Interpelacja nr 9361
Interpelacja w sprawie sytuacji zawodowej instruktorów terapii zajęciowej pracujących w warsztatach terapii zajęciowej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (33%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie sytuacji zawodowej instruktorów terapii zajęciowej pracujących w warsztatach terapii zajęciowej
Interpelacja nr 9361
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie sytuacji zawodowej instruktorów terapii zajęciowej pracujących w warsztatach terapii zajęciowej
Zgłaszający: Henryka Krzywonos-Strycharska, Piotr Adamowicz, Iwona Maria Kozłowska, Anna Wojciechowska, Rafał Siemaszko, Krystyna Skowrońska
Data wpływu: 17-04-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracamy się z uprzejmą prośbą o pilne pochylenie się nad sytuacją zawodową i materialną instruktorów terapii zajęciowej zatrudnionych w warsztatach terapii zajęciowej (WTZ) na terenie całej Polski. Poniższa interpelacja oparta jest na realnych doświadczeniach i głosach pracowników WTZ nr 2 działającego przy Polskim Stowarzyszeniu na Rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną Koło w Koszalinie, ale dotyczy ogólnej i systemowej sytuacji w tej grupie zawodowej.
Instruktorzy terapii zajęciowej wykonują niezwykle odpowiedzialną i wymagającą pracę z osobami z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym i znacznym. Każdego dnia pełnią rolę nie tylko nauczycieli i terapeutów, ale także opiekunów, mentorów, przewodników i przyjaciół. Ich działalność obejmuje rehabilitację, wsparcie emocjonalne, budowanie samodzielności uczestników oraz rozwijanie umiejętności społecznych i zawodowych, które są niezbędne do godnego funkcjonowania w społeczeństwie.
Pomimo kluczowej roli, jaką pełnią w systemie wsparcia osób z niepełnosprawnościami, instruktorzy terapii zajęciowej od lat są marginalizowani przez system:
wynagrodzenia oscylują wokół najniższej krajowej, nie uwzględniając wysokich kwalifikacji, zakresu obowiązków ani obciążeń psychicznych i fizycznych;
nie istnieje jasno określona ścieżka kariery zawodowej ani systemowe wsparcie w rozwoju zawodowym;
praca wykonywana jest w warunkach podwyższonego ryzyka – z osobami, które mogą wykazywać zachowania agresywne lub stanowić zagrożenie dla siebie i otoczenia;
brak dostępu do dodatków motywacyjnych, dodatkowych urlopów, wsparcia psychologicznego czy innych form uznania, jakie przysługują innym grupom zawodowym;
zawód instruktora terapii zajęciowej nie jest odpowiednio sklasyfikowany w systemie opieki społecznej, co dodatkowo osłabia jego pozycję i możliwości pracowników.
Zwracamy uwagę, że praca instruktorów terapii zajęciowej ma ogromny wpływ na jakość życia osób z niepełnosprawnościami, a ich marginalizacja przez system stanowi poważne zagrożenie dla stabilności i jakości funkcjonowania całego środowiska warsztatów terapii zajęciowej.
W związku z powyższym zwracamy się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwo planuje w najbliższym czasie objęcie zawodu instruktora terapii zajęciowej odpowiednią klasyfikacją w systemie pomocy społecznej?
Czy trwają prace nad regulacją wynagrodzeń dla pracowników warsztatów terapii zajęciowej, w tym instruktorów terapii zajęciowej, w sposób adekwatny do ich kwalifikacji i obowiązków?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie dodatków za pracę w warunkach szczególnych, trudnych lub podwyższonego ryzyka dla tej grupy zawodowej?
Czy planowane są zmiany legislacyjne umożliwiające rozwój zawodowy i awans w strukturach WTZ dla instruktorów terapii zajęciowej?
Czy istnieje możliwość wprowadzenia dodatków motywacyjnych, urlopów regeneracyjnych lub wsparcia psychologicznego dla tej grupy zawodowej, zważywszy na wysoki poziom stresu i odpowiedzialności?
Interpelacja nr 9361
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie sytuacji zawodowej instruktorów terapii zajęciowej pracujących w warsztatach terapii zajęciowej
Zgłaszający: Henryka Krzywonos-Strycharska, Piotr Adamowicz, Iwona Maria Kozłowska, Anna Wojciechowska, Rafał Siemaszko, Krystyna Skowrońska
Data wpływu: 17-04-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracamy się z uprzejmą prośbą o pilne pochylenie się nad sytuacją zawodową i materialną instruktorów terapii zajęciowej zatrudnionych w warsztatach terapii zajęciowej (WTZ) na terenie całej Polski. Poniższa interpelacja oparta jest na realnych doświadczeniach i głosach pracowników WTZ nr 2 działającego przy Polskim Stowarzyszeniu na Rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną Koło w Koszalinie, ale dotyczy ogólnej i systemowej sytuacji w tej grupie zawodowej.
Instruktorzy terapii zajęciowej wykonują niezwykle odpowiedzialną i wymagającą pracę z osobami z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym i znacznym. Każdego dnia pełnią rolę nie tylko nauczycieli i terapeutów, ale także opiekunów, mentorów, przewodników i przyjaciół. Ich działalność obejmuje rehabilitację, wsparcie emocjonalne, budowanie samodzielności uczestników oraz rozwijanie umiejętności społecznych i zawodowych, które są niezbędne do godnego funkcjonowania w społeczeństwie.
Pomimo kluczowej roli, jaką pełnią w systemie wsparcia osób z niepełnosprawnościami, instruktorzy terapii zajęciowej od lat są marginalizowani przez system:
wynagrodzenia oscylują wokół najniższej krajowej, nie uwzględniając wysokich kwalifikacji, zakresu obowiązków ani obciążeń psychicznych i fizycznych;
nie istnieje jasno określona ścieżka kariery zawodowej ani systemowe wsparcie w rozwoju zawodowym;
praca wykonywana jest w warunkach podwyższonego ryzyka – z osobami, które mogą wykazywać zachowania agresywne lub stanowić zagrożenie dla siebie i otoczenia;
brak dostępu do dodatków motywacyjnych, dodatkowych urlopów, wsparcia psychologicznego czy innych form uznania, jakie przysługują innym grupom zawodowym;
zawód instruktora terapii zajęciowej nie jest odpowiednio sklasyfikowany w systemie opieki społecznej, co dodatkowo osłabia jego pozycję i możliwości pracowników.
Zwracamy uwagę, że praca instruktorów terapii zajęciowej ma ogromny wpływ na jakość życia osób z niepełnosprawnościami, a ich marginalizacja przez system stanowi poważne zagrożenie dla stabilności i jakości funkcjonowania całego środowiska warsztatów terapii zajęciowej.
W związku z powyższym zwracamy się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwo planuje w najbliższym czasie objęcie zawodu instruktora terapii zajęciowej odpowiednią klasyfikacją w systemie pomocy społecznej?
Czy trwają prace nad regulacją wynagrodzeń dla pracowników warsztatów terapii zajęciowej, w tym instruktorów terapii zajęciowej, w sposób adekwatny do ich kwalifikacji i obowiązków?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie dodatków za pracę w warunkach szczególnych, trudnych lub podwyższonego ryzyka dla tej grupy zawodowej?
Czy planowane są zmiany legislacyjne umożliwiające rozwój zawodowy i awans w strukturach WTZ dla instruktorów terapii zajęciowej?
Czy istnieje możliwość wprowadzenia dodatków motywacyjnych, urlopów regeneracyjnych lub wsparcia psychologicznego dla tej grupy zawodowej, zważywszy na wysoki poziom stresu i odpowiedzialności?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6.5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5515 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.211.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczpospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9361 Pani Posłanki Henryki Krzywonos-Strycharskiej wraz
z grupą posłów w sprawie sytuacji zawodowej instruktorów terapii zajęciowej pracujących
w warsztatach terapii zajęciowej, proszę przyjąć poniższe informacje.
W latach 2020-2023 realizowany był projekt pn. „Aktywni niepełnosprawni – narzędzia
wsparcia samodzielności osób niepełnosprawnych”1 , w ramach którego opracowano m.in.
Standardy funkcjonowania Warsztatów Terapii Zajęciowej2 (WTZ), mające przyczynić się do
podniesienia jakości działań realizowanych przez prowadzące je placówki.
Standardy wraz z projektami rozwiązań prawnych są aktualnie przedmiotem rozmów
i konsultacji z przedstawicielami środowiska Warsztatów Terapii Zajęciowej w ramach
Grupy roboczej ds. WTZ, która powstała w grudniu 2024 r. w ramach doraźnego Zespołu
problemowego do spraw aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami3,
powołanego uchwałą Krajowej Rady Konsultacyjnej do Spraw Osób Niepełnosprawnych
z dnia 26 czerwca 2024 r.
Pierwsze spotkanie grupy odbyło się 28 stycznia 2025 r. w siedzibie Ministerstwa Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS), a następne, już w formule zdalnej, w lutym i marcu
2025 r.
14 kwietnia br. w siedzibie MRPiPS miało miejsce kolejne spotkanie z grupą ds. WTZ.
W czasie jego trwania zaprezentowano wstępne propozycje zmian prawnych związanych
z wdrażaniem standardów funkcjonowania WTZ. Wśród nich znalazły się również
propozycje, których celem jest uregulowanie statusu instruktora terapii zajęciowej.
Propozycje przesłano do placówek prowadzących warsztaty z informacją o możliwości
zgłaszania do nich uwag i propozycji zmian przepisów.
Zebrany materiał, w tym przesyłane do MRPiPS postulaty pracowników warsztatów terapii
zajęciowej, zostanie wykorzystany w pracach przygotowujących zmiany aktów prawnych,
regulujących funkcjonowanie warsztatów terapii zajęciowej. Także na etapie przedstawiania
tych propozycji będzie można, m.in. w ramach konsultacji publicznych, zgłaszać do nich
wszelkie uwagi.
1 Projekt był realizowany przez Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych w Ministerstwie
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w partnerstwie z Państwowym Funduszem Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych, Polskim Stowarzyszeniem na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną i Fundacją im.
Królowej Polski św. Jadwigi.
2 Standardy funkcjonowania WTZ, oprac.: A. Rąbel, I. Mikee, A. Gierej i in., Warszawa, październik 2023.
3 Zadaniem Zespołu jest m.in. wyznaczenie obszarów i kierunków zmian w systemie aktywizacji zawodowej osób
z niepełnosprawnościami, a także opracowanie propozycji rozwiązań prawnych i pozaprawnych, odpowiadających
na indywidualne potrzeby pracowników z niepełnosprawnościami i zatrudniających ich pracodawców i zgodnych
z Konwencją o prawach osób z niepełnosprawnościami
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Odnośnie wysokości oraz składników wynagrodzenia za pracę pracowników warsztatów
terapii zajęciowej należy wskazać, że zgodnie z § 13 ust. 3 rozporządzenia Ministra
Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 marca 2004 r. w sprawie warsztatów terapii
zajęciowej (Dz.U. z 2021 r. poz. 2284) kierownika i pracowników warsztatu terapii zajęciowej
zatrudnia jednostka prowadzącą warsztat. W świetle przepisów ustawy z dnia 26 czerwca
1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 277, z późn. zm.), zwanej dalej „Kodeksem pracy”,
do wypłacenia wynagrodzenia za pracę zobowiązany jest pracodawca i to on decyduje o jego
składnikach i wysokości. Natomiast, zgodnie z art. 183c § 2 Kodeksu pracy, wynagrodzenie
obejmuje wszystkie składniki wynagrodzenia, bez względu na ich nazwę i charakter, a także
inne świadczenia związane z pracą, przyznawane pracownikom w formie pieniężnej lub
w innej formie niż pieniężna. Wynagrodzeniem jest zarówno jego część zasadnicza, jak i inne
składniki np. premie, nagrody, czy dodatki.
W ostatnich latach kilkukrotnie zwiększano kwotę środków na dofinansowanie rocznego
pobytu jednego uczestnika w warsztacie terapii zajęciowej (z 14 796 zł w roku 2015 do 29
496 zł w 2023 r., a następnie do 33 696 zł w 2024 r.). Rozporządzeniem Rady Ministrów
z dnia 30 grudnia 2024 r., zmieniającym rozporządzenie w sprawie algorytmu przekazywania
środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych samorządom
wojewódzkim i powiatowym (Dz. U. poz. 1984) zwiększono kwotę dofinansowania kosztów
rocznego pobytu jednego uczestnika WTZ z 33 696 zł do poziomu 35 196 zł w 2025 r.
i w latach kolejnych (wzrost o 1 500 zł).
Aktualnie prowadzone są analizy w zakresie możliwości kolejnego podwyższenia kwot
dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
m.in. dla warsztatów terapii zajęciowej, przy uwzględnieniu konieczności realizacji innych
zadań wynikających z ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 44, z późn. zm.) i programów
Rady Nadzorczej PFRON.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.211.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczpospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9361 Pani Posłanki Henryki Krzywonos-Strycharskiej wraz
z grupą posłów w sprawie sytuacji zawodowej instruktorów terapii zajęciowej pracujących
w warsztatach terapii zajęciowej, proszę przyjąć poniższe informacje.
W latach 2020-2023 realizowany był projekt pn. „Aktywni niepełnosprawni – narzędzia
wsparcia samodzielności osób niepełnosprawnych”1 , w ramach którego opracowano m.in.
Standardy funkcjonowania Warsztatów Terapii Zajęciowej2 (WTZ), mające przyczynić się do
podniesienia jakości działań realizowanych przez prowadzące je placówki.
Standardy wraz z projektami rozwiązań prawnych są aktualnie przedmiotem rozmów
i konsultacji z przedstawicielami środowiska Warsztatów Terapii Zajęciowej w ramach
Grupy roboczej ds. WTZ, która powstała w grudniu 2024 r. w ramach doraźnego Zespołu
problemowego do spraw aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami3,
powołanego uchwałą Krajowej Rady Konsultacyjnej do Spraw Osób Niepełnosprawnych
z dnia 26 czerwca 2024 r.
Pierwsze spotkanie grupy odbyło się 28 stycznia 2025 r. w siedzibie Ministerstwa Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS), a następne, już w formule zdalnej, w lutym i marcu
2025 r.
14 kwietnia br. w siedzibie MRPiPS miało miejsce kolejne spotkanie z grupą ds. WTZ.
W czasie jego trwania zaprezentowano wstępne propozycje zmian prawnych związanych
z wdrażaniem standardów funkcjonowania WTZ. Wśród nich znalazły się również
propozycje, których celem jest uregulowanie statusu instruktora terapii zajęciowej.
Propozycje przesłano do placówek prowadzących warsztaty z informacją o możliwości
zgłaszania do nich uwag i propozycji zmian przepisów.
Zebrany materiał, w tym przesyłane do MRPiPS postulaty pracowników warsztatów terapii
zajęciowej, zostanie wykorzystany w pracach przygotowujących zmiany aktów prawnych,
regulujących funkcjonowanie warsztatów terapii zajęciowej. Także na etapie przedstawiania
tych propozycji będzie można, m.in. w ramach konsultacji publicznych, zgłaszać do nich
wszelkie uwagi.
1 Projekt był realizowany przez Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych w Ministerstwie
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w partnerstwie z Państwowym Funduszem Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych, Polskim Stowarzyszeniem na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną i Fundacją im.
Królowej Polski św. Jadwigi.
2 Standardy funkcjonowania WTZ, oprac.: A. Rąbel, I. Mikee, A. Gierej i in., Warszawa, październik 2023.
3 Zadaniem Zespołu jest m.in. wyznaczenie obszarów i kierunków zmian w systemie aktywizacji zawodowej osób
z niepełnosprawnościami, a także opracowanie propozycji rozwiązań prawnych i pozaprawnych, odpowiadających
na indywidualne potrzeby pracowników z niepełnosprawnościami i zatrudniających ich pracodawców i zgodnych
z Konwencją o prawach osób z niepełnosprawnościami
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Odnośnie wysokości oraz składników wynagrodzenia za pracę pracowników warsztatów
terapii zajęciowej należy wskazać, że zgodnie z § 13 ust. 3 rozporządzenia Ministra
Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 marca 2004 r. w sprawie warsztatów terapii
zajęciowej (Dz.U. z 2021 r. poz. 2284) kierownika i pracowników warsztatu terapii zajęciowej
zatrudnia jednostka prowadzącą warsztat. W świetle przepisów ustawy z dnia 26 czerwca
1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 277, z późn. zm.), zwanej dalej „Kodeksem pracy”,
do wypłacenia wynagrodzenia za pracę zobowiązany jest pracodawca i to on decyduje o jego
składnikach i wysokości. Natomiast, zgodnie z art. 183c § 2 Kodeksu pracy, wynagrodzenie
obejmuje wszystkie składniki wynagrodzenia, bez względu na ich nazwę i charakter, a także
inne świadczenia związane z pracą, przyznawane pracownikom w formie pieniężnej lub
w innej formie niż pieniężna. Wynagrodzeniem jest zarówno jego część zasadnicza, jak i inne
składniki np. premie, nagrody, czy dodatki.
W ostatnich latach kilkukrotnie zwiększano kwotę środków na dofinansowanie rocznego
pobytu jednego uczestnika w warsztacie terapii zajęciowej (z 14 796 zł w roku 2015 do 29
496 zł w 2023 r., a następnie do 33 696 zł w 2024 r.). Rozporządzeniem Rady Ministrów
z dnia 30 grudnia 2024 r., zmieniającym rozporządzenie w sprawie algorytmu przekazywania
środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych samorządom
wojewódzkim i powiatowym (Dz. U. poz. 1984) zwiększono kwotę dofinansowania kosztów
rocznego pobytu jednego uczestnika WTZ z 33 696 zł do poziomu 35 196 zł w 2025 r.
i w latach kolejnych (wzrost o 1 500 zł).
Aktualnie prowadzone są analizy w zakresie możliwości kolejnego podwyższenia kwot
dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
m.in. dla warsztatów terapii zajęciowej, przy uwzględnieniu konieczności realizacji innych
zadań wynikających z ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 44, z późn. zm.) i programów
Rady Nadzorczej PFRON.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --