Interpelacja nr 9339
Interpelacja w sprawie poprawy sytuacji honorowych dawców krwi w Polsce
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (80%)
Zdrowie i Lecznictwo (64%)
Infrastruktura i Transport (55%)
Podatki i Finanse (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie poprawy sytuacji honorowych dawców krwi w Polsce
Interpelacja nr 9339
do ministra zdrowia
w sprawie poprawy sytuacji honorowych dawców krwi w Polsce
Zgłaszający: Marek Matuszewski
Data wpływu: 16-04-2025
Zwracam się z prośbą o podjęcie działań w zakresie poprawy sytuacji związanej z honorowymi dawcami krwi w Polsce. W szczególności, pragnę zwrócić uwagę na kilka kluczowych kwestii, które wymagają pilnej uwagi i rozważenia. Honorowi dawcy krwi odgrywają niezwykle ważną rolę w zapewnianiu dostępu do tego cennego leku, który ratuje życie pacjentów. Ich wkład w system ochrony zdrowia jest nieoceniony. Niemniej jednak, napotykają oni szereg trudności, które mogą wpłynąć na ich motywację i dostępność. Po pierwsze, uważam za istotne, aby system wynagradzania i doceniania dawców krwi był bardziej spójny i atrakcyjny. Pomimo wprowadzonych działań, dawcy nadal napotykają na bariery, które ograniczają ich zaangażowanie, takie jak niedostateczna liczba punktów, w których mogą oddać krew, a także brak odpowiednich zachęt i przywilejów dla stałych dawców.
Po drugie, potrzebne są dalsze działania w zakresie edukacji i świadomości społecznej. Wiele osób nadal nie ma pełnej wiedzy o tym, jak ważna jest regularna donacja krwi i jakie korzyści niesie za sobą oddawanie tego bezcennego daru. Istnieje potrzeba zwiększenia dostępnych informacji na temat roli krwiodawców i wartości ich działalności w mediach, szkołach oraz środowisku zawodowym.
Po trzecie, należy również zwrócić uwagę na jakość infrastruktury oraz usprawnienie procedur związanych z pobieraniem krwi, tak aby dawcy czuli się komfortowo i bezpiecznie podczas oddawania krwi.
W związku z powyższym zwracam się z pytaniami:
Jakie konkretne działania Ministerstwo Zdrowia podejmuje w celu zwiększenia liczby honorowych dawców krwi w Polsce oraz w celu poprawy jakości infrastruktury i obsługi dawców?
Czy planowane są zmiany w systemie motywacyjnym dla honorowych dawców krwi, które mogłyby zwiększyć ich zaangażowanie i liczbę oddawanych jednostek krwi?
Jakie kroki Ministerstwo Zdrowia podejmuje w zakresie edukacji społeczeństwa na temat roli i znaczenia honorowych dawców krwi?
Interpelacja nr 9339
do ministra zdrowia
w sprawie poprawy sytuacji honorowych dawców krwi w Polsce
Zgłaszający: Marek Matuszewski
Data wpływu: 16-04-2025
Zwracam się z prośbą o podjęcie działań w zakresie poprawy sytuacji związanej z honorowymi dawcami krwi w Polsce. W szczególności, pragnę zwrócić uwagę na kilka kluczowych kwestii, które wymagają pilnej uwagi i rozważenia. Honorowi dawcy krwi odgrywają niezwykle ważną rolę w zapewnianiu dostępu do tego cennego leku, który ratuje życie pacjentów. Ich wkład w system ochrony zdrowia jest nieoceniony. Niemniej jednak, napotykają oni szereg trudności, które mogą wpłynąć na ich motywację i dostępność. Po pierwsze, uważam za istotne, aby system wynagradzania i doceniania dawców krwi był bardziej spójny i atrakcyjny. Pomimo wprowadzonych działań, dawcy nadal napotykają na bariery, które ograniczają ich zaangażowanie, takie jak niedostateczna liczba punktów, w których mogą oddać krew, a także brak odpowiednich zachęt i przywilejów dla stałych dawców.
Po drugie, potrzebne są dalsze działania w zakresie edukacji i świadomości społecznej. Wiele osób nadal nie ma pełnej wiedzy o tym, jak ważna jest regularna donacja krwi i jakie korzyści niesie za sobą oddawanie tego bezcennego daru. Istnieje potrzeba zwiększenia dostępnych informacji na temat roli krwiodawców i wartości ich działalności w mediach, szkołach oraz środowisku zawodowym.
Po trzecie, należy również zwrócić uwagę na jakość infrastruktury oraz usprawnienie procedur związanych z pobieraniem krwi, tak aby dawcy czuli się komfortowo i bezpiecznie podczas oddawania krwi.
W związku z powyższym zwracam się z pytaniami:
Jakie konkretne działania Ministerstwo Zdrowia podejmuje w celu zwiększenia liczby honorowych dawców krwi w Polsce oraz w celu poprawy jakości infrastruktury i obsługi dawców?
Czy planowane są zmiany w systemie motywacyjnym dla honorowych dawców krwi, które mogłyby zwiększyć ich zaangażowanie i liczbę oddawanych jednostek krwi?
Jakie kroki Ministerstwo Zdrowia podejmuje w zakresie edukacji społeczeństwa na temat roli i znaczenia honorowych dawców krwi?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6539 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLT.050.20.2025.AS
Warszawa, 21 maja 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9339 Posła Marka Matuszewskiego, w sprawie poprawy
sytuacji honorowych dawców krwi w Polsce, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższego.
Krwiodawstwo to misja i odpowiedzialność, a świadomość możliwości uratowania komuś
życia jest jedną z najistotniejszych wartości honorowego krwiodawstwa, gdyż krew jest
najcenniejszym darem jaki może podarować człowiek. Dzięki tak szlachetnym, wrażliwym
osobom jak krwiodawcy możliwe jest wykonywanie skomplikowanych operacji, ratowanie
zdrowia, a także życia ciężko chorych oraz niesienie pomocy ofiarom wypadków. Dlatego
też każde działanie mające na celu uhonorowanie postawy dawców krwi zasługuje na
rozważenie. Jednakże decyzje związane z ewentualnym rozszerzeniem katalogu uprawnień
przysługujących Honorowym Dawcom Krwi wymagają dogłębnej analizy również
w kontekście zgodności z przepisami prawa, które jednoznacznie stanowią, że
krwiodawstwo powinno być honorowe i dobrowolne oraz nie może pociągać za sobą
jakiejkolwiek gratyfikacji finansowej. Również zalecenie Komitetu Ministrów Rady Europy
do państw członkowskich w sprawie ochrony zdrowia dawców i biorców w ramach
transfuzji krwi1 wskazuje, że „oddawanie krwi, osocza lub składników krwi jest uważane za
dobrowolne i nieodpłatne, jeżeli jest dokonywane przez osobę z jej własnej woli i nie daje
podstaw do jakiejkolwiek zapłaty w formie pieniężnej lub w jakiejkolwiek równoważnej
postaci”. Równocześnie należy wskazać, że w dniu 17 lipca 2024 r. zostało opublikowane
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie norm
jakości i bezpieczeństwa substancji pochodzenia ludzkiego przeznaczonych do
zastosowania u ludzi oraz uchylającego dyrektywy 2002/98/WE i 2004/23/WE tzw.
rozporządzenie SoHO, które reguluje między innymi zagadnienia dotyczące publicznej
służbie krwi. Ewentualne zamiany w zakresie uprawnień przysługujących Honorowym
Dawcom Krwi muszą pozostać w zgodzie z przepisami ww. rozporządzenia, które nakazuje
poszanowanie zasady dobrowolnej i nieodpłatnej donacji.
Rola jaką pełnią Honorowi Dawcy Krwi w lecznictwie jest bezcenna. To właśnie dzięki
osobom, które z dobroci serca dzielą się cząstką siebie możliwe jest ratowanie zdrowia
i życia pacjentów wymagających leczenia krwią lub jej składnikami. Mając na uwadze
powyższe decyzja o oddaniu krwi powinna wynikać z chęci dzielenia się z innymi, nie zaś
1 Nr R (95) przyjęte w dniu 12 października 1995 r.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
z kalkulacji zysków. Krew nie jest produktem, jest darem dla drugiego człowieka.
Jednocześnie doświadczenia wielu krajów wskazują, że pozyskiwane w ramach
honorowego krwiodawstwa krew i jej składniki gwarantują pełne bezpieczeństwo i ochronę
zdrowia zarówno dawców, jak i biorców krwi.
Jednocześnie publiczna służba krwi stara się doceniać krwiodawców i podziękować im za
bezcenny dar, którym dzielą się z potrzebującymi w trakcie oddawania krwi. Stąd
uprawnienia, tj.: zwolnienie od pracy, zwrot utraconego zarobku na zasadach wynikających
z przepisów prawa pracy, zwrot kosztów przejazdu do jednostki organizacyjnej publicznej
służby krwi, posiłek regeneracyjny, możliwość odliczenia od podatku dochodowego
darowizny w wysokości iloczynu kwoty rekompensaty, bezpłatne zaopatrzenie w leki
objęte wykazami do wysokości limitu finansowania, uprawnienia do korzystania poza
kolejnością ze świadczeń opieki zdrowotnej, w tym do leczenia sanatoryjnego oraz usług
farmaceutycznych udzielanych w aptekach, jak również odznaki przysługujące Honorowym
Dawcom Krwi. Dodatkowo wdrożony został program lojalnościowy pn. „Każda kropla jest
cenna”, aby docenić ofiarność krwiodawców. Rokrocznie w Światowy Dzień Krwiodawcy
oraz Dni Honorowego Krwiodawstwa organizowane są uroczyste obchody, aby podkreślić
niezastąpioną rolę Honorowych Dawców Krwi w systemie lecznictwa.
Obecnie realizowana jest kolejna edycja programu polityki zdrowotnej pn. „Zapewnienie
samowystarczalności Rzeczypospolitej Polskiej w krew i jej składniki na lata 2021-2026”
w zakresie celów szczegółowych: „Utrzymanie stałej liczby świadomych dawców krwi i jej
składników”, „Zwiększenie świadomości społecznej w zakresie honorowego
krwiodawstwa”, „Zwiększenie świadomości zdrowego odżywania wśród krwiodawców”,
która stanowi kontynuację realizacji zadań i zagadnień zdefiniowanych w ramach
poprzednich edycji programu podejmowanych w latach 2009-2014 oraz 2015-2020.
Opracowany przez publiczną służbę krwi program ma charakter długofalowy i w dużej
mierze w dalszym ciągu realizuje cele z lat poprzednich, przede wszystkim w odniesieniu do
promocji i edukacji w zakresie honorowego krwiodawstwa oraz wzmocnienia wizerunku
krwiodawcy poprzez zwrócenie uwagi społeczeństwa jak ważną i odpowiedzialną rolę
pełnią w systemie lecznictwa oraz zapewnienie krwiodawcom większego uznania
i szacunku za bezinteresowne ofiarowanie własnej krwi dla ratowania zdrowia i życia
drugiego człowieka. W ramach ogólnopolskiej kampanii społecznej „Twoja krew, moje
życie”, realizowanej wg powyżej wspomnianego programu polityki zdrowotnej, Narodowe
Centrum Krwi oraz 21 Regionalnych Centrów Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, podejmują
działania promocyjne, edukacyjne i wizerunkowe, którym przyświeca ten sam cel: promocja
i edukacja w zakresie honorowego krwiodawstwa oraz wzmocnienie wizerunku
Honorowego Dawcy Krwi. W nowej odsłonie kampanii, promującej honorowe
krwiodawstwo w latach 2021-2026, podkreślane jest, że Honorowy Dawca Krwi to
człowiek wrażliwy na potrzeby innych osób, ponieważ bezinteresownie dzieli się
najcenniejszym darem – własną krwią, aby nieść pomoc pacjentom wymagającym leczenia
krwią lub jej składnikami. Dlatego, kontynuowane jest budowanie pozytywnego wizerunku
krwiodawcy i podkreślanie jego roli w systemie lecznictwa. Publiczna służba krwi stara się,
aby poprzez prezentację cech charakteru dawców krwi i emocjonalnych wartości płynących
z krwiodawstwa, motywować odbiorców kampanii do jej oddawania. Ideą jest, aby po
zetknięciu z kampanią dawcy czuli się dumni z tego, do jakiej wyjątkowej społeczności
należą – społeczności Honorowych Dawców Krwi.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLT.050.20.2025.AS
Warszawa, 21 maja 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9339 Posła Marka Matuszewskiego, w sprawie poprawy
sytuacji honorowych dawców krwi w Polsce, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższego.
Krwiodawstwo to misja i odpowiedzialność, a świadomość możliwości uratowania komuś
życia jest jedną z najistotniejszych wartości honorowego krwiodawstwa, gdyż krew jest
najcenniejszym darem jaki może podarować człowiek. Dzięki tak szlachetnym, wrażliwym
osobom jak krwiodawcy możliwe jest wykonywanie skomplikowanych operacji, ratowanie
zdrowia, a także życia ciężko chorych oraz niesienie pomocy ofiarom wypadków. Dlatego
też każde działanie mające na celu uhonorowanie postawy dawców krwi zasługuje na
rozważenie. Jednakże decyzje związane z ewentualnym rozszerzeniem katalogu uprawnień
przysługujących Honorowym Dawcom Krwi wymagają dogłębnej analizy również
w kontekście zgodności z przepisami prawa, które jednoznacznie stanowią, że
krwiodawstwo powinno być honorowe i dobrowolne oraz nie może pociągać za sobą
jakiejkolwiek gratyfikacji finansowej. Również zalecenie Komitetu Ministrów Rady Europy
do państw członkowskich w sprawie ochrony zdrowia dawców i biorców w ramach
transfuzji krwi1 wskazuje, że „oddawanie krwi, osocza lub składników krwi jest uważane za
dobrowolne i nieodpłatne, jeżeli jest dokonywane przez osobę z jej własnej woli i nie daje
podstaw do jakiejkolwiek zapłaty w formie pieniężnej lub w jakiejkolwiek równoważnej
postaci”. Równocześnie należy wskazać, że w dniu 17 lipca 2024 r. zostało opublikowane
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie norm
jakości i bezpieczeństwa substancji pochodzenia ludzkiego przeznaczonych do
zastosowania u ludzi oraz uchylającego dyrektywy 2002/98/WE i 2004/23/WE tzw.
rozporządzenie SoHO, które reguluje między innymi zagadnienia dotyczące publicznej
służbie krwi. Ewentualne zamiany w zakresie uprawnień przysługujących Honorowym
Dawcom Krwi muszą pozostać w zgodzie z przepisami ww. rozporządzenia, które nakazuje
poszanowanie zasady dobrowolnej i nieodpłatnej donacji.
Rola jaką pełnią Honorowi Dawcy Krwi w lecznictwie jest bezcenna. To właśnie dzięki
osobom, które z dobroci serca dzielą się cząstką siebie możliwe jest ratowanie zdrowia
i życia pacjentów wymagających leczenia krwią lub jej składnikami. Mając na uwadze
powyższe decyzja o oddaniu krwi powinna wynikać z chęci dzielenia się z innymi, nie zaś
1 Nr R (95) przyjęte w dniu 12 października 1995 r.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
z kalkulacji zysków. Krew nie jest produktem, jest darem dla drugiego człowieka.
Jednocześnie doświadczenia wielu krajów wskazują, że pozyskiwane w ramach
honorowego krwiodawstwa krew i jej składniki gwarantują pełne bezpieczeństwo i ochronę
zdrowia zarówno dawców, jak i biorców krwi.
Jednocześnie publiczna służba krwi stara się doceniać krwiodawców i podziękować im za
bezcenny dar, którym dzielą się z potrzebującymi w trakcie oddawania krwi. Stąd
uprawnienia, tj.: zwolnienie od pracy, zwrot utraconego zarobku na zasadach wynikających
z przepisów prawa pracy, zwrot kosztów przejazdu do jednostki organizacyjnej publicznej
służby krwi, posiłek regeneracyjny, możliwość odliczenia od podatku dochodowego
darowizny w wysokości iloczynu kwoty rekompensaty, bezpłatne zaopatrzenie w leki
objęte wykazami do wysokości limitu finansowania, uprawnienia do korzystania poza
kolejnością ze świadczeń opieki zdrowotnej, w tym do leczenia sanatoryjnego oraz usług
farmaceutycznych udzielanych w aptekach, jak również odznaki przysługujące Honorowym
Dawcom Krwi. Dodatkowo wdrożony został program lojalnościowy pn. „Każda kropla jest
cenna”, aby docenić ofiarność krwiodawców. Rokrocznie w Światowy Dzień Krwiodawcy
oraz Dni Honorowego Krwiodawstwa organizowane są uroczyste obchody, aby podkreślić
niezastąpioną rolę Honorowych Dawców Krwi w systemie lecznictwa.
Obecnie realizowana jest kolejna edycja programu polityki zdrowotnej pn. „Zapewnienie
samowystarczalności Rzeczypospolitej Polskiej w krew i jej składniki na lata 2021-2026”
w zakresie celów szczegółowych: „Utrzymanie stałej liczby świadomych dawców krwi i jej
składników”, „Zwiększenie świadomości społecznej w zakresie honorowego
krwiodawstwa”, „Zwiększenie świadomości zdrowego odżywania wśród krwiodawców”,
która stanowi kontynuację realizacji zadań i zagadnień zdefiniowanych w ramach
poprzednich edycji programu podejmowanych w latach 2009-2014 oraz 2015-2020.
Opracowany przez publiczną służbę krwi program ma charakter długofalowy i w dużej
mierze w dalszym ciągu realizuje cele z lat poprzednich, przede wszystkim w odniesieniu do
promocji i edukacji w zakresie honorowego krwiodawstwa oraz wzmocnienia wizerunku
krwiodawcy poprzez zwrócenie uwagi społeczeństwa jak ważną i odpowiedzialną rolę
pełnią w systemie lecznictwa oraz zapewnienie krwiodawcom większego uznania
i szacunku za bezinteresowne ofiarowanie własnej krwi dla ratowania zdrowia i życia
drugiego człowieka. W ramach ogólnopolskiej kampanii społecznej „Twoja krew, moje
życie”, realizowanej wg powyżej wspomnianego programu polityki zdrowotnej, Narodowe
Centrum Krwi oraz 21 Regionalnych Centrów Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, podejmują
działania promocyjne, edukacyjne i wizerunkowe, którym przyświeca ten sam cel: promocja
i edukacja w zakresie honorowego krwiodawstwa oraz wzmocnienie wizerunku
Honorowego Dawcy Krwi. W nowej odsłonie kampanii, promującej honorowe
krwiodawstwo w latach 2021-2026, podkreślane jest, że Honorowy Dawca Krwi to
człowiek wrażliwy na potrzeby innych osób, ponieważ bezinteresownie dzieli się
najcenniejszym darem – własną krwią, aby nieść pomoc pacjentom wymagającym leczenia
krwią lub jej składnikami. Dlatego, kontynuowane jest budowanie pozytywnego wizerunku
krwiodawcy i podkreślanie jego roli w systemie lecznictwa. Publiczna służba krwi stara się,
aby poprzez prezentację cech charakteru dawców krwi i emocjonalnych wartości płynących
z krwiodawstwa, motywować odbiorców kampanii do jej oddawania. Ideą jest, aby po
zetknięciu z kampanią dawcy czuli się dumni z tego, do jakiej wyjątkowej społeczności
należą – społeczności Honorowych Dawców Krwi.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --