Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DSA-WPE.050.4.2025.EMD
3790717.15151616.12229213
Warszawa, 28-05-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w załączeniu przekazuję odpowiedź na interpelację o numerze nr 9440 w sprawie
przyszłości energetyki opartej na węglu i wdrażanego procesu dekarbonizacji,
ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień związanych z dalszym funkcjonowaniem ENEA
Elektrownia Połaniec S.A. (dalej: EEP).
W zakresie właściwości Ministra Klimatu i Środowiska przekazuję odpowiedź na poniższe
pytania.
Ad 1) Czy istnieje aktualna koncepcja zapewnienia do energetyki stabilnych dostaw
biomasy, zarówno w skali krajowej jak i EEP, ze szczególnym uwzględnieniem polityki
handlowej (ilości i frakcji), polityki cenowej w perspektywie zakupów długoterminowych?
Czy rynek krajowy pokryje w pełni zapotrzebowanie na biomasę, czy też uwzględniany jest
import i z jakich kierunków? Jaki jest bilans zapotrzebowania na biomasę przez energetykę
w stosunku do możliwości zapewnienia jej przez rynek?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska (dalej: MKIŚ) obserwuje nasilającą się konkurencję
o biomasę, zwłaszcza leśną oraz uboczne produkty przerobu drewna. Jest to konkurencja
o surowiec drzewny pomiędzy przemysłem przerobu drewna, a przedsiębiorstwami
energetycznymi, a także pomiędzy poszczególnymi podmiotami zakupującymi biomasę jako
paliwo.
Zrównoważona biomasa już dziś jest zasobem o znacznie ograniczonej podaży. MKiŚ
wyraża uzasadnione obawy, że rynek krajowy nie pokryje rosnącego zapotrzebowania na
biomasę. Drewno możliwe do wykorzystania w bardziej korzystny ekonomicznie sposób,
niż spalanie, powinno być wykorzystane przede wszystkim tam, gdzie ma największą
wartość dla gospodarki, czyli w przetwórstwie przemysłowym (sektor drzewny). Z tego
powodu Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowało projekt rozporządzenia
w sprawie szczegółowych cech jakościowo-wymiarowych drewna energetycznego. Jest
ono sygnałem, że dekarbonizacja energetyki oraz ciepłownictwa systemowego nie mogą
opierać się o wykorzystanie biomasy jako głównego surowca wykorzystywanego
do transformacji tych sektorów. Rozporządzenie to kładzie nacisk na uregulowanie
wykorzystania biomasy na potrzeby spalania w elektrowniach zawodowych, natomiast nie

-- 1 of 10 --

ogranicza wykorzystania drewna jako paliwa dla indywidualnych celów grzewczych
w domach i mieszkaniach wyposażonych w kotły na biomasę.
Podkreślić należy, że Polska nie dysponuje wystarczającym potencjałem zrównoważonej
biomasy drzewnej, aby realizować transformację energetyczną w oparciu o biomasę.
Uwzględniając ww. ograniczenia potencjału surowcowego, dalsze wsparcie dla rozwoju
biomasy ze strony państwa będzie redukowane i kierowane na inne potrzeby
transformacyjne.
Z kolei biomasa rolnicza obejmuje zarówno nadwyżkową słomę (ponad zapotrzebowanie
rolnictwa), jak i uprawy celowe. Jest to potencjalny zasób do wykorzystania
energetycznego, ale nie bez wyzwań. Słoma jest paliwem niosącym wiele wyzwań z uwagi
na niską gęstość objętościową, niską temperaturę topnienia popiołu, zawartość chloru
i potasu zwiększających korozję metalowych elementów kotła. Wyzwania te, w połączeniu
z kosztami zakupu słomy, sprawiają, że mimo dostępnych na rynku urządzeń
dostosowanych do wykorzystania słomy w produkcji energii, systemy energetyczne oparte
na słomie nie rozwinęły się dotąd w Polsce na większą skalę. Uprawy energetyczne mogą
stanowić podstawę małych, lokalnych systemów energetycznych. Jednak ostatnie 20 lat
pokazało, że kluczową sprawą dla rozwoju produkcji biomasy z upraw energetycznych jest
dochodowość tej działalności i konkurencyjność wobec konwencjonalnych kierunków
produkcji rolniczej. Systemy energetyczne oparte o biomasę z upraw celowych mają
charakter niszowy i nie stały się powszechną opcją w Polsce. Produkcja celowa biomasy
zawsze pociąga za sobą określone koszty związane z założeniem plantacji wieloletniej,
cyklicznym nawożeniem i ochroną roślin. Częste susze rolnicze ograniczają plony. Wobec
tego biomasa z upraw jest co do zasady droższa, niż biomasa o charakterze produktów
ubocznych czy odpadów. Ponadto, proces uprawy biomasy (zabiegi polowe, wykorzystanie
nawozów) powoduje, że jej bilans emisji gazów cieplarnianych (dalej: GHG) nie jest tak
korzystny, jak w przypadku biomasy odpadowej.
W obliczu ograniczonych zasobów krajowych, przedsiębiorstwa, które planują
transformację w oparciu o biomasę, będą zmuszone do zaopatrywania się – przynajmniej
częściowo, jeśli nie całkowicie - w biomasę importowaną. Oznaczać to może uzależnianie
się od zewnętrznych źródeł dostaw i wejście na globalny rynek biomasy, który jest narażony
na dużą konkurencję, fluktuacje cenowe oraz zawirowania geopolityczne. Będzie to
wpływało negatywne na konkurencyjność przedsiębiorstw oraz końcowych odbiorców
energii/ciepła. Obok Ukrainy, która aktualnie jest głównym kierunkiem importu biomasy
do Polski, najbardziej prawdopodobne znaczące źródła dostaw biomasy to Ameryka
Północna (pellet drzewny) i Ameryka Południowa.
Co niezwykle istotne, biomasa musi spełniać określone kryteria zrównoważonego rozwoju,
by była uzna za źródło OZE. W obszarze wykorzystania biomasy, ewentualny sens
ekonomiczny i środowiskowy mogą mieć systemy energetyczne oparte o lokalnie dostępną
nadwyżkę biomasy o charakterze odpadowym (co ogranicza koszty jej pozyskania
i transportu oraz wpływ na środowisko), a nie systemy oparte o biomasę drzewną.
Wg szacunków własnych MKiŚ, łączny potencjał zasobów biomasy w Polsce,
uwzględniający zasady kaskadowego wykorzystania drewna na cele energetyczne (biomasa
leśna, produkty uboczne przerobu drewna, biomasa agro) może wynosić ok. 280 PJ/rocznie.
(co odpowiada ok 78% prognozowanego zużycia biomasy w 2025 roku). est to wartość dla
biomasy wykorzystywanej zarówno dla ogrzewnictwa indywidualnego, jak i przedsiębiorstw
energetycznych. Potencjał biomasy drzewnej jest dziś w znaczącej części

-- 2 of 10 --

zagospodarowany. Ewentualne sanitarne pozyskanie drewna (tzw. poklęskowe), które
w kolejnych dekadach może się zwiększać z uwagi na zmiany klimatu (huraganowe wiatry,
susze), ma zawsze charakter incydentalny i nie powinno stanowić podstawy
podejmowanych decyzji inwestycyjnych w instalacje energetycznego wykorzystania
biomasy.
Należy także podkreślić, że dalszy rozwój spalania biomasy w energetyce nie może
prowadzić do ograniczenia rynków, które dziś z niej korzystają. W szczególności chodzi tu
o materiałowe wykorzystanie produktów ubocznych przerobu drewna (zrębki tartacznej)
do produkcji płyt drewnopochodnych. Do zagospodarowania pozostaje potencjał biomasy
rolnej, tj. potencjał rozwoju upraw energetycznych (np. wierzby, topoli, miskanta).
Aby mogły się one rozwinąć z sukcesem, konieczne będzie ich dwutorowe wsparcie.
Polegać ono winno na zapewnieniu producentom długoterminowych kontraktów na odbiór
biomasy wraz z jasno określona strategią zbioru i logistyki tego surowca, oraz
zagwarantowania wyższego zysku w stosunku do produkcji dotychczasowej, co ma związek
z ograniczeniem ryzyka konwersji ziemi na uprawę energetyczną, potrzebą inwestycji w
nowe środki produkcji oraz gwarancją stabilizacji inwestycji w przyszłych latach.
W przygotowywanej aktualizacji Krajowego Planu na rzecz Energii i Klimatu na lata 2021-
2030 przewiduje się stopniową redukcję wykorzystania biomasy w energetyce, z uwagi na
jej ograniczoną podaż, konieczność uwzględnienia warunku kaskadowego jej wykorzystania
i zapewnienia jej dostępności w sektorach, które już dziś wykorzystują biomasę zgodnie
z zasadą kaskadowości, tworząc wartość dodaną (m.in. branża meblarska i in.) .
Ad 2) Czy współspalanie biomasy uwzględnia koszty emisji CO2 i tzw. śladu węglowego?
Jakie są podejmowane działania w tym zakresie?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska uwzględnia rolę biomasy, w tym frakcji
biodegradowalnej odpadów, ale jedynie jako źródło uzupełniające do produkcji energii.
Zgodnie z art. 159 ustawy z dnia 14 grudnia o odpadach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1587) część
energii odzyskanej z termicznego przekształcania odpadów zawierających frakcje
biodegradowalne, może stanowić energię z odnawialnego źródła energii, jeżeli są spełnione
warunki techniczne do zakwalifikowania ich jako energii z odnawialnego źródła energii,
o których mowa w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie
warunków technicznych kwalifikowania części energii odzyskanej z termicznego
przekształcania odpadów (Dz.U. z 2016 r. poz. 847). Dla celów ww. rozporządzenia
instalację termicznego przekształcania odpadów przyjmuje się, że stanowi ona instalację
termicznego przekształcania odpadów w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o odnawialnych
źródłach energii, a więc instalację odnawialnego źródła energii będącą spalarnią odpadów
lub współspalarnią odpadów, w której część wytwarzanej energii elektrycznej i ciepła
pochodzi z ulegającej biodegradacji części odpadów przemysłowych lub komunalnych,
pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, w tym odpadów z instalacji do przetwarzania
odpadów oraz odpadów z uzdatniania wody i oczyszczania ścieków, w szczególności
osadów ściekowych.
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego
i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii
ze źródeł odnawialnych (dalej: dyrektywa RED II), biomasa objęta jest szeregiem

-- 3 of 10 --

restrykcyjnych warunków i wymagań, które muszą być spełnione, aby wyprodukowana
z niej energia kwalifikowała się do wsparcia finansowego oraz mogła stanowić wkład
w realizację krajowego i unijnego celu OZE. Jednymi z takich wymagań są kryteria
zrównoważonego rozwoju (dalej: KZR), zgodnie z którymi paliwa z biomasy
wykorzystywane do produkcji energii muszą być produkowane, przetwarzane
i wykorzystywane w sposób zrównoważony i wydajny, aby zoptymalizować ograniczenie
emisji gazów cieplarnianych i nie powodować wylesiania, degradacji siedlisk lub utraty
różnorodności biologicznej. KZR to między innymi: kryterium ochrony terenów o wysokiej
wartości bioróżnorodności, kryterium ochrony terenów zasobnych w duże ilości pierwiastka
węgla, kryterium ochrony torfowisk, kryterium zrównoważonej gospodarki leśnej
i kryterium niskiego ryzyka spowodowania pośredniej zmiany użytkowania gruntów.
Z powyższymi obowiązkami powiązane są kryteria ograniczenia emisji gazów
cieplarnianych. Stanowią one wymogi, które muszą być spełnione, aby paliwa z biomasy
przyczyniały się do redukcji emisji gazów cieplarnianych. Obliczeniom podlega emisja GHG
w cyklu życia paliw z biomasy biorąc pod uwagę etap uprawy, zmianę sposobu użytkowania
gruntów oraz emisje z procesów przetwarzania, transportu i ze spalania paliwa. Brane są
również pod uwagę czynniki obniżające emisję, np. wychwytywanie i składowanie CO2.
Powyższe wymagania dyrektywy RED II dotyczące KZR i GHG zostały implementowane
do krajowego porządku prawnego ustawą z dnia 21.02.2025 r. o zmianie ustawy
o biokomponentach i biopaliwach ciekłych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r.
poz. 303), która weszła w życie 01.04.2025 r.
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2413 z dnia 18 października 2023
r. zmieniająca Dyrektywę (UE) 2018/2001, rozporządzenie (UE) 2018/1999 i Dyrektywę
98/70/WE w zakresie promowania energii ze źródeł odnawialnych oraz uchylająca
Dyrektywę (UE) 2015/652 (dalej: dyrektywa RED III) wprowadza kolejne, bardziej
restrykcyjne wymagania dla biomasy. Wśród nich wymienia się zasadę kaskadowego
wykorzystania biomasy, która zostanie wdrożona m.in. poprzez rozporządzenie w sprawie
szczegółowych cech jakościowo-wymiarowych drewna energetycznego wydawane na
podstawie art. 119a ustawy o odnawialnych źródłach energii. Wyznaczenie parametrów
drewna energetycznego w rozporządzeniu pozwoli na zaakcentowanie priorytetu
wykorzystania drewna w pierwszej kolejności na potrzeby przemysłowe inne niż
energetyczne (np. do produkcji produktów o dłuższym okresie użytkowania, jak meble etc.),
aby jako drewno energetyczne zaliczane było tylko drewno o obniżonej wartości
technicznej i użytkowej, uniemożliwiającej jego przemysłowe wykorzystanie.
Warto nadmienić, że istnieją także inne regulacje na poziomie unijnym, które nakładają –
m.in. na energetykę – kolejne ograniczenia w wykorzystywaniu biomasy leśnej, np.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/841 z dnia 30 maja 2018 r.
w sprawie włączenia emisji i pochłaniania gazów cieplarnianych w wyniku działalności
związanej z użytkowaniem gruntów, zmianą użytkowania gruntów i leśnictwem do ram
polityki klimatyczno-energetycznej do roku 2030 i zmieniające rozporządzenie (UE) nr
525/2013 oraz decyzję nr 529/2013/UE) (tzw. Rozporządzenie LULUCF) oraz
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1115 w sprawie udostępniania
na rynku unijnym i wywozu z Unii niektórych towarów i produktów związanych
z wylesianiem i degradacją lasów oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 995/2010) (tzw.
rozporządzenie EUDR).

-- 4 of 10 --

Aby możliwe było rozliczanie wykorzystywanych paliw z biomasy (biogaz, biogaz rolniczy i
biometan) jako paliw zeroemisyjnych w unijnym systemie handlu uprawnieniami do emisji,
należy wykazać, w ramach jednego z uznanych przez Komisję Europejską dobrowolnych
systemów certyfikacji, że spełniały one kryteria zrównoważonego rozwoju i ograniczenia
emisji gazów cieplarnianych określonych w dyrektywie RED II. W przeciwnym wypadku
węgiel pierwiastkowy w niej zawarty uznaje się za węgiel pierwiastkowy kopalny. Przepisy
krajowe nie przewidują innej możliwości spełnienia tego wymogu. Powyższe wprost wynika
z treści rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2020/2085 z 14 grudnia 2020 r. w
sprawie zmiany i sprostowania rozporządzenia wykonawczego (UE) 2018/2066 w sprawie
monitorowania i raportowania w zakresie emisji gazów cieplarnianych na podstawie
dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, biomasa wykorzystywana do
celów energetycznych powinna spełniać kryteria zrównoważonego rozwoju na potrzeby
wymagań systemu EU ETS. Weryfikacja zgodności z KZR oraz GHG dot. wymagań systemu
EU ETS, w odniesieniu do biomasy wykorzystywanej na potrzeby energetyczne przez
prowadzących instalacje objęte systemem EU ETS, może odbywać się w oparciu
o dokumenty pochodzące z tzw. dobrowolnych systemów certyfikacji zgodnie z przepisami
art. 30 ust. 4 dyrektywy RED II, np. poświadczenia (proof of sustainability) służące do
potwierdzenia spełnienia wymaganych kryteriów oraz wykazania, że dana partia biomasy
spełnia wymogi dobrowolnego systemu.
Jednocześnie warto dodać, że energetyczne wykorzystywanie biomasy jest zgodne z tzw.
Taksonomią (Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 z dnia 18
czerwca 2020 r. w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje),
co oznacza, że można pozyskać fundusze na jej wykorzystywanie jako na działalność
zrównoważoną. Jak wykazano powyżej, biomasa jest promowana przez przepisy unijne jako
odnawialne źródło energii, pod warunkiem, że spełnione są wszelkie wymagania dyrektywy
RED II, a więc gdy jej wykorzystywanie jest bezpieczne dla środowiska.
Obecnie na mocy art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu
uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (Dz.U z 2024 r., poz. 1505, z późn. zm)
instalacje spalające wyłącznie biomasę są wyłączone z systemu EU ETS. W świetle
rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2018/2066 z dnia 19 grudnia 2018 r. w
sprawie monitorowania i raportowania w zakresie emisji gazów cieplarnianych na podstawie
dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz zmieniającego
rozporządzenie Komisji (UE) nr 601/2012 (Dz.Urz.UE.L 2018 Nr 334, str. 1, z późn.zm.)
(dalej: rozporządzenie 2018/2066), paliwa z biomasy wykorzystywane do celów
energetycznych są traktowane jako paliwa zeroemisyjne pod warunkiem spełniania
kryteriów zrównoważonego rozwoju oraz kryteriów ograniczania emisji gazów
cieplarnianych, o których mowa w art. 29 ust. 2 - 7 oraz ust. 10 dyrektywa REDII.
W przypadku gdy wykorzystywana biomasa nie spełnia tych wymogów, jej zawartość węgla
pierwiastkowego uznaje się za węgiel kopalny (art. 38 ust. 5 rozporządzenia 2018/2066).
W przypadku wykorzystania paliw z biomasy do celów innych niż wytwarzanie energii,
ciepła lub chłodu, paliwa z biomasy traktowane są jako zeroemisyjne, bez konieczności
wykazywania przez prowadzących instalacje jakichkolwiek kryteriów, o których mowa
dyrektywie REDII.
Od 2026 r. zmienią się wymogi traktowania biomasy w systemie EU ETS. Zmiany zostaną
wprowadzone do prawa krajowego z uwagi na konieczność jego dostosowania do
zmienionych zapisów dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13
października 2003 r. ustanawiającej system handlu przydziałami emisji gazów

-- 5 of 10 --

cieplarnianych we Wspólnocie oraz zmieniająca dyrektywę Rady 96/61/WE (Dz.Urz.UE.L
Nr 275, str. 32 ,z późn.zm.). Obecnie na szczeblu rządowym procedowany jest projekt
ustawy o zmianie ustawy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych
oraz niektórych innych ustaw (UC 39). Począwszy od roku 2026 przewiduje się zmianę w
zakresie kwailfikowania instalacji z systemu EU ETS w związku ze stosowaniem biomasy
spełniającej kryteria zrównoważonego rozwoju oraz ograniczenia emisji gazów
cieplarnianych. W przypadku gdy w instalacji spalana jest tzw. biomasa zrównoważona, a
przy tym emisje ze spalania tej biomasy w odpowiednim okresie odniesienia (w okresie 5 lat
przed złożeniem wniosku o przydział uprawnień do emisji) stanowią ponad 95 % emisji
całkowitych z instalacji, instalacja taka nie będzie podlegała pod system EU ETS. Instalacje
nie spełniające ww. kryterium będą podlegały pod system EU ETS.
Ad 3) Czy rozważane jest zastąpienie biomasy paliwami alternatywnymi w tym
wytworzonymi z odpadów (tzw. RDF) i czy rozważane jest na szczeblu krajowym,
jak i unijnym zapewnienie, iż RDF jest paliwem neutralnym pod względem emisji CO2?
Jak to paliwo wykorzystane jest w krajach UE i np. na Ukrainie?
W zakresie koncepcji zastąpienia biomasy paliwami alternatywnymi w tym wytworzonymi
z odpadów, nie jest to kierunek transformacji zgodny z projektem aktualizacji Krajowego
Planu na rzecz Energii i Klimatu na lata 2021-2030.
Obecne działania związane z transformacją ciepłownictwa idą w kierunku wzrostu udziału
OZE oraz elektryfikacji ciepłownictwa, a w przypadku gospodarki odpadami - wzrostu
poziomu recyklingu poprzez działania związane z dalszym rozwojem systemu selektywnego
zbierania odpadów komunalnych i gospodarki obiegu zamkniętego.
W niektórych krajach UE (jak np. Włochy, Niemcy, Wielka Brytania) RDF odgrywa
ograniczoną rolę w transformacji energetycznej i gospodarce o obiegu zamkniętym.
Niemniej wykorzystanie ww. surowca wiąże się z wieloma wyzwaniami jak np. zmienna
jakość RDF (wartość opałowa, zawartość chloru, wilgotność). W Ukrainie jest to obszar
w fazie rozwoju, przy czym warto nadmienić, że w 2023 r. Ukraina przyjęła Strategię
Zarządzania Odpadami do 2030 r., która zakłada: rozwój infrastruktury do przetwarzania
odpadów, ograniczenie składowania, promowanie odzysku energii z odpadów.
Ad 4) Czy istnieje koncepcja wykorzystania jako paliwo RDF do produkcji energii
elektrycznej i cieplnej, co może rozwiązać problem ryzyka składowania frakcji palnej
z odpadów? Czy przewidywany jest jakiś system wsparcia dla podmiotów,
zaangażowanych w ten proces?
W sektorze ciepłownictwa systemowego z uwagi na lokalny charakter sektora, kluczowa
jest identyfikacja lokalnych zasobów, aby wykorzystać je na cele ciepłownicze. Proces
transformacji ciepłownictwa systemowego powinien być ściśle połączony z procesem
planowania na poziomie centralnym, ale również, co ważniejsze, na poziomie lokalnym.
Ciepłownie szukają rozwiązań umożliwiających optymalne wykorzystanie lokalnych
zasobów energetycznych takich, jak ciepło gruntowe odzyskiwane z wykorzystaniem
technologii pomp ciepła, nadwyżki produkcji energii z OZE, wykorzystywane do zasilania
lokalnych magazynów ciepła i kotłów elektrodowych, ciepło odpadowe (tj. produkowane
przy okazji innych procesów technologicznych, np. w miejskich oczyszczalniach ścieków.

-- 6 of 10 --

Uwaga: nie należy mylić z ciepłem produkowanych ze spalania odpadów), lokalnybiogaz,
złoża geotermalne (geotermia głęboka i płytka) oraz ciepło wód i ścieków odzyskiwane przy
zastosowaniu technologii wysokowydajnych pomp ciepła.
Obecne działania związane z transformacją ciepłownictwa systemowego zmierzają
w kierunku wykorzystania technologii bezemisyjnych. Jako główny cel transformacji
ciepłownictwa zakłada się jego elektryfikację, tj. wzrost udziału OZE, wykorzystanie
potencjału poprawy efektywności energetycznej oraz ciepła odpadowego, a także proces
łączenia sektorów ciepłownictwa i elektroenergetyki. W przypadku gospodarki odpadami
zakłada się wzrost poziomu recyklingu poprzez działania związane z dalszym rozwojem
systemu selektywnego zbierania odpadów komunalnych i gospodarki obiegu zamkniętego.
Należy wskazać, że spalaniu powinny podlegać te frakcje odpadów, co do których
wyczerpane zostały inne korzystniejsze środowiskowo metody zagospodarowania
odpadów.
Ponadto należy zauważyć, że planowane jest objęcie systemem handlu uprawnieniami ETS
instalacji termicznego przekształcania odpadów, co mogłoby spowodować obciążenie
finansowe termicznego zagospodarowania odpadów, a w konsekwencji zwiększyć cenę
ciepła dla odbiorców końcowych.
Dodatkowo spalanie odpadów sprzeczne jest z celami gospodarki o obiegu zamkniętym,
do których jako Unia Europejska dążymy przynajmniej od 2015 roku. W planowaniu
instalacji należy brać pod uwagę, iż istnieją limity rozbudowy sektora w zakresie budowy
instalacji termicznego przekształcania odpadów. Mając na uwadze powyższe należy
wskazać, że z punktu widzenia gospodarki odpadami należy dążyć do zagospodarowywania
jak największej ilości odpadów przez recykling.
Gospodarka odpadami w Polsce powinna być oparta przede wszystkim na realizacji
hierarchii sposobów postępowania z odpadami, która została określona zarówno
w przepisach unijnych, jak i krajowych1. Zgodnie z hierarchią sposobów postępowania
z odpadami przede wszystkim należy zapobiegać powstawaniu odpadów. Odpady, których
powstaniu nie udało się zapobiec, należy odpowiednio zagospodarować, w pierwszej
kolejności przez przygotowanie do ponownego użycia lub recykling, a następnie w innych
procesach odzysku np. odzysk energii. Najmniej preferowanym działaniem jest natomiast
unieszkodliwianie odpadów, w tym ich składowanie.
Ponadto, Polska jako państwo członkowskie UE zobowiązana jest do osiągnięcia
określonych celów w zakresie odpadów komunalnych (osiągnięcia do 2035 roku 65%
poziomu przygotowania, do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oraz
ograniczenia do 2035 roku poziomu składowania odpadów komunalnych do 10%).
Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że z punktu widzenia gospodarki odpadami
należy dążyć do zagospodarowywania jak największej ilości odpadów przez recykling.
Priorytetem powinny być zatem działania związane z dalszym rozwojem systemu
selektywnego zbierania odpadów, co pozwala na pozyskanie dobrej jakości odpadów,
które nadają się do recyklingu, oraz infrastruktury zapewniającej ich recykling.
Z powyższym względów, w ujęciu długoterminowym nie ma w planach wsparcia
ze środków publicznych rozwoju technologii opartych na paliwach RDF.
1 W art. 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie
odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy i w art. 17 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

-- 7 of 10 --

Odnosząc się do kwestii wsparcia dla podmiotów prowadzących termiczne przekształcanie
odpadów, uprzejmie informuję, że w poprzednich latach prowadzone były nabory wniosków
do programu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej pn.
Racjonalna gospodarka odpadami Część 3) Wykorzystanie paliw alternatywnych na cele
energetyczne. Środki finansowe przeznaczone na realizację tego programu powinny
umożliwić budowę wystarczającej liczby instalacji służących do termicznego przekształcania
odpadów z odzyskiem energii.
Ad 5) Czy istnieje analiza, koncepcja możliwości zagospodarowania odpadów katalizatora
z instalacji SCR w energetyce? Ilu zakładów w energetyce, Elektrowni / Elektrociepłowni,
itp. dotyczy utylizacja odpadów katalizatorów z SCR oraz jaka jest ilość katalizatorów
z instalacji SCR w Polsce?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie jest w posiadaniu tego typu analiz ani nie posiada
informacji o liczbie elektrowni i elektrociepłowni wykorzystujących instalację selektywnej
redukcji katalitycznej (SCR) do redukcji tlenów azotu w gazach odlotowych oraz ilości
wykorzystywanych w tym celu katalizatorów.
Obowiązujący katalog odpadów zawarty w art. 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego
i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej
niektóre dyrektywy i w art. 17 ustawy z dnia14 grudnia 2012 r. o odpadach nie zawiera
kodu odpadów przypisanego wyłącznie do odpadów w postaci zużytych katalizatorów
stosowanych w instalacjach SCR. Oznacza to, że tego typu odpady mogą być klasyfikowane
wraz innymi odpadami charakteryzującymi zbliżonymi właściwościami oraz składem
chemicznym.
Dodatkowo należy wskazać, że obecnie nie ustanowiono szczególnych zasad
gospodarowania odpadami powstającymi w energetyce w wyniku stosowania techniki SCR
do redukcji tlenków azotu w gazach odlotowych. Postępowanie z tego typu odpadami
powinno się zatem odbywać zgodnie z ogólnymi przepisami określonymi w ustawie
o odpadach, w szczególności zgodnie z hierarchią sposobów postępowania z odpadami
(o której mowa w odpowiedzi na pytanie nr 4).
Podkreślenia wymaga, że do Ministerstwa nie docierały dotychczas sygnały o problemach
z zagospodarowaniem odpadów w postaci zużytych katalizatorów z SCR.
Ad 6) Czy istnieje jakiś fundusz na budowę tego typu instalacji do unieszkodliwiania
odpadów katalizatorów z SCR?
MKiŚ nie posiada informacji o programach, których wsparcie skierowane jest bezpośrednio
na realizację inwestycji związanych z zagospodarowaniem odpadów w postaci zużytych
katalizatorów z SCR pochodzących z oczyszczania gazów odlotowych z tlenków azotu.
Najwłaściwszym kierunkiem poszukiwania środków na ten cel, obok finansowania
komercyjnego, które wydaje się uzasadnione z uwagi na charakter spółek energetycznych
i podmiotów powiązanych z ich działalnością, powinno być przeanalizowanie przez
potencjalnych inwestorów źródeł finansowania ze środków europejskich.

-- 8 of 10 --

Inwestorzy mogą starać się o dofinansowanie m.in. ze środków Funduszu InvestEU.
Podstawa prawna Programu jest Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2021/523 z dnia 24 marca 2021 r. Wsparcie z Funduszu ma mobilizować prywatne
(przede wszystkim), ale również publiczne środki na inwestycje o strategicznym znaczeniu
dla gospodarki UE. Fundusz InvestEU nie jest jednak instrumentem bezzwrotnym
(dotacyjnym). Jest bowiem oparty o gwarancje UE i oferuje wsparcie zwrotne, np. pożyczki,
gwarancje bankowe, wykup długoterminowych obligacji i inne. Można założyć,
że inwestorzy zainteresowani realizacją zakładów zagospodarowania odpadów
katalizatorów z instalacji SCR, wpisywaliby się w zakres wsparcia pod nazwą
„Zrównoważona infrastruktura”, który obejmuje projekty z sektorów transport, energetyka,
łączność cyfrowa, odpady. Dodatkowe informacje o Funduszu InvestEU dostępne są
na stronach internetowych Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej oraz Banku
Gospodarstwa Krajowego, jako głównych podmiotów odpowiedzialnych za wdrażanie tego
instrumentu w Polsce.
Jeżeli chodzi o pozostałe programy finansowane ze środków polityki spójności UE,
to w obecnie trwającej perspektywie na lata 2021-2027 wiele naborów wniosków zostało
już ogłoszonych. Z uwagi na to, oferta finansowania projektów dotyczących gospodarki
obiegu zamkniętego (GOZ), w tym gospodarki odpadami, została już w dużej mierze
rozdysponowana. Dotyczy to m.in. programów Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej
Gospodarki i Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej.
Podobnie sytuacja wygląda w programie Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat,
Środowisko. W Programie FEnIKS zakończono dwa nabory wniosków skierowane
do przedsiębiorców w zakresie GOZ i gospodarki odpadami, a aplikacje są obecnie w trakcie
oceny. Możliwość ogłoszenia kolejnego naboru jest uzależniona od wyników oceny
wcześniej złożonych wniosków.
Wsparcie z FEnIKS jest sprofilowane na wysokowydajne projekty wspierające założenia
GOZ. Z tego względu, dla możliwości uzyskania wsparcia znaczenie ma m.in. rodzaj
zastosowanego procesu przetwarzania odpadów oraz prognozowane rezultaty procesu
technologicznego, w szczególności zapewnienie recyklingu materiałowego lub odzysku
surowców na potrzeby GOZ. Jednym z istotnych aspektów branych pod uwagę w ocenie
aplikacji są również regulacje dotyczące pomocy publicznej, które ograniczają zakres i kwotę
wsparcia. Tego typu wsparcie, z uwagi na finansowanie licznych obszarów z zakresu
ochrony środowiska oraz energetyki oraz ograniczone możliwości finansowe, nie jest
dostępne ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Na poziomie krajowym Narodowy Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
(NFOŚiGW) realizuje szereg programów, których celem jest dofinansowanie projektów
z zakresu ochrony środowiska, w tym przedsięwzięć związanych z gospodarką odpadami
i transformacją energetyczną. W celu uzyskania dofinansowania w ramach tych programów
podmioty zainteresowane uzyskaniem wsparcia finansowego muszą przeprowadzić analizę
czy planowane zamierzenia inwestorskie mieszczą się w celach i kryteriach określonych
dla tych programów przez NFOŚiGW.
Z wyrazami szacunku

-- 9 of 10 --

Z up. Ministra
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM

-- 10 of 10 --

Ministerstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.221.2025
IK: 1112391
Warszawa, 29 maja 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr K10INT9440, Pani Agaty Wojtyszek, Posłanki na Sejm RP,
oraz grupy Posłów na Sejm RP, z dnia 8 maja 2025 r., uprzejmie informuję, że Ministerstwo
Aktywów Państwowych wystąpiło do ENEA S.A. z prośbą o przedłożenie informacji
w przedmiotowej sprawie.
Z wyjaśnień przedstawionych przez spółkę zależną od ENEA S.A. tj. Enea Elektrownia
Połaniec S.A. (dalej również „Spółka”) wynika, że w Polsce nie funkcjonuje zunifikowany
system zabezpieczający dostawy biomasy do jednostek wytwórczych. Grupa Kapitałowa
ENEA, jako profesjonalny uczestnik rynku, wdrożyła własną wewnętrzną politykę zakupu
i kontraktacji biomasy na potrzeby swoich jednostek, która sprawdza się w praktyce od
wielu lat. Kontraktowana jest wyłącznie biomasa zrównoważona, zgodna ze standardem
należytej staranności, pochodząca od dostawców posiadających odpowiednie certyfikaty
potwierdzające spełnienie kryteriów zrównoważonego rozwoju.
W IV kwartale 2024 roku zużycie biomasy w krajowej energetyce zawodowej – zarówno
w jednostkach z kotłami dedykowanymi, jak i współspalających – było znaczące. Na tym tle
jednostki wytwórcze Grupy ENEA odpowiadały za istotny udział w krajowym rynku
wytwarzania energii elektrycznej z biomasy.
Zgodnie ze Strategią Grupy Kapitałowej ENEA, od 2026 roku węglowe bloki energetyczne
w Enea Elektrownia Połaniec S.A. będą współspalać biomasę w ilościach pozwalających na
spełnienie wymagań emisyjnych. Pozwoli to na utrzymanie przychodów z tytułu
uczestnictwa w rynku mocy w roku 2026 i w latach kolejnych. Jednocześnie oznacza to
wzrost zapotrzebowania na biomasę – w szczególności w postaci peletu. Ostateczna skala
zapotrzebowania będzie zależeć od możliwych do osiągnięcia cen zakupu biomasy,
zwłaszcza w kontekście spadających cen energii elektrycznej.
Spółka zakłada, że podstawowym źródłem dostaw będzie rynek krajowy. Dopiero
w przypadku niedoboru podaży w Polsce, planowany jest uzupełniający import, głównie
z Ukrainy lub krajów bałtyckich.
Polska dysponuje znacznymi zasobami biomasy i jest istotnym eksporterem peletu
drzewnego na rynki Unii Europejskiej. Niemniej jednak dostępność surowca ograniczają
czynniki prawne, gospodarcze oraz środowiskowe. Obecnie dominującym rodzajem
biomasy jest biomasa pochodzenia leśnego – w tym zrębki, trociny i pozostałości leśne.
Biomasa rolnicza, obejmująca m.in. pelety ze słomy, łuski słonecznika czy materiały
z plantacji energetycznych, stanowi także istotny element w tym zakresie.
W przypadku współspalania paliw objętych obowiązkiem umarzania uprawnień do emisji
CO₂, operatorzy jednostek wytwórczych są zobowiązani do realizacji tego obowiązku

-- 1 of 2 --

Ministerstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
zgodnie z przepisami Dyrektywy EU ETS. Oznacza to konieczność uwzględniania kosztu
zakupu uprawnień oraz ich umarzania dla odpowiedniego strumienia paliw.
Biomasa wykorzystywana w procesie współspalania, zgodnie z Dyrektywą EU ETS oraz
Dyrektywą RED III, może zostać zwolniona z obowiązku umarzania uprawnień do emisji
CO₂, o ile spełnia określone Kryteria Zrównoważonego Rozwoju oraz wymagania dotyczące
redukcji emisji gazów cieplarnianych w całym cyklu życia – od pozyskania surowca, przez
transport i przetwarzanie, po wykorzystanie energetyczne.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, biomasa spełniająca kryteria zrównoważonego
rozwoju nie podlega obowiązkowi umarzania uprawnień do emisji CO₂. Planowane zmiany
regulacyjne przewidują jednak wprowadzenie obowiązku uwzględniania pełnego śladu
węglowego biomasy w całym łańcuchu dostaw. Zgodnie z Rozporządzeniem
Wykonawczym Komisji (UE) 2020/2085, biomasa niespełniająca wymagań kryteriów
zrównoważonego rozwoju traktowana jest jako paliwo kopalne, a emisje CO₂ z jej
wykorzystania podlegają obowiązkowi umorzenia odpowiedniej liczby uprawnień.
Spółka aktywnie zarządza łańcuchem dostaw biomasy, minimalizując ryzyko pozyskania
paliwa niespełniającego wymogów kryteriów zrównoważonego rozwoju.
Aktualnie strategia spółki nie zakłada wykorzystania RDF jako paliwa alternatywnego dla
biomasy, jednak temat ten jest analizowany – zwłaszcza pod kątem produkcji ciepła
technologicznego. Trwają też dyskusje krajowe i unijne na temat klasyfikacji RDF i jego
potencjalnej neutralności emisyjnej.
W obecnym modelu finansowo-ekonomicznym, uwzględniającym ocenę opłacalności
inwestycji, wykorzystanie paliwa RDF nie przynosi pozytywnych rezultatów. Niemniej
jednak Enea Elektrownia Połaniec S.A. prowadzi analizy dotyczące możliwości zastosowania
RDF do produkcji ciepła technologicznego, co może stanowić alternatywne rozwiązanie
problemu zagospodarowania frakcji palnej odpadów.
Enea Elektrownia Połaniec S.A. nie jest również wytwórcą odpadu w postaci zużytych
wkładów katalitycznych pochodzących z katalizatorów instalacji SCR.
Zgodnie z zapisami umów zawieranych na potrzeby wymiany tych wkładów, wytwórcą
odpadu jest firma zewnętrzna realizująca usługę ich wymiany. Niemniej jednak, ze względu
na fakt, że wkłady te stanowią odpad, przedstawiciele Elektrowni przeprowadzają wizje
lokalne w instalacjach odpowiedzialnych za końcowy etap ich przetwarzania, weryfikując
m.in. posiadane przez te instalacje stosowne pozwolenia. Końcowy produkt procesu
przetwarzania warstwy katalitycznej znajduje zastosowanie w gospodarce.
W ramach umów dotyczących wymiany zużytych wkładów katalitycznych, Enea
Elektrownia Połaniec S.A. pokrywa koszty zagospodarowania odpadu. Proces utylizacji
prowadzony jest w istniejącym zakładzie produkcyjnym dla którego wydano pozwolenie
zintegrowane obejmujące swym zakresem proces przetwarzania odpadu.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Aktywów Państwowych
Robert Kropiwnicki
sekretarz stanu
dokument podpisany elektronicznie
1112391.4080049.3252081
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 2 of 2 --

+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Marzena Czarnecka
BM-I.053.24.2025.TŚ
Katowice, 2025-06-05
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr w sprawie przyszłości energetyki opartej na węglu
i wdrażanego procesu dekarbonizacji, ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień
związanych z dalszym funkcjonowaniem ENEA Elektrownia Połaniec SA, uprzejmie
informuję, że zagadnienia poruszone w przedmiotowej interpelacji pozostają poza zakresem
właściwości Ministra Przemysłu.
Z wyrazami szacunku
Marzena Czarnecka
Minister
2025-06-05 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 1 of 1 --