Interpelacja nr 9415
Interpelacja w sprawie rosnącej popularności usług odraczania płatności za artykuły pierwszej potrzeby i ich potencjalnego wpływu na stabilność finansową gospodarstw domowych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Cyfryzacja i Technologie (50%)
Podatki i Finanse (30%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie rosnącej popularności usług odraczania płatności za artykuły pierwszej potrzeby i ich potencjalnego wpływu na stabilność finansową gospodarstw domowych
Interpelacja nr 9415
do ministra finansów
w sprawie rosnącej popularności usług odraczania płatności za artykuły pierwszej potrzeby i ich potencjalnego wpływu na stabilność finansową gospodarstw domowych
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 18-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnim czasie na polskim rynku obserwujemy niepokojący trend polegający na coraz powszechniejszym wykorzystywaniu mechanizmów odraczania płatności przy zamawianiu jedzenia online (BNPL). Międzynarodowe platformy dostawcze nawiązują współpracę z firmami finansowymi, takimi jak Klarna czy PayPo, umożliwiając konsumentom płatność w ratach za posiłki i artykuły spożywcze. Praktyka ta, dotychczas kojarzona głównie z zakupem dóbr trwałych o wyższej wartości, przenosi się obecnie na obszar podstawowych potrzeb życiowych.
Eksperci finansowi zwracają uwagę, że zjawisko to może być symptomem pogarszającej się kondycji ekonomicznej części polskich gospodarstw domowych, które zmuszone są sięgać po instrumenty kredytowe, aby zaspokoić swoje podstawowe potrzeby żywieniowe. Jednocześnie dane GUS wskazują na spadek sprzedaży detalicznej żywności w pierwszej połowie 2024 roku o 0,8% w porównaniu do roku poprzedniego, a według Barometru Providenta aż 30,2% respondentów deklaruje ograniczenie codziennych wydatków na zakupy spożywcze w 2025 roku.
Zjawisko odraczania płatności za podstawowe artykuły żywnościowe może sygnalizować głębsze problemy ekonomiczne dotykające polskie społeczeństwo. Ponadto łatwość zaciągania tego typu zobowiązań, bez odpowiedniej świadomości konsekwencji i oceny zdolności do ich spłaty, niesie ryzyko zarówno dla indywidualnych gospodarstw domowych, jak i dla stabilności całego sektora finansowego.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Finansów monitoruje skalę zjawiska korzystania z mechanizmów odraczania płatności za artykuły pierwszej potrzeby, w szczególności żywność? Jeśli tak, jakie są dane dotyczące dynamiki wzrostu tego zjawiska w ostatnich latach?
Czy resort finansów analizuje potencjalne zagrożenia dla stabilności finansowej gospodarstw domowych oraz całego sektora finansowego wynikające z rosnącej popularności usług typu BNPL przy zakupie podstawowych produktów?
Jakie działania nadzorcze podejmuje Komisja Nadzoru Finansowego wobec firm oferujących usługi odraczania płatności, szczególnie w kontekście oceny zdolności kredytowej klientów i transparentności warunków umów?
Jakie działania edukacyjne w zakresie odpowiedzialnego zarządzania finansami osobistymi podejmuje lub planuje podjąć resort, aby przeciwdziałać narastającemu zadłużeniu wśród polskich konsumentów?
Czy ministerstwo współpracuje z innymi resortami w celu zidentyfikowania i wsparcia grup szczególnie narażonych na problemy z płynnością finansową, zwłaszcza seniorów, którzy - jak wynika z doniesień organizacji pomocowych - coraz częściej borykają się z brakami żywnościowymi?
Jakie mechanizmy ochrony konsumentów funkcjonują obecnie w obszarze usług BNPL i czy, w opinii ministerstwa, są one wystarczające w kontekście rosnącej popularności tych usług przy zakupie podstawowych produktów spożywczych?
Z wyrazami szacunku
Janusz Cieszyński
Interpelacja nr 9415
do ministra finansów
w sprawie rosnącej popularności usług odraczania płatności za artykuły pierwszej potrzeby i ich potencjalnego wpływu na stabilność finansową gospodarstw domowych
Zgłaszający: Janusz Cieszyński
Data wpływu: 18-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnim czasie na polskim rynku obserwujemy niepokojący trend polegający na coraz powszechniejszym wykorzystywaniu mechanizmów odraczania płatności przy zamawianiu jedzenia online (BNPL). Międzynarodowe platformy dostawcze nawiązują współpracę z firmami finansowymi, takimi jak Klarna czy PayPo, umożliwiając konsumentom płatność w ratach za posiłki i artykuły spożywcze. Praktyka ta, dotychczas kojarzona głównie z zakupem dóbr trwałych o wyższej wartości, przenosi się obecnie na obszar podstawowych potrzeb życiowych.
Eksperci finansowi zwracają uwagę, że zjawisko to może być symptomem pogarszającej się kondycji ekonomicznej części polskich gospodarstw domowych, które zmuszone są sięgać po instrumenty kredytowe, aby zaspokoić swoje podstawowe potrzeby żywieniowe. Jednocześnie dane GUS wskazują na spadek sprzedaży detalicznej żywności w pierwszej połowie 2024 roku o 0,8% w porównaniu do roku poprzedniego, a według Barometru Providenta aż 30,2% respondentów deklaruje ograniczenie codziennych wydatków na zakupy spożywcze w 2025 roku.
Zjawisko odraczania płatności za podstawowe artykuły żywnościowe może sygnalizować głębsze problemy ekonomiczne dotykające polskie społeczeństwo. Ponadto łatwość zaciągania tego typu zobowiązań, bez odpowiedniej świadomości konsekwencji i oceny zdolności do ich spłaty, niesie ryzyko zarówno dla indywidualnych gospodarstw domowych, jak i dla stabilności całego sektora finansowego.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Finansów monitoruje skalę zjawiska korzystania z mechanizmów odraczania płatności za artykuły pierwszej potrzeby, w szczególności żywność? Jeśli tak, jakie są dane dotyczące dynamiki wzrostu tego zjawiska w ostatnich latach?
Czy resort finansów analizuje potencjalne zagrożenia dla stabilności finansowej gospodarstw domowych oraz całego sektora finansowego wynikające z rosnącej popularności usług typu BNPL przy zakupie podstawowych produktów?
Jakie działania nadzorcze podejmuje Komisja Nadzoru Finansowego wobec firm oferujących usługi odraczania płatności, szczególnie w kontekście oceny zdolności kredytowej klientów i transparentności warunków umów?
Jakie działania edukacyjne w zakresie odpowiedzialnego zarządzania finansami osobistymi podejmuje lub planuje podjąć resort, aby przeciwdziałać narastającemu zadłużeniu wśród polskich konsumentów?
Czy ministerstwo współpracuje z innymi resortami w celu zidentyfikowania i wsparcia grup szczególnie narażonych na problemy z płynnością finansową, zwłaszcza seniorów, którzy - jak wynika z doniesień organizacji pomocowych - coraz częściej borykają się z brakami żywnościowymi?
Jakie mechanizmy ochrony konsumentów funkcjonują obecnie w obszarze usług BNPL i czy, w opinii ministerstwa, są one wystarczające w kontekście rosnącej popularności tych usług przy zakupie podstawowych produktów spożywczych?
Z wyrazami szacunku
Janusz Cieszyński
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9118 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 9 maja 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 9415 w sprawie rosnącej popularności usług
odraczania płatności za artykuły pierwszej potrzeby i ich
potencjalnego wpływu na stabilność finansową gospodarstw
domowych
Znak sprawy: FN1.054.5.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji numer 9415 Posła na Sejm Janusza Cieszyńskiego
w sprawie rosnącej popularności usług odraczania płatności za artykuły pierwszej
potrzeby i ich potencjalnego wpływu na stabilność finansową gospodarstw
domowych z dnia 23 kwietnia 2025 r., w załączeniu uprzejmie przedstawiam
poniższą odpowiedź, po zasięgnięciu opinii Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego.
Ad.1. Na wstępie należy zauważyć, że zjawisko korzystania z mechanizmów
odraczania płatności jest monitorowane przez Urząd Komisji Nadzoru Finansowego
(dalej: UKNF), który zidentyfikował pojawienie się BNPL w ofertach podmiotów,
których działalność podlega nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego. Z danych
UKNF wynika, że kredyty udzielane w ramach usług BNPL charakteryzują się
obecnie relatywnie dobrą spłacalnością, w porównaniu z innymi formami
kredytowania. Należy podkreślić, że do umów BNPL nie stosuje się przepisów
ustawy o kredycie konsumenckim z dnia 12 maja 2011 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 1497),
w szczególności obowiązku badania zdolności kredytowej. Według UKNF, umowy
BNPL nie stanowią znaczącego udziału w tym obszarze działalności
kredytodawców. Jednocześnie należy wskazać, że krajowy sektor bankowy
angażuje się w usługi BNPL w bardzo ograniczonym zakresie. Wśród podmiotów
-- 1 of 4 --
2/4
prowadzących działalność nadzorowaną przez UKNF, przeważający udział w rynku
BNPL posiadają instytucje pożyczkowe.
Ad. 2. Należy podkreślić, że zgodnie z danymi posiadanymi przez Ministerstwo
Finansów dynamika zagrożonych kredytów konsumpcyjnych spada od lutego 2021
r. i obecnie znajduje się na historycznie najniższym poziomie. Dynamika r/r wartości
kredytów konsumpcyjnych ogółem znajduje się w trendzie wzrostowym od
początku 2023 r. Natomiast wartość kredytów konsumpcyjnych w %PKB znajduje
się w trendzie spadkowym od początku obserwowanego okresu, co oznacza ich
realny spadek. Ponadto dynamiki wartości depozytów zarówno terminowych jaki i
bieżących utrzymują się na stabilnych poziomach od początku 2024 r.
Ad. 3. Odnosząc się do pytania trzeciego, dotyczącego działań nadzorczych
podejmowanych przez Komisję Nadzoru Finansowego wobec firm oferujących
usługi odraczania płatności, należy wskazać, że UKNF oczekuje od dostawców BNPL
prowadzących działalność podlegającą nadzorowi KNF, by w każdym przypadku
świadczenia usługi BNPL przeprowadzali ocenę zdolności kredytowej konsumenta,
uzależniając od pozytywnego wyniku tej oceny przyznanie kredytu w ramach usługi
BNPL. Zgodnie z opinią UKNF, działania nadzorcze są podejmowane w każdym
przypadku powzięcia informacji o niewypełnianiu tych oczekiwań. Zalecenia
korekty niewłaściwych praktyk były do tej pory wystarczającymi instrumentami
nadzorczymi w omawianym zakresie. Rynek usług BNPL jest na bieżąco
monitorowany przez UKNF, który może podjąć odpowiednie indywidualne, jak i
sektorowe działania nadzorcze.
Ad. 4. Jednym z siedmiu kluczowych priorytetów Krajowej Strategii Edukacji
Finansowej1 (Strategia), przyjętej przez Radę Ministrów 25 czerwca 2024 r.2, jest
„zwiększenie oraz utrzymanie odporności finansowej i dobrostanu finansowego
mieszkańców Polski poprzez odpowiedzialne planowanie finansów osobistych,
unikanie nadmiernego zadłużenia i doskonalenie umiejętności zarządzania
ryzykiem”.
Zakłada się, że w efekcie działań zaplanowanych do przeprowadzenia do 2031 r. w
ramach wdrażania Strategii, mieszkańcy Polski będą posiadać większe kompetencje
finansowe niezbędne do zwiększenia własnej odporności finansowej, tj. zdolności
ochrony przed problemami finansowymi i radzenia sobie z nimi, a także poprawy
dobrostanu finansowego rozumianego jako sytuacja materialna, w której bez
problemu realizowane są terminowo wszystkie zobowiązania finansowe, unika się
nadmiernego zadłużenia oraz posiada odpowiednie zabezpieczenia finansowe nie
tylko na nieprzewidziane wydatki, ale także na czas emerytury.
1 https://www.gov.pl/web/finanse/krajowa-strategia-edukacji-finansowej
2 Uchwała Rady Ministrów nr 71 z dnia 25 czerwca 2024 r. w sprawie przyjęcia polityki
publicznej „Krajowa Strategia Edukacji Finansowej. Polityka na rzecz rozwijania kompetencji
finansowych”
-- 2 of 4 --
3/4
Cele Strategii dotyczą całego społeczeństwa, ale wskazują też priorytetowe grupy
docelowe. Pierwszy plan wdrażania Strategii, obejmujący trzy pierwsze lata jej
wdrażania, wymienia m.in. osoby narażone na nadmierne zadłużenie albo już
nadmiernie zadłużone, jako jedną z grup, które wymagają pilnego wsparcia w
zakresie edukacji finansowej.
W pierwszym planie działania Strategii przewidziano realizację 23 działań, między
innymi działań edukacyjnych w zakresie odpowiedzialnego zarządzania finansami
osobistymi. Wśród nich można wyróżnić wdrożenie nowych oraz istniejących
programów edukacji finansowej dla priorytetowych grup docelowych, które mogą
być narażane na trudności finansowe ( w tym m.in. osoby o niskich dochodach oraz
konsumenci zagrożeni nadmiernym zadłużeniem lub już nadmiernie zadłużeni).
Wyżej wymienione programy mają koncentrować się na umiejętnościach takich jak
planowanie budżetu domowego, zarządzanie finansami osobistymi, oszczędzanie w
ramach tworzenia tzw. poduszki finansowej, konieczność posiadania
odpowiedniego ubezpieczenia, racjonalne zaciąganie zobowiązań i zarządzanie nimi,
a także na działaniach podnoszących świadomość na temat podatków i budżetu.
W ramach tego działania, wspierane są programy edukacji finansowej, o których
mowa wyżej, poprzez priorytetowe traktowanie wniosków o przyznawanie dotacji z
Funduszu Edukacji Finansowej (FEF)3 na ich opracowanie i wdrażanie, składanych w
ramach procedury nieobjętej programem. Ponadto, w bieżącym roku rozpoczną się
prace nad przygotowaniem założeń szkolenia / cyklu szkoleń typu „krok po kroku”
do samodzielnej nauki w zakresie m.in. planowania budżetu domowego oraz
zarządzania finansami osobistymi. Cykl szkoleń będzie dostępny na przyszłej
platformie edukacji finansowej, której utworzenie przewiduje Strategia.
W ramach działań przewidzianych w Strategii znalazło się również opracowanie i
przeprowadzenie szeroko zakrojonej kampanii informacyjnej na temat ryzyka
związanego z zaciąganiem kredytów i pożyczek oraz nadmiernym zadłużeniem, a
także na temat znaczenia tworzenia „buforów” finansowych lub pozyskania
ubezpieczenia w celu ochrony odporności finansowej gospodarstw domowych w
sytuacji nieoczekiwanych zdarzeń finansowych. W 2025 r. zostaną przygotowane
założenia takiej kampanii, a jej realizację zaplanowano na 2026 r. Ma być ona
finansowana z Funduszu Edukacji Finansowej.
Strategia przewiduje również opracowanie i wdrożenie działań podnoszących
świadomość na temat różnych rodzajów ryzyka związanego z
cyberbezpieczeństwem oraz oszustwami i próbami wyłudzenia w Internecie, tak aby
mieszkańcy Polski wiedzieli, jak bezpiecznie korzystać z narzędzi i usług online. W
ramach tego działania, w II i III kwartale 2025 r.
3 https://www.gov.pl/web/finanse/fundusz-edukacji-finansowej
-- 3 of 4 --
4/4
Ad. 5. Należy wskazać, że Ministerstwo Finansów wraz z Urzędem Komisji Nadzoru
Finansowego i UOKiK monitoruje sytuację gospodarstw domowych, a także wyniki
badania aktywów i pasywów Polaków. Ministerstwo współdziała z innymi resortami
i instytucjami publicznymi w realizacji edukacji i ochrony finansowej obywateli. Przy
tworzeniu Krajowej Strategii Edukacji Finansowej współpracowano m.in. z
Ministerstwem Edukacji i Nauki, Ministerstwem Rodziny i Polityki Społecznej oraz
administracją lokalną. Strategia zakłada, że osoby zbliżające się do wieku
emerytalnego są szczególnie wrażliwą grupą w kontekście ochrony finansowej.
Ad. 6. Zgodnie z opinią UKNF, obecnie prowadzone są prace legislacyjne związane z
wdrożeniem do polskiego porządku prawnego dyrektywy CCD24 ( za opracowanie
projektu ustawy odpowiedzialny jest UOKiK). Usługi BNPL będą się mieściły w
zakresie stosowania tej dyrektywy. W rezultacie transpozycji dyrektywy, regulacje
ustawy o kredycie konsumenckim powinny objąć swym zakresem także usługi
BNPL. Ten zakres będzie dotyczył m.in. obowiązku badania zdolności kredytowej,
sposobu prezentowania oferty i zawartości umowy kredytowej. Obecnie
funkcjonują wspomniane już działania nadzorcze UKNF. Nadzór KNF nad usługami
BNPL oraz wymogi dyrektywy CCD2 mają na celu zabezpieczenie klientów i
zwiększenie transparentności tych produktów.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jurand Drop
Podsekretarz Stanu
4 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2225 z dnia 18 października
2023 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylająca dyrektywę 2008/48/WE.
-- 4 of 4 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 9 maja 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 9415 w sprawie rosnącej popularności usług
odraczania płatności za artykuły pierwszej potrzeby i ich
potencjalnego wpływu na stabilność finansową gospodarstw
domowych
Znak sprawy: FN1.054.5.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji numer 9415 Posła na Sejm Janusza Cieszyńskiego
w sprawie rosnącej popularności usług odraczania płatności za artykuły pierwszej
potrzeby i ich potencjalnego wpływu na stabilność finansową gospodarstw
domowych z dnia 23 kwietnia 2025 r., w załączeniu uprzejmie przedstawiam
poniższą odpowiedź, po zasięgnięciu opinii Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego.
Ad.1. Na wstępie należy zauważyć, że zjawisko korzystania z mechanizmów
odraczania płatności jest monitorowane przez Urząd Komisji Nadzoru Finansowego
(dalej: UKNF), który zidentyfikował pojawienie się BNPL w ofertach podmiotów,
których działalność podlega nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego. Z danych
UKNF wynika, że kredyty udzielane w ramach usług BNPL charakteryzują się
obecnie relatywnie dobrą spłacalnością, w porównaniu z innymi formami
kredytowania. Należy podkreślić, że do umów BNPL nie stosuje się przepisów
ustawy o kredycie konsumenckim z dnia 12 maja 2011 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 1497),
w szczególności obowiązku badania zdolności kredytowej. Według UKNF, umowy
BNPL nie stanowią znaczącego udziału w tym obszarze działalności
kredytodawców. Jednocześnie należy wskazać, że krajowy sektor bankowy
angażuje się w usługi BNPL w bardzo ograniczonym zakresie. Wśród podmiotów
-- 1 of 4 --
2/4
prowadzących działalność nadzorowaną przez UKNF, przeważający udział w rynku
BNPL posiadają instytucje pożyczkowe.
Ad. 2. Należy podkreślić, że zgodnie z danymi posiadanymi przez Ministerstwo
Finansów dynamika zagrożonych kredytów konsumpcyjnych spada od lutego 2021
r. i obecnie znajduje się na historycznie najniższym poziomie. Dynamika r/r wartości
kredytów konsumpcyjnych ogółem znajduje się w trendzie wzrostowym od
początku 2023 r. Natomiast wartość kredytów konsumpcyjnych w %PKB znajduje
się w trendzie spadkowym od początku obserwowanego okresu, co oznacza ich
realny spadek. Ponadto dynamiki wartości depozytów zarówno terminowych jaki i
bieżących utrzymują się na stabilnych poziomach od początku 2024 r.
Ad. 3. Odnosząc się do pytania trzeciego, dotyczącego działań nadzorczych
podejmowanych przez Komisję Nadzoru Finansowego wobec firm oferujących
usługi odraczania płatności, należy wskazać, że UKNF oczekuje od dostawców BNPL
prowadzących działalność podlegającą nadzorowi KNF, by w każdym przypadku
świadczenia usługi BNPL przeprowadzali ocenę zdolności kredytowej konsumenta,
uzależniając od pozytywnego wyniku tej oceny przyznanie kredytu w ramach usługi
BNPL. Zgodnie z opinią UKNF, działania nadzorcze są podejmowane w każdym
przypadku powzięcia informacji o niewypełnianiu tych oczekiwań. Zalecenia
korekty niewłaściwych praktyk były do tej pory wystarczającymi instrumentami
nadzorczymi w omawianym zakresie. Rynek usług BNPL jest na bieżąco
monitorowany przez UKNF, który może podjąć odpowiednie indywidualne, jak i
sektorowe działania nadzorcze.
Ad. 4. Jednym z siedmiu kluczowych priorytetów Krajowej Strategii Edukacji
Finansowej1 (Strategia), przyjętej przez Radę Ministrów 25 czerwca 2024 r.2, jest
„zwiększenie oraz utrzymanie odporności finansowej i dobrostanu finansowego
mieszkańców Polski poprzez odpowiedzialne planowanie finansów osobistych,
unikanie nadmiernego zadłużenia i doskonalenie umiejętności zarządzania
ryzykiem”.
Zakłada się, że w efekcie działań zaplanowanych do przeprowadzenia do 2031 r. w
ramach wdrażania Strategii, mieszkańcy Polski będą posiadać większe kompetencje
finansowe niezbędne do zwiększenia własnej odporności finansowej, tj. zdolności
ochrony przed problemami finansowymi i radzenia sobie z nimi, a także poprawy
dobrostanu finansowego rozumianego jako sytuacja materialna, w której bez
problemu realizowane są terminowo wszystkie zobowiązania finansowe, unika się
nadmiernego zadłużenia oraz posiada odpowiednie zabezpieczenia finansowe nie
tylko na nieprzewidziane wydatki, ale także na czas emerytury.
1 https://www.gov.pl/web/finanse/krajowa-strategia-edukacji-finansowej
2 Uchwała Rady Ministrów nr 71 z dnia 25 czerwca 2024 r. w sprawie przyjęcia polityki
publicznej „Krajowa Strategia Edukacji Finansowej. Polityka na rzecz rozwijania kompetencji
finansowych”
-- 2 of 4 --
3/4
Cele Strategii dotyczą całego społeczeństwa, ale wskazują też priorytetowe grupy
docelowe. Pierwszy plan wdrażania Strategii, obejmujący trzy pierwsze lata jej
wdrażania, wymienia m.in. osoby narażone na nadmierne zadłużenie albo już
nadmiernie zadłużone, jako jedną z grup, które wymagają pilnego wsparcia w
zakresie edukacji finansowej.
W pierwszym planie działania Strategii przewidziano realizację 23 działań, między
innymi działań edukacyjnych w zakresie odpowiedzialnego zarządzania finansami
osobistymi. Wśród nich można wyróżnić wdrożenie nowych oraz istniejących
programów edukacji finansowej dla priorytetowych grup docelowych, które mogą
być narażane na trudności finansowe ( w tym m.in. osoby o niskich dochodach oraz
konsumenci zagrożeni nadmiernym zadłużeniem lub już nadmiernie zadłużeni).
Wyżej wymienione programy mają koncentrować się na umiejętnościach takich jak
planowanie budżetu domowego, zarządzanie finansami osobistymi, oszczędzanie w
ramach tworzenia tzw. poduszki finansowej, konieczność posiadania
odpowiedniego ubezpieczenia, racjonalne zaciąganie zobowiązań i zarządzanie nimi,
a także na działaniach podnoszących świadomość na temat podatków i budżetu.
W ramach tego działania, wspierane są programy edukacji finansowej, o których
mowa wyżej, poprzez priorytetowe traktowanie wniosków o przyznawanie dotacji z
Funduszu Edukacji Finansowej (FEF)3 na ich opracowanie i wdrażanie, składanych w
ramach procedury nieobjętej programem. Ponadto, w bieżącym roku rozpoczną się
prace nad przygotowaniem założeń szkolenia / cyklu szkoleń typu „krok po kroku”
do samodzielnej nauki w zakresie m.in. planowania budżetu domowego oraz
zarządzania finansami osobistymi. Cykl szkoleń będzie dostępny na przyszłej
platformie edukacji finansowej, której utworzenie przewiduje Strategia.
W ramach działań przewidzianych w Strategii znalazło się również opracowanie i
przeprowadzenie szeroko zakrojonej kampanii informacyjnej na temat ryzyka
związanego z zaciąganiem kredytów i pożyczek oraz nadmiernym zadłużeniem, a
także na temat znaczenia tworzenia „buforów” finansowych lub pozyskania
ubezpieczenia w celu ochrony odporności finansowej gospodarstw domowych w
sytuacji nieoczekiwanych zdarzeń finansowych. W 2025 r. zostaną przygotowane
założenia takiej kampanii, a jej realizację zaplanowano na 2026 r. Ma być ona
finansowana z Funduszu Edukacji Finansowej.
Strategia przewiduje również opracowanie i wdrożenie działań podnoszących
świadomość na temat różnych rodzajów ryzyka związanego z
cyberbezpieczeństwem oraz oszustwami i próbami wyłudzenia w Internecie, tak aby
mieszkańcy Polski wiedzieli, jak bezpiecznie korzystać z narzędzi i usług online. W
ramach tego działania, w II i III kwartale 2025 r.
3 https://www.gov.pl/web/finanse/fundusz-edukacji-finansowej
-- 3 of 4 --
4/4
Ad. 5. Należy wskazać, że Ministerstwo Finansów wraz z Urzędem Komisji Nadzoru
Finansowego i UOKiK monitoruje sytuację gospodarstw domowych, a także wyniki
badania aktywów i pasywów Polaków. Ministerstwo współdziała z innymi resortami
i instytucjami publicznymi w realizacji edukacji i ochrony finansowej obywateli. Przy
tworzeniu Krajowej Strategii Edukacji Finansowej współpracowano m.in. z
Ministerstwem Edukacji i Nauki, Ministerstwem Rodziny i Polityki Społecznej oraz
administracją lokalną. Strategia zakłada, że osoby zbliżające się do wieku
emerytalnego są szczególnie wrażliwą grupą w kontekście ochrony finansowej.
Ad. 6. Zgodnie z opinią UKNF, obecnie prowadzone są prace legislacyjne związane z
wdrożeniem do polskiego porządku prawnego dyrektywy CCD24 ( za opracowanie
projektu ustawy odpowiedzialny jest UOKiK). Usługi BNPL będą się mieściły w
zakresie stosowania tej dyrektywy. W rezultacie transpozycji dyrektywy, regulacje
ustawy o kredycie konsumenckim powinny objąć swym zakresem także usługi
BNPL. Ten zakres będzie dotyczył m.in. obowiązku badania zdolności kredytowej,
sposobu prezentowania oferty i zawartości umowy kredytowej. Obecnie
funkcjonują wspomniane już działania nadzorcze UKNF. Nadzór KNF nad usługami
BNPL oraz wymogi dyrektywy CCD2 mają na celu zabezpieczenie klientów i
zwiększenie transparentności tych produktów.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jurand Drop
Podsekretarz Stanu
4 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2225 z dnia 18 października
2023 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylająca dyrektywę 2008/48/WE.
-- 4 of 4 --