Interpelacja nr 9344
Interpelacja w sprawie możliwości ulokowania elektrowni jądrowej w kompleksie górniczo-energetycznym Bełchatów
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (100%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie możliwości ulokowania elektrowni jądrowej w kompleksie górniczo-energetycznym Bełchatów
Interpelacja nr 9344
do ministra przemysłu
w sprawie możliwości ulokowania elektrowni jądrowej w kompleksie górniczo-energetycznym Bełchatów
Zgłaszający: Marek Matuszewski
Data wpływu: 17-04-2025
Górniczo-energetyczny kompleks w Bełchatowie od pięciu dekad stanowi fundament bezpieczeństwa energetycznego Polski. W obliczu wyzwań związanych z dekarbonizacją i transformacją energetyczną region ten posiada potencjał, który może zostać efektywnie wykorzystany w ramach nowoczesnych rozwiązań energetycznych.
Bełchatów dysponuje kluczowymi atutami, które przemawiają za lokalizacją tam elektrowni jądrowej:
• rozbudowana sieć elektroenergetyczna, która od lat przesyła energię wytworzoną w kompleksie,
• dogodne połączenia drogowe,
• dostępność wody chłodzącej, niezbędnej dla technologii jądrowej,
• tereny uzbrojone, od lat wykorzystywane w działalności przemysłowej, co może przyspieszyć inwestycję,
• wykwalifikowana kadra inżynieryjno-techniczna, z doświadczeniem w sektorze energetycznym,
• większa społeczna akceptacja dla transformacji w regionach, które przez lata były silnie związane z przemysłem energetycznym.
Budowa elektrowni jądrowej w Bełchatowie pozwoliłaby na zachowanie i przekształcenie miejsc pracy dla tysięcy pracowników, minimalizując negatywne skutki społeczno-ekonomiczne wynikające z zamykania kopalni i elektrowni węglowych. Inwestycja ta wpisuje się również w cele Funduszu Sprawiedliwej Transformacji, który ma na celu wspieranie regionów najbardziej narażonych na negatywne skutki dekarbonizacji.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozważa ulokowanie elektrowni jądrowej w Bełchatowie jako element transformacji energetycznej tego regionu?
2. Jakie analizy i konsultacje dotyczące potencjalnej lokalizacji elektrowni jądrowej w Bełchatowie zostały dotychczas przeprowadzone?
3. Czy są planowane działania wspierające transformację zawodową pracowników kompleksu górniczo-energetycznego Bełchatów w kontekście ewentualnej budowy elektrowni jądrowej?
4. W jaki sposób ministerstwo planuje wspierać regiony szczególnie dotknięte dekarbonizacją, takie jak Bełchatów, w procesie transformacji energetycznej?
5. Czy ministerstwo planuje ubiegać się o środki z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji na realizację inwestycji związanych z energetyką jądrową?
Transformacja kompleksu energetycznego w Bełchatowie mogłaby stać się przykładem efektywnego wykorzystania potencjału regionalnego, przy jednoczesnym zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego i ochrony miejsc pracy. Liczę na podjęcie działań w kierunku realizacji tej inicjatywy.
Interpelacja nr 9344
do ministra przemysłu
w sprawie możliwości ulokowania elektrowni jądrowej w kompleksie górniczo-energetycznym Bełchatów
Zgłaszający: Marek Matuszewski
Data wpływu: 17-04-2025
Górniczo-energetyczny kompleks w Bełchatowie od pięciu dekad stanowi fundament bezpieczeństwa energetycznego Polski. W obliczu wyzwań związanych z dekarbonizacją i transformacją energetyczną region ten posiada potencjał, który może zostać efektywnie wykorzystany w ramach nowoczesnych rozwiązań energetycznych.
Bełchatów dysponuje kluczowymi atutami, które przemawiają za lokalizacją tam elektrowni jądrowej:
• rozbudowana sieć elektroenergetyczna, która od lat przesyła energię wytworzoną w kompleksie,
• dogodne połączenia drogowe,
• dostępność wody chłodzącej, niezbędnej dla technologii jądrowej,
• tereny uzbrojone, od lat wykorzystywane w działalności przemysłowej, co może przyspieszyć inwestycję,
• wykwalifikowana kadra inżynieryjno-techniczna, z doświadczeniem w sektorze energetycznym,
• większa społeczna akceptacja dla transformacji w regionach, które przez lata były silnie związane z przemysłem energetycznym.
Budowa elektrowni jądrowej w Bełchatowie pozwoliłaby na zachowanie i przekształcenie miejsc pracy dla tysięcy pracowników, minimalizując negatywne skutki społeczno-ekonomiczne wynikające z zamykania kopalni i elektrowni węglowych. Inwestycja ta wpisuje się również w cele Funduszu Sprawiedliwej Transformacji, który ma na celu wspieranie regionów najbardziej narażonych na negatywne skutki dekarbonizacji.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozważa ulokowanie elektrowni jądrowej w Bełchatowie jako element transformacji energetycznej tego regionu?
2. Jakie analizy i konsultacje dotyczące potencjalnej lokalizacji elektrowni jądrowej w Bełchatowie zostały dotychczas przeprowadzone?
3. Czy są planowane działania wspierające transformację zawodową pracowników kompleksu górniczo-energetycznego Bełchatów w kontekście ewentualnej budowy elektrowni jądrowej?
4. W jaki sposób ministerstwo planuje wspierać regiony szczególnie dotknięte dekarbonizacją, takie jak Bełchatów, w procesie transformacji energetycznej?
5. Czy ministerstwo planuje ubiegać się o środki z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji na realizację inwestycji związanych z energetyką jądrową?
Transformacja kompleksu energetycznego w Bełchatowie mogłaby stać się przykładem efektywnego wykorzystania potencjału regionalnego, przy jednoczesnym zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego i ochrony miejsc pracy. Liczę na podjęcie działań w kierunku realizacji tej inicjatywy.
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Wojciech Wrochna
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10203 znaków
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
BM-I.053.26.2025.TŚ
Warszawa, 2025-06-02 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację o numerze K10INT9344 pana posła Marka Matuszewskiego w
sprawie możliwości ulokowania elektrowni jądrowej w kompleksie górniczo-energetycznym
Bełchatów, uprzejmie informuję:
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozważa ulokowanie elektrowni jądrowej w
Bełchatowie jako element transformacji energetycznej tego regionu?
Przygotowanie i realizacja Programu polskiej energetyki jądrowej (PPEJ) znajduje się od 1
lipca 2024 r. w kompetencjach Ministra Przemysłu. Obecnie przygotowywana jest
aktualizacja Programu.
W projekcie PPEJ lokalizacja Bełchatów została wymieniona jako jedna z dwóch
preferowanych lokalizacji dla drugiej elektrowni jądrowej (EJ2) w ramach Programu.
Dokument przewiduje ostateczne wybranie lokalizacji dla EJ2 w 2028 roku (tzw. decyzja o
ustaleniu lokalizacji) po wykonaniu wszystkich niezbędnych analiz.
2. Jakie analizy i konsultacje dotyczące potencjalnej lokalizacji elektrowni jądrowej w
Bełchatowie zostały dotychczas przeprowadzone?
Potencjał lokalizacji EJ w Bełchatowie był przedmiotem kilku analiz, które wykorzystano
między innymi do wskazania jej jako jednej z preferowanych lokalizacji. Analizy takie
wykonywała między innymi spółka Polskie Elektrownie Jądrowe. Obejmowały one szeroki
zakres tematyczny, od wstępnego określenia warunków geologicznych i sejsmicznych, po
analizy wyprowadzenia mocy czy logistyki potencjalnej budowy. Dotychczasowe analizy
miały jednak charakter wstępny i miały na celu wskazanie miejsc, gdzie celowe jest
przeprowadzenie pełnego zakresu badań. Badania w szerszym zakresie prowadzi spółka
PGE.
3. Czy są planowane działania wspierające transformację zawodową pracowników
kompleksu górniczo-energetycznego Bełchatów w kontekście ewentualnej budowy
elektrowni jądrowej?
-- 1 of 4 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 2 z 4
Transformacja zawodowa pracowników regionu bełchatowskiego stanowi jeden z
kluczowych elementów działań przewidzianych w ramach Funduszu Sprawiedliwej
Transformacji. Województwo Łódzkie, a w szczególności subregion bełchatowski, zostało
zakwalifikowane jako region szczególnie dotknięty procesem dekarbonizacji. W ramach
Terytorialnego Planu Sprawiedliwej Transformacji dla Województwa Łódzkiego
zaplanowano szereg działań wspierających aktywizację zawodową i przekwalifikowanie
pracowników sektora węglowego, w tym m.in.:
• programy szkoleniowe i doradcze dla osób odchodzących z sektora,
• wsparcie dla tworzenia nowych miejsc pracy w sektorach nisko- i zeroemisyjnych,
• działania wspierające przedsiębiorczość i rozwój sektora MŚP.
Środkami na ww. wsparcie zarządza i wdraża je w perspektywie finansowej 2021-2027
Zarząd Województwa Łódzkiego, o czym szerzej w odpowiedzi na pytanie 5. Jest to związane
z przyjętym w naszym kraju modelem zdecentralizowanym wdrażania FST.
W przypadku realizacji inwestycji w EJ w Bełchatowie przynajmniej część obecnej załogi
elektrowni może zostać zatrudniona w przyszłym projekcie jądrowym nawet po stosunkowo
niewielkim przeszkoleniu. Szersza grupa obecnych pracowników może znaleźć zatrudnienie
w projekcie jądrowym pod warunkiem przejścia szerszego zakresu szkoleń. W ramach
maksymalizacji udziału polskich podmiotów w programie jądrowym Ministerstwo
Przemysłu już prowadzi szereg działań szkoleniowych. W kolejnych latach planowana jest
ciągła intensyfikacja działań mający na celu budowę kompetencji dla programu jądrowego,
w szczególności w zakresie edukacji wyższej i zawodowej oraz szkoleń dla przemysłu,
których beneficjentem mogą być również podmioty z regionu Bełchatowa.
4. W jaki sposób Ministerstwo planuje wspierać regiony szczególnie dotknięte
dekarbonizacją, takie jak Bełchatów, w procesie transformacji energetycznej?
Ministerstwo Przemysłu jest w bieżącym kontakcie roboczym zarówno z przedstawicielami
samorządu Województwa Łódzkiego, jak i z władzami Miasta Bełchatowa. Są oni
informowani o staraniach Ministerstwa związanych z utrzymaniem Funduszu Sprawiedliwej
Transformacji (FST), obejmujących rozmowy z Ministerstwem Funduszy i Polityki
Regionalnej, a także z Komisją Europejską.
Przedstawiciele obydwu instytucji uczestniczyli także w marcu w Misji Banku Światowego,
która odbyła się w dniach 25–27 marca 2025 r. w siedzibie Ministerstwa Przemysłu w
Katowicach. Celem Misji było przeprowadzenie dyskusji i uzyskanie wkładu od kluczowych
interesariuszy procesów transformacji związanej z odejściem od dotychczasowych źródeł
energii, na potrzeby opracowania Białej Księgi Zrównoważonej Transformacji regionów
węglowych w Polsce na lata 2025-2049. Dokument Białej Księgi został przygotowywany
przez powołany w dniu 26 lutego 2025 r. zespół przy Ministrze Przemysłu, w skład którego
weszli – oprócz przedstawicieli Ministerstwa Przemysłu – także przedstawiciele Banku
Światowego oraz środowiska naukowego. Celem Białej Księgi jest nakreślenie
strategicznych kierunków działań Polski na rzecz regionów przechodzących transformację z
gospodarki opartej na węglu w kierunku przyszłości opartej na zrównoważonej energetyce.
Dokument ten ma na celu przedstawienie aktualnego stanu przemysłu węglowego w Polsce,
głównych wyzwań oraz środków mających zapewnić zrównoważoną i sprawiedliwą
transformację regionów, których gospodarka opiera się na węglu kamiennym lub brunatnym.
-- 2 of 4 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 3 z 4
Biała Księga zostanie w czerwcu przekazana do konsultacji społecznych, a następnie
przedstawiona Komisji Europejskiej.
Ponadto, Ministerstwo Przemysłu sprawuje nadzór korporacyjny nad spółką Fundusz
Sprawiedliwej Transformacji Województwa Śląskiego S.A., która ma docelowo finansować
projekty inwestycyjne podmiotów z obszarów dotkniętych dekarbonizacją. Jest to przede
wszystkim Województwo Śląskie, jednak ustawa o FTWŚ S.A. nie wyklucza finansowania
podmiotów z innych województw.
5. Czy Ministerstwo planuje ubiegać się o środki z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji
na realizację inwestycji związanych z energetyką jądrową?
Ministerstwo Przemysłu oraz w ogóle administracja rządowa nie znajdują się obecnie w
kategorii dysponentów ani beneficjentów środków Funduszu Sprawiedliwej Transformacji.
W obecnej perspektywie finansowej (2021-2027) wdrażanie FST opiera się na
Terytorialnych Planach Sprawiedliwej Transformacji (TPST), przygotowywanych i
zarządzanych przez samorządy województw, które pełnią kluczową rolę w zarządzaniu
środkami FST. To Zarządy Województw są odpowiedzialne za programowanie, zarządzanie
oraz wdrażanie FST w ramach regionalnych programów operacyjnych na lata 2021–2027.
Do ich zadań należy m.in. określanie harmonogramów naborów, kryteriów oceny projektów
oraz monitorowanie realizacji działań. W Polsce przyjęto bowiem zdecentralizowany model
zarządzania i wdrażania FST, rezygnując z modelu centralnego (program krajowy, wdrażany
i zarządzany przez ministerstwa), oraz hybrydowego (model mieszany, gdzie część
priorytetów programu wdrażana jest przez administrację rządową, a część przez samorządy
województw).
Głównymi beneficjentami Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FST) w Polsce są
z kolei podmioty działające w regionach objętych transformacją energetyczną, takie jak:
• firmy z sektora MŚP,
• osoby, których miejsca pracy są zagrożone w wyniku transformacji energetycznej,
• jednostki samorządu terytorialnego (JST),
• organizacje pozarządowe (NGO), instytucje edukacyjne,
• instytucje badawcze i naukowe.
Ponadto, projekty związane z energetyką jądrową nie znajdują się obecnie pośród typów
projektów kwalifikowanych do wsparcia w ramach FST. Komisja Europejska (KE) dopuściła
jedynie odnawialne źródła energii (OZE), jako dofinansowany rodzaj projektów
energetycznych.
Niemniej, Komisja w ostatnich latach stopniowo zmienia swoje podejście do energetyki
jądrowej, uznając ją za istotny element transformacji energetycznej i osiągania celów
klimatycznych. Choć nadal istnieją różnice zdań wśród państw członkowskich, obecnie KE
coraz częściej traktuje energię jądrową jako technologię niskoemisyjną, która może
uzupełniać odnawialne źródła energii (OZE). W bieżącym miesiącu Niemcy, pod rządami
nowego kanclerza Friedricha Merza, zrezygnowały z dotychczasowego sprzeciwu wobec
energetyki jądrowej w polityce unijnej, co umożliwiło traktowanie jej na równi z
-- 3 of 4 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 4 z 4
odnawialnymi źródłami energii. To przełomowe porozumienie z Francją otwiera drogę do
szerszego uznania atomu jako elementu transformacji energetycznej w UE.
Powyższe, w opinii DFESZ otwiera możliwość ubiegania się przez państwa członkowskie (w
tym Polskę) o uwzględnienie inwestycji związanych z energetyką jądrową na równi z OZE
(lub jako uzupełniającą technologię) wśród typów projektów możliwych do finansowania w
ramach kolejnej edycji FST (lub funduszu będącego jego następcą), na lata 2028-2034.
Reasumując, Ministerstwo Przemysłu może docelowo znaleźć się w kategorii dysponentów
(Instytucji Pośredniczących) dla środków FST i będzie mogło je przyznawać wskazanym w
programie kategoriom beneficjentów (w procedurze konkursowej lub pozakonkursowej),
jeśli spełnione zostaną dwa warunki:
• zostanie w Polsce przyjęty hybrydowy model zarządzania FST,
• Komisja Europejska wprowadzi do FST możliwość finansowania energetyki
jądrowej na równi lub uzupełniająco do OZE.
Spełnienie tych warunków zależy od wyniku trwających negocjacji z Komisją Europejską
(KE), które prowadzi Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej. Kwestia układu
programów operacyjnych w nowej perspektywie finansowej oraz modelu zarządzania
poszczególnymi z tych programów są przedmiotem tych negocjacji.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Wojciech Wrochna
Sekretarz stanu
2025-06-02 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
BM-I.053.26.2025.TŚ
Warszawa, 2025-06-02 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację o numerze K10INT9344 pana posła Marka Matuszewskiego w
sprawie możliwości ulokowania elektrowni jądrowej w kompleksie górniczo-energetycznym
Bełchatów, uprzejmie informuję:
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozważa ulokowanie elektrowni jądrowej w
Bełchatowie jako element transformacji energetycznej tego regionu?
Przygotowanie i realizacja Programu polskiej energetyki jądrowej (PPEJ) znajduje się od 1
lipca 2024 r. w kompetencjach Ministra Przemysłu. Obecnie przygotowywana jest
aktualizacja Programu.
W projekcie PPEJ lokalizacja Bełchatów została wymieniona jako jedna z dwóch
preferowanych lokalizacji dla drugiej elektrowni jądrowej (EJ2) w ramach Programu.
Dokument przewiduje ostateczne wybranie lokalizacji dla EJ2 w 2028 roku (tzw. decyzja o
ustaleniu lokalizacji) po wykonaniu wszystkich niezbędnych analiz.
2. Jakie analizy i konsultacje dotyczące potencjalnej lokalizacji elektrowni jądrowej w
Bełchatowie zostały dotychczas przeprowadzone?
Potencjał lokalizacji EJ w Bełchatowie był przedmiotem kilku analiz, które wykorzystano
między innymi do wskazania jej jako jednej z preferowanych lokalizacji. Analizy takie
wykonywała między innymi spółka Polskie Elektrownie Jądrowe. Obejmowały one szeroki
zakres tematyczny, od wstępnego określenia warunków geologicznych i sejsmicznych, po
analizy wyprowadzenia mocy czy logistyki potencjalnej budowy. Dotychczasowe analizy
miały jednak charakter wstępny i miały na celu wskazanie miejsc, gdzie celowe jest
przeprowadzenie pełnego zakresu badań. Badania w szerszym zakresie prowadzi spółka
PGE.
3. Czy są planowane działania wspierające transformację zawodową pracowników
kompleksu górniczo-energetycznego Bełchatów w kontekście ewentualnej budowy
elektrowni jądrowej?
-- 1 of 4 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 2 z 4
Transformacja zawodowa pracowników regionu bełchatowskiego stanowi jeden z
kluczowych elementów działań przewidzianych w ramach Funduszu Sprawiedliwej
Transformacji. Województwo Łódzkie, a w szczególności subregion bełchatowski, zostało
zakwalifikowane jako region szczególnie dotknięty procesem dekarbonizacji. W ramach
Terytorialnego Planu Sprawiedliwej Transformacji dla Województwa Łódzkiego
zaplanowano szereg działań wspierających aktywizację zawodową i przekwalifikowanie
pracowników sektora węglowego, w tym m.in.:
• programy szkoleniowe i doradcze dla osób odchodzących z sektora,
• wsparcie dla tworzenia nowych miejsc pracy w sektorach nisko- i zeroemisyjnych,
• działania wspierające przedsiębiorczość i rozwój sektora MŚP.
Środkami na ww. wsparcie zarządza i wdraża je w perspektywie finansowej 2021-2027
Zarząd Województwa Łódzkiego, o czym szerzej w odpowiedzi na pytanie 5. Jest to związane
z przyjętym w naszym kraju modelem zdecentralizowanym wdrażania FST.
W przypadku realizacji inwestycji w EJ w Bełchatowie przynajmniej część obecnej załogi
elektrowni może zostać zatrudniona w przyszłym projekcie jądrowym nawet po stosunkowo
niewielkim przeszkoleniu. Szersza grupa obecnych pracowników może znaleźć zatrudnienie
w projekcie jądrowym pod warunkiem przejścia szerszego zakresu szkoleń. W ramach
maksymalizacji udziału polskich podmiotów w programie jądrowym Ministerstwo
Przemysłu już prowadzi szereg działań szkoleniowych. W kolejnych latach planowana jest
ciągła intensyfikacja działań mający na celu budowę kompetencji dla programu jądrowego,
w szczególności w zakresie edukacji wyższej i zawodowej oraz szkoleń dla przemysłu,
których beneficjentem mogą być również podmioty z regionu Bełchatowa.
4. W jaki sposób Ministerstwo planuje wspierać regiony szczególnie dotknięte
dekarbonizacją, takie jak Bełchatów, w procesie transformacji energetycznej?
Ministerstwo Przemysłu jest w bieżącym kontakcie roboczym zarówno z przedstawicielami
samorządu Województwa Łódzkiego, jak i z władzami Miasta Bełchatowa. Są oni
informowani o staraniach Ministerstwa związanych z utrzymaniem Funduszu Sprawiedliwej
Transformacji (FST), obejmujących rozmowy z Ministerstwem Funduszy i Polityki
Regionalnej, a także z Komisją Europejską.
Przedstawiciele obydwu instytucji uczestniczyli także w marcu w Misji Banku Światowego,
która odbyła się w dniach 25–27 marca 2025 r. w siedzibie Ministerstwa Przemysłu w
Katowicach. Celem Misji było przeprowadzenie dyskusji i uzyskanie wkładu od kluczowych
interesariuszy procesów transformacji związanej z odejściem od dotychczasowych źródeł
energii, na potrzeby opracowania Białej Księgi Zrównoważonej Transformacji regionów
węglowych w Polsce na lata 2025-2049. Dokument Białej Księgi został przygotowywany
przez powołany w dniu 26 lutego 2025 r. zespół przy Ministrze Przemysłu, w skład którego
weszli – oprócz przedstawicieli Ministerstwa Przemysłu – także przedstawiciele Banku
Światowego oraz środowiska naukowego. Celem Białej Księgi jest nakreślenie
strategicznych kierunków działań Polski na rzecz regionów przechodzących transformację z
gospodarki opartej na węglu w kierunku przyszłości opartej na zrównoważonej energetyce.
Dokument ten ma na celu przedstawienie aktualnego stanu przemysłu węglowego w Polsce,
głównych wyzwań oraz środków mających zapewnić zrównoważoną i sprawiedliwą
transformację regionów, których gospodarka opiera się na węglu kamiennym lub brunatnym.
-- 2 of 4 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 3 z 4
Biała Księga zostanie w czerwcu przekazana do konsultacji społecznych, a następnie
przedstawiona Komisji Europejskiej.
Ponadto, Ministerstwo Przemysłu sprawuje nadzór korporacyjny nad spółką Fundusz
Sprawiedliwej Transformacji Województwa Śląskiego S.A., która ma docelowo finansować
projekty inwestycyjne podmiotów z obszarów dotkniętych dekarbonizacją. Jest to przede
wszystkim Województwo Śląskie, jednak ustawa o FTWŚ S.A. nie wyklucza finansowania
podmiotów z innych województw.
5. Czy Ministerstwo planuje ubiegać się o środki z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji
na realizację inwestycji związanych z energetyką jądrową?
Ministerstwo Przemysłu oraz w ogóle administracja rządowa nie znajdują się obecnie w
kategorii dysponentów ani beneficjentów środków Funduszu Sprawiedliwej Transformacji.
W obecnej perspektywie finansowej (2021-2027) wdrażanie FST opiera się na
Terytorialnych Planach Sprawiedliwej Transformacji (TPST), przygotowywanych i
zarządzanych przez samorządy województw, które pełnią kluczową rolę w zarządzaniu
środkami FST. To Zarządy Województw są odpowiedzialne za programowanie, zarządzanie
oraz wdrażanie FST w ramach regionalnych programów operacyjnych na lata 2021–2027.
Do ich zadań należy m.in. określanie harmonogramów naborów, kryteriów oceny projektów
oraz monitorowanie realizacji działań. W Polsce przyjęto bowiem zdecentralizowany model
zarządzania i wdrażania FST, rezygnując z modelu centralnego (program krajowy, wdrażany
i zarządzany przez ministerstwa), oraz hybrydowego (model mieszany, gdzie część
priorytetów programu wdrażana jest przez administrację rządową, a część przez samorządy
województw).
Głównymi beneficjentami Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FST) w Polsce są
z kolei podmioty działające w regionach objętych transformacją energetyczną, takie jak:
• firmy z sektora MŚP,
• osoby, których miejsca pracy są zagrożone w wyniku transformacji energetycznej,
• jednostki samorządu terytorialnego (JST),
• organizacje pozarządowe (NGO), instytucje edukacyjne,
• instytucje badawcze i naukowe.
Ponadto, projekty związane z energetyką jądrową nie znajdują się obecnie pośród typów
projektów kwalifikowanych do wsparcia w ramach FST. Komisja Europejska (KE) dopuściła
jedynie odnawialne źródła energii (OZE), jako dofinansowany rodzaj projektów
energetycznych.
Niemniej, Komisja w ostatnich latach stopniowo zmienia swoje podejście do energetyki
jądrowej, uznając ją za istotny element transformacji energetycznej i osiągania celów
klimatycznych. Choć nadal istnieją różnice zdań wśród państw członkowskich, obecnie KE
coraz częściej traktuje energię jądrową jako technologię niskoemisyjną, która może
uzupełniać odnawialne źródła energii (OZE). W bieżącym miesiącu Niemcy, pod rządami
nowego kanclerza Friedricha Merza, zrezygnowały z dotychczasowego sprzeciwu wobec
energetyki jądrowej w polityce unijnej, co umożliwiło traktowanie jej na równi z
-- 3 of 4 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 4 z 4
odnawialnymi źródłami energii. To przełomowe porozumienie z Francją otwiera drogę do
szerszego uznania atomu jako elementu transformacji energetycznej w UE.
Powyższe, w opinii DFESZ otwiera możliwość ubiegania się przez państwa członkowskie (w
tym Polskę) o uwzględnienie inwestycji związanych z energetyką jądrową na równi z OZE
(lub jako uzupełniającą technologię) wśród typów projektów możliwych do finansowania w
ramach kolejnej edycji FST (lub funduszu będącego jego następcą), na lata 2028-2034.
Reasumując, Ministerstwo Przemysłu może docelowo znaleźć się w kategorii dysponentów
(Instytucji Pośredniczących) dla środków FST i będzie mogło je przyznawać wskazanym w
programie kategoriom beneficjentów (w procedurze konkursowej lub pozakonkursowej),
jeśli spełnione zostaną dwa warunki:
• zostanie w Polsce przyjęty hybrydowy model zarządzania FST,
• Komisja Europejska wprowadzi do FST możliwość finansowania energetyki
jądrowej na równi lub uzupełniająco do OZE.
Spełnienie tych warunków zależy od wyniku trwających negocjacji z Komisją Europejską
(KE), które prowadzi Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej. Kwestia układu
programów operacyjnych w nowej perspektywie finansowej oraz modelu zarządzania
poszczególnymi z tych programów są przedmiotem tych negocjacji.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Wojciech Wrochna
Sekretarz stanu
2025-06-02 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --