Interpelacja w sprawie wypowiedzi wiceminister zdrowia Katarzyny Kacperczyk dotyczącej zdrowia, suwerenności państwa oraz organizacji systemu na nieprzewidywalne czasy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9425
do ministra zdrowia
w sprawie wypowiedzi wiceminister zdrowia Katarzyny Kacperczyk dotyczącej zdrowia, suwerenności państwa oraz organizacji systemu na nieprzewidywalne czasy
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 18-04-2025
Szanowna Pani Minister,
wiceminister Katarzyna Kacperczyk, podczas X Kongresu Wyzwań Zdrowotnych, poruszyła kwestie postrzegania zdrowia w kontekście szerszej strategii państwa oraz konieczności reorganizacji systemu ochrony zdrowia. Pani Minister stwierdziła, że „zdrowie, jak nigdy wcześniej, wyszło poza wymiar tylko usług publicznych i takiego indywidualnego sektorowego postrzegania i stało się elementem szerszej strategii suwerenności państwa, współpracy międzynarodowej”. Jednocześnie podkreśliła potrzebę stworzenia „lepiej zorganizowanego systemu na takie przewidywalne czasy, który pozwoli reagować w sytuacjach kryzysowych – czy to jest pandemia, czy to są konflikty, czy to są inne katastrofy naturalne”, dodając, że „system musi chodzić jak w zegarku, zabezpieczać potrzeby pacjentów i na czas stabilizacji, ale też przygotowywać na czasy pełne niepokojów i nieprzewidywalności”.
Ta wypowiedź wywołuje liczne pytania dotyczące zarówno strategicznej koncepcji Ministerstwa Zdrowia, jak i konkretnych zamierzeń dotyczących funkcji polskiego systemu ochrony zdrowia. Szczególnie istotny jest przyszły kierunek działań oraz planowane zmiany strukturalne w organizacji służby zdrowia w kraju. Szczególnie interesujące jest powiązanie kwestii zdrowotnych z niezależnością państwową oraz dostosowaniem systemu do działania w warunkach kryzysowych.
W związku z tym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Co dokładnie miała na myśli Pani Minister Kacperczyk, wskazując, że zdrowie stało się elementem szerszej strategii suwerenności państwa? Czy oznacza to, że polityka zdrowotna będzie w większym stopniu podporządkowana celom strategicznym państwa, takim jak bezpieczeństwo narodowe czy niezależność gospodarcza? Jakie konkretne działania są planowane w tym zakresie?
W jaki sposób zdrowie jest obecnie postrzegane jako element współpracy międzynarodowej? Czy resort zdrowia planuje intensyfikację współpracy z innymi państwami lub organizacjami międzynarodowymi w celu wzmocnienia systemu ochrony zdrowia, a jeśli tak, to w jakich obszarach?
Co kryje się pod pojęciem „lepiej zorganizowanego systemu na nieprzewidywalne czasy”? Czy chodzi o zmiany strukturalne w obecnej organizacji ochrony zdrowia, czy też o nowe mechanizmy zarządzania kryzysowego? Proszę o wskazanie, jakie konkretne problemy w obecnym systemie resort zamierza rozwiązać w ramach tej reorganizacji.
Jakie szczegółowe plany i działania Ministerstwo Zdrowia zamierza wdrożyć, aby system ochrony zdrowia był w stanie „chodzić jak w zegarku” zarówno w czasach stabilizacji, jak i w sytuacjach kryzysowych? Czy przewiduje się np. zwiększenie rezerw strategicznych, rozbudowę infrastruktury medycznej, czy też rozwój kadr?
Jakie kroki są podejmowane, aby przygotować system na „czasy pełne niepokojów i nieprzewidywalności”? Czy resort dysponuje analizami lub prognozami dotyczącymi potencjalnych zagrożeń, na które system powinien być gotowy, i czy może się nimi podzielić?
Z wyrazami szacunku
Janusz Cieszyński
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9565 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DWU.050.1.2025.JS
Warszawa, 26 maja 2025
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
Przekazuję poniżej odpowiedzi na pytania Pana Janusza Cieszyńskiego przekazane w
interpelacji nr 9425 z 24 kwietnia br. pn.
Interpelacja w sprawie wypowiedzi wiceminister
zdrowia Katarzyny Kacperczyk dotyczącej zdrowia, suwerenności państwa oraz organizacji
systemu na nieprzewidywalne czasy.
Podczas X Kongresu Wyzwań Zdrowotnych Pani Katarzyna Kacperczyk, Podsekretarz
Stanu w Ministerstwie Zdrowia, poruszyła kwestię bezpieczeństwa zdrowotnego, które jest
jednym z 7 filarów bezpieczeństwa w czasie aktualnie trwającej prezydencji Polski w Radzie
UE. Kwestia zdrowia powinna być obecna we wszystkich politykach, tak aby zapewnić
właściwą odporność państwa. Poruszone kwestie wpisują się w szerszy kontekst
aktualnych wyzwań i kierunków działań podejmowanych zarówno na poziomie krajowym
jak i europejskim.
Ministerstwo Zdrowia, w ścisłej współpracy z innymi resortami oraz partnerami
zagranicznymi, traktuje zdrowie jako jeden z filarów stabilności i odporności państwa.
Uznajemy, że współczesna polityka zdrowotna musi odpowiadać nie tylko na bieżące
potrzeby populacyjne, ale również uwzględniać ryzyka systemowe i niestabilność otoczenia
międzynarodowego. W tym kontekście zdrowie jest postrzegane nie tylko jako kwestia
społeczna, ale również jako istotny komponent bezpieczeństwa państwa – w szerokim,
strategicznym znaczeniu.
Wypowiedź Pani Minister wpisuje się w szereg dyskusji prowadzonych obecnie na forum
Unii Europejskiej. Polska kładzie szczególny nacisk na zagadnienia związane z odpornością
systemów ochrony zdrowia, w tym na zapewnienie dostępu (zarówno fizycznego jak i
ekonomicznego) do leków, rozwój rozwiązań cyfrowych oraz działania w zakresie
profilaktyki zdrowotnej i poprawę mechanizmów współpracy między państwami
członkowskimi.
Współpraca międzynarodowa w zakresie zdrowia nabiera szczególnego znaczenia w
świetle doświadczeń pandemii Covid-19, pełnoskalowej agresji Rosji na Ukrainę, oraz
innych zjawisk destabilizujących. Wspólnota międzynarodowa, w tym Polska, poszukuje
dziś instrumentów, które umożliwią bardziej skoordynowane i sprawcze działania w
sytuacjach kryzysowych, ale także w zakresie wczesnego wykrywania zagrożeń i szybkiego
reagowania na nie.
W tym kontekście, Polska wspiera m. in. dalsze wzmacnianie Europejskiej Unii Zdrowotnej
jak również inne inicjatywy zmierzające do zwiększenia przejrzystości, dostępności i
przewidywalności systemu regulacyjnego. Istotna pozostaje również rola debaty nad
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
wykorzystaniem nowych technologii i ich wpływem na zdrowie psychiczne obywateli-
zwłaszcza dzieci i młodzieży – co również znalazło odzwierciedlenie w priorytetach naszej
Prezydencji.
Prace prowadzone na szczeblu europejskim mają charakter wielowątkowy i obejmują m.in.
analizę mechanizmów zarządzania w sytuacjach nadzwyczajnych, dywersyfikację
łańcuchów dostaw leków w tym zwiększenie autonomii strategicznej UE w tym zakresie, jak
również wspieranie innowacji w ochronie zdrowia. Ich celem jest budowa odpornego i
zrównoważonego systemu, który będzie odpowiadał na wyzwania XXI wieku. Coraz więcej
państw i organizacji uznaje, że zdrowie to nie tylko kwestia polityki krajowej, ale również
istotny składnik globalnego bezpieczeństwa, rozwoju i stabilności społecznej.
Realizacja kwestii bezpieczeństwa zdrowotnego w czasie prezydencji Polski w Radzie UE
opiera się m.in. na wdrażaniu trzech priorytetów zdrowotnych prezydencji, tj:
1. Cyfrowa transformacja opieki zdrowotnej
W ramach priorytetu dotyczącego cyfrowej transformacji opieki zdrowotnej PREZ PL
realizuje działania na rzecz rozwoju usług transgranicznych w e-zdrowiu, a także
zainicjowała na forum UE dyskusję dotyczącą cyberbezpieczeństwa wyrobów medycznych
w kontekście obecnie obowiązujących oraz projektowanych aktów prawnych z obszaru
cyberbezpieczeństwa i AI.
2. Zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży w kontekście rozwoju technologii cyfrowych
Polska prezydencja wskazuje na pilną potrzebę rozpoczęcia szerokiej debaty na temat
ryzyk związanych z dynamicznym rozwojem mediów cyfrowych oraz wypracowania
wspólnych strategii, które mogą zostać wdrożone zarówno na poziomie krajowym, jak i
europejskim. Kluczowe jest opracowanie skutecznych działań chroniących zdrowie
psychiczne dzieci i młodzieży, w tym promocja higieny cyfrowej, edukacja rodziców i
nauczycieli, a także rozwój systemowych programów profilaktycznych i wsparcia.
3. Promocja zdrowia i profilaktyka chorób
W kontekście nowych wyzwań i zagrożeń dla zdrowia publicznego, istnieje coraz większa
potrzeba przeprowadzenia pogłębionej analizy rzeczywistych efektów programów i
narzędzi profilaktyki zdrowotnej. Dlatego, głównym celem proponowanego na czas
polskiego przewodnictwa priorytetu jest skoncentrowanie się na skuteczności wdrażanych
w państwach UE strategii i programów profilaktyki zdrowotnej, przygotowanie katalogu
dobrych praktyk i rozwiązań oraz propozycji działań na szczeblu narodowym i
wspólnotowym.
Ponadto na forum UE toczy się pierwsza od 20 lat rewizja pakietu farmaceutycznego, której
celem jest zapewnienie bezpieczeństwa lekowego wszystkim obywatelom UE.
Należy również podkreślić, że Ministerstwo Zdrowia ściśle współpracuje z Urzędem ds.
Gotowości i Reagowania na Stany Zagrożenia Zdrowia (tzw. HERA) w celu zapewnienia
bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli UE m.in. poprzez opracowanie strategii gotowości
i reagowania, inicjatywy dotyczące gromadzenia medycznych środków zaradczych oraz
zapasów, a także bezpieczeństwo dostaw leków.
Ponadto Polska pełni obecnie znaczącą rolę w ramach struktur systemu Narodów
Zjednoczonych, w tym jako członek Rady Wykonawczej Światowej Organizacji Zdrowia (EB
WHO) na lata 2024-2026. Umożliwia to bezpośredni wpływ na kształtowanie globalnych
priorytetów zdrowotnych, reformy WHO oraz międzynarodowe inicjatywy w zakresie
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
reagowania na kryzysy i odbudowy systemów opieki zdrowotnej. Priorytety Polski w EB
WHO obejmują m.in.:
Zdrowie cyfrowe i e-zdrowie, w tym rozwój interoperacyjnych systemów
informatycznych oraz promowanie Europejskiej Przestrzeni Danych o Zdrowiu
(EHDS);
Walkę z gruźlicą, poprzez wzmacnianie działań profilaktycznych i terapeutycznych,
szczególnie w regionach o wysokiej zapadalności;
Odbudowę systemów ochrony zdrowia po kryzysach, ze szczególnym
uwzględnieniem regionu Europy Wschodniej, dotkniętego pandemią oraz wojną w
Ukrainie.
Warto podkreślić, że redefinicja zaangażowania niektórych państw w ramach WHO
otworzyła przestrzeń dla Polski do pełnienia bardziej aktywnej roli. Polska wnosi
doświadczenia kraju, którego system ochrony zdrowia jest stale udoskonalany w
odpowiedzi na nowe wyzwania i potrzeby zdrowotne społeczeństwa. Dzięki temu
wzmocniła swoją pozycję jako konstruktywny i odpowiedzialny partner w
międzynarodowej polityce zdrowotnej.
Polska jest także członkiem Programu Koordynacyjnego UNAIDS (PCB) 2025-2027, gdzie
wspiera globalną walkę z HIV/AIDS, ze szczególnym uwzględnieniem godnościowych i
zintegrowanych form opieki zdrowotnej. Szczególne znaczenie ma tu działania rzecznicze
na rzecz regionu Europy Wschodniej i Azji Centralnej (EWAC), który – w kontekście wojny
w Ukrainie – wymaga większej uwagi międzynarodowej. Polska pełni kluczową rolę w
zapewnianiu ciągłości leczenia HIV i koinfekcji dla uchodźców wojennych, wspierając przy
tym standardy oparte na prawach człowieka, partnerstwie międzysektorowym i stabilnym
finansowaniu.
Równolegle, Polska uczestniczy w pracach Komisji ds. Środków Odurzających ONZ (CND)
2024-2027, gdzie promuje zrównoważone podejście do problemu narkotyków – łączące
działania egzekucyjne z opieką zdrowotną, profilaktyką i terapią opartą na dowodach
naukowych. W ramach priorytetów w CND, Polska podnosi także problematykę zdrowia
psychicznego dzieci, młodzieży i kobiet, akcentując potrzebę szkoleń dla personelu oraz
stosowania metod diagnostycznych i leczniczych opartych na evidence-based medicine.
W obliczu dynamicznie zmieniającej się sytuacji międzynarodowej – obejmującej zarówno
zagrożenia zdrowotne, kryzysy humanitarne, jak i zmiany geopolityczne – cele i kierunki
współpracy zagranicznej w obszarze zdrowia podlegają ciągłej redefinicji. Wymaga to
elastycznego podejścia oraz zdolności do szybkiego reagowania na nowe wyzwania, takie
jak masowe migracje, epidemie, przerwane łańcuchy dostaw leków, czy rosnące znaczenie
zdrowia psychicznego i chorób niezakaźnych w agendzie globalnej.
W tym kontekście Ministerstwo Zdrowia konsekwentnie dostosowuje swoje
zaangażowanie międzynarodowe do aktualnych priorytetów krajowych oraz strategicznych
celów wspólnotowych. Działania podejmowane w ramach struktur takich jak WHO,
UNAIDS, CND czy całego systemu NZ są ściśle powiązane z priorytetami zdrowotnymi
Polski.
Współczesne wyzwania zdrowotne wymagają globalnej odpowiedzialności. Polska – jako
aktywny członek społeczności międzynarodowej – nie tylko korzysta ze wsparcia
organizacji międzynarodowych w sytuacjach kryzysowych, ale również wnosi istotny wkład
w rozwój wspólnych polityk, strategii i praktyk zdrowotnych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --