Interpelacja w sprawie Parku Narodowego w Dolinie Dolnej Odry
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9432
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie Parku Narodowego w Dolinie Dolnej Odry
Zgłaszający: Anna Gembicka, Jarosław Sachajko
Data wpływu: 19-04-2025
Szanowna Pani Minister,
kwestia utworzenia Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry budzi wiele emocji i wątpliwości wśród mieszkańców regionu, przedsiębiorców oraz ekspertów zajmujących się gospodarką wodną i rozwojem regionalnym. Z doniesień medialnych, w tym wypowiedzi przedstawicieli Ministerstwa Klimatu i Środowiska, wynika, że prace nad utworzeniem parku narodowego są zaawansowane, a jego powstanie mogłoby nastąpić jeszcze w 2025 roku. Jednocześnie, jak wskazują źródła, takie jak artykuły prasowe, stworzenie parku narodowego może znacząco ograniczyć żeglowność Odry, co stanowi poważne zagrożenie dla rozwoju gospodarczego regionu, w tym transportu rzecznego, który odgrywa kluczową rolę w polskiej gospodarce.
W związku z powyższym, wyrażając głębokie zaniepokojenie potencjalnymi negatywnymi skutkami utworzenia Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry, zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Analizy ekonomiczne skutków utworzenia parku narodowego:
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowało szczegółowe analizy ekonomiczne dotyczące skutków utworzenia Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry? Jeśli tak, proszę o udostępnienie tych analiz lub wskazanie, gdzie są one dostępne.
Jakie koszty i korzyści ekonomiczne dla lokalnych społeczności, przedsiębiorców oraz budżetu państwa zostały uwzględnione w tych analizach?
Szanse i zagrożenia związane z utworzeniem parku:
Jakie konkretne szanse dla ochrony przyrody i rozwoju regionu widzi ministerstwo w związku z planowanym parkiem narodowym?
Jakie zagrożenia, w tym dla lokalnej gospodarki, rolnictwa, turystyki oraz infrastruktury transportowej, zostały zidentyfikowane w procesie planowania parku? Czy ministerstwo przeprowadziło konsultacje z interesariuszami, którzy mogą być negatywnie dotknięci tymi zmianami?
Wpływ na żeglowność Odry:
W jaki sposób utworzenie Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry wpłynie na żeglowność rzeki Odry?
Czy ministerstwo uwzględniło w swoich planach potencjalne ograniczenia dla transportu rzecznego, o których mowa w publicznych dyskusjach?
Jakie działania ministerstwo planuje podjąć, aby zrównoważyć cele ochrony przyrody z potrzebą rozwoju żeglugi śródlądowej na Odrze?
Porównanie z niemieckim modelem zagospodarowania rzek:
Jakie wnioski płyną z analizy niemieckiego podejścia do zagospodarowania rzek?
Jakie rozwiązania stosowane przez Niemcy w zakresie żeglowności rzek mogłyby zostać zaadaptowane w Polsce, aby zminimalizować negatywne skutki utworzenia parku?
Konsultacje społeczne i transparentność procesu:
Jakie działania podjęło ministerstwo w celu zapewnienia szerokich konsultacji społecznych z mieszkańcami, przedsiębiorcami i innymi interesariuszami regionu Doliny Dolnej Odry?
Czy ministerstwo planuje opublikować szczegółowy harmonogram dalszych prac nad utworzeniem parku oraz wyniki dotychczasowych analiz i konsultacji?
Utworzenie Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry może rodzić poważne konsekwencje dla rozwoju gospodarczego regionu, w szczególności w kontekście żeglowności Odry i interesów lokalnych społeczności. Dlatego też kluczowe jest, aby decyzje w tej sprawie były podejmowane w sposób transparentny, oparty na rzetelnych analizach i z uwzględnieniem głosu wszystkich zainteresowanych stron.
Z wyrazami szacunku
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6879 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WPN.050.13.2025.AN
3775045.15098572.12162013
Warszawa, 16-05-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 9432 Pani Anny Gembickiej i Pana Jarosława
Sachajko w sprawie Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry informuję co następuje.
Park narodowy jest państwową osobą prawną posiadającą odrębną administrację oraz
służby, powołane do zarządzania tym obszarem i realizacji działań ochronnych, działań
z zakresu udostępniania obszaru parku oraz edukacji przyrodniczej. Parki narodowe władają
nieruchomościami Skarbu Państwa jako ich użytkownicy wieczyści. Mogą także nabywać
nieruchomości na własność (w związku z osobowością prawną), co znacznie ułatwia im
realizację przedsięwzięć na rzecz ochrony przyrody, udostępnienia obszaru parku
narodowego oraz edukację przyrodniczą. Ponadto park narodowy, w ramach
dedykowanych parkom narodowym programom, np. z Narodowego Funduszu Ochrony
Środowiska i Gospodarki Wodnej, posiada możliwości pozyskania dodatkowych środków na
prowadzenie ochrony ekosystemów, rozwój bezpiecznej dla przyrody infrastruktury
turystycznej oraz edukację ekologiczną. Utworzenie parku narodowego to także impuls
rozwoju gospodarczego, w szczególności dla turystyki w regionie, a także dodatkowe
miejsca pracy (głównie zapotrzebowanie na usługi noclegowe, gastronomię czy
przewodników, a także wyspecjalizowaną kadrę zatrudnioną w parku narodowym). To także
promocja całego regionu oraz produktów lokalnych i rzemiosła – rozwój marek
ekologicznych, certyfikowanych jako „z obszaru parku narodowego”. Ponadto park
narodowy to dodatkowe przychody dla jednostek samorządu terytorialnego (podatki np.
CIT), zakupy towarów i usług na potrzeby funkcjonowania parku narodowego. Na przykład
w Biebrzańskim Parku Narodowym w ciągu ostatnich 5 lat Dyrektor zawarł łącznie 585
umów z Wykonawcami na łączną kwotę 51 269 329,00 PLN netto. Każda umowa to
minimum jedno wygenerowane dodatkowe miejsce pracy. Zazwyczaj przy robotach
budowalnych czy usługach zaangażowanych jest kilka osób, tym samym przyjmując, że
jedna umowa generuje średnio 3 miejsca pracy, dzięki funkcjonowaniu Biebrzańskiego
Parku Narodowego w okresie ostatnich 5 lat wygenerowano 1 755 miejsc pracy.
Utworzenie Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry to także zwiększenie subwencji ogólnej
dla jednostek samorządu terytorialnego, w granicach których zlokalizowany jest park
narodowy, z tytułu ich potrzeb ekologicznych. Prognozowane zwiększenie subwencji
ogólnej dla gminy Kołbaskowo wynosi 273 tys., gminy Widuchowa około 1,07 mln, a dla
miasta Szczecin 25 tys. Dodatkowo utworzenie parku narodowego na terenie gminy
Widuchowa na obszarze 2460 ha w 2025 r. wiąże się z możliwością skorzystania z rezerwy
celowej budżetu państwa (art. 91 ustawy z 1 października 2025 roku o dochodach jednostek
samorządu terytorialnego). Według algorytmu przekazanego przez Ministerstwo Klimatu
i Środowiska do Ministerstwa Finansów wartość środków z rezerwy celowej dla gminy
Widuchowa wyniesie 4,9 mln zł (dla wariantu utworzenia parku narodowego na obszarze
trzech gmin: Widuchowa, Kołbaskowo i Szczecin). Obszar Międzyodrza jest miejscem
wyjątkowym, gdzie przytaczane w interpelacji zagrożenia są zniwelowane z uwagi na fakt,
iż na terenie projektowanego Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry nie są prowadzone
żadne inwestycje, nie jest prowadzona gospodarka leśna, a działki włączone
w granice parku należą do Skarbu Państwa.
-- 1 of 2 --
Projektowany Park Narodowy Doliny Dolnej Odry obejmuje część obszaru Międzyodrza,
bez nurtów Odry Wschodniej (Regalicy) i Odry Zachodniej. Obie odnogi Odry oraz kanał
Gartz-Martwice i Kanał Klucz-Ustowo nie znajdują się w obszarze projektowanego parku
narodowego i jego otuliny. Tym samym żegluga po tych drogach wodnych będzie
prowadzona bez przeszkód, na dotychczasowych zasadach. Potwierdza to stanowisko
Sekretarza Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Arkadiusza Marchewki, który stwierdza,
iż „planowany Park Narodowy Doliny Dolnej Odry nie zablokuje i nie utrudni żeglugi na Odrze,
ponieważ rzeka ta nie będzie obszarem parku. Administratorem Dolnej Odry nadal pozostanie
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. Co równie ważne, odcinek Dolnej Odry od
miejscowości Ognica do granicy z morskimi wodami wewnętrznymi ma najwyższą klasę
żeglowności, co w praktyce oznacza, że będzie mógł być wykorzystywany do obsługi
Głębokowodnego Terminalu Kontenerowego w Świnoujściu. Dodatkowo ten fragment rzeki jest
wpisany do europejskiej sieci transportowej TEN-T. Na skutek tego jesteśmy zobowiązani przez
prawo unijne do ciągłego utrzymywania na nim najwyższych parametrów żeglowności. Mówiąc
wprost – żegluga na Dolnej Odrze jest bezpieczna” (stanowisko opublikowane w Gazecie
Wyborczej w dniu 07.04.2025 r.).
W związku z tym, iż utworzenie Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry nie wpływa na
żeglowność Odry (wyłączenie Odry Wschodniej i Odry Zachodniej z granic parku)
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie widzi konieczności porównywania, ani wzorowania
się na niemieckim modelu zarządzania rzekami.
Do tej pory Ministerstwo Klimatu i Środowiska zorganizowało jak również uczestniczyło (na
zaproszenie różnych grup interesariuszy i samorządowców) w spotkaniach mających
charakter pre-konsultacji z przedstawicielami jednostek samorządu terytorialnego,
mieszkańcami oraz przedstawicielami różnych grup interesariuszy z obszaru na terenie
którego planowane jest utworzenie parku narodowego. Dodatkowo w dniu 25.04.2025 r.
został podpisany list intencyjny z przedstawicielami Rybackiej Spółdzielni „Regalica” oraz
Przedstawicielami Polskiego Związku Wędkarskiego Okręg w Szczecinie, jako kluczowymi
interesariuszami w całym procesie, którzy są elementem tożsamości Międzyodrza. Pytania,
które pojawiły się podczas spotkań i odpowiedzi na nie oraz wszystkie wyjaśnienia
dotyczące tworzenia Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry są publikowane na stronie
internetowej dedykowanej Parkowi https://www.gov.pl/web/klimat/dolinadolnejodry
w zakładce „Pytania i odpowiedzi”. Z kolei w zakładce „Harmonogram prac” publikowane są
wszystkie najważniejsze informacje dotyczące całego procesu i kluczowych etapów
związanych z utworzeniem PNDDO. Ponadto pragnę nadmienić, iż otwarte konsultacje
społeczne dla wszystkich grup zainteresowanych będą miały miejsce na etapie rządowego
procesu legislacyjnego przed przedłożeniem projektu ustawy dotyczącej utworzenia
PNDDO do Sejmu.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --