Interpelacja w sprawie poprawy efektywności oraz uszczelnienia systemu gospodarki odpadami w Polsce
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9336
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie poprawy efektywności oraz uszczelnienia systemu gospodarki odpadami w Polsce
Zgłaszający: Marek Matuszewski
Data wpływu: 16-04-2025
Zwracam się do ministerstwa w związku z koniecznością podjęcia działań zmierzających do usprawnienia oraz uszczelnienia systemu gospodarki odpadami w Polsce. Mimo wprowadzonych regulacji dotyczących segregacji odpadów, nadal występują liczne problemy związane z niewłaściwym zarządzaniem odpadami, co może wpływać na efektywność całego systemu.
Chociaż świadomość ekologiczna społeczeństwa rośnie, wciąż obserwujemy zjawiska nieprawidłowości w zakresie zbiórki, transportu oraz przetwarzania odpadów, co może prowadzić do negatywnych konsekwencji zarówno dla środowiska, jak i dla budżetów samorządowych. Istnieje również obawa, że w niektórych przypadkach dochodzi do nielegalnego składowania odpadów, a także ich niewłaściwego przetwarzania, co ma negatywny wpływ na jakość środowiska naturalnego w Polsce.
W związku z powyższym, chciałbym zapytać, jakie konkretne kroki planuje podjąć ministerstwo w celu:
Wzmocnienia kontroli nad systemem gospodarki odpadami, aby zapewnić, że odpady są odpowiednio zbierane, transportowane i przetwarzane, a także zminimalizować ryzyko nielegalnego składowania?
Zwiększenia odpowiedzialności przedsiębiorców oraz samorządów lokalnych za właściwe zarządzanie odpadami, a także za egzekwowanie norm i regulacji w tym zakresie?
Uszczelnienia systemu finansowania gospodarki odpadami, by zapobiec nieprawidłowościom i zapewnić przejrzystość w rozliczaniu środków przeznaczonych na ten cel?
Zwiększenia efektywności działań edukacyjnych mających na celu promowanie odpowiedzialnego podejścia obywateli do segregacji odpadów oraz włączania społeczeństwa w procesy związane z ochroną środowiska?
Wierzę, że odpowiednie działania w tych obszarach mogą przyczynić się do poprawy stanu gospodarki odpadami w Polsce i zwiększenia efektywności recyklingu, co przyniesie korzyści zarówno dla środowiska, jak i dla wszystkich obywateli.
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6079 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-SGO.050.28.2025.KD
4053640.16420413.13429107
Warszawa, 25-11-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację posła Marka Matuszewskiego (znak: K10INT9336).
Temat: poprawa efektywności oraz uszczelnienia systemu gospodarki odpadami w Polsce.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr K10INT9336 przekazuję poniższą odpowiedź.
Na wstępie należy zauważyć, że w przepisach obowiązującego prawa można znaleźć wiele
wymagań mających na celu ograniczenie procederu nielegalnego porzucania odpadów jak
i likwidacji jego skutków. W ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach1. zawarte są
przepisy wskazujące na sposób usuwania odpadów z miejsc do tego nieprzeznaczonych wraz
ze wskazaniem kto jest odpowiedzialny za ich usuniecie i zagospodarowanie.
Ponadto Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz Główny Inspektorat Ochrony Środowiska
podejmują szereg działań mających na celu przeciwdziałanie nielegalnemu przemieszczaniu i
magazynowaniu odpadów. Działania te obejmują nadzór nad transgranicznym
przemieszczaniem odpadów zgodnie z przepisami krajowymi i unijnymi, a także
przeprowadzanie kontroli transportów oraz podmiotów gospodarczych we współpracy z
uprawnionymi służbami (Policja, Inspekcja Transportu Drogowego, Krajowa Administracja
Skarbowa), oraz organizację cyklicznych szkoleń dla przedstawicieli służb kontrolnych.
Ponadto od 2022 r. w Polsce obowiązuje system SENT, który umożliwia elektroniczny
nadzór nad przewozem odpadów (wszystkich rodzajów odpadów podlegających
transgranicznemu przemieszczaniu oraz wybranych rodzajów w obrocie krajowym). Oprócz
tego od dnia 21 maja 2026 r. planowane jest wdrożenie systemu DIWASS (Digital Waste
Shipment System), zapewniającego rejestrację wszystkich transgranicznych transportów
odpadów.
Odnosząc się do pytań 2 i 3 informuję, że 10 września 2025 r. zakończył się etap zgłaszania
uwag do projektu ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych - (nr w wykazie prac
UC 100), który służy stosowaniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) w
sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych2 oraz ma na celu dostosowanie systemu
rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) do wymagań ww. rozporządzenia oraz
art. 8 i 8a dyrektywy w sprawie odpadów3. Resort Klimatu i Środowiska kończy pracę nad
analizą uwag zgłoszonych w ramach konsultacji, uzgodnień i opiniowania (wpłynęło ok. 1 400
unikalnych uwag). Równolegle prowadzone są prace nad aktualizacją Oceny Skutków
Regulacji (OSR) oraz wprowadzaniem zmian do projektu ustawy oraz uzasadnienia,
1 Dz.U. z 2023 r. poz. 1587, ze zm.
2 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. sprawie opakowań i
odpadów opakowaniowych, zmiany rozporządzenia (UE) 2019/1020 i dyrektywy (UE) 2019/904 oraz uchylenia
dyrektywy 94/62/WE
3 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz
uchylającej niektóre dyrektywy
-- 1 of 2 --
wynikających z uwzględnienia części zgłoszonych postulatów. Proponowana regulacja
stanowi odpowiedź na potrzebę podjęcie działań systemowych zapewniających stabilne
finansowanie gospodarki odpadami w gminach oraz sprawiedliwy podział kosztów systemu
ROP, zgodnie z zasadą „zanieczyszczający płaci”. Oczekiwanymi efektami projektowanego
rozwiązania są m. in. wprowadzenie mechanizmów mających na celu zapobieganie
powstawaniu odpadów opakowaniowych oraz minimalizujących wpływ opakowań na
środowisko, ponoszenie przez producentów finansowej odpowiedzialności za cały cykl życia
opakowań, co w perspektywie przyczyni się do eliminacji nieprawidłowości w zakresie
realizacji obowiązków dotyczących gospodarki odpadami w postaci opakowań przez
producentów.
W nawiązaniu do pytania nr 4 informuję, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi
ogólnopolskie działania informacyjno-edukacyjne, których celem jest podnoszenie
świadomości ekologicznej społeczeństwa oraz promowanie postaw pro środowiskowych.
Jednym z elementów tych działań jest edukacja na temat zasad postępowania z odpadami,
w tym np. z tekstyliami, realizowana m.in. poprzez strony edukacyjne
https://www.gov.pl/web/klimat/segregacjaodpadow oraz
https://www.gov.pl/web/klimat/tekstylia.
Ponadto przygotowaliśmy również katalog dobrych praktyk i prowadzimy kampanię
#SegregujeMYtekstylia, zachęcając do nadawania ubraniom „drugiego życia” poprzez
recykling, ponowne użycie czy przekazywanie tekstyliów organizacjom społecznym.
Na bieżąco realizowane są również działania informacyjno-edukacyjne, których celem jest
poinformowanie odbiorców o wprowadzanym systemie kaucyjnym opakowań – zasadach, na
jakich działa i jego celu. Początkowo były one oparte głównie o media relations, w tym
wysyłce informacji do mediów, wystąpieniach w mediach oraz konferencjach prasowych. W
sierpniu rozpoczęliśmy kampanię w mediach społecznościowych, a we wrześniu emisję
telewizyjną spotów zapowiadających system kaucyjny.
W październiku ruszyła kolejna faza kampanii informacyjno-edukacyjnej na temat systemu
kaucyjnego pn. „Zwrotomocni. Kampania prowadzona jest wielokanałowo za pomocą radia,
telewizji, działań w Internecie i w social mediach. Działania kierowane są także do
społeczności lokalnych (m.in.: gminy wiejskie, miejsko-wiejskie, OSP, Koła Gospodyń
wiejskich) za pomocą mailingów, wysyłki materiałów edukacyjnych, działań informacyjnych
w lokalnej prasie. Przygotowywane są także elektroniczne pakiety edukacyjne dla uczniów
szkół podstawowych oraz ponadpodstawowych i ogółu społeczeństwa.
Szczegółowe informacje na temat systemu kaucyjnego publikowane są na stronie:
https://www.gov.pl/web/klimat/system-kaucyjny.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --