Interpelacja w sprawie wsparcia rolników w relacjach z sieciami supermarketów w świetle wypowiedzi wiceministra Michała Kołodziejczaka
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9433
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie wsparcia rolników w relacjach z sieciami supermarketów w świetle wypowiedzi wiceministra Michała Kołodziejczaka
Zgłaszający: Anna Gembicka, Jarosław Sachajko
Data wpływu: 19-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
wzmocnienie pozycji rolnika w łańcuchu dostaw jest jednym z kluczowych wyzwań współczesnych sektora rolnego w Polsce. Rolnicy, mimo ciężkiej pracy i świetnej jakości swoich produktów, często borykają się z nieuczciwymi praktykami ze strony dużych sieci handlowych, które wykorzystują swoją dominującą pozycję na rynku. Przykładem takiej sytuacji jest problem, na który wskazał wiceminister Michał Kołodziejczak w swoim wpisie na platformie X z dnia 18 kwietnia 2025 roku, dotyczący wysokich cen masła w sklepach, mimo najniższych w Unii Europejskiej cen sprzedaży netto w polskich mleczarniach. Wiceminister Kołodziejczak zapowiedział w tym wpisie rozpoczęcie prac nad przepisami mającymi na celu uzdrowienie polskiego handlu oraz współpracę z innymi ministerstwami w tym zakresie.
W związku z powyższym, mając na uwadze znaczenie transparentności działań administracji rządowej oraz konieczność zapewnienia skutecznego wsparcia dla rolników, zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie szczegółowych informacji w następujących kwestiach:
Zapowiedzi wsparcia rolników w relacjach z supermarketami: Ile razy wiceminister Michał Kołodziejczak publicznie zapowiadał podjęcie działań mających na celu wsparcie rolników w relacjach z sieciami supermarketów? Proszę o wskazanie dat i kontekstu tych zapowiedzi.
Spotkania w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW):
Ile spotkań z inicjatywy wiceministra Kołodziejczaka odbyło się w MRiRW w sprawie relacji rolników z sieciami handlowymi, w szczególności z przedstawicielami branży handlowej?
Kiedy dokładnie te spotkania miały miejsce (proszę podać daty)?
Jaki był skład uczestników tych spotkań (np. przedstawiciele ministerstwa, organizacji rolniczych, sieci handlowych, inni interesariusze)? Proszę o udostępnienie list obecności z tych spotkań.
Czy istnieją zdjęcia dokumentujące te spotkania? A jeśli tak, proszę o ich udostępnienie.
Konkluzje i efekty spotkań: Jakie konkretne konkluzje lub rekomendacje zostały wypracowane podczas wspomnianych spotkań? Czy zostały one opublikowane lub przekazane zainteresowanym stronom?
Projekty legislacyjne:
Ile projektów legislacyjnych dotyczących uzdrowienia polskiego handlu, o których wspomina wiceminister Kołodziejczak, jest obecnie gotowych?
Na jakim etapie znajdują się prace nad wspomnianymi przepisami? Proszę o wskazanie, czy projekty te są na etapie konsultacji, opiniowania, czy może zostały już skierowane do dalszego procedowania legislacyjnego.
Wiceminister Kołodziejczak wspomniał o współpracy z innymi ministerstwami, w szczególności z Ministerstwem Rozwoju i Technologii. Jakie konkretne propozycje zmian legislacyjnych zostały przedstawione przez MRiRW innym resortom?
Z góry dziękuję za szczegółowe odpowiedzi na powyższe pytania. Jestem przekonana, że uzyskane informacje pozwolą na lepsze zrozumienie działań podejmowanych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w celu poprawy sytuacji polskich rolników w łańcuchu dostaw oraz przyczynią się do zwiększenia transparentności procesów legislacyjnych w tym zakresie.
Z wyrazami szacunku
Minister Czesław Siekierski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5920 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Czesław Siekierski
Warszawa, 06 czerwca 2025 r.
znak sprawy: DRE.łr.058.5.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 9433
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9433 Posłów na Sejm RP Anny Gembickiej i Jarosława
Sachajki w sprawie wsparcia rolników w relacjach z sieciami supermarketów w świetle
wypowiedzi wiceministra Michała Kołodziejczaka, przedstawiam następujące
informacje.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie prowadzi rejestru wystąpień publicznych
członków kierownictwa, ponieważ wiązałoby się to z koniecznością monitorowania
każdej z licznych wypowiedzi w przestrzeni publicznej, np. m.in. podczas spotkań,
targów, konferencji, wystąpień w telewizji, czy radiu.
W wystąpieniach publicznych poruszane są także sprawy relacji, współpracy sieci
handlowych z dostawcami produktów rolno-spożywczych, m. in. w kontekście
możliwości występowania nieuczciwych praktyk handlowych.
Minister Kołodziejczak prowadzi stały dialog z przedstawicielami branży handlowej.
Wskazać należy, że chociażby w ostatnim tygodniu odbyły się trzy takie spotkania.
W spotkaniach tych uczestniczą m.in. przedstawiciele głównych sieci handlowych,
Polskiej Organizacji Handlu i Dystrybucji (POHiD), Polskiej Izby Handlu. Podczas
spotkań poruszane są takie kwestie jak zaopatrywanie się przez sklepy u polskich
producentów rolnych, podpisywanie umów długoterminowych, promowanie polskich
-- 1 of 3 --
Strona 2 z 3
produktów w sieciach handlowych oraz możliwość podjęcia wspólnych inicjatyw na
rzecz ograniczania marnowania żywności przez konsumentów.
Producenci produktów rolno-spożywczych podczas spotkań z udziałem wiceministra
Michała Kołodziejczaka najczęściej negatywnie oceniają relacje handlowe z sieciami.
Często, z obawy przed działaniami odwetowymi ze strony kontrahentów, nie chcą oni
udostępnić swoich danych, nawet przy zagwarantowaniu anonimowości
postępowania, organowi wyznaczonemu do egzekwowania przepisów prawa
w zakresie nieuczciwych praktyk handlowych w łańcuchu dostaw produktów rolno-
spożywczych jakim jest Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Stąd, w celu ich
ochrony, nie jest możliwe przekazanie listy obecności z tych spotkań.
Należy podkreślić, że problem wykorzystywania przewagi kontaktowej przez silne
podmioty, w tym sieci handlowe, wobec dostawców/producentów rolnych występuje
nie tylko w Polsce, ale również w państwach członkowskich UE. Konieczne są więc
rozwiązania na poziomie unijnym, które wzmocnią siłę negocjacyjną rolników tak, aby
silniejsze podmioty, takie jak sieci handlowe i zakłady przetwórcze, nie narzucały im
niekorzystnych warunków współpracy. W tym kontekście w ramach polskiej
Prezydencji w Radzie trwają prace nad rozwiązaniami wzmacniającymi pozycję
rolników w łańcuchu dostaw, w szczególności na podstawie propozycji legislacyjnych
opublikowanych przez Komisję Europejską 10 grudnia 2024 r. Jeden wniosek
legislacyjny dotyczy zmiany w rozporządzeniu 1308/2013 w sprawie wspólnej
organizacji rynków (SCMO), a drugi współpracy organów w zakresie zwalczania
transgranicznych nieuczciwych praktyk handlowych.
Po intensywnych pracach polskiej Prezydencji w kwietniu br. zostało uzgodnione
stanowisko Rady i osiągnięto mandat negocjacyjny w odniesieniu do projektu
rozporządzenia dotyczącego współpracy pomiędzy organami w zakresie
transgranicznego egzekwowania dyrektywy 2019/633 o nieuczciwych praktykach
handlowych (UTP). Projekt rozporządzenia wprowadza przepisy proceduralne
dotyczące współpracy w sprawach transgranicznych nieuczciwych praktyk, tj. gdy
kupujący i sprzedający są z różnych państw członkowskich UE. Poprzez ustanowienie
mechanizmu wzajemnej pomocy krajowe organy egzekwowania prawa będą miały
możliwość wymiany informacji czy podjęcia środków egzekucyjnych w imieniu organu
z innego państwa członkowskiego. Prowadzone dochodzenia czy postępowania
zwiększą ochronę rolników oraz małych i średnich dostawców na poziomie UE przed
nieuczciwymi praktykami handlowymi.
-- 2 of 3 --
Strona 3 z 3
Pracujemy także nad uzyskaniem najbardziej korzystnych rozwiązań dla rolników
w ramach projektu rozporządzenia dotyczącego zmian obecnych ram prawnych
określonych w rozporządzeniu 1308/2013 ustanawiającym wspólną organizację
rynków produktów rolnych (WOR) oraz w rozporządzeniach (UE) 2021/2115
(dot. PS WPR) i 2021/2116 (finansowanie WPR). Przedstawiona propozycja
wprowadza zmiany w zakresie, m.in: obowiązku zawierania pisemnych umów na
dostawę produktów rolnych między rolnikiem a nabywcą, obowiązku zawarcia klauzuli
rewizyjnej w umowach długoterminowych, mechanizmu mediacji, uproszczenia zasad
uznawania organizacji producentów poprzez możliwość uznania jednej organizacji
producentów w wielu sektorach, podniesienia limitu unijnej pomocy finansowej
udzielanej uznanym organizacjom producentów realizującym program operacyjny
(z 50% do 60% faktycznie poniesionych kosztów).
Proponowane rozwiązania są korzystne dla rolników i gwarantują bezpieczeństwo
ustaleń pomiędzy stronami. Zapewniają większą ochronę rolnika, zwłaszcza
w sytuacjach wahań na rynku i kryzysów.
Ponadto, z inicjatywy MRiRW dnia 16 czerwca br. na forum Specjalnego Komitetu
ds. Rolnictwa przeprowadzona będzie debata na temat doświadczeń państw
członkowskich w eliminowaniu nieuczciwych praktyk w łańcuchu dostaw żywności.
Wnioski z dyskusji pozwolą na sformułowanie rekomendacji dla KE co do zmian
unijnych przepisów dyrektywy 2019/633 w sprawie nieuczciwych praktyk
handlowych w relacjach między przedsiębiorcami w łańcuchu dostaw produktów
rolnych i spożywczych, aby dostosować regulacje do zmieniających się realiów
rynkowych i zachowań nabywców.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Czesław Siekierski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --