Interpelacja nr 9333
Interpelacja w sprawie działalności wydziałów rodzinnych i nieletnich w sądach powszechnych oraz propozycji usprawnienia ich funkcjonowania
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie działalności wydziałów rodzinnych i nieletnich w sądach powszechnych oraz propozycji usprawnienia ich funkcjonowania
Interpelacja nr 9333
do ministra sprawiedliwości
w sprawie działalności wydziałów rodzinnych i nieletnich w sądach powszechnych oraz propozycji usprawnienia ich funkcjonowania
Zgłaszający: Marek Matuszewski
Data wpływu: 16-04-2025
Zwracam się z prośbą o udzielenie informacji dotyczących działalności wydziałów rodzinnych i nieletnich w sądach powszechnych w Polsce. W ostatnich latach pojawiają się liczne sygnały wskazujące na problemy związane z przeciążeniem tych wydziałów oraz trudnościami w zapewnieniu szybkiego i efektywnego rozstrzygania spraw dotyczących dzieci i rodzin.
Zauważalne są opóźnienia w rozpoznawaniu spraw, co wpływa na pogorszenie sytuacji rodzin przeżywających kryzysy oraz w przypadkach wymagających interwencji w sprawach dotyczących pieczy nad dziećmi, rozwodów czy alimentów. Opóźnienia te mogą mieć negatywny wpływ na dobrostan dzieci i młodzieży oraz na skuteczność pomocy świadczonej przez system sądowniczy.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie kroki zostały podjęte przez Ministerstwo Sprawiedliwości w celu poprawy efektywności funkcjonowania wydziałów rodzinnych i nieletnich w sądach powszechnych?
Jakie działania ministerstwo planuje w celu zmniejszenia obciążenia tych wydziałów, w tym poprawy dostępu do sprawiedliwości dla osób potrzebujących pilnej pomocy w sprawach rodzinnych?
Czy przewiduje się zwiększenie liczby specjalistów, takich jak psycholodzy czy mediatorzy, aby wspierać postępowania sądowe dotyczące dzieci i rodzin?
Jakie zmiany legislacyjne są rozważane w kontekście usprawnienia postępowań sądowych w sprawach rodzinnych i dotyczących nieletnich?
Interpelacja nr 9333
do ministra sprawiedliwości
w sprawie działalności wydziałów rodzinnych i nieletnich w sądach powszechnych oraz propozycji usprawnienia ich funkcjonowania
Zgłaszający: Marek Matuszewski
Data wpływu: 16-04-2025
Zwracam się z prośbą o udzielenie informacji dotyczących działalności wydziałów rodzinnych i nieletnich w sądach powszechnych w Polsce. W ostatnich latach pojawiają się liczne sygnały wskazujące na problemy związane z przeciążeniem tych wydziałów oraz trudnościami w zapewnieniu szybkiego i efektywnego rozstrzygania spraw dotyczących dzieci i rodzin.
Zauważalne są opóźnienia w rozpoznawaniu spraw, co wpływa na pogorszenie sytuacji rodzin przeżywających kryzysy oraz w przypadkach wymagających interwencji w sprawach dotyczących pieczy nad dziećmi, rozwodów czy alimentów. Opóźnienia te mogą mieć negatywny wpływ na dobrostan dzieci i młodzieży oraz na skuteczność pomocy świadczonej przez system sądowniczy.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie kroki zostały podjęte przez Ministerstwo Sprawiedliwości w celu poprawy efektywności funkcjonowania wydziałów rodzinnych i nieletnich w sądach powszechnych?
Jakie działania ministerstwo planuje w celu zmniejszenia obciążenia tych wydziałów, w tym poprawy dostępu do sprawiedliwości dla osób potrzebujących pilnej pomocy w sprawach rodzinnych?
Czy przewiduje się zwiększenie liczby specjalistów, takich jak psycholodzy czy mediatorzy, aby wspierać postępowania sądowe dotyczące dzieci i rodzin?
Jakie zmiany legislacyjne są rozważane w kontekście usprawnienia postępowań sądowych w sprawach rodzinnych i dotyczących nieletnich?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Zuzanna Rudzińska-Bluszcz
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
8
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9464 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Zuzanna Rudzińska - Bluszcz
BK-VII.0520.168.2025
Warszawa, 10 czerwca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 9333 skierowaną do Ministra Sprawiedliwości
przez Pana Posła Marka Matuszewskiego w sprawie działalności wydziałów rodzinnych
i nieletnich w sądach powszechnych oraz propozycji usprawnienia ich funkcjonowania.
Ad 1 i 4
W celu poprawy efektywności funkcjonowania wydziałów rodzinnych i nieletnich
Ministerstwo Sprawiedliwości podejmuje szereg działań:
a) Wydziały rodzinne w sądach drugiej instancji
W Ministerstwie Sprawiedliwości trwają prace legislacyjne nad wprowadzeniem
specjalizacji sądownictwa rodzinnego na wszystkich szczeblach sądownictwa
powszechnego. Oznaczać to będzie utworzenie we wszystkich sądach okręgowych
i apelacyjnych wydziałów rodzinnych – sądów rodzinnych. Dzięki temu sprawy rodzinne
będą rozpoznawane nie tylko przez wyspecjalizowane i istniejące obecnie wydziały sądów
rejonowych w I instancji, ale również przez wyspecjalizowane wydziały rodzinne sądów
okręgowych – zarówno w I instancji, jak i w II instancji oraz przez wydziały rodzinne sądów
apelacyjnych – w II instancji.
-- 1 of 6 --
2
Rozwiązanie to zapewni odpowiednią jakość orzecznictwa w sprawach rodzinnych,
w których kluczowa jest ochrona praw dzieci i osób ze szczególnymi potrzebami (grup
wrażliwych). Oczekuje się, że przyspieszy to także czas rozpoznania sprawy, w tym
w zakresie wniesionych środków odwoławczych.
b) Zwiększenie wiedzy sędziów rodzinnych
Projektowane zmiany przewidują również obowiązek szkolenia sędziów rodzinnych z
zakresu wiedzy pozaprawnej (m.in. psychologia, pedagogika, zarządzanie konfliktem),
niezbędnej do prawidłowego rozpoznawania spraw rodzinnych i opiekuńczych.
c) Wsparcie sędziów rodzinnych przez asesorów
W Ministerstwie Sprawiedliwości opracowana została nowelizacja ustawy z 27 lipca 2001
r. (Dz.U. z 2024 r., poz. 334 ze zm.) – Prawo o ustroju sądów powszechnych. Nowelizacja
ta przewiduje m.in. przywrócenie asesorom sądowym możliwości orzekania w wydziałach
rodzinnych i nieletnich sądów rejonowych. Rozwiązanie to pozwoli na wzmocnienie
kadrowe wydziałów rodzinnych i nieletnich sądów rejonowych. Projekt ustawy
wprowadzający to rozwiązanie został wpisany do wykazu prac legislacyjnych
i programowych Rady Ministrów za nr UD206:
https://legislacja.gov.pl/projekt/12395952
d) Rozwiązania przyspieszające poszczególne kategorii spraw przed sądami
rodzinnymi
Prowadzone są także prace legislacyjne nad wprowadzeniem do polskiego porządku
prawnego instytucji alimentów natychmiastowych, których ustandaryzowana wysokość
będzie pozwalała w wielu przypadkach na natychmiastowe rozstrzygnięcie sprawy
o alimenty. Zaletą tej instytucji jest jej prostota i przewidywalność co do czasu uzyskania
orzeczenia w przedmiocie alimentów oraz ich wysokości. Założeniem jest,
że funkcjonowałby on obok systemu istniejącego obecnie. Wysokość projektowanych
alimentów uzależniona miałaby być od minimalnego wynagrodzenia ustalanego
na następny rok, o którym mowa w przepisach ustawy z 10 października 2002 r.
o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. z 2024 r. poz. 1773) oraz od liczby dzieci
-- 2 of 6 --
3
pochodzących od tych samych rodziców. Kwota alimentów byłaby ustalana na podstawie
stawki procentowej w zależności od liczby uprawnionych dzieci oraz minimalnego
wynagrodzenia. Dodatkowym atutem tego rozwiązania ma być możliwość wydawania ich
przez referendarzy sądowych, co w założeniu ma usprawnić proces uzyskiwania
orzeczenia w zakresie alimentów i istotne odciążenie sędziów orzekających w sprawach
rodzinnych i opiekuńczych. Ministerstwo Sprawiedliwości wspólnie z Zespołem
problemowym do spraw zmian przepisów wykonawczych Komisji Kodyfikacyjnej Prawa
Rodzinnego pracuje nad opracowaniem projektu ustawy kompleksowo normującej
postępowanie wykonawcze w sprawach rodzinnych i opiekuńczych.
Obecnie opracowywany jest również projekt ustawy nowelizujący postępowanie
w sprawach o ustalenie kontaktów z dzieckiem, w sprawach o wykonywanie kontaktów
z dzieckiem i w sprawach o odebranie dziecka, w tym w sprawach prowadzonych
na podstawie Konwencji haskiej z 1980 r., tak aby usprawnić ich rozpoznanie
oraz zwiększyć efektywność wydanych orzeczeń (zapewnić ich wykonalność). W projekcie
wskazano m.in. na możliwość zagrożenia przez sąd wymierzeniem grzywny za każde
zawinione naruszenie postanowienia w przedmiocie kontaktów z dzieckiem.
Wpisany do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów został projekt
ustawy wprowadzającej do polskiego porządku prawnego możliwość pozasądowego
rozwiązania małżeństwa:
https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-zmianie-ustawy-kodeks-rodzinny-
iopiekunczy-oraz-niektorych-innych-ustaw6
Przy Ministrze Sprawiedliwości powołany został Pełnomocnik Ministra Sprawiedliwości
ds. nieletnich, który aktualnie pracuje nad nowelizacją ustawy z 9 czerwca 2022 r. o
wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (Dz.U. z 2024 r., poz. 978 ze zm.).
Ad 2
W Ministerstwie Sprawiedliwości zostały zainicjowane prace nad kompleksową reformą
prawa rodzinnego. Rozporządzeniem Rady Ministrów z 5 marca 2024 r. (Dz.U. poz. 349)
-- 3 of 6 --
4
została powołana Komisja Kodyfikacyjna Prawa Rodzinnego, jako organ działający przy
Ministrze Sprawiedliwości. Celem tej Komisji jest opracowanie założeń i ogólnych
kierunków zmian w prawie rodzinnym i opiekuńczym oraz projektów aktów
normatywnych o podstawowym znaczeniu dla systemu prawa rodzinnego i opiekuńczego:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/komisja-kodyfikacyjna-prawa-rodzinnego2
W oparciu o prace Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Rodzinnego opracowana została
nowelizacja ustawy z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2023 r.,
poz. 2809 ze zm.), która ma wprowadzić możliwość pozasądowego rozwiązywania
małżeństw. Projekt został wpisany do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady
Ministrów za numerem UDER24 i został skierowany na ścieżkę legislacyjną:
https://legislacja.gov.pl/projekt/12397656
Opracowane zostały tak zwane tabele alimentacyjne, które mają być narzędziem
pomocniczym, pomagającym określić koszty zaspokojenia podstawowych potrzeb
dziecka. Ich wprowadzenie powinno z jednej strony przyspieszyć proces ustalania
wysokości alimentów, zaś z drugiej strony może to być narzędzie pomocnicze dla samych
stron stosunku alimentacyjnego, które może im pomoc przy zawieraniu ugód
w przedmiocie zobowiązań alimentacyjnych. Ich ogłoszenie przewidziane jest
na III kwartał bieżącego roku.
Komisja Kodyfikacyjna Prawa Rodzinnego opracowuje projekt ustawy wprowadzającej
do kodeksu rodzinnego i opiekuńczego definicję ustawową pieczy współdzielonej
oraz uregulowania jej dotyczące. Założenia tego rozwiązania zostały zawarte
w stanowisku Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Rodzinnego, dostępne na stronie
internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości w zakładce Komisji Kodyfikacyjnej Prawa
Rodzinnego, pod linkiem:
https://www.gov.pl/attachment/27831048-a131-4418-b671-c2a5dc8b6722
-- 4 of 6 --
5
Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi także rozmowy z innymi resortami w sprawie
ograniczenia kognicji sądów opiekuńczych w zakresie spraw przekazanych do właściwości
tych sądów na postawie odrębnych ustaw.
Ad 3
Jeśli chodzi o specjalistów zatrudnionych w opiniodawczych zespołach sądowych
specjalistów (OZSS), według stanu na 31 grudnia 2024 r. w 69 opiniodawczych zespołach
sądowych specjalistów działających na podstawie ustawy z 5 sierpnia 2015 r. o
opiniodawczych zespołach sądowych specjalistów (Dz.U. z 2018 r. poz. 708 ze zm.),
zatrudnionych było 574 specjalistów, w tym 374 psychologów, 174 pedagogów, 21 lekarzy
psychiatrów i 5 lekarzy innej specjalności. W tej samej dacie wakatów w opiniodawczych
zespołach sądowych specjalistów było 126,75, co znacząco wpływa na czas
przeprowadzania badań przez zespoły na potrzeby sądów rodzinnych.
Podstawowym zadaniem jest zatem obecnie zapełnienie tych wakatów, co na pewno
przyczyni się do zwiększenia liczby psychologów zatrudnionych w opiniodawczych
zespołach sądowych specjalistów oraz przyśpieszy czas wydawania opinii przez te zespoły.
Przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Rodzinnego opracowane zostały również „Założenia
reformy funkcjonowania opiniodawczych zespołów sądowych specjalistów”, są one
dostępne na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości w zakładce Komisji
Kodyfikacyjnej Prawa Rodzinnego, pod linkiem:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/zalozenia-reformy-dotyczacejfunkcjonowania-
ozss
Celem tych założeń jest zmiana w zakresie jakości i efektywności działania opiniodawczych
zespołów sądowych specjalistów, a także podniesienie prestiżu zawodowego osób
będących specjalistami w tych zespołach.
W Ministerstwie Sprawiedliwości prowadzone są również prace nad zwiększeniem udziału
mediacji w sprawach rodzinnych i opiekuńczych. Prowadzone są badania
-- 5 of 6 --
6
prawnoporównawcze oraz analizowane możliwości wprowadzenia unormowań
nakładających na strony obowiązek podjęcia rzeczywistej próby polubownego
uzgodnienia kwestii związanych ze sprawowaniem opieki nad dziećmi (sposobu
wykonywania władzy rodzicielskiej, ustalenia miejsca pobytu, ustalenia kontaktów,
rozstrzygnięcia o istotnych sprawach dziecka).
Z wyrazami szacunku
Zuzanna Rudzińska-Bluszcz
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 6 of 6 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Zuzanna Rudzińska - Bluszcz
BK-VII.0520.168.2025
Warszawa, 10 czerwca 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 9333 skierowaną do Ministra Sprawiedliwości
przez Pana Posła Marka Matuszewskiego w sprawie działalności wydziałów rodzinnych
i nieletnich w sądach powszechnych oraz propozycji usprawnienia ich funkcjonowania.
Ad 1 i 4
W celu poprawy efektywności funkcjonowania wydziałów rodzinnych i nieletnich
Ministerstwo Sprawiedliwości podejmuje szereg działań:
a) Wydziały rodzinne w sądach drugiej instancji
W Ministerstwie Sprawiedliwości trwają prace legislacyjne nad wprowadzeniem
specjalizacji sądownictwa rodzinnego na wszystkich szczeblach sądownictwa
powszechnego. Oznaczać to będzie utworzenie we wszystkich sądach okręgowych
i apelacyjnych wydziałów rodzinnych – sądów rodzinnych. Dzięki temu sprawy rodzinne
będą rozpoznawane nie tylko przez wyspecjalizowane i istniejące obecnie wydziały sądów
rejonowych w I instancji, ale również przez wyspecjalizowane wydziały rodzinne sądów
okręgowych – zarówno w I instancji, jak i w II instancji oraz przez wydziały rodzinne sądów
apelacyjnych – w II instancji.
-- 1 of 6 --
2
Rozwiązanie to zapewni odpowiednią jakość orzecznictwa w sprawach rodzinnych,
w których kluczowa jest ochrona praw dzieci i osób ze szczególnymi potrzebami (grup
wrażliwych). Oczekuje się, że przyspieszy to także czas rozpoznania sprawy, w tym
w zakresie wniesionych środków odwoławczych.
b) Zwiększenie wiedzy sędziów rodzinnych
Projektowane zmiany przewidują również obowiązek szkolenia sędziów rodzinnych z
zakresu wiedzy pozaprawnej (m.in. psychologia, pedagogika, zarządzanie konfliktem),
niezbędnej do prawidłowego rozpoznawania spraw rodzinnych i opiekuńczych.
c) Wsparcie sędziów rodzinnych przez asesorów
W Ministerstwie Sprawiedliwości opracowana została nowelizacja ustawy z 27 lipca 2001
r. (Dz.U. z 2024 r., poz. 334 ze zm.) – Prawo o ustroju sądów powszechnych. Nowelizacja
ta przewiduje m.in. przywrócenie asesorom sądowym możliwości orzekania w wydziałach
rodzinnych i nieletnich sądów rejonowych. Rozwiązanie to pozwoli na wzmocnienie
kadrowe wydziałów rodzinnych i nieletnich sądów rejonowych. Projekt ustawy
wprowadzający to rozwiązanie został wpisany do wykazu prac legislacyjnych
i programowych Rady Ministrów za nr UD206:
https://legislacja.gov.pl/projekt/12395952
d) Rozwiązania przyspieszające poszczególne kategorii spraw przed sądami
rodzinnymi
Prowadzone są także prace legislacyjne nad wprowadzeniem do polskiego porządku
prawnego instytucji alimentów natychmiastowych, których ustandaryzowana wysokość
będzie pozwalała w wielu przypadkach na natychmiastowe rozstrzygnięcie sprawy
o alimenty. Zaletą tej instytucji jest jej prostota i przewidywalność co do czasu uzyskania
orzeczenia w przedmiocie alimentów oraz ich wysokości. Założeniem jest,
że funkcjonowałby on obok systemu istniejącego obecnie. Wysokość projektowanych
alimentów uzależniona miałaby być od minimalnego wynagrodzenia ustalanego
na następny rok, o którym mowa w przepisach ustawy z 10 października 2002 r.
o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. z 2024 r. poz. 1773) oraz od liczby dzieci
-- 2 of 6 --
3
pochodzących od tych samych rodziców. Kwota alimentów byłaby ustalana na podstawie
stawki procentowej w zależności od liczby uprawnionych dzieci oraz minimalnego
wynagrodzenia. Dodatkowym atutem tego rozwiązania ma być możliwość wydawania ich
przez referendarzy sądowych, co w założeniu ma usprawnić proces uzyskiwania
orzeczenia w zakresie alimentów i istotne odciążenie sędziów orzekających w sprawach
rodzinnych i opiekuńczych. Ministerstwo Sprawiedliwości wspólnie z Zespołem
problemowym do spraw zmian przepisów wykonawczych Komisji Kodyfikacyjnej Prawa
Rodzinnego pracuje nad opracowaniem projektu ustawy kompleksowo normującej
postępowanie wykonawcze w sprawach rodzinnych i opiekuńczych.
Obecnie opracowywany jest również projekt ustawy nowelizujący postępowanie
w sprawach o ustalenie kontaktów z dzieckiem, w sprawach o wykonywanie kontaktów
z dzieckiem i w sprawach o odebranie dziecka, w tym w sprawach prowadzonych
na podstawie Konwencji haskiej z 1980 r., tak aby usprawnić ich rozpoznanie
oraz zwiększyć efektywność wydanych orzeczeń (zapewnić ich wykonalność). W projekcie
wskazano m.in. na możliwość zagrożenia przez sąd wymierzeniem grzywny za każde
zawinione naruszenie postanowienia w przedmiocie kontaktów z dzieckiem.
Wpisany do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów został projekt
ustawy wprowadzającej do polskiego porządku prawnego możliwość pozasądowego
rozwiązania małżeństwa:
https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-zmianie-ustawy-kodeks-rodzinny-
iopiekunczy-oraz-niektorych-innych-ustaw6
Przy Ministrze Sprawiedliwości powołany został Pełnomocnik Ministra Sprawiedliwości
ds. nieletnich, który aktualnie pracuje nad nowelizacją ustawy z 9 czerwca 2022 r. o
wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (Dz.U. z 2024 r., poz. 978 ze zm.).
Ad 2
W Ministerstwie Sprawiedliwości zostały zainicjowane prace nad kompleksową reformą
prawa rodzinnego. Rozporządzeniem Rady Ministrów z 5 marca 2024 r. (Dz.U. poz. 349)
-- 3 of 6 --
4
została powołana Komisja Kodyfikacyjna Prawa Rodzinnego, jako organ działający przy
Ministrze Sprawiedliwości. Celem tej Komisji jest opracowanie założeń i ogólnych
kierunków zmian w prawie rodzinnym i opiekuńczym oraz projektów aktów
normatywnych o podstawowym znaczeniu dla systemu prawa rodzinnego i opiekuńczego:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/komisja-kodyfikacyjna-prawa-rodzinnego2
W oparciu o prace Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Rodzinnego opracowana została
nowelizacja ustawy z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2023 r.,
poz. 2809 ze zm.), która ma wprowadzić możliwość pozasądowego rozwiązywania
małżeństw. Projekt został wpisany do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady
Ministrów za numerem UDER24 i został skierowany na ścieżkę legislacyjną:
https://legislacja.gov.pl/projekt/12397656
Opracowane zostały tak zwane tabele alimentacyjne, które mają być narzędziem
pomocniczym, pomagającym określić koszty zaspokojenia podstawowych potrzeb
dziecka. Ich wprowadzenie powinno z jednej strony przyspieszyć proces ustalania
wysokości alimentów, zaś z drugiej strony może to być narzędzie pomocnicze dla samych
stron stosunku alimentacyjnego, które może im pomoc przy zawieraniu ugód
w przedmiocie zobowiązań alimentacyjnych. Ich ogłoszenie przewidziane jest
na III kwartał bieżącego roku.
Komisja Kodyfikacyjna Prawa Rodzinnego opracowuje projekt ustawy wprowadzającej
do kodeksu rodzinnego i opiekuńczego definicję ustawową pieczy współdzielonej
oraz uregulowania jej dotyczące. Założenia tego rozwiązania zostały zawarte
w stanowisku Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Rodzinnego, dostępne na stronie
internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości w zakładce Komisji Kodyfikacyjnej Prawa
Rodzinnego, pod linkiem:
https://www.gov.pl/attachment/27831048-a131-4418-b671-c2a5dc8b6722
-- 4 of 6 --
5
Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi także rozmowy z innymi resortami w sprawie
ograniczenia kognicji sądów opiekuńczych w zakresie spraw przekazanych do właściwości
tych sądów na postawie odrębnych ustaw.
Ad 3
Jeśli chodzi o specjalistów zatrudnionych w opiniodawczych zespołach sądowych
specjalistów (OZSS), według stanu na 31 grudnia 2024 r. w 69 opiniodawczych zespołach
sądowych specjalistów działających na podstawie ustawy z 5 sierpnia 2015 r. o
opiniodawczych zespołach sądowych specjalistów (Dz.U. z 2018 r. poz. 708 ze zm.),
zatrudnionych było 574 specjalistów, w tym 374 psychologów, 174 pedagogów, 21 lekarzy
psychiatrów i 5 lekarzy innej specjalności. W tej samej dacie wakatów w opiniodawczych
zespołach sądowych specjalistów było 126,75, co znacząco wpływa na czas
przeprowadzania badań przez zespoły na potrzeby sądów rodzinnych.
Podstawowym zadaniem jest zatem obecnie zapełnienie tych wakatów, co na pewno
przyczyni się do zwiększenia liczby psychologów zatrudnionych w opiniodawczych
zespołach sądowych specjalistów oraz przyśpieszy czas wydawania opinii przez te zespoły.
Przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Rodzinnego opracowane zostały również „Założenia
reformy funkcjonowania opiniodawczych zespołów sądowych specjalistów”, są one
dostępne na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości w zakładce Komisji
Kodyfikacyjnej Prawa Rodzinnego, pod linkiem:
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/zalozenia-reformy-dotyczacejfunkcjonowania-
ozss
Celem tych założeń jest zmiana w zakresie jakości i efektywności działania opiniodawczych
zespołów sądowych specjalistów, a także podniesienie prestiżu zawodowego osób
będących specjalistami w tych zespołach.
W Ministerstwie Sprawiedliwości prowadzone są również prace nad zwiększeniem udziału
mediacji w sprawach rodzinnych i opiekuńczych. Prowadzone są badania
-- 5 of 6 --
6
prawnoporównawcze oraz analizowane możliwości wprowadzenia unormowań
nakładających na strony obowiązek podjęcia rzeczywistej próby polubownego
uzgodnienia kwestii związanych ze sprawowaniem opieki nad dziećmi (sposobu
wykonywania władzy rodzicielskiej, ustalenia miejsca pobytu, ustalenia kontaktów,
rozstrzygnięcia o istotnych sprawach dziecka).
Z wyrazami szacunku
Zuzanna Rudzińska-Bluszcz
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 6 of 6 --