Interpelacja nr 9421
Interpelacja w sprawie ochrony polskiego i europejskiego przemysłu stalowego oraz zmiany kryteriów wyboru ofert w zamówieniach publicznych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie ochrony polskiego i europejskiego przemysłu stalowego oraz zmiany kryteriów wyboru ofert w zamówieniach publicznych
Interpelacja nr 9421
do ministra aktywów państwowych
w sprawie ochrony polskiego i europejskiego przemysłu stalowego oraz zmiany kryteriów wyboru ofert w zamówieniach publicznych
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 18-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
niedawno opublikowano list otwarty przedstawicieli polskiej branży stalowej do prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska, w którym zwracają oni uwagę na kryzys dotykający ten sektor. Branża stalowa w Polsce i całej Unii Europejskiej znajduje się w dramatycznej sytuacji, co potwierdza szereg faktów przytoczonych w liście, m.in. likwidacja zakładów (Walcownia Rur Andrzej, Rurexpol), redukcja produkcji stali (o około 3 mln ton rocznie w przypadku Thyssenkrupp), wstrzymanie planów dekarbonizacji (ArcelorMittal) oraz przejmowanie europejskich firm hutniczych przez podmioty zagraniczne (np. hiszpańskiego producenta rur STS przez turecki koncern Tosyali).
Przedstawiciele branży wskazują, że producenci z krajów takich jak Chiny, Indie czy Turcja mają przewagę konkurencyjną wynikającą z niższych kosztów produkcji, braku konieczności ponoszenia wysokich kosztów polityki klimatycznej oraz możliwości korzystania z tańszych surowców. W efekcie mogą oferować swoje produkty po niższych cenach, co powoduje wypieranie europejskich wyrobów z rynku.
Szczególnie niepokojący jest fakt, że w realizacji inwestycji finansowanych ze środków Unii Europejskiej, w tym Krajowego Planu Odbudowy, często wykorzystywane są materiały pochodzące spoza UE. Jako negatywny przykład autorzy listu wskazują politykę zakupową Grupy Orlen, która w ramach realizowanych przez siebie inwestycji nie wymaga od wykonawców wykorzystania unijnych produktów, co prowadzi do zakupu tańszych materiałów z Indii, Chin lub Turcji, co niekorzystnie działa na rodzimy przemysł.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Jak ministerstwo ustosunkowuje się do wspomnianego listu otwartego?
Czy ministerstwo planuje podjęcie działań mających na celu zmianę dominacji kryterium najniższej ceny w przetargach publicznych organizowanych przez spółki Skarbu Państwa, szczególnie w obszarze zakupu materiałów do realizacji strategicznych inwestycji infrastrukturalnych?
Czy rząd rozważa wprowadzenie zasady „patriotyzmu gospodarczego” w zamówieniach publicznych, polegającej na preferowaniu dostawców z Polski i Unii Europejskiej, w szczególności w kontekście wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z października 2024 roku, który według autorów listu daje takie możliwości?
Jakie działania planuje podjąć ministerstwo w celu ochrony polskiego przemysłu stalowego przed nieuczciwą konkurencją ze strony producentów spoza Unii Europejskiej?
Czy ministerstwo zamierza zobowiązać spółki Skarbu Państwa, w tym Grupę Orlen, do wprowadzenia podobnych wymogów jak te stosowane przez Gaz-System, który wymaga, aby co najmniej połowa produktów używanych w inwestycjach pochodziła z krajów UE?
Jakie rozwiązania planuje wprowadzić rząd, aby środki z Krajowego Planu Odbudowy i programu FEnIKS rzeczywiście wspierały rozwój polskiej gospodarki, a nie odpływały poza granice UE?
Czy ministerstwo dysponuje analizami dotyczącymi skali strat dla polskiej gospodarki wynikających z zakupu materiałów i usług od dostawców spoza UE przez spółki Skarbu Państwa?
Z wyrazami szacunku
Janusz Cieszyński
Interpelacja nr 9421
do ministra aktywów państwowych
w sprawie ochrony polskiego i europejskiego przemysłu stalowego oraz zmiany kryteriów wyboru ofert w zamówieniach publicznych
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 18-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
niedawno opublikowano list otwarty przedstawicieli polskiej branży stalowej do prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska, w którym zwracają oni uwagę na kryzys dotykający ten sektor. Branża stalowa w Polsce i całej Unii Europejskiej znajduje się w dramatycznej sytuacji, co potwierdza szereg faktów przytoczonych w liście, m.in. likwidacja zakładów (Walcownia Rur Andrzej, Rurexpol), redukcja produkcji stali (o około 3 mln ton rocznie w przypadku Thyssenkrupp), wstrzymanie planów dekarbonizacji (ArcelorMittal) oraz przejmowanie europejskich firm hutniczych przez podmioty zagraniczne (np. hiszpańskiego producenta rur STS przez turecki koncern Tosyali).
Przedstawiciele branży wskazują, że producenci z krajów takich jak Chiny, Indie czy Turcja mają przewagę konkurencyjną wynikającą z niższych kosztów produkcji, braku konieczności ponoszenia wysokich kosztów polityki klimatycznej oraz możliwości korzystania z tańszych surowców. W efekcie mogą oferować swoje produkty po niższych cenach, co powoduje wypieranie europejskich wyrobów z rynku.
Szczególnie niepokojący jest fakt, że w realizacji inwestycji finansowanych ze środków Unii Europejskiej, w tym Krajowego Planu Odbudowy, często wykorzystywane są materiały pochodzące spoza UE. Jako negatywny przykład autorzy listu wskazują politykę zakupową Grupy Orlen, która w ramach realizowanych przez siebie inwestycji nie wymaga od wykonawców wykorzystania unijnych produktów, co prowadzi do zakupu tańszych materiałów z Indii, Chin lub Turcji, co niekorzystnie działa na rodzimy przemysł.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Jak ministerstwo ustosunkowuje się do wspomnianego listu otwartego?
Czy ministerstwo planuje podjęcie działań mających na celu zmianę dominacji kryterium najniższej ceny w przetargach publicznych organizowanych przez spółki Skarbu Państwa, szczególnie w obszarze zakupu materiałów do realizacji strategicznych inwestycji infrastrukturalnych?
Czy rząd rozważa wprowadzenie zasady „patriotyzmu gospodarczego” w zamówieniach publicznych, polegającej na preferowaniu dostawców z Polski i Unii Europejskiej, w szczególności w kontekście wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z października 2024 roku, który według autorów listu daje takie możliwości?
Jakie działania planuje podjąć ministerstwo w celu ochrony polskiego przemysłu stalowego przed nieuczciwą konkurencją ze strony producentów spoza Unii Europejskiej?
Czy ministerstwo zamierza zobowiązać spółki Skarbu Państwa, w tym Grupę Orlen, do wprowadzenia podobnych wymogów jak te stosowane przez Gaz-System, który wymaga, aby co najmniej połowa produktów używanych w inwestycjach pochodziła z krajów UE?
Jakie rozwiązania planuje wprowadzić rząd, aby środki z Krajowego Planu Odbudowy i programu FEnIKS rzeczywiście wspierały rozwój polskiej gospodarki, a nie odpływały poza granice UE?
Czy ministerstwo dysponuje analizami dotyczącymi skali strat dla polskiej gospodarki wynikających z zakupu materiałów i usług od dostawców spoza UE przez spółki Skarbu Państwa?
Z wyrazami szacunku
Janusz Cieszyński
Odpowiedź urzędowa
Minister Jakub Jaworowski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5477 znaków
Jakub Jaworowski
Ministerstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.200.2025
IK: 1107408
Warszawa, 04 czerwca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT9421 Pana Janusza Cieszyńskiego,
Posła na Sejm RP z dnia 24 kwietnia 2025 r.
Zgodnie z art. 9b ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej dział
aktywa państwowe, którym kieruje Minister Aktywów Państwowych, obejmuje sprawy
dotyczące gospodarowania mieniem państwowym, w tym wykonywania praw majątkowych
i osobistych przysługujących Skarbowi Państwa, jak również ochrony jego interesów.
Sprawy zamówień publicznych, kreowania polityki w zakresie sektora stalowego, czy też
strategii w zakresie restrukturyzacji hutnictwa w Polsce pozostają poza ustawowymi
kompetencjami Ministra Aktywów Państwowych. Działania mające na celu poprawę
funkcjonowania branży stalowej realizowane są aktualnie przez właściwe w tym zakresie
Ministerstwo Przemysłu.
W Ministerstwie Przemysłu powołano zespół do spraw opracowania rozwiązań mających
na celu poprawę funkcjonowania branży hutniczej (dalej: Zespół). Głównym jego zadaniem
jest stworzenie projektu krajowej strategii dla sektora hutniczego. Zarządzenie Ministra
Przemysłu o powołaniu Zespołu zostało opublikowane 3 stycznia 2025 r. i tego samego
dnia odbyło się pierwsze inauguracyjne spotkanie, na którym obok przedstawicieli
Ministerstw obecni byli również przedstawiciele branży hutniczej.
Zadaniami Zespołu zgodnie z ww. zarządzeniem są:
zapewnienie wsparcia Ministrowi w działaniach związanych z funkcjonowaniem
krajowej branży hutniczej;
zidentyfikowanie głównych wyzwań dla branży hutniczej, które wymagają
interwencji na poziomie krajowym i europejskim;
opracowanie propozycji działań kierunkowych oraz rekomendacji, mających na celu
poprawę funkcjonowania branży hutniczej;
zidentyfikowanie aktów prawnych, których zmiana będzie konieczna w celu
poprawy funkcjonowania branży hutniczej oraz opiniowanie założeń i projektu
krajowej strategii dla sektora hutnictwa.
Podczas posiedzenia Zespołu w dniu 12 maja br. omówiona została treść wyroku Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 22 października 2024 r. ws. Kolin Inşaat Turizm Sanayi
ve Ticaret, w którym TSUE wskazał na możliwość ograniczenia dostępu do unijnego rynku
zamówień publicznych podmiotom z państw trzecich niebędących sygnatariuszami umów
i porozumień w obszarze stosowania europejskich przepisów z dziedziny zamówień
publicznych. Przedstawiono wytyczne co do jego stosowania oraz omówiono narzędzia
-- 1 of 2 --
stworzone przez Komisję Europejską w celu identyfikacji podmiotów podlegających
wyłączeniu.
Ministerstwo Przemysłu opublikowało projekt dokumentu pn. Plan działań dla
zrównoważonego rozwoju przemysłu stalowego w Polsce. Dokument proponuje szereg
inicjatyw mających na celu wzmocnienie pozycji konkurencyjnej przemysłu stalowego, w
tym działania zarówno na poziomie krajowym np. przyspieszenie procedur związanych z
wydawaniem pozwoleń zintegrowanych, jak i międzynarodowym – np. zmiany w
mechanizmie CBAM mające na celu uszczelnienie ww. narzędzia.
Warto zauważyć, że Ministerstwo Przemysłu jako jedną z interwencji przewidzianą
do realizacji w przedmiotowym projekcie wskazało działanie promujące upowszechnianie
procedury wykluczenia z postępowań przetargowych wykonawców, którzy mają siedzibę
w krajach, nieobjętych porozumieniem o zamówieniach publicznych w ramach Światowej
Organizacji Handlu (WTO) lub niemających podpisanych stosownych umów z Unią
Europejską określających wzajemny dostęp do zamówień publicznych.
W okresie ostatnich lat sytuacja sektora hutniczego w Polsce pogorszyła się przede
wszystkim ze względu na zaniechania działań restrukturyzacyjnych oraz z powodu słabej
koniunktury. Utrzymująca się trudna sytuacja w branży powoduje, że spółki hutnicze,
skupione także wokół Skarbu Państwa, znajdują się w bardzo trudnej sytuacji finansowej.
Sytuacja spółek hutniczych skupionych w Grupie Kapitałowej WĘGLOKOKS znajduje się
pod szczególnym nadzorem Ministerstwa Aktywów Państwowych, które dostrzega ich
znaczenie dla regionu śląskiego oraz wyjątkowe potrzeby w zakresie wypracowania
rozwiązań korzystnych zarówno dla spółek, jak i ich pracowników. Należy jednak mieć na
uwadze, że wszelkie decyzje dotyczące prowadzenia spraw spółek należą do kompetencji
ich zarządów, które są odpowiedzialne za zarządzanie spółkami i realizację strategii, zgodnie
z przyjętymi celami biznesowymi.
Przywołana w interpelacji spółka ORLEN S.A. poinformowała, że prowadzone są
obecnie wielowymiarowe analizy w zakresie możliwości zastosowania mechanizmów
dotyczących szeroko rozumianego patriotyzmu gospodarczego z uwzględnieniem
obowiązujących przepisów Unii Europejskiej. W ocenie Spółki uregulowanie zasad
„patriotyzmu gospodarczego” w zamówieniach publicznych mogłoby być interesującą bazą
potencjalnych kierunkowych wytycznych do analizy i wdrożenia w wewnętrznych
regulacjach Grupy ORLEN.
Należy także wspomnieć, że ORLEN S.A., spółka giełdowa z dominującym, ale nie
większościowym udziałem Skarbu Państwa, nie jest zobowiązany i nie stosuje w swoich
procesach zakupowych ustawy o zamówieniach publicznych.
Z poważaniem
Jakub Jaworowski
Minister
dokument podpisany elektronicznie
1107408.4063457.3261511
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --
Ministerstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.200.2025
IK: 1107408
Warszawa, 04 czerwca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT9421 Pana Janusza Cieszyńskiego,
Posła na Sejm RP z dnia 24 kwietnia 2025 r.
Zgodnie z art. 9b ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej dział
aktywa państwowe, którym kieruje Minister Aktywów Państwowych, obejmuje sprawy
dotyczące gospodarowania mieniem państwowym, w tym wykonywania praw majątkowych
i osobistych przysługujących Skarbowi Państwa, jak również ochrony jego interesów.
Sprawy zamówień publicznych, kreowania polityki w zakresie sektora stalowego, czy też
strategii w zakresie restrukturyzacji hutnictwa w Polsce pozostają poza ustawowymi
kompetencjami Ministra Aktywów Państwowych. Działania mające na celu poprawę
funkcjonowania branży stalowej realizowane są aktualnie przez właściwe w tym zakresie
Ministerstwo Przemysłu.
W Ministerstwie Przemysłu powołano zespół do spraw opracowania rozwiązań mających
na celu poprawę funkcjonowania branży hutniczej (dalej: Zespół). Głównym jego zadaniem
jest stworzenie projektu krajowej strategii dla sektora hutniczego. Zarządzenie Ministra
Przemysłu o powołaniu Zespołu zostało opublikowane 3 stycznia 2025 r. i tego samego
dnia odbyło się pierwsze inauguracyjne spotkanie, na którym obok przedstawicieli
Ministerstw obecni byli również przedstawiciele branży hutniczej.
Zadaniami Zespołu zgodnie z ww. zarządzeniem są:
zapewnienie wsparcia Ministrowi w działaniach związanych z funkcjonowaniem
krajowej branży hutniczej;
zidentyfikowanie głównych wyzwań dla branży hutniczej, które wymagają
interwencji na poziomie krajowym i europejskim;
opracowanie propozycji działań kierunkowych oraz rekomendacji, mających na celu
poprawę funkcjonowania branży hutniczej;
zidentyfikowanie aktów prawnych, których zmiana będzie konieczna w celu
poprawy funkcjonowania branży hutniczej oraz opiniowanie założeń i projektu
krajowej strategii dla sektora hutnictwa.
Podczas posiedzenia Zespołu w dniu 12 maja br. omówiona została treść wyroku Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 22 października 2024 r. ws. Kolin Inşaat Turizm Sanayi
ve Ticaret, w którym TSUE wskazał na możliwość ograniczenia dostępu do unijnego rynku
zamówień publicznych podmiotom z państw trzecich niebędących sygnatariuszami umów
i porozumień w obszarze stosowania europejskich przepisów z dziedziny zamówień
publicznych. Przedstawiono wytyczne co do jego stosowania oraz omówiono narzędzia
-- 1 of 2 --
stworzone przez Komisję Europejską w celu identyfikacji podmiotów podlegających
wyłączeniu.
Ministerstwo Przemysłu opublikowało projekt dokumentu pn. Plan działań dla
zrównoważonego rozwoju przemysłu stalowego w Polsce. Dokument proponuje szereg
inicjatyw mających na celu wzmocnienie pozycji konkurencyjnej przemysłu stalowego, w
tym działania zarówno na poziomie krajowym np. przyspieszenie procedur związanych z
wydawaniem pozwoleń zintegrowanych, jak i międzynarodowym – np. zmiany w
mechanizmie CBAM mające na celu uszczelnienie ww. narzędzia.
Warto zauważyć, że Ministerstwo Przemysłu jako jedną z interwencji przewidzianą
do realizacji w przedmiotowym projekcie wskazało działanie promujące upowszechnianie
procedury wykluczenia z postępowań przetargowych wykonawców, którzy mają siedzibę
w krajach, nieobjętych porozumieniem o zamówieniach publicznych w ramach Światowej
Organizacji Handlu (WTO) lub niemających podpisanych stosownych umów z Unią
Europejską określających wzajemny dostęp do zamówień publicznych.
W okresie ostatnich lat sytuacja sektora hutniczego w Polsce pogorszyła się przede
wszystkim ze względu na zaniechania działań restrukturyzacyjnych oraz z powodu słabej
koniunktury. Utrzymująca się trudna sytuacja w branży powoduje, że spółki hutnicze,
skupione także wokół Skarbu Państwa, znajdują się w bardzo trudnej sytuacji finansowej.
Sytuacja spółek hutniczych skupionych w Grupie Kapitałowej WĘGLOKOKS znajduje się
pod szczególnym nadzorem Ministerstwa Aktywów Państwowych, które dostrzega ich
znaczenie dla regionu śląskiego oraz wyjątkowe potrzeby w zakresie wypracowania
rozwiązań korzystnych zarówno dla spółek, jak i ich pracowników. Należy jednak mieć na
uwadze, że wszelkie decyzje dotyczące prowadzenia spraw spółek należą do kompetencji
ich zarządów, które są odpowiedzialne za zarządzanie spółkami i realizację strategii, zgodnie
z przyjętymi celami biznesowymi.
Przywołana w interpelacji spółka ORLEN S.A. poinformowała, że prowadzone są
obecnie wielowymiarowe analizy w zakresie możliwości zastosowania mechanizmów
dotyczących szeroko rozumianego patriotyzmu gospodarczego z uwzględnieniem
obowiązujących przepisów Unii Europejskiej. W ocenie Spółki uregulowanie zasad
„patriotyzmu gospodarczego” w zamówieniach publicznych mogłoby być interesującą bazą
potencjalnych kierunkowych wytycznych do analizy i wdrożenia w wewnętrznych
regulacjach Grupy ORLEN.
Należy także wspomnieć, że ORLEN S.A., spółka giełdowa z dominującym, ale nie
większościowym udziałem Skarbu Państwa, nie jest zobowiązany i nie stosuje w swoich
procesach zakupowych ustawy o zamówieniach publicznych.
Z poważaniem
Jakub Jaworowski
Minister
dokument podpisany elektronicznie
1107408.4063457.3261511
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --