Interpelacja w sprawie gwałtownego wzrostu oprocentowania kredytów hipotecznych z okresowo stałą stopą procentową
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9322
do ministra finansów
w sprawie gwałtownego wzrostu oprocentowania kredytów hipotecznych z okresowo stałą stopą procentową
Zgłaszający: Marek Matuszewski
Data wpływu: 16-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich miesiącach obserwujemy w Polsce znaczący wzrost oprocentowania kredytów hipotecznych, w tym tych opartych na okresowo stałej stopie procentowej. Sytuacja ta budzi poważne obawy wśród kredytobiorców, którzy wybrali ten model finansowania, licząc na większą przewidywalność i stabilność rat w porównaniu do kredytów o zmiennej stopie procentowej. Gwałtowny wzrost kosztów obsługi zadłużenia negatywnie wpływa na budżety polskich rodzin, a w niektórych przypadkach prowadzi do realnego zagrożenia utraty zdolności spłaty zobowiązań.
W kontekście tej sytuacji warto zwrócić uwagę na rozwiązania stosowane w innych krajach Unii Europejskiej, takich jak Niemcy i Francja, gdzie rynek kredytów hipotecznych charakteryzuje się większą stabilnością i ochroną konsumentów. W Niemczech popularne są kredyty o stałym oprocentowaniu na długie okresy, nawet do 20-30 lat, co zapewnia kredytobiorcom bezpieczeństwo finansowe niezależnie od wahań stóp procentowych. Z kolei we Francji funkcjonują mechanizmy regulacyjne, które ograniczają ryzyko nadmiernego wzrostu rat, a banki są zobowiązane do oferowania warunków kredytowych uwzględniających długoterminową zdolność kredytową klienta.
W Polsce, pomimo wprowadzenia możliwości korzystania z okresowo stałej stopy procentowej, obecne uwarunkowania rynkowe i polityka banków zdają się nie gwarantować kredytobiorcom porównywalnego poziomu ochrony. Wzrost oprocentowania w krótkim czasie stawia polskich konsumentów w gorszej pozycji w porównaniu z mieszkańcami Niemiec czy Francji, co rodzi pytanie o równe szanse w dostępie do stabilnych i sprawiedliwych warunków finansowania w ramach wspólnego rynku europejskiego.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Jakie działania podejmuje Ministerstwo Finansów w celu ochrony kredytobiorców przed gwałtownym wzrostem oprocentowania kredytów hipotecznych z okresowo stałą stopą procentową?
2. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie regulacji wzorowanych na rozwiązaniach stosowanych w Niemczech i Francji, takich jak dłuższe okresy stałego oprocentowania lub dodatkowe mechanizmy stabilizujące rynek kredytowy?
3. Jakie kroki rząd planuje podjąć, aby zapewnić polskim kredytobiorcom równe szanse w dostępie do stabilnych warunków kredytowych w porównaniu z innymi krajami Unii Europejskiej?
4. Czy planowane są kampanie informacyjne lub wsparcie dla kredytobiorców, którzy zmagają się z rosnącymi kosztami obsługi zadłużenia?
Z góry dziękuję za szczegółowe wyjaśnienia w tej istotnej dla wielu polskich rodzin sprawie. Proszę o potraktowanie moich pytań jako wyrazu troski o zapewnienie równych szans i stabilności finansowej dla wszystkich obywateli
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8245 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 30 kwietnia 2025 roku
Sprawa: Interpelacja numer 9322
Znak sprawy: FN1.054.4.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 9322 Posła na Sejm RP, Pana Marka
Matuszewskiego, w sprawie gwałtownego wzrostu oprocentowania kredytów
hipotecznych z okresowo stałą stopą procentową, uprzejmie przedstawiam
poniższe wyjaśnienia.
Ad. 1.
Na wstępie należy wskazać, że docelową formą wsparcia kredytobiorców
posiadających kredyty mieszkaniowe, także w walutach obcych, jest Fundusz
Wsparcia Kredytobiorców (dalej: „Fundusz”). Został on utworzony na
podstawie przepisów ustawy z dnia 9 października 2015 r. o wsparciu
kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy i znajdują się w
trudnej sytuacji finansowej (dalej także: „ustawa o wsparciu”). Jego celem jest
zapewnienie finansowego wsparcia kredytobiorcom, którzy na skutek
obiektywnych okoliczności znaleźli się w trudnej sytuacji finansowej, a
jednocześnie są zobowiązani do spłaty rat kredytu mieszkaniowego,
stanowiącego znaczne obciążenie dla ich domowych budżetów. Zgodnie z
obowiązującymi przepisami ustawy o wsparciu, kredytobiorcy mogą ubiegać
się m.in. o zwrotne wsparcie lub pożyczkę1 na spłatę zadłużenia ze środków
Funduszu.
Wsparcie polega na przekazywaniu kredytodawcy (bank lub spółdzielcza
kasa oszczędnościowo – kredytowa) przez Bank Gospodarstwa Krajowego
kwoty środków pieniężnych z przeznaczeniem na spłatę zobowiązań
1 Pożyczka może zostać udzielona w przypadku gdy kredytobiorca dokonał sprzedaży
kredytowanej nieruchomości, a kwota uzyskana ze sprzedaży nie pokryła całego
zobowiązania z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na zakup sprzedanej
nieruchomości.
-- 1 of 4 --
2/4
kredytobiorcy z tytułu kredytu mieszkaniowego, przez okres nie dłuższy niż
40 miesięcy. Wysokość wsparcia określa się w złotych jako równowartość
przewidywanych 40 miesięcznych rat kapitałowych i odsetkowych kredytu
mieszkaniowego, z tym że jeżeli wysokość przewidywanej miesięcznej raty
kapitałowej i odsetkowej jest wyższa niż 3000 zł, do określenia wysokości
wsparcia przyjmuje się kwotę 3000 zł. Wsparcie lub pożyczka na spłatę
zadłużenia mogą być przyznane jeżeli:
1) w dniu złożenia wniosku o wsparcie lub pożyczkę na spłatę zadłużenia co
najmniej jeden z kredytobiorców posiada status bezrobotnego, lub
2) wartość wskaźnika RdD2 przekracza 40%, lub
3) miesięczny dochód gospodarstwa domowego pomniejszony o miesięczne
koszty obsługi kredytu mieszkaniowego nie przekracza:
a) w przypadku gospodarstwa domowego jednoosobowego -
dwuipółkrotności kwoty wskazanej w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia
12 marca 2004 r. o pomocy społecznej3, zwaloryzowanej zgodnie
z przepisami tej ustawy,
b) w przypadku gospodarstwa domowego wieloosobowego - iloczynu
dwuipółkrotności kwoty wskazanej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia
12 marca 2004 r. o pomocy społecznej4, zwaloryzowanej zgodnie
z przepisami tej ustawy, i liczby członków gospodarstwa domowego
kredytobiorcy.
W odniesieniu do zwrotu przyznanego wsparcia pragnę poinformować, że
zgodnie z art. 19 ustawy o wsparciu, rozpoczyna się on w miesiącu
następującym po miesiącu, w którym upłynęły 2 lata od wypłaty ostatniej
raty wsparcia lub pożyczki na spłatę zadłużenia, i jest dokonywany w 200
równych, nieoprocentowanych miesięcznych ratach, płatnych do 15. dnia
miesiąca na rachunek wskazany przez kredytodawcę. Kredytodawca
informuje kredytobiorcę co najmniej 30 dni przed terminem wpłaty pierwszej
raty zwracanego wsparcia lub zwracanej pożyczki na spłatę zadłużenia o
wysokości miesięcznej raty, a także wskazuje numer rachunku, na który
dokonuje się wpłat. Warto zauważyć, że w przypadku gdy kredytobiorca, bez
opóźnienia w spłacie, dokona spłaty 134 rat, pozostałą część rat zwrotu
wsparcia lub pożyczki na spłatę zadłużenia umarza się.
Dodatkowo należy zwrócić uwagę na brzmienie Rekomendacji S5 Komisji
Nadzoru Finansowego, która została znowelizowana w grudniu 2019 r. Jedną
z istotnych zmian było wprowadzenie wymogu uwzględnienia w ofercie
banków kredytów zabezpieczonych hipotecznie oprocentowanych stałą
stopą procentową lub okresowo stałą stopą procentowa (oprócz kredytów
oprocentowanych zmienną stopą procentową). Należy jednak podkreślić, że
ostateczny wybór rodzaju oprocentowania pozostaje decyzją konsumenta.
2 „Rata do Dochodu” - stosunek wydatków kredytobiorcy związanych z obsługą miesięcznej
raty kapitałowej i odsetkowej kredytu mieszkaniowego do miesięcznego dochodu
gospodarstwa domowego kredytobiorcy.
3 Obecnie dwuipółkrotność kwoty 776 zł - 1.940 zł.
4 Obecnie dwuipółkrotność kwoty 600 zł - 1.500 zł na osobę.
5 Dotyczącej dobrych praktyk w zakresie zarządzania ekspozycjami kredytowymi
zabezpieczonymi hipotecznie
-- 2 of 4 --
3/4
Dodatkowo, w Rekomendacji S, zaleca się aby bank oferujący kredyty
zabezpieczone hipotecznie oprocentowane okresowo stałą stopą
procentową, wydłużał minimalny 5-letni okres, dla którego stopa
procentowa jest stała. Jednocześnie należy zauważyć, że zgodnie z
założeniami Rekomendacji S, bank powinien rekomendować klientom
detalicznym okres spłaty zobowiązań nie dłuższy niż 25 lat. W przypadku
podjęcia przez klienta decyzji o dłuższym okresie spłaty, bank nie powinien
udzielić kredytu, którego okres spłaty przekraczałby 35 lat. Nadmiernie
wydłużony okres kredytowania powoduje istotny wzrost ryzyka po stronie
kredytobiorcy i banku (wydłużenie okresu kredytowania skutkuje zarówno
zwiększoną wrażliwością wysokości raty spłaty na zmiany stóp
procentowych jak również niskimi kwotami spłaty kapitału w znacznej części
życia produktu), jak też silny wzrost łącznych kosztów ponoszonych przez
kredytobiorcę. Jednocześnie uzyskany w drodze wydłużenia okresu spłaty
wzrost zdolności kredytowej lub obniżenie wysokości raty spłaty są
niewielkie w stosunku do wzrostu kosztów obsługi oraz skali
podejmowanego ryzyka.
Ad. 2 - 4.
Ministerstwo Finansów monitoruje rozwiązania stosowane w innych krajach
UE, w tym w Niemczech i Francji. Ponadto należy wskazać, że sytuacja na
rynku kredytów jest stale monitorowana i dyskutowana w ramach Komitetu
Stabilności Finansowej, w skład którego obok Ministerstwa Finansów
wchodzą również Narodowy Bank Polski, Komisja Nadzoru Finansowego i
Bankowy Fundusz Gwarancyjny.
Jednocześnie należy podkreślić, że kredytobiorcy mogą na bieżąco korzystać
z informacji zawartych na stronach Ministerstwa Finansów gdzie znajduje się
dedykowany landing page ( https://www.podatki.gov.pl/wsparcie-dla-
kredytobiorcow ) z informacjami nt. aktualnych rozwiązań w zakresie
wsparcia w spłacie kredytów hipotecznych.
Ministerstwo Finansów cyklicznie informuje też na swojej stronie
internetowej oraz poprzez media na temat dostępnych form wsparcia w
ramach Funduszu. Dla przykładu, na przestrzeni ostatnich 12 miesięcy, na
stronie internetowej Ministerstwa Finansów ukazały się m.in. następujące
komunikaty:
- 31 stycznia 2025 r. https://www.gov.pl/web/finanse/jak-skorzystac-z-
funduszu-wsparcia-kredytobiorcow . Ministerstwo Finansów informowało o
Funduszu Wsparcia Kredytobiorców wskazując go jako formę pomocy dla
osób, które znalazły się w trudnej sytuacji finansowej, a muszą spłacać raty
kredytu mieszkaniowego.
- 18 września 2024 r. https://www.gov.pl/web/finanse/pakiet-pomocy-dla-
powodzian Ministerstwo Finansów informowało o możliwości wsparcia
kredytobiorców poszkodowanych w powodzi w ramach Funduszu Wsparcia
Kredytobiorców (FWK).
Ministerstwo Finansów informowało również wielokrotnie o możliwościach
skorzystania z rozwiązań wsparcia dla kredytobiorców, takich jak wakacje
kredytowe oraz wspomniany wcześniej Fundusz. Jednym z komunikatów w
-- 3 of 4 --
4/4
tej tematyce jest informacja z dnia 6 maja 2024 roku:
https://www.gov.pl/web/finanse/ustawa-przedluzajaca-wakacje-
kredytowe-na-2024-r-podpisana-przez-prezydenta
Działania informacyjne na bieżąco są wspierane aktywnościami na profilach
własnych ministerstwa w mediach społecznościowych.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jurand Drop
podsekretarz stanu
-- 4 of 4 --