Interpelacja w sprawie ograniczenia olbrzymich zysków banków osiąganych kosztem Polaków
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9382
do ministra finansów
w sprawie ograniczenia olbrzymich zysków banków osiąganych kosztem Polaków
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 18-04-2025
Radom, 13.04.2025 r.
11 kwietnia 2025 roku w miejscowości Końskie miała miejsce debata prezydencka z udziałem przedstawicieli koalicji rządzącej obecnie Polską. W tej interpelacji chciałbym się odnieść do wypowiedzi liderów Polski 2050 i Lewicy. Podczas dyskusji o finansowaniu zbrojeń, źródłach ich finansowania Szymon Hołownia słusznie zauważył, że banki działające w Polsce generują rekordowe zyski kosztem Polaków, a usługi bankowe są w Polsce najdroższe w Europie. Przypominam, że Szymon Hołownia współrządzi Polską już niemal 1,5 roku. Dlaczego nie zatrzymano tych zysków?
Stąd moje pytania:
Jakie zyski generują banki w Polsce? Proszę o przedstawienie tabeli dla poszczególnych lat od 2022 roku do prognozowanych zysków w 2025 roku.
Proszę o przedstawienie w tabeli, które banki osiągnęły jakie zyski w latach 2022, 2023 i 2024.
Jaka część zysków zagranicznych banków została wytransferowana z Polski?
Co rząd zrobił od 13 grudnia 2023 roku, aby ograniczyć zyski banków generowane kosztem Polaków?
Jakie podatki w Polsce zapłaciły konkretne banki w latach 2022–2024?
Dodatkowo liderka Lewicy p. Magdalena Biejat zaproponowała, że powinny obowiązywać górne limity opłat bankowych przy kredytach hipotecznych. Lewica również współrządzi dziś Polską. Dlaczego takie przepisy nie zostały wprowadzone?
Czy rząd planuje wprowadzenie górnego limitu opłat bankowych przy kredytach hipotecznych? Jeśli tak – kiedy?
Czy rząd planuje ograniczenie kosztów kredytów hipotecznych? Proszę o szczegółowy opis tych planów.
Dariusz Matecki
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 5 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7390 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 15 maja 2025 roku
Sprawa: Interpelacja numer 9382
Znak sprawy: FN1.054.6.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 9382 Posła na Sejm RP, Pana Dariusza
Mateckiego, uprzejmie przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
W zakresie pytania dotyczącego zysków jakie banki osiągnęły w latach 2022, 2023,
2024 oraz jaka część zysków zagranicznych banków została wytransferowana
z Polski, przedstawiam poniższą tabelę zawierającą dane nt. wyników osiąganych
przez sektor w poszczególnych latach i zapłaconych podatków
sektor bankowy, mld zł 2022 2023 2024
zysk brutto 19,1 41,7 53,6
podatek CIT 8,4 13,9 13,2
zysk netto 10,7 27,9 40,3
podatek od niektórych instytucji kredytowych 5,4 5,2 5,7
Podążając za polityką dywidendową wyznaczoną przez Urząd Komisji Nadzoru
Finansowego dla wszystkich banków, niezależnie od kraju pochodzenia inwestora,
banki wypłaciły w 2024 r. 21,4 mld zł dywidendy, z czego zagranicznym inwestorom
(o co najmniej pięcioprocentowym udziale w kapitale poszczególnych banków)
przypadło 37% z tej kwoty, tj. 7,9 mld zł.
Ponadto należy podkreślić, że zyskowność poszczególnych banków komercyjnych
jest silnie zróżnicowana (w odróżnieniu od sytuacji banków spółdzielczych), w
znacznej mierze na skutek ponoszonych kosztów ryzyka prawnego kredytów
walutowych. Banki spółdzielcze są znacznie bardziej homogeniczne – wyniki tych
podmiotów w większym stopniu zależą od poziomu stóp procentowych, co w sytuacji
-- 1 of 4 --
2/4
ich oczekiwanego spadku i przy relatywnie wysokim obciążeniu kosztami
operacyjnymi będzie ceteris paribus stosunkowo silniej pogorszać sytuację tych
podmiotów. Spadek zróżnicowania zyskowności banków komercyjnych
obserwowany w ostatnim okresie wynikał z poprawy sytuacji banków o niskiej
zyskowności. Zmniejszył się zarówno udział w aktywach banków o ujemnej
zyskowności (do 2% w sierpniu 2024 r. z 9% w sierpniu 2023 r.), jak i kwoty
ponoszonych przez nie strat (z 15 mld zł do 3 mld zł). Straty dotyczą przede
wszystkim części banków z dużymi portfelami walutowych kredytów
mieszkaniowych, ale również niektórych banków hipotecznych – w związku z
kosztami wakacji kredytowych1.
Mimo wysokiej na tle UE średniej marży odsetkowej netto, zyskowność sektora
bankowego w Polsce – w porównaniu z sektorami bankowymi w innych krajach UE
oraz innymi instytucjami finansowymi (krajowymi) – jest umiarkowana2.
Jednocześnie należy podkreślić, iż aby uzyskać informacje na temat zysków
poszczególnych banków za dany rok, należy zapoznać się z ich sprawozdaniami
finansowymi.
Ponadto w zakresie pytania „Jakie podatki w Polsce zapłaciły konkretne banki w latach
od 2022-2024?” należy wskazać, że dane w zakresie zapłaconych podatków są
zawarte w systemie finansowo-księgowym służącym do ewidencjonowania
rozliczeń w zakresie podatków.
Zgodnie z art. 293 §2 pkt 4 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja
podatkowa (Dz.U. 2025 poz. 111 z późn. zm) indywidualne dane podatników
zawarte w dokumentacji rachunkowej organu podatkowego są objęte tajemnicą
skarbową.
Informacje objęte tajemnicą skarbową mogą być udostępniane wyłącznie
podmiotom enumeratywnie określonym w przepisach ustawy Ordynacja
podatkowa.
Tego typu dane mogą być ujawniane tylko w ujęciu zbiorczym. W związku z tym
poniżej przekazujemy dane w zakresie wpływów (wpłaty minus zwroty) uzyskanych
w związku zapłaconym podatkiem dochodowym od osób prawnych oraz podatkiem
od niektórych instytucji finansowych, przez podmioty które jak wiodące PKD
wskazały „64.19.Z Pozostałe pośrednictwo pieniężne”
Podatek Wpływy (w mln zł)
1 Raport o stabilności systemu finansowego NBP – Grudzień 2024
2 jw.
-- 2 of 4 --
3/4
2022 r. 2023 r. 2024 r.
CIT
(nie pomniejszony o
udziały JST)
5 422 7 696 15 237
FIN 5 367 5 262 5 702
Wskazujemy także, że w odniesieniu do największych podatników co roku na stronie
internetowej Ministerstwa Finansów3 publikowane są indywidualne dane z zeznań
podatkowych (m.in. dane nt. deklarowanego podatku należnego) podatników, o
których mowa w art. 27b ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od
osób prawnych, u których wartość przychodu uzyskana w roku podatkowym
przekroczyła równowartość 50 mln euro., w tym m.in. banków. W zakresie co
najmniej większości banków pełne informacje w zakresie podatku dochodowego, w
tym podatku deklarowanego, są więc publicznie dostępne.
Ponadto w zakresie pytań dotyczących wprowadzenia górnego limitu opłat
bankowych przy kredytach hipotecznych oraz ograniczenia kosztów kredytów
hipotecznych należy przede wszystkim wskazać, iż banki, w zakresie wysokości
oprocentowania kredytu hipotecznego, podejmują decyzje autonomiczne, które
wynikają z przyjętych przez nie modeli biznesowych.
Należy także podkreślić, że na poziom oprocentowania kredytu wpływa przede
wszystkim poziom rynkowych stóp procentowych. Ponadto występuje szereg
innych czynników, ujmowanych w marży kredytu. Należy pamiętać, że kredyt
hipoteczny stanowi transakcję długoterminową zatem marża banku powinna
pokrywać koszty ryzyka oraz koszty administracyjne związane bezpośrednio lub
pośrednio z kredytem w czasie istnienia tej długoterminowej relacji. Najważniejsze
rodzaje ryzyka, które bank ponosi w związku z udzieleniem kredytu hipotecznego to:
ryzyko kredytowe, ryzyko przedpłat oraz ryzyko prawne.
Ryzyko kredytowe portfela należności dla gospodarstw domowych jest w polskim
sektorze bankowym relatywnie wysokie. Ten czynnik może być jedną z przyczyn
wyższej marży (poprzez cenę ponoszonego ryzyka kredytowego) dla kredytów
oferowanych polskim gospodarstwom domowym, choć w przypadku kredytów
mieszkaniowych może mieć mniejsze znaczenie niż w przypadku kredytów
konsumpcyjnych.
Dodatkowo na koszt kredytu wpływa również ryzyko prawne występujące w
sektorze bankowym. Przykładem jest ryzyko instrumentalnego wykorzystywania
sankcji kredytu darmowego i podważania kredytów opartych na stawce WIBOR,
które zostało uznane na początku 2023 r. przez Komitet Stabilności Finansowej jako
ryzyko systemowe.
3 https://www.gov.pl/web/finanse/indywidualne-dane-podatnikow-cit
-- 3 of 4 --
4/4
Istotnym elementem, oddziałującym na wysokość oprocentowania jest również
struktura udzielanych kredytów, tj. udział kredytów oprocentowanych
stałą/okresowo stałą stopą procentową oraz stopą zmienną. Należy zatem w tym
miejscu zwrócić uwagę na brzmienie Rekomendacji S Komisji Nadzoru
Finansowego, która została znowelizowana w grudniu 2019 r. Jedną z istotnych
zmian było wprowadzenie wymogu uwzględnienia w ofercie banków kredytów
zabezpieczonych hipotecznie oprocentowanych stałą stopą procentową lub
okresowo stałą stopą procentowa (oprócz kredytów oprocentowanych zmienną
stopą procentową). Należy jednak podkreślić, że ostateczny wybór rodzaju
oprocentowania pozostaje decyzją konsumenta.
Ponadto należy podkreślić, że sytuacja na rynku kredytów jest stale monitorowana i
dyskutowana w ramach Komitetu Stabilności Finansowej, w skład którego obok
Ministerstwa Finansów wchodzą również Narodowy Bank Polski, Komisja Nadzoru
Finansowego i Bankowy Fundusz Gwarancyjny.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jurand Drop
podsekretarz stanu
-- 4 of 4 --