2025
Warszawa, 29 maja 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9461 Posła na Sejm RP Pana Michała Moskala oraz
grupy posłów w sprawie planowanych zmian w systemie ulg przejazdowych
informuję, iż proces zmian obejmuje m.in. sprawy dotyczące przewidywalności,
transparentności czy potencjalnych skutków społecznych.
Stosownie do przepisów uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r.
(M. P. tekst jedn. z 2024 r. poz. 806) przyjmującej Regulamin Pracy Rady Ministrów przed
rozpoczęciem prac nad opracowaniem projektu aktu prawnego dokonuje się oceny
przewidywanych skutków społeczno-gospodarczych. Dlatego też obecny etap pracy
obejmuje gromadzenie i analizowanie danych dotyczących:
liczebności poszczególnych grup społecznych i zawodowych uprawnionych
w świetle obecnie obowiązujących przepisów do ustawowych ulg przejazdowych;
możliwych wyodrębnienia i pozyskania danych dotyczących liczby sprzedanych
biletów i wysokości utraconych przez przewoźników kolejowych przychodów
z tytułu sprzedaży biletów z ulgami ustawowymi w podziale na każdą grupę
społeczną i zawodową uprawnioną do tych ulg;
pracy eksploatacyjnej realizowanej przez przewoźników kolejowych uprawnionych
do dotacji przedmiotowej do ulg w podziale na poszczególne kategorie pociągów
(osobowe, pospieszne, ekspresowe);
szacowania kosztów ujednolicenia uprawnień do ulg zróżnicowanych obecnie
ze względu na kategorię pociągu czy rodzaj nabywanego biletu (jednorazowy/
miesięczny imienny), z uwzględnieniem zmniejszenia liczby wymiarów ulg
z obecnych dziewięciu do nie więcej niż trzech jak również próbą przełożenia tych
zmian na późniejsze preferencje pasażerów odnośnie rodzajów i ilości nabywanych
biletów, długości wybieranych tras, czy rezygnacji z korzystania z prywatnych
środków transportu na rzecz kolejowego transportu zbiorowego.
Po zebraniu i przeanalizowaniu tych informacji - stosownie do postanowień Regulaminu
Pracy Rady Ministrów – zostanie przygotowany wniosek o wprowadzenie projektu
stosownej ustawy do wykazu prac legislacyjnych albo wykazu prac programowych Rady
Ministrów wraz z oceną spodziewanych skutków i następstw społeczno-gospodarczych jej
wprowadzenia, które to dokumenty po rozpatrzeniu przez Zespół do spraw
Programowania Prac Rządu i wpisaniu projektu ustawy do wskazanego powyżej wykazu
umożliwią opracowanie konkretnych przepisów prawa regulujących zakres i zasady
-- 1 of 2 --
2
stosowania ulg ustawowych w przewozach kolejowych. Przepisy te ujęte w jednym,
a nie tak jak dotychczas w kilkunastu różnych, niepowiązanych ze sobą aktach prawnych,
będą podlegały uzgodnieniom, konsultacjom publicznym lub opiniowaniu. Na chwilę
obecną szacowany przez resort termin na skierowanie już opracowanego tekstu projektu
ustawy wraz z uzasadnieniem i Oceną Skutków Regulacji do uzgodnień
międzyresortowych, a jednocześnie do konsultacji publicznych i opiniowania to III lub IV
kwartał 2025 r. Przy czym, projekt ten – jako pierwszy z etapów kompleksowych zmian
systemu ustawowych ulg przejazdowych – będzie obejmował ulgi w przewozach
kolejowych. Obecnie obowiązujący system został bowiem zaprojektowany w jednym
akcie prawnym1 przeszło 30 lat temu. Od tego czasu ustawa ta była wielokrotnie
nowelizowana2, a cały system rozbudowywany o kolejne odrębne i pozostające w gestii
różnych resortów ustawy regulujące zupełnie inne sprawy, niejako przy okazji przyznające
uprawnienia do ulg dla kolejnych grup społecznych.
Doprowadziło to do stopniowego zmniejszania spójności i przejrzystości całego systemu,
potęgując zróżnicowanie zakresu uprawnień pasażerów w zależności od rodzaju
nabywanego biletu czy rodzaju komunikacji (np. kategorii pociągu) i także w miarę upływu
czasu coraz bardziej nie przystając do zmian i potrzeb zachodzących na rynku publicznego
transportu zbiorowego.
Obecnie znaczne różnice między systemem ulg w przewozach autobusowych i kolejowych
zarówno z punktu widzenia pasażera, przewoźnika/operatora przewozów, jak również
odrębnych podmiotów rozliczających utracone przychody z tytułu sprzedanych biletów
ulgowych skłaniają resort infrastruktury do przeprowadzenia reformy w pierwszej
kolejności w przewozach kolejowych, w przypadku których Minister Infrastruktury jest
podmiotem rozliczającym te ulgi i przekazującym przewoźnikom kolejowym dotację
przedmiotową z tego tytułu.
Efekty wprowadzenia ujednolicenia ulg w przewozach kolejowych pozwolą w dalszej
kolejności lepiej zaprojektować przepisy i oszacować skutki finansowe rozszerzenia zmian
systemu ulg na przewozy autobusowe.
Z wyrazami szacunku,
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
1 ustawie z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do bezpłatnych i ulgowych przejazdów środkami
publicznego transportu zbiorowego (Dz. U. nr 54 poz. 255)
2 dwie najbardziej istotne i w miarę kompleksowe modyfikacje miały ostatnio miejsce w 2002 r.
-- 2 of 2 --