Interpelacja w sprawie zagrożenia wystąpieniem pryszczycy u zwierząt łownych i dziko żyjących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9373
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zagrożenia wystąpienia pryszczycy u zwierząt łownych i dziko żyjących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Zgłaszający: Rafał Romanowski
Data wpływu: 17-04-2025
Szanowna Pani Minister,
w związku z rosnącym zagrożeniem wystąpienia pryszczycy u zwierząt łownych i dziko żyjących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie informacji dotyczących możliwości zaangażowania Państwowej Straży Łowieckiej w działania mające na celu monitorowanie i kontrolę sytuacji epizootycznej, a także współpracę z Polskim Związkiem Łowieckim. Zważywszy na wysoką zaraźliwość tej jednostki chorobowej i jej potencjalne skutki dla zdrowia publicznego, gospodarki rolnej oraz środowiska naturalnego niezbędne jest zapewnienie skutecznej koordynacji służb odpowiedzialnych za gospodarkę łowiecką i ochronę przyrody.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska ma aktualne dane dotyczące stanu kadrowego oraz zasobów sprzętowych Państwowej Straży Łowieckiej umożliwiających skuteczne działania w sytuacjach zagrożenia epizootycznego?
2. Czy w związku z zagrożeniem wystąpienia pryszczycy jest planowane zwiększenie kompetencji, uprawnień lub zasobów Państwowej Straży Łowieckiej w zakresie kontroli i monitoringu zdrowia zwierząt łownych?
3. Jakie mechanizmy współpracy między Państwową Strażą Łowiecką a Polskim Związkiem Łowieckim są obecnie wdrożone w zakresie przeciwdziałania i zwalczania chorób zakaźnych zwierząt dziko żyjących?
4. Czy resort klimatu i środowiska planuje opracowanie procedur operacyjnych lub wytycznych regulujących współdziałanie PSŁ i PZŁ w kontekście zagrożeń epizootycznych?
5. Czy PSŁ posiada obecnie środki prawne i organizacyjne umożliwiające egzekwowanie obowiązków Polskiego Związku Łowieckiego w zakresie bioasekuracji, zgłaszania podejrzeń chorób zakaźnych oraz udziału w działaniach sanitarnych?
6. Jaka byłaby rola Państwowej Straży Łowieckiej w przypadku stwierdzenia ogniska pryszczycy u zwierzyny łownej i czy przewidziano dla niej szczególne zadania w ramach planów kryzysowych?
7. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie systemowego nadzoru instytucjonalnego nad Polskim Związkiem Łowieckim w obszarze zadań związanych z ochroną zdrowia publicznego, środowiska oraz zwalczania chorób zakaźnych zwierząt?
Z poważaniem Rafał Romanowski
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7910 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.27.2025.BW
3771618.15032872.12129839
Warszawa, 12-05-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posła na Sejm RP Rafała Romanowskiego w sprawie zagrożenia
wystąpienia pryszczycy u zwierząt łownych i dziko żyjących na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej (K10INT9373), przedstawiam poniższe informacje.
Państwowa Straż Łowiecka (dalej także: PSŁ) jest umundurowaną, uzbrojoną i wyposażoną
w terenowe, oznakowane środki transportu formacją podległą wojewodzie. Zgodnie z art. 37
pkt 1 ustawy Prawo łowieckie1, zadaniem Państwowej Straży Łowieckiej jest kontrola
realizacji przepisów ustawy, a w szczególności w zakresie:
1) ochrony zwierzyny;
2) zwalczania kłusownictwa i wszelkiego szkodnictwa łowieckiego;
3) zwalczania przestępstw i wykroczeń w zakresie łowiectwa;
4) kontroli legalności skupu i obrotu zwierzyną;
5) kontroli przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą w zakresie obrotu
zwierzyną żywą oraz obrotu tuszami zwierzyny i ich częściami dotyczącej
prowadzenia ewidencji skupu w każdym punkcie skupu.
Zgodnie z informacjami uzyskanymi z Państwowej Straży Łowieckiej, obecny stan
zatrudnienia w całej Polsce to 57 i 1/3 etatu. PSŁ wyposażona jest w terenowe środki
transportu i umundurowanie. Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie dysponuje
informacjami o zasobach sprzętowych PSŁ ani dodatkowym wyposażeniu Polskiego Związku
Łowieckiego, umożliwiającym skuteczne działania w sytuacjach zagrożenia epizootycznego.
Należy podkreślić, że wymienione w ustawie Prawo łowieckie zadania nie obejmują
bezpośrednio zakresu działań PSŁ w sytuacjach zagrożenia epizootycznego. Mając na
uwadze fakt, że strażnicy PSŁ są pracownikami urzędów wojewódzkich, ich zaangażowanie
w zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt może wynikać z obowiązujących procedur w danym
urzędzie.
Informuję ponadto, że zwiększenie kompetencji, uprawnień lub zasobów PSŁ w zakresie
kontroli i monitoringu zdrowia zwierząt łownych wymagałoby zmiany ustawy Prawo
łowieckie. Strażnicy PSŁ realizują swoje zadania w ramach i granicach obowiązującego
prawa, w oparciu o aktualne i dostępne narzędzia. PSŁ jest formacją, która nie może
realizować zadań innych niż wymienione w ustawie. Strażnicy PSŁ posiadają jednak
1 Ustawa Prawo łowieckie z dnia 13 października 1995 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 539).
-- 1 of 3 --
wymaganą wiedzę i umiejętności, które pozwalają na reagowanie w przypadku podejrzenia
lub uzyskania informacji o wystąpieniu chorób zakaźnych zwierząt oraz znają drogę
postępowania i przekazywania powyższych podejrzeń i informacji właściwym organom.
Mechanizmy współpracy pomiędzy PSŁ a Polskim Związkiem Łowieckim w zakresie
przeciwdziałania i zwalczania chorób zakaźnych zwierząt dziko żyjących nie zostały dotąd
formalnie wdrożone. Zgodnie z ustawą Prawo łowieckie, dzierżawcy i zarządcy obwodów
łowieckich, wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz nadleśniczowie Państwowego
Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe współdziałają ze sobą oraz z właścicielami,
posiadaczami i zarządcami gruntów w sprawach związanych ze zwalczaniem chorób
zakaźnych zwierząt2, podlegających obowiązkowi zwalczania na podstawie przepisów
ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, a także
z zagospodarowaniem obwodów łowieckich, w szczególności w zakresie ochrony i hodowli
zwierzyny.
Zarządca lub dzierżawca obwodu łowieckiego może wystąpić z wnioskiem do służb, straży
Zarządca lub dzierżawca obwodu łowieckiego może poprosić odpowiednie służby, takie jak
Policję, Straż Graniczną, Straż Pożarną czy Inspekcję Weterynaryjną, o pomoc w działaniach
związanych ze zwalczaniem chorób zakaźnych zwierząt, jeśli jest to niezbędne do realizacji
tych czynności.
Resort Klimatu i Środowiska współpracuje w zakresie zwalczania chorób zakaźnych zwierząt
z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które pełni wiodącą rolę w tym zakresie.
W związku z powyższym, w przypadku, gdy w wyniku zaleceń Ministerstwa Rolnictwa
i Rozwoju Wsi lub Rządowego Centrum Bezpieczeństwa powstanie rekomendacja
wypracowania procedur operacyjnych lub wytycznych regulujących współdziałanie
Polskiego Związku Łowieckiego i Państwowej Straży Łowieckiej w zakresie współpracy
w zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozważy
podjęcie stosownych działań.
Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 7a ustawy Prawo łowieckie, kto nie przestrzega zasad
bioasekuracji podczas polowania lub odstrzału sanitarnego oraz przy wykonywaniu
czynności związanych z zagospodarowaniem pozyskanej zwierzyny, podlega karze grzywny.
Poza tym przepisem ustawy Prawo łowieckie, PSŁ nie dysponuje rzeczywistymi środkami
prawymi i organizacyjnymi, jak również narzędziami prawnymi do realnego egzekwowania
obowiązków Polskiego Związku Łowieckiego i jego członków.
W Polsce ostatnie ognisko pryszczycy stwierdzono w 1971 roku. Dlatego w planach
zarządzania kryzysowego urzędów wojewódzkich najprawdopodobniej nie ma odrębnych
procedur działania dedykowanych wprost pryszczycy. Zgodnie z informacjami uzyskanymi z
PSŁ województwa mazowieckiego, na poziomie województwa istnieją procedury ogólne
dotyczące epizootii i w przypadku wystąpienia pryszczycy właśnie te procedury byłyby
wykorzystywane. Państwowa Straż Łowiecka w województwie mazowieckim nie jest
wymieniona z nazwy w Planie Zarządzania Kryzysowego Województwa Mazowieckiego, ale
2 Ustawa o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt z dnia 11 marca 2004 r.
(Dz.U. z 2023 r. poz. 1075).
-- 2 of 3 --
w przypadku wystąpienia takiej choroby, jak pryszczyca, na którą mogą zachorować
zwierzęta parzystokopytne zarówno hodowlane (bydło, owce, kozy i świnie), jak i dziko
żyjące (żubry, jelenie, łosie, dziki), PSŁ traktowana byłaby jak każda inna służba zespolona
podległa wojewodzie. Przede wszystkim, Komendant PSŁ zostałby zaproszony przez
wojewodę do udziału w Mazowieckim Wojewódzkim Zespole Zarządzania Kryzysowego.
Zadania, jakie mogłaby wykonywać PSŁ we współpracy z innymi służbami, strażami
i inspekcjami, to:
pomoc i współpraca z Mazowieckim Wojewódzkim Lekarzem Weterynarii oraz
Powiatowymi Lekarzami Weterynarii (przeszukiwanie lasów w celu znalezienia
padłych zwierząt zarażonych pryszczycą i usuwanie ich pozostałości, lokalizacja
skupisk i miejsc częstego występowania dzikich zwierząt parzystokopytnych
wolnożyjących, odstrzał sanitarny tego typu zwierząt oraz inne niezbędne działania
wskazane przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii);
współpraca z regionalnymi dyrekcjami Lasów Państwowych;
współpraca z lokalnymi kołami łowieckimi oraz Polskim Związkiem Łowieckim;
współpraca z organami ścigania (Policja), np. w przypadku podrzucania padłych
zwierząt hodowlanych zarażonych pryszczycą do lasów (podobne przypadki miały
miejsce w 2025 r. na terenie woj. mazowieckiego i dotyczyły padłego drobiu
zarażonego ptasią grypą);
współpraca z Wojskami Obrony Terytorialnej (przeszukiwanie terenów leśnych).
Kończąc, pragnę podkreślić, że Polski Związek Łowiecki, jako organizacja realizująca zadania
w zakresie gospodarki łowieckiej, podlega przepisom ustawy Prawo łowieckie. Nadzór nad
jego działalnością sprawuje minister właściwy do spraw środowiska, jednak w obecnym
stanie prawnym nie istnieje bezpośredni, systemowy mechanizm kontroli obejmujący
zadania z obszaru zdrowia publicznego lub epizootii. Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie
planuje rozszerzenia nadzoru nad Polskim Związkiem Łowieckim w tym zakresie.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --