Interpelacja w sprawie Drogi Czerwonej w Gdyni

Interpelacja nr 9445

do ministra finansów

w sprawie Drogi Czerwonej w Gdyni

Zgłaszający: Krzysztof Szymański

Data wpływu: 21-04-2025

Szanowny Panie Ministrze,

Droga Czerwona w Gdyni została uznana za inwestycję o istotnym znaczeniu państwowym już kilka lat temu – art. 19 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o portach i przystaniach morskich oraz niektórych innych ustaw przewidział przekazanie na jej budowę 2 mld zł ze środków budżetu państwa. Od tego czasu jednak szacunkowe koszty realizacji projektu znacząco wzrosły. Według informacji przekazanych przez Ministerstwo Infrastruktury pod koniec 2024 r. łączny koszt budowy Drogi Czerwonej wynosi obecnie ok. 4,45 mld zł. Jest to o ponad 2,4 mld zł więcej niż zakładano pierwotnie, co rodzi pytania o zabezpieczenie brakujących środków finansowych oraz stabilność finansowania tej kluczowej inwestycji w nadchodzących latach.

Zapewnienie pełnego finansowania Drogi Czerwonej ma wymiar strategiczny – brak tej trasy ogranicza możliwości dalszego rozwoju Portu Gdynia i przeładunku rosnącej liczby towarów, a jednocześnie utrudnia sprawny przerzut wojsk w głąb kraju w razie zaistnienia takiej potrzeby. Wicepremier, minister obrony narodowej, sygnalizował ostatnio pilną konieczność znalezienia „ponad czterech miliardów złotych” na realizację tej inwestycji, wskazując m.in. na możliwość wsparcia jej ze środków europejskich (planowane przesunięcie funduszy z KPO do Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności). Niezależnie od źródeł finansowania niezbędne jest zapewnienie, że budowa Drogi Czerwonej będzie miała zagwarantowane środki w wysokości odpowiadającej aktualnym potrzebom, tak aby harmonogram realizacji (zakładający zakończenie inwestycji ok. 2032 r.) był dotrzymany bez dalszych opóźnień z powodów budżetowych.

W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:

Jaka jest aktualna oficjalna prognoza całkowitego kosztu realizacji Drogi Czerwonej w Gdyni? Proszę potwierdzić, czy kwota ok. 4,45 mld zł stanowi obecnie obowiązujący szacunek kosztów tego projektu oraz wyjaśnić jakie czynniki (inflacja kosztów materiałów i robót, zmiana zakresu inwestycji, dodatkowe wymagania techniczne itp.) spowodowały tak znaczący wzrost kosztorysu względem pierwotnie zakładanych 2 mld zł.

Czy w budżecie państwa oraz w Wieloletnim Planie Finansowym Państwa zabezpieczono środki adekwatne do pokrycia pełnego, zaktualizowanego kosztu Drogi Czerwonej? Proszę o przedstawienie planu finansowania tej inwestycji w ujęciu wieloletnim – z wyszczególnieniem, jakie kwoty i w jakich latach są zaplanowane na realizację poszczególnych etapów projektu (lata 2025–2032). Czy plan finansowy uwzględnia rezerwę na wypadek dalszego wzrostu kosztów?

Z jakich źródeł finansowania zostanie pokryty wzrost kosztów budowy Drogi Czerwonej z 2 mld zł do ok. 4,45 mld zł? Proszę wskazać, czy poza środkami krajowymi (budżet państwa) przewiduje się zaangażowanie funduszy Unii Europejskiej lub innych źródeł? W szczególności proszę określić, czy rząd planuje wykorzystać na ten cel środki z programów UE – takich jak Fundusz Odbudowy UE (KPO) lub instrument „Military Mobility” w ramach Connecting Europe Facility – a także czy rozważane jest wsparcie ze strony podmiotów lokalnych (np. budżetu Portu Gdynia) bądź formuła partnerstwa publiczno-prywatnego?

Czy planowane jest dostosowanie obowiązujących przepisów prawa do zwiększonego kosztu inwestycji Drogi Czerwonej? W szczególności – czy rozważane jest podniesienie limitu wydatków określonego w art. 19 nowelizacji ustawy z 2019 r. dotyczącej portów (tj. kwoty 2 mld zł) do poziomu odpowiadającego aktualnym potrzebom finansowym projektu? Jeśli tak, to kiedy planowana jest nowelizacja tych przepisów lub inne działania formalnoprawne w celu zagwarantowania finansowania całości inwestycji (ok. 4,45 mld zł) ze środków publicznych? Jeżeli nie przewiduje się zmiany ustawy – w jaki sposób Ministerstwo Finansów zamierza zapewnić pokrycie brakujących 2,45 mld zł ponad kwotę dotychczas wskazaną w ustawie?

Jakie działania podejmuje Ministerstwo Finansów (we współpracy z MI oraz MON) w celu pozyskania brakujących środków na realizację Drogi Czerwonej? Proszę o informację, czy trwają obecnie uzgodnienia lub negocjacje dotyczące wsparcia tej inwestycji ze środków zewnętrznych, w szczególności z funduszy Unii Europejskiej? Czy w związku z deklaracjami Pana Wicepremiera (MON) dotyczącymi Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności zasilanego środkami KPO Ministerstwo Finansów prowadzi rozmowy z Komisją Europejską w sprawie alokacji środków na Drogę Czerwoną? Jeśli tak – na jakim etapie są te rozmowy i kiedy można spodziewać się ich efektów?

Czy obecnie istniejące (bądź potencjalne) luki w finansowaniu inwestycji mogą wpłynąć na jej harmonogram? Innymi słowy, czy Ministerstwo Finansów gwarantuje pełną dostępność środków we wszystkich latach realizacji Drogi Czerwonej, tak aby nie doszło do opóźnień spowodowanych np. rozłożeniem finansowania na zbyt długi okres? Proszę wskazać, w jaki sposób MF zamierza zapewnić płynność finansowania projektu w okresie, gdy wydatki będą największe (tj. lata 2027–2032, gdy realizowane będą roboty budowlane). Czy inwestycja ta będzie traktowana priorytetowo przy konstruowaniu kolejnych budżetów państwa z uwagi na jej strategiczne znaczenie dla państwa?

Z wyrazami szacunku

Krzysztof Szymański
Poseł na Sejm RP