Interpelacja w sprawie rażącej dysproporcji między wysokością kary za samowolę budowlaną a zyskami ze sprzedaży wydzielonych nielegalnie mniejszych lokali, na przykładzie brzeskich kamienic i innych w Opolskiem
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9371
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie rażącej dysproporcji między wysokością kary za samowolę budowlaną a zyskami ze sprzedaży wydzielonych nielegalnie mniejszych lokali, na przykładzie brzeskich kamienic i innych w Opolskiem
Zgłaszający: Tomasz Kostuś
Data wpływu: 17-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zgłaszający się do mojego biura obywatele i lokatorzy wskazują na potrzebę zmiany przepisów, które w obecnym brzmieniu umożliwiają prowadzenie samowoli budowlanej w budynkach wielorodzinnych (kamienicach) zasiedlonych przez właścicieli lokali stanowiących odrębną nieruchomość oraz współwłaścicieli wspólnych części budynku (nieruchomości wspólnej). Konieczne jest zlikwidowanie rażącej dysproporcji między wysokością kary za samowolę budowlaną (maksymalny mandat 500 zł, koszty legalizacji kilka tysięcy), a oczekiwanymi zyskami ze sprzedaży wydzielonych małych lokali. Z uwagi na tę dysproporcję tego typu nieruchomości coraz częściej biorą sobie na cel patoinwestorzy.
Nabywają w takiej zwykle świeżo wyremontowanej nieruchomości lokale o powierzchni kilkudziesięciu, a bywa, że ponad stu metrów kwadratowych, a następnie – z pominięciem obowiązkowych zgód, pozwoleń, dokumentacji etc. – przystępują do ich przebudowy w celu wydzielenia mniejszych lokali i ich sprzedaży z zyskiem. W trakcie tego procesu ingerują w części wspólne, w tym ściany nośne i piony, nierzadko uszkadzając je. To z kolei naraża właścicieli pozostałych lokali (poszkodowanych) na wieloletnie procesy odszkodowawcze, konieczność przeprowadzenia napraw i remontów na własny koszt w lokalach, które dotychczas były w dobrym stanie, naraża także wspólnotę mieszkaniową na konieczność przywrócenia wspólnych części budynku do stanu, który jest w pełni bezpieczny dla osób zamieszkujących etc. Słowem, skutki tego procederu bywają niezwykle dotkliwe dla strony społecznej. Tego typu sytuacje są na porządku dziennym np. w brzeskich kamienicach, często dodatkowo objętych ochroną konserwatorską, ale także w wielu innych w Opolskiem, które jest zasobne w tego typu lokale mieszkalne. Zwracam uwagę na tę patologię inwestycyjno-budowlaną w przekonaniu, że wymaga ona podjęcia prewencyjnej legislacji.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania.
Czy do resortu docierają podobne sygnały?
Czy resort ma świadomość przedmiotowej dysproporcji i jej skutków?
Z czego wynika ww. dysproporcja? Czy są przesłanki przemawiające za utrzymaniem bardzo niskich kar za samowolę budowlaną i niskich kosztów jej legalizacji?
Czy resort planuje wprowadzenie systemowych zmian w tym zakresie, jeśli tak, to jakich i kiedy? Jeśli nie – proszę o uzasadnienie.
Z poważaniem
Tomasz Kostuś
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8492 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DAB-II.054.2.2025
Warszawa, 07 maja 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 9371 Pana Posła Tomasza Kostusia.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na ww. interpelację w sprawie rażącej dysproporcji między wysokością kary
za samowolę budowlaną a zyskami ze sprzedaży wydzielonych nielegalnie mniejszych
lokali, na przykładzie brzeskich kamienic i innych w Opolskiem, po zasięgnięciu opinii
Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego, przedstawiam następujące informacje
i wyjaśnienia.
W pierwszej kolejności uprzejmie informuję, że przedstawiony w interpelacji problem
samowoli budowlanej w budynkach wielorodzinnych nie był sygnalizowany zarówno
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii jak również w Głównym Urzędzie Nadzoru
Budowlanego, będącym urzędem obsługującym Głównego Inspektora Nadzoru
Budowlanego, który, zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo
budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418), dalej „ustawa Pb”, jest centralnym organem
administracji rządowej w sprawach administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru
budowlanego.
Natomiast w kontekście nielegalnej przebudowy lokali mieszkalnych informuję,
że inwestor zamierzający wykonać przebudowę lokalu w budynku mieszkalnym
wielorodzinnym w zakresie przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych ma
obowiązek uzyskać dla takich robót budowlanych pozwolenie na budowę (zgodnie art. 28
ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 4 pkt 1 lit. a ustawy Pb). Pozwolenia na budowę wymagają
również wszelkie roboty budowlane wykonywane przy obiekcie budowlanym wpisanym
do rejestru zabytków (zgodnie z art. 29 ust. 7 pkt 1 ustawy Pb). Przy czym obecny kształt
przepisów ustawy Pb nie utrudnia prowadzenia działań w tego typu sprawach organom
nadzoru budowlanego. Organy nadzoru budowlanego mogą skontrolować każdą budowę,
zarówno legalną jak i nielegalną (zgodnie z art. 81a ust. 1 ustawy Pb). Aby jednak wdrożyć
odpowiednie działania kontrolne w konkretnej sprawie właściwy miejscowo organ
nadzoru budowlanego musi najpierw uzyskać informację o naruszeniu prawa
budowlanego. W przeciwnym razie organ ten nie będzie posiadał wiedzy o pojawiających
się w terenie naruszeniach.
Odnosząc się do wskazanej w interpelacji rażącej dysproporcji między kosztami legalizacji
samowoli budowlanych a zyskami inwestorów należy zauważyć, że system opłat
legalizacyjnych stosowanych w procedurach legalizacyjnych odnosi się do nielegalnej
budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy Pb, tj. wykonywania obiektu budowlanego
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
w określonym miejscu, a także odbudowy, rozbudowy, nadbudowy obiektu budowlanego
bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo
pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy Pb).
Natomiast w przypadku nielegalnej przebudowy opłat legalizacyjnych nie stosuje się,
gdyż w tego typu sytuacjach wdrażane jest tzw. postępowanie naprawcze uregulowane
w przepisach art. 50-51 ustawy Pb.
Powyższe nie oznacza jednak, że system opłat legalizacyjnych powinien zostać
rozszerzony na nielegalne przebudowy, bowiem przebudowa obiektu budowlanego
stanowi wykonywanie robót budowlanych o znacznie mniejszej doniosłości niż budowa
i nie powinna być traktowana przez ustawodawcę na równi z budową.
Również obecny system opłat legalizacyjnych obliczanych w oparciu o stały wzór
uzależniony od kategorii i wielkości obiektu nie byłby adekwatny do robót polegających na
przebudowie obiektu ze względu na bardzo zróżnicowany charakter i zakres tego rodzaju
robót. Ponadto przepisy prawa dotyczące opłat legalizacyjnych nie powinny uzależniać ich
wysokości od zysków inwestorów, co byłoby trudne do ustalenia.
Jednocześnie wyjaśniam, że przepisy ustawy Pb, w tym przepisy dotyczące legalizacji
samowoli budowlanych, nie regulują kwestii wydzielania samodzielnych lokali
mieszkalnych. W tym zakresie obowiązują przepisy odrębne, tj. ustawa z dnia 24 czerwca
1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r. poz. 1048), przy czym organy nadzoru
budowlanego nie zajmują się tymi zagadnieniami.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku
z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych
oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z późn. zm.), zwanego
dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i Technologii
z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, e-mail:
kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP:
/MRPiT/SkrytkaESP, adres do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-
EFSHR-25. Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu
Architektury, Budownictwa i Geodezji.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych,
a także przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować
z Inspektorem Ochrony Danych w MRiT wysyłając informację na skrzynkę:
iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj.
w celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
mandatu posła i senatora (Dz.U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały
Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. - Regulamin pracy Rady
Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 193 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
(M.P. z 2022 r. poz. 990 ze zm.).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie
poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub działające
na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które wynikają z
przepisów powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów, urzędów
skarbowych, Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT
przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Rozwoju
i Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów
informatycznych i usług IT oraz telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji
celu ich przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane,
a następnie – w przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14
lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz.
164 ze zm.) – przez czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu
decyzji lub profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do
organizacji międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia
odpowiedzi na interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu
następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub nieaktualne,
zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje
Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w sprawach
ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych,
ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa.
-- 3 of 3 --