tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 9 maja 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 9348
Znak sprawy: PM8.054.1.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Interpelacja nr 9348
Interpelacja w sprawie deficytu budżetowego
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 9348 Pani Teresy Wilk w sprawie deficytu
budżetowego uprzejmie informuję:
ad pyt. 1. Co stoi za tak znacznym wzrostem deficytu budżetowego względem
poprzednich lat?
Deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych w roku 2024 wyniósł
6,6% PKB. Jest to poziom o 0,9 pkt. proc. wyższy niż prognozowano na rok 2024
w Średniookresowym planie budżetowo-strukturalnym na lata 2025-2028. Na
większy od oczekiwań deficyt sektora istotny wpływ miały niższe niż
przewidywano dochody, w szczególności z podatku VAT w następstwie mniej
korzystnych, z punktu widzenia kształtowania się bazy podatkowej, wskaźników
makroekonomicznych, w tym niższej od oczekiwań konsumpcji prywatnej.
Do wyższego deficytu przyczyniło się również przyspieszenie wydatkowania
środków na odbudowę zdolności obronnych (według metodyki unijnej) oraz
wydatki związane z powodzią.

-- 1 of 5 --

2/5
Porównanie wykonania wyniku sektora instytucji rządowych i samorządowych
w roku 2024 względem roku 2023 wskazuje, że wzrost deficytu tego sektora
wynika głównie ze strony wydatkowej. Dochody w relacji do PKB wzrosły bowiem
o 1,2 pkt. proc., zaś wydatki o 2,5 pkt. proc.
Warto w tym miejscu podkreślić, że od 1 stycznia 2024 roku wysokość świadczenia
wychowawczego w ramach programu Rodzina 800+ (dotychczas Rodzina 500+)
wzrosło z kwoty 500 zł na 800 zł, czyli o 60%, a wskaźnik waloryzacji emerytur
i rent w 2024 r. wynosił 112,12%1, tj. znacznie powyżej nominalnej dynamiki
wzrostu PKB w roku 2024, która wynosi 106,6%2.
Głównym czynnikiem wzrostu kosztów związanych z zatrudnieniem były podwyżki
wynagrodzeń/uposażeń dla osób zatrudnionych w szeroko rozumianej sferze
budżetowej. Należy podkreślić, że ustawa budżetowa na rok 2024 przewidywała
wzrost wynagrodzeń i uposażeń, w tym kwot bazowych, o 20 proc. dla wszystkich
pracowników państwowej sfery budżetowej oraz żołnierzy i funkcjonariuszy
(z wyłączeniem osób, które zajmują kierownicze stanowiska państwowe), oraz
wzrost średnich wynagrodzeń nauczycieli o 30 proc. a w przypadku nauczycieli
początkujących o 33 proc.3
Dodatkowo informuję, że w terminie do dnia 31 maja 2025 roku Rada Ministrów
przedstawi Sejmowi i Najwyższej Izbie Kontroli roczne sprawozdanie z wykonania
ustawy budżetowej na rok 2024. Sprawozdanie to zawiera m.in. omówienie wyniku
sektora instytucji rządowych i samorządowych, dochody i wydatki wynikające
z zamknięć rachunków budżetu państwa, sporządzone według szczegółowości
i układu ustawy budżetowej, przychody i koszty państwowych funduszy celowych,
agencji wykonawczych, instytucji gospodarki budżetowej, państwowych osób
prawnych, o których mowa w art. 9 pkt 14 ustawy o finansach publicznych.
Ad pyt. 2. Jakie działania planuje podjąć rząd w celu ograniczenia deficytu i
kontrolowania wzrostu zadłużenia w najbliższych latach?
W lipcu 2024 r. Polska została objęta procedurą nadmiernego deficytu. W dniu
21 stycznia br. Rada UE przyjęła rekomendacje dla Polski, wyznaczając 2028 rok
jako termin zlikwidowania nadmiernego deficytu. W tym celu niezbędne jest
przestrzeganie tempa wzrostu wydatków przedstawionego w przyjętym przez rząd
i przekazanym do instytucji UE w październiku ub.r. „Średniookresowym planie
budżetowo-strukturalnym na lata 2025-2028” (dalej jako „Plan”).
Rada UE, zatwierdzając Plan – również 21 stycznia br. - zaleciła Polsce stopniowe
ograniczanie tempa wzrostu wydatków: z 6,3% w 2025 do 3,5% w 2028. Ocena
postępów dokonywana będzie przez Komisję Europejską ex post, względem
1 Komunikat Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 lutego 2024 r. w
sprawie wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2024 r. (M.P. poz. 114)
2 https://stat.gov.pl/wskazniki-makroekonomiczne/ (dostęp: 30.04.2025)
3 https://www.gov.pl/web/finanse/projekt-przekazany-do-sejmu-rp-w-xii

-- 2 of 5 --

3/5
wydatków netto w 2023 roku. Warto podkreślić, że Komisja nie będzie oceniać
wysokości deficytu sektora wydatków rządowych i samorządowych w latach 2025-
2028. Kluczowa jest zgodność z rekomendowanym przez Radę UE rocznym
i skumulowanym tempem wydatków netto.
Strategia konsolidacji finansów publicznych i zmniejszenia nierównowagi sektora
instytucji rządowych i samorządowych została zaprezentowana w
Średniookresowym planie budżetowo-strukturalnym na lata 2025-20284.
Zaproponowana strategia konsolidacji do roku 2028 uwzględnia dążenie do
utrzymania inwestycji publicznych na rekordowo wysokim poziomie, w tym
wydatków na obronę narodową, niezbędnych w kontekście sytuacji geopolitycznej.
W okresie konsolidacji finansów publicznych istotnym wyzwaniem będzie
konieczność realizacji wysokich wydatków obronnych przy jednoczesnym
redukowaniu nadmiernego deficytu, przy równoczesnej dbałości o utrzymanie
wzrostu gospodarczego i inwestycji publicznych. Zbyt gwałtowne zmniejszenie
nierównowagi miałoby bowiem negatywne konsekwencje dla wzrostu
gospodarczego.
W Planie zawarto wstępną informację na temat działań przyczyniających się do
ograniczenia deficytu, wynikających z już uchwalonych lub procedowanych zmian,
obejmujących:
 wejście w życie minimalnego podatku dochodowego (dotyczącego osób
prawnych), którego skutki ujawnią się w 2025 r.,
 objęcie Systemem Elektronicznego Nadzoru Transportu (SENT) przewozu
betonu gotowego do wylania (od 2025 r.),
 indeksację stawek akcyzy (aktualizacja Mapy drogowej akcyzy, lata 2025-2028),
 wprowadzenie obowiązku wystawiania e-faktur (system KSeF, 2026 r.),
 wprowadzenie systemu globalnego podatku (GloBE, 2027 r.).
Konsolidacji sprzyja utrzymanie obecnych parametrów skali podatkowej PIT
w kolejnych latach (wdrożonych w 2022 r.) i brak zmian legislacyjnych w zakresie
zasad waloryzacji świadczeń.
Wzrost gospodarczy, wspierany zwiększonymi inwestycjami publicznymi oraz
odpowiednio zaplanowanymi działaniami budżetowymi, również przyczyni się do
stopniowej redukcji deficytu. Kluczowe jest jednak konsekwentne przestrzeganie
wyznaczonej ścieżki wydatków oraz monitorowanie skutków realizowanych
działań w kontekście stabilności finansów publicznych.
Aktualne informacje na temat realizacji ścieżki wydatkowej oraz o działaniach
wspierających jej przestrzeganie są przedstawione w Sprawozdaniu z wdrażania
4 https://www.gov.pl/web/finanse/sredniookresowy-plan-budzetowo-strukturalny

-- 3 of 5 --

4/5
„Średniookresowego planu budżetowo-strukturalnego na lata 2025-2028”
przyjętego przez Radę Ministrów 29 kwietnia 2025 roku. 5
W rozdziale I.2. Projekcja budżetowa przedstawiono m.in. zaktualizowaną prognozę:
 deficytu na lata 2024-2025,
 działań na rzecz redukcji nadmiernego deficytu w latach 2024-2025.
W załączniku 1 przedstawiono natomiast informację z realizacji zaleceń Rady UE
dla Polski z 21 października 2024 roku.
Odnośnie do zadłużenia informuję, że na koniec 2024 r. państwowy dług publiczny
(definicja krajowa) wyniósł w relacji do PKB 44,3%, a dług sektora instytucji
rządowych i samorządowych (definicja UE) 55,3%.
W obowiązującym w Polsce prawie zawarte są mechanizmy zapobiegające
nadmiernemu narastaniu długu. Art. 216 Konstytucji RP zabrania zaciągania
zobowiązań, w następstwie których państwowy dług publiczny przekroczy 3/5
wartości rocznego produktu krajowego brutto (PKB). Dodatkowo ustawa o
finansach publicznych zawiera procedury ostrożnościowe i sanacyjne uruchamiane
automatycznie w przypadku przekroczenia progu 55% i 60% PKB. Konsekwencją
przekroczenia progu 55% (w tym wypadku brana jest pod uwagę również kwota
długu przeliczona wg średnich w całym roku kursach walutowych oraz
pomniejszona o wolne środki na rachunkach budżetu) jest m.in. konieczność
przyjęcia na kolejny rok ustawy budżetowej bez deficytu lub zapewniającej spadek
relacji długu Skarbu Państwa do PKB, a także zakaz udzielania nowych pożyczek
z budżetu państwa.
W kwestii redukcji nadmiernego deficytu i mechanizmów chroniących przez
nadmiernym zadłużeniem sektora instytucji rządowych i samorządowych należy
zauważyć, że od 2015 roku w Polsce stosuje się stabilizującą regułę wydatkową
(SRW), stanowiącą implementację dyrektywy Rady 2011/85/UE z dnia 8 listopada
2011 r. w sprawie wymogów dla ram budżetowych państw członkowskich. Zgodnie
z wymogami ww. Dyrektywy, reguła sprzyja przestrzeganiu w wieloletniej
perspektywie wynikających z unijnego Paktu Stabilności i Wzrostu wartości
referencyjnych dotyczących poziomu deficytu (3% PKB) i długu (60% PKB) sektora
instytucji rządowych i samorządowych. SRW ogranicza nadmierny wzrost
wydatków publicznych nakładając ograniczenia na poziom wydatków podmiotów
nią objętych.
Przepisy SRW obejmują mechanizm korygujący kwoty wydatków, mający
zastosowanie w przypadku, gdy najbardziej aktualne prognozy Komisji
Europejskiej przewidują przekroczenie wartości referencyjnych deficytu lub długu
sektora instytucji rządowych i samorządowych. Standardowa wielkość korekty
kwoty wydatków wynosi co najmniej 0,5% PKB planowanego na rok budżetowy,
5 https://www.gov.pl/web/finanse/rada-ministrow-przyjela-sprawozdanie-z-wdrazania-
sredniookresowego-planu-budzetowo-strukturalnego-na-lata-2025-2028-oraz-
wieloletnie-zalozenia-makroekonomiczne-na-lata-2025-2029
https://www.gov.pl/web/finanse/sredniookresowy-plan-budzetowo-strukturalny

-- 4 of 5 --

5/5
jednak w przypadku zatwierdzenia przez Radę Unii Europejskiej ścieżki wydatków
netto, korekta odpowiada wysiłkowi fiskalnemu zgodnemu z ww. ścieżką. Przepisy
te zapewniają powiązanie SRW z analizą średniookresowej stabilności długu (z ang.
debt sustainability analysis) stosowaną w regułach unijnych.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jurand Drop
podsekretarz stanu

-- 5 of 5 --