Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 14 maja 2025 r.
Znak sprawy: DŻW.zch.058.13.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacji nr 9370 w sprawie ryzyka wystąpienia pryszczycy na obszarze
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9370 Pana Rafała Romanowskiego Posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej z 23 kwietnia 2025 r. w sprawie ryzyka wystąpienia
pryszczycy na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej uprzejmie informuję, co następuje.
Ad 1 „Monitorowanie i ocena ryzyka”
Polska pozostaje państwem wolnym od pryszczycy1. W celu monitorowania ryzyka
wystąpienia pryszczycy (FMD) powiatowi lekarze weterynarii przeprowadzili dwie tury
badań zwierząt przywiezionych do gospodarstw ze Słowacji i Węgier w okresie miesiąca
od wystąpienia ognisk pryszczycy. Ponadto, w przypadku pobierania próbek do badań
przy podejrzeniu choroby niebieskiego języka, pobrane próbki są również badane w
kierunku pryszczycy. Do 23 kwietnia 2025 r. przebadano 3112 dostarczonych próbek i
wszystkie uzyskały wynik ujemny.
Jednocześnie od stycznia 2025 r., od momentu pojawienia się pryszczycy na terytorium
Niemiec w stadzie hobbystycznym, pobierane były próbki do badań od dzików, jeleni
oraz danieli pozyskiwanych w ramach odstrzałów planowych i sanitarnych w celu
monitorowania sytuacji epidemiologicznej wśród zwierząt dzikich. Do 14 kwietnia 2025
1 Stan na 13 maja 2025 r.

-- 1 of 8 --

r. przebadano łącznie 265 próbek od dzików oraz 71 próbek od jeleni, uzyskując wynik
ujemny.
Prowadzony jest także monitoring placów handlowych i targowisk, gdzie szczegółowym
kontrolom poddawane są produkty wrażliwe (weryfikacja kraju pochodzenia), a także
analiza transakcji na platformach internetowych, gdzie odbywa się obrót zwierzętami
żywymi, paszami i towarami wrażliwymi.
Wyspecjalizowana komórka organizacyjna Komendy Głównej Policji we współpracy z
właściwymi miejscowo powiatowymi lekarzami weterynarii prowadzi również bieżący
monitoring przestrzeni internetowej pod kątem ogłoszeń o sprzedaży zwierząt z
gatunków wrażliwych, ze szczególnym uwzględnieniem ich pochodzenia, identyfikacji,
ceny oraz przeznaczenia (dalszy chów/ubój).
Czynnikami ryzyka w epidemiologii pryszczycy są:
 niezachowanie zasad bioasekuracji przez osoby obsługujące zwierzęta, w
szczególności przewoźników, pośredników w obrocie oraz hodowców;
 potencjalne nielegalne transporty zwierząt i produktów pochodzenia
zwierzęcego nieprzystosowanymi do tego celu środkami transportu;
 zakup zwierząt pochodzących z niewiadomego źródła, bez świadectwa zdrowia,
nieoznakowanych, o nieustalonym statusie epidemiologicznym;
 stosowanie obornika, paszy i ściółki pochodzących z niewiadomego źródła.
Ad 2 „Prewencja i kontrola”
Kierownictwo resortu rolnictwa, przy udziale Głównego Lekarza Weterynarii, od
momentu pojawienia się informacji o wystąpieniu pryszczycy na terytorium Unii
Europejskiej (UE) podejmuje zdecydowane działania mające na celu minimalizację ryzyka
przeniesienia choroby do Polski. W odpowiedzi na to zagrożenie pryszczycą
uruchomiono Zespół Zarządzania Kryzysowego Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi,
który ma na celu koordynację działań prewencyjnych oraz monitorowanie sytuacji na
granicach.
Do 13 maja 2025 r. odbyło się 40 posiedzeń tego Zespołu, który pracował podczas
Świąt Wielkanocnych oraz w dni wolne od pracy. W spotkaniach uczestniczą
ministrowie odpowiedzialni za poszczególne obszary, na które może oddziaływać
ewentualne wystąpienie pryszczycy. Komunikaty z tych posiedzeń zawierające
informacje o bieżących działaniach publikowane są na stronie internetowej

-- 2 of 8 --

Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (https://www.gov.pl/web/rolnictwo/pryszczyca)
oraz na stronie internetowej Głównego Inspektoratu Weterynarii.
Z inicjatywy Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi odbywają się również spotkania w
Rządowym Centrum Bezpieczeństwa, gdzie ustalane są kwestie współpracy
międzyresortowej.
Inspekcja Weterynaryjna (IW) na południowej granicy Polski prowadzi prewencyjne
kontrole przywożonych towarów w systemie 24-godzinnych dyżurów. Pojazdy
przeznaczone do przewozu zwierząt parzystokopytnych oraz powiązanych towarów na
południowej i części zachodniej granicy Polski kierowane są obligatoryjnie na siedem
wyznaczonych międzynarodowych szlaków komunikacyjnych (byłych przejść
granicznych) zlokalizowanych w:
 w województwie podkarpackim – przejście graniczne Barwinek;
 w województwie małopolskim – przejście graniczne Chyżne;
 w województwie śląskim – przejście graniczne Cieszyn-Boguszowice, autostrada
A1-Gorzyczki oraz Zwardoń;
 w województwie opolskim – przejście graniczne Trzebina,
 w województwie dolnośląskim- przejście graniczne Kudowa Słone.
Wszystkie środki transportu przewożące ww. towary są fizycznie kontrolowane przez
Inspekcję Weterynaryjną, a pojazdy poddawane dezynfekcji. Przejścia, gdzie przewóz
jest zabroniony – są monitorowane.
Mapa ww. przejść udostępniona została również na stronie internetowej
administrowanej przez Główny Inspektorat Weterynarii. Ponadto Główny Lekarz
Weterynarii skierował pismo do swoich odpowiedników w pozostałych państwach
członkowskich Unii Europejskiej, informujące o tymczasowej organizacji ruchu
drogowego w związku z ogniskami pryszczycy na Węgrzech i Słowacji.
Należy przy tym zaznaczyć, że w ramach prewencji organy Inspekcji Weterynaryjnej
dokonały przeglądu i aktualizacji planów gotowości na szczeblu powiatowym,
wojewódzkim i centralnym. Dokonano także inwentaryzacji i uzupełniania magazynów
epizootycznych pozostających w zasobach Inspekcji Weterynaryjnej. Dodatkowo, w
związku z zagrożeniem pryszczycą budżet Inspekcji Weterynaryjnej został uzupełniony
o 272 mln zł.

-- 3 of 8 --

Działania te mają na celu minimalizowanie ryzyka przeniesienia choroby do Polski oraz
szybką identyfikację potencjalnych ognisk choroby. Współpraca z sąsiednimi państwami
oraz szybka reakcja służb weterynaryjnych to kluczowe elementy strategii w walce z
pryszczycą i ochronie krajowego sektora rolnego.
Ad 3 „Reagowanie w przypadku wystąpienia ogniska”
Inspekcja Weterynaryjna na wszystkich szczeblach administracji dysponuje planem
gotowości zwalczania pryszczycy (choroby kategorii A). Plan gotowości jest na bieżąco
aktualizowany. Inspekcja Weterynaryjna jest służbą odpowiedzialną za postępowanie
związane ze zwalczaniem chorób zakaźnych zwierząt. W przypadku wystąpienia
pryszczycy konieczna będzie pomoc służb uprawnionych do kontroli ruchu drogowego,
głównie Policji w zakresie zabezpieczenia terenu ogniska choroby wyłącznie do
niezbędnego ruchu osób i pojazdów oraz nadzorowania przestrzegania ograniczeń
związanych z ruchem zwierząt i produktów pomiędzy strefami wyznaczonymi wokół
ogniska.
Ponadto niezbędny będzie udział Straży Pożarnej przede wszystkim w zakresie
prowadzenia dezynfekcji środków transportu w ww. strefach oraz przy zabezpieczaniu
terenu ogniska choroby. Od momentu wystąpienia ogniska pryszczycy w Niemczech,
służby weterynaryjne są w pełnej mobilizacji oraz na bieżąco współpracują zarówno z
Policją, jak i Strażą Pożarną podczas kontroli prowadzonych na granicach oraz w ramach
działających zespołów kryzysowych.
W ramach współpracy z Wojskową Inspekcją Weterynaryjną, Główny Lekarz
Weterynarii przeprowadził szkolenie dla lekarzy weterynarii – oficerów Wojskowej
Inspekcji Weterynaryjnej, wojsk wsparcia chemicznego oraz Wojska Obrony
Terytorialnej. W sytuacji wymagającej zaangażowania dodatkowych zasobów ludzkich,
możliwe będzie również wykorzystanie ww. rodzajów sił zbrojnych przy zwalczaniu
choroby.
Działania symulacyjne z udziałem Inspekcji Weterynaryjnej i służb porządkowych są już
realizowane, a ostatnie odbyły się w dniach 24-25 kwietnia 2025 r. w miejscowości Łask
pod patronatem Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii w Łodzi. Inspekcja
Weterynaryjna planuje ćwiczenia symulacyjne corocznie, w zależności od sytuacji
epidemiologicznej w odniesieniu do różnych chorób zakaźnych zwierząt zwalczanych z
urzędu.
Ad 4 „Współpraca z hodowcami i samorządami” i 6 „Komunikacja i edukacja publiczna”

-- 4 of 8 --

Od samego początku pojawienia się choroby na terytorium UE wdrożono działania
informacyjno - komunikacyjne dotyczące zagrożenia FMD, którymi objęci są hodowcy
świń i przeżuwaczy, przemysł mięsny oraz lekarze weterynarii wolnej praktyki w Polsce
oraz inne docelowe grupy zawodowe, w tym służby patrolujące przewozy zwierząt na
okoliczność kontroli dokumentacji towarzyszącej przesyłkom. Ulotki, plakaty, tablice
informacyjne, infografiki i inne materiały na temat pryszczycy są zamieszczane w
Internecie, mediach społecznościowych oraz kolportowane drogą tradycyjną. W
kampanię zostały włączone: Inspekcja Weterynaryjna, Inspekcja Jakości Handlowej
Artykułów Rolno-Spożywczych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, ARiMR,
Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, Centrum Doradztwa Rolniczego i ośrodki
doradztwa rolniczego oraz Izby Rolnicze.
W ramach dotychczasowej akcji informacyjno-edukacyjnej rozdystrybuowano do
wszystkich województw ok. 350 tysięcy ulotek oraz ok. 21 tysięcy plakatów
zawierających zasady skutecznej bioasekuracji. Przygotowano także Praktyczny
przewodnik bioasekuracji dla gospodarstw utrzymujących parzystokopytne zwierzęta
gospodarskie, który został wydrukowany w liczbie 30 tys. egzemplarzy i
rozdystrybuowany do ww. podmiotów celem przekazania rolnikom. Wersja
elektroniczna ww. materiałów jest dostępna na stronie internetowej MRiRW w zakładce
pryszczyca.
Intensywne działania edukacyjne prowadzi również Inspekcja Weterynaryjna, która od
stycznia 2025 r. zrealizowała:
 849 szkoleń dla lekarzy weterynarii,
 7 321 szkoleń dla posiadaczy zwierząt wrażliwych,
 1 083 szkolenia dla innych podmiotów, takich jak przewoźnicy, członkowie kół
łowieckich, pracownicy urzędów gmin, ARiMR, ODR, Policji oraz Inspekcji
Transportu Drogowego.
Ponadto, przedstawiciele Inspekcji Weterynaryjnej:
 wzięli udział w 248 konferencjach, spotkaniach on-line, wywiadach, w trakcie
których informowali o kwestiach związanych z pryszczycą,
 publikowali 1 389 materiałów informacyjnych dotyczących pryszczycy w prasie,
mediach społecznościowych lub stronach internetowych,
 rozdystrybuowali 176 392 sztuki ulotek informacyjnych,

-- 5 of 8 --

 w 17 526 przypadkach przekazali informacje dotyczące pryszczycy w ramach
kontroli zakładów utrzymujących zwierzęta wrażliwe.
Wiarygodne i bieżąco aktualizowane informacje na temat pryszczycy są dostępne pod
adresem Pryszczyca - Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi - Portal Gov.pl oraz na
stronie internetowej Głównego Inspektoratu Weterynarii.
Odnosząc się do kwestii wsparcia hodowców w przypadku likwidacji stad uprzejmie
wyjaśniam, że w gospodarstwie, w którym zostanie stwierdzone ognisko FMD,
Inspekcja Weterynaryjna wdroży wszystkie przewidziane prawem środki związane z
likwidacją tego ogniska, w tym zabicie i utylizację zwierząt wrażliwych, oczyszczanie
oraz dezynfekcję.
W takiej sytuacji hodowcy otrzymają odszkodowania ze środków budżetu państwa
przewidziane w przypadkach określonych w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie
zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz.
1075). Zgodnie z w art. 49 tej ustawy za zwierzęta gospodarskie określonych gatunków
zabite lub poddane ubojowi z nakazu powiatowego lekarza weterynarii, przysługuje
odszkodowanie ze środków budżetu państwa w wysokości wartości rynkowej
zwierzęcia.
Odnosząc się do kwestii roli jednostek samorządu terytorialnego informuję, że organy
właściwe w sprawach zarządzania kryzysowego oraz ich zadania i zasady działania w
sytuacjach kryzysowych zostały określone w ustawie z dnia 26 kwietnia 2007 r. o
zarządzaniu kryzysowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 122, z późn. zm.). Powiatowe i gminne
organy samorządu terytorialnego zadania zarządzania kryzysowego wykonują przy
pomocy zespołu zarządzania kryzysowego, w ramach prac którego w kwestiach chorób
zwierząt współpracują z powiatowymi lekarzami weterynarii. Element współpracy z
samorządem został także uwzględniony w planach gotowości posiadanych przez
Inspekcję Weterynaryjną.
Ad 5 „Szczepienia i leki”
Stosowanie leczenia w przypadku pryszczycy nie jest dozwolone a chorobę zwalcza się
wyłącznie w trybie administracyjnym.
Z kolei immunologiczne produkty lecznicze weterynaryjne (szczepionki) stosowane przy
zwalczaniu pryszczycy, mogą być wykorzystywane wyłącznie według obowiązujących
regulacji prawnych UE i instrukcji służb weterynaryjnych.

-- 6 of 8 --

W celu ograniczenia zagrożenia szerzenia się wirusa pryszczycy na terytorium Słowacji i
Węgier wdrożone zostały wyłącznie szczepienia interwencyjne, które nie mają
charakteru szczepień profilaktycznych (prewencyjnych).
Na terytorium Niemiec nie stosowano natomiast żadnych szczepień. Szczepienia
interwencyjne, o których mowa powyżej, są stosowane tylko w ogniskach choroby i w
gospodarstwach kontaktowych przed uśmierceniem zwierząt, w celu zatrzymania
zakażenia w stadzie.
Dodatkowo należy zwrócić uwagę na fakt, że produkcja szczepionki i możliwość
zastosowania w ogniskach pryszczycy powinna być poprzedzona badaniami
sekwencjonowania wirusa, w celu oceny czy dana szczepionka będzie wykazywać
skuteczność na konkretny serotyp wirusa występującego w danym państwie. Takie
działania zrealizowano na Węgrzech i Słowacji, gdzie występują ogniska tej choroby. Na
terytorium Polski nie ma wirusa pryszczycy, w związku z powyższym nie ma potrzeby
prowadzenia szczepień interwencyjnych.
Ze względu na urzędową wolność od pryszczycy Polska nie posiada aktualnie rezerw
szczepionek przeznaczonych do przeprowadzania szczepień interwencyjnych. Mając na
uwadze sytuację w zakresie występowania ognisk pryszczycy na terenie państwa UE
oraz ryzyko zagrożenia epidemiologicznego w Polsce, Główny Lekarz Weterynarii
nawiązał ścisły kontakt z właściwymi władzami Niemiec w zakresie zabezpieczenia i
możliwości sprowadzenia do Polski dostępnej w Niemczech szczepionki. Zabezpieczono
również środki finansowe dla Inspekcji Weterynaryjnej przeznaczone na ten cel.
Obecnie w Europie stosowane są jedynie interwencyjne szczepienia wygaszające w celu
opanowania rozprzestrzeniania się choroby. Są one ograniczone do zwierząt, które mają
być uśmiercone w ramach zwalczania choroby, tj. głównie w ogniskach choroby i w
gospodarstwach kontaktowych, w których zwierzęta będą podlegały uśmierceniu.
Ad 7 „Współpraca międzynarodowa”
Główny Lekarz Weterynarii jest w stałym kontakcie z organami UE oraz właściwymi
organami sąsiednich państw członkowskich UE. Oprócz comiesięcznych spotkań
Stałego Komitetu ds. Roślin, Zwierząt, Produktów i Pasz, na których omawiana jest m.in.
sytuacja związana z pryszczycą, organizowane są ad hoc dodatkowe nadzwyczajne
spotkania Komitetu poświęcone wyłącznie sytuacji związanej z ogniskami pryszczycy na
Słowacji i Węgrzech (8 spotkań od stycznia 2025 r.). Kwestia pryszczycy była też
przedmiotem omówienia podczas posiedzeń Rady UE ds. Rolnictwa i Rybołówstwa

-- 7 of 8 --

(AGRIFISH) w trakcie okresu prezydencji w Radzie UE sprawowanej przez Polskę, a
także jest incydentalnie poruszana podczas spotkań Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
ze swoimi odpowiednikami z państw dotkniętych tą chorobą.
Dodatkowo, służby weterynaryjne Słowacji i Węgier przesyłają cyklicznie pisemne
informacje dotyczące sytuacji epidemiologicznej.
Wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej mają obowiązek informowania o
ogniskach FMD do Komisji Europejskiej za pośrednictwem systemu ADIS (Animal
Disease Information System) oraz do Światowej Organizacji Zdrowia Zwierząt (WOAH)
- poprzez system WAHIS.
Komisja Europejska posiada kompetencje do oceny sytuacji i wprowadzonych środków
nadzwyczajnych oraz uprawnienie do przyjęcia w drodze aktów wykonawczych
określonych środków nadzwyczajnych w przypadku, gdy uważa, że należy zatwierdzić
lub zastąpić środki wprowadzone przez właściwe organy państw członkowskich, aby
uniknąć nieuzasadnionych zakłóceń w przemieszczaniu zwierząt i produktów. Takie
działania Komisja podejmowała w drodze odpowiednich decyzji wobec Niemiec, Węgier
i Słowacji oraz Austrii.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 8 of 8 --