Interpelacja w sprawie zapewnienia odpowiedniego finansowania domów pomocy społecznej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9337
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie zapewnienia odpowiedniego finansowania domów pomocy społecznej
Zgłaszający: Marek Matuszewski
Data wpływu: 16-04-2025
Zwracam się z interpelacją w sprawie kwestii finansowania domów pomocy społecznej, które odgrywają kluczową rolę w opiece nad osobami starszymi, niepełnosprawnymi oraz innymi osobami wymagającymi specjalistycznej opieki. W obliczu rosnących kosztów utrzymania placówek oraz wzrastających potrzeb osób korzystających z usług tych instytucji, konieczne staje się podjęcie działań mających na celu zapewnienie stabilnego i adekwatnego finansowania dla tych ośrodków.
Domy pomocy społecznej są miejscem, w którym zapewnia się nie tylko opiekę zdrowotną, ale również wsparcie emocjonalne i społeczne dla osób, które z różnych powodów nie mogą funkcjonować samodzielnie. Z tego względu ich rola w systemie opieki społecznej jest nieoceniona. Niemniej jednak, placówki te borykają się z licznymi trudnościami finansowymi, które skutkują obniżeniem jakości świadczonych usług oraz pogorszeniem warunków bytowych pensjonariuszy.
Mając na uwadze powyższe zwracam się z pytaniami do ministerstwa:
Jakie działania są podejmowane przez ministerstwo w celu zapewnienia odpowiedniego finansowania domów pomocy społecznej, w tym podwyższenia dotacji celowej oraz środków na wynagrodzenia personelu?
Czy planowane są zmiany w systemie finansowania domów pomocy społecznej, które uwzględnią wzrastające koszty utrzymania tych placówek oraz ich potrzeby rozwojowe?
Jakie środki ministerstwo planuje przeznaczyć na poprawę warunków pracy personelu w domach pomocy społecznej, który pełni kluczową rolę w opiece nad osobami wymagającymi wsparcia?
Zwracam uwagę, że odpowiednie zabezpieczenie finansowe dla domów pomocy społecznej nie tylko poprawi jakość życia ich mieszkańców, ale także umożliwi utrzymanie wysokiego standardu pracy personelu. Liczę na podjęcie działań w tej sprawie, które pozwolą zapewnić godne warunki życia dla osób starszych i niepełnosprawnych, a także godne warunki pracy dla opiekunów i pracowników tych placówek.
Podsekretarz stanu Małgorzata Baranowska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4984 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.206.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9337 Pana Posła Marka Matuszewskiego w sprawie
zapewnienia odpowiedniego finansowania domów pomocy społecznej, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r.
poz. 1283, z późn. zm.) domy pomocy społecznej (DPS) prowadzone są w ramach zadań
własnych przez gminy lub powiaty, przy czym domy gminne finansowane są ze środków
własnych gmin (w tym z odpłatności mieszkańców i ich rodzin), zaś domy powiatowe ze
środków własnych powiatu (w tym odpłatności mieszkańców, ich rodzin oraz gmin)
i dofinansowywane z budżetu państwa. Domy regionalne mogą być finansowane jako
zadanie własne lub dofinansowywane z budżetu państwa. Podkreślić trzeba, że prowadzenie
domów pomocy społecznej jest zadaniem własnym jednostek samorządu terytorialnego.
Od 1 stycznia 2004 roku, zgodnie z art. 53 ustawy o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego, powiat otrzymuje dotację na pensjonariuszy przebywających w domach
pomocy społecznej (prowadzonych w ramach zadania własnego lub na zlecenie powiatu),
których umieszczono w placówkach na podstawie skierowania wydanego przed 1 stycznia
2004 roku (tzw. „stare zasady”). Dotacja przekazywana jest przez wojewodę w okresach
miesięcznych, w wysokości odpowiadającej iloczynowi liczby mieszkańców skierowanych do
placówek przed 1 stycznia 2004 r. i średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca
w placówce, pomniejszonego o dochody uzyskiwane z odpłatności za jego pobyt w DPS.
W zależności od sytuacji finansowej domów pomocy społecznej w powiecie i uzyskanych
z tytułu odpłatności za pobyt w placówkach dochodów, wojewoda może zwiększyć kwotę
dotacji dla powiatu do 20%, a w przypadku domów pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży
niepełnosprawnych intelektualnie, w których odpłatności za pobyt są najniższe, nawet
o 50%.
Wojewodowie, jako dysponenci części 85 budżetu państwa, jeszcze na etapie prac
nad projektem ustawy budżetowej, w oparciu o wytyczne Ministra Finansów wskazane
w tzw. piśmie limitowym, planują wydatki na zadania z pomocy społecznej, w tym na
dofinansowanie bieżącej działalności domów pomocy społecznej, w których przebywają
mieszkańcy przyjęci przed 1 stycznia 2004 r., a także osoby ze skierowaniami wydanymi
przed tym dniem (wydatki planowane w dziale 852 – Pomoc społeczna, w rozdziale 85202 –
Domy pomocy społecznej).
W trakcie roku budżetowego wojewodowie mogą dokonywać przeniesień wydatków miedzy
rozdziałami i paragrafami, w ramach danej części, co może wpłynąć na wzrost rocznego
limitu wydatków na dofinansowanie utrzymania domów pomocy społecznej. Decyzje w tym
zakresie podejmowane są na szczeblu wojewody, w myśl art. 171 ustawy z dnia 27 sierpnia
2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1530, z późn. zm.).
-- 1 of 2 --
Tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej może przyznać wojewodom, w ramach limitu
pozostającego w jego dyspozycji, dodatkowe środki z rezerw celowych budżetu państwa
w danym roku budżetowym. W ustawie budżetowej na rok 2025 uwzględniono zwiększenie
środków w rezerwie celowej budżetu państwa, zaplanowanej na zadania wynikające
z ustawy o pomocy społecznej, o dodatkowe 80 mln zł z przeznaczeniem na dofinansowanie
bieżącej działalności domów pomocy społecznej, w których przebywają osoby przyjęte przed
1 stycznia 2004 r., a także osoby ze skierowaniami wydanymi przed tym dniem.
Jednocześnie do ustawy o pomocy społecznej wprowadzono zmianę, która umożliwiła
przyjęcie przez Radę Ministrów Uchwały nr 62 Rady Ministrów z dnia 19 czerwca 2024 r.
w sprawie ustanowienia rządowego programu „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników
jednostek organizacyjnych pomocy społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata
2024–2027”. W 2024 r. środki zostały przyznane w okresie 1 lipca do 31 grudnia.
Na wypłatę dodatków dla pracowników domów pomocy społecznej uruchomiono ponad
393 mln zł. W celu realizacji Programu w 2025 r. zebrano zapotrzebowanie z poszczególnych
województw, a Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zwrócił się do Ministra
Finansów o przekazanie zapotrzebowanych środków rezerwy celowej do wojewodów na
realizację zadania. W kwocie zapotrzebowania uwzględniono ok. 790 mln zł dla
pracowników domów pomocy społecznej. Procedura przekazywania środków na wypłaty
dodatków wkrótce się rozpocznie. Należy podkreślić, że zainicjowany program stanowi dla
samorządów istotne wsparcie w realizacji ich zadania własnego.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Małgorzata Baranowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --