Interpelacja nr 9314
Interpelacja w sprawie podjęcia działań prowadzących do obowiązkowego certyfikowania nawozów mikrobiologicznych przed wpisaniem na listę Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Klimat, Energia i Środowisko (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie podjęcia działań prowadzących do obowiązkowego certyfikowania nawozów mikrobiologicznych przed wpisaniem na listę Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa
Interpelacja nr 9314
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie podjęcia działań prowadzących do obowiązkowego certyfikowania nawozów mikrobiologicznych przed wpisaniem na listę Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa
Zgłaszający: Urszula Pasławska
Data wpływu: 15-04-2025
Z informacji, jakie wpływają do mojego biura poselskiego od rolników, wynika, że konieczne jest wprowadzenie jasnych standardów certyfikacji, tak żeby skuteczność nawozów mikrobiologicznych była gwarantowana wiarygodną i niezależną oceną naukową.
W ostatnich latach obserwujemy dynamiczny wzrost zainteresowania rolników nawozami mikrobiologicznymi. To kategoria obejmującą środki zawierające różne mikroorganizmy czy probiotyki roślinne. Producenci obiecują szerokie spektrum korzyści stosowania – od poprawy żyzności gleby po stymulację wzrostu roślin. Tymczasem skuteczności niektórych nawozów mikrobiologicznych nie potwierdzają wiarygodne, szeroko zakrojone i przeprowadzone według standardów badania naukowe. Nie ma również długoterminowych analiz efektów stosowania tych środków. Część badań, na jakie powołują się producenci, jest finansowana bezpośrednio przez nich samych, co budzi wątpliwości co do niezależności i rzetelności. Problem w tym, że nawozy mikrobiologiczne nieposiadające odpowiednich badań znajdują się na liście Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowego Instytutu Badawczego, co może być interpretowane jako wiarygodny dowód skuteczności.
Zwracam się zatem do Pana o podjęcie działań w celu wprowadzenia wymogu certyfikacji na podstawie obiektywnych badań naukowych wszystkich nawozów mikrobiologicznych wpisywanych na listę Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa. Takie postawienie sprawy zagwarantuje, że rolnicy będą kupować produkty sprawdzone, bezpieczne i skuteczne. Wspomniana regulacja jest wskazana także w zrównoważonym rozwoju rolnictwa, ponieważ pomoże budować zaufanie do innowacyjnych rozwiązań biologicznych w produkcji roślinnej.
Niniejszym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie działania legislacyjne i regulacyjne podejmie MRiRW w celu wprowadzenia obowiązku certyfikacji nawozów mikrobiologicznych znajdujących się na liście Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa, tak żeby wszystkie znajdujące się tam preparaty posiadały potwierdzoną skuteczność, zweryfikowaną przez wiarygodną i niezależną ocenę naukową?
2. Czy rozwiązania wejdą w życie w 2025 roku?
3. Jakie instytucje miałyby odpowiadać za wdrażanie i kontrolę standardów?
4. Czy resort rozważa uruchomienie programów wspierających badania skutków stosowania biopreparatów w zróżnicowanych warunkach klimatyczno-glebowych, które prowadzić będą naukowcy niezależni od producentów?
Z wyrazami szacunku
Interpelacja nr 9314
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie podjęcia działań prowadzących do obowiązkowego certyfikowania nawozów mikrobiologicznych przed wpisaniem na listę Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa
Zgłaszający: Urszula Pasławska
Data wpływu: 15-04-2025
Z informacji, jakie wpływają do mojego biura poselskiego od rolników, wynika, że konieczne jest wprowadzenie jasnych standardów certyfikacji, tak żeby skuteczność nawozów mikrobiologicznych była gwarantowana wiarygodną i niezależną oceną naukową.
W ostatnich latach obserwujemy dynamiczny wzrost zainteresowania rolników nawozami mikrobiologicznymi. To kategoria obejmującą środki zawierające różne mikroorganizmy czy probiotyki roślinne. Producenci obiecują szerokie spektrum korzyści stosowania – od poprawy żyzności gleby po stymulację wzrostu roślin. Tymczasem skuteczności niektórych nawozów mikrobiologicznych nie potwierdzają wiarygodne, szeroko zakrojone i przeprowadzone według standardów badania naukowe. Nie ma również długoterminowych analiz efektów stosowania tych środków. Część badań, na jakie powołują się producenci, jest finansowana bezpośrednio przez nich samych, co budzi wątpliwości co do niezależności i rzetelności. Problem w tym, że nawozy mikrobiologiczne nieposiadające odpowiednich badań znajdują się na liście Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowego Instytutu Badawczego, co może być interpretowane jako wiarygodny dowód skuteczności.
Zwracam się zatem do Pana o podjęcie działań w celu wprowadzenia wymogu certyfikacji na podstawie obiektywnych badań naukowych wszystkich nawozów mikrobiologicznych wpisywanych na listę Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa. Takie postawienie sprawy zagwarantuje, że rolnicy będą kupować produkty sprawdzone, bezpieczne i skuteczne. Wspomniana regulacja jest wskazana także w zrównoważonym rozwoju rolnictwa, ponieważ pomoże budować zaufanie do innowacyjnych rozwiązań biologicznych w produkcji roślinnej.
Niniejszym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie działania legislacyjne i regulacyjne podejmie MRiRW w celu wprowadzenia obowiązku certyfikacji nawozów mikrobiologicznych znajdujących się na liście Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa, tak żeby wszystkie znajdujące się tam preparaty posiadały potwierdzoną skuteczność, zweryfikowaną przez wiarygodną i niezależną ocenę naukową?
2. Czy rozwiązania wejdą w życie w 2025 roku?
3. Jakie instytucje miałyby odpowiadać za wdrażanie i kontrolę standardów?
4. Czy resort rozważa uruchomienie programów wspierających badania skutków stosowania biopreparatów w zróżnicowanych warunkach klimatyczno-glebowych, które prowadzić będą naukowcy niezależni od producentów?
Z wyrazami szacunku
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Michał Kołodziejczak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 5 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.5 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9721 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 13 maja 2025 r.
Znak sprawy: DHR.rn.058.3.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 9314 w sprawie podjęcia działań prowadzących do
obowiązkowego certyfikowania nawozów mikrobiologicznych przed wpisaniem na listę
Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 9314 Posłanki Urszuli Pasławskiej w sprawie podjęcia
działań prowadzących do obowiązkowego certyfikowania nawozów mikrobiologicznych
przed wpisaniem na listę Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa, przedstawiam
następujące wyjaśnienia.
Nawożenie jest głównym czynnikiem plonotwórczym, a także jednym z podstawowych
wskaźników intensywności i efektywności produkcji w rolnictwie. Poziom nawożenia ma
bezpośrednie przełożenie na wysokość uzyskanych plonów, a tym samym znacząco
wpływa na zagwarantowanie szeroko rozumianego bezpieczeństwa żywnościowego
państwa. Jednocześnie nawożenie może negatywnie oddziaływać na środowisko
naturalne, przyczyniając się do zachwiania równowagi w środowisku przyrodniczym.
Dlatego poszukiwanie takich alternatywnych metod jakimi jest stosowanie produktów
mikrobiologicznych jest bardzo zasadne.
Nawozowe produkty mikrobiologiczne zawierają określone mikroorganizmy i stymulują
naturalne procesy odżywiania roślin. Ich działanie uzupełnia działanie nawozów w celu
optymalizacji skuteczności tych nawozów i ograniczenia ilości używanych składników
pokarmowych. Systematyczne stosowanie preparatów mikrobiologicznych wpływa
korzystnie na rozwój roślin.
-- 1 of 5 --
Zgodnie z art. 10a ustawy o nawozach i nawożeniu (1) „nawozowe produkty
mikrobiologiczne” to produkty zawierające wyłącznie mikroorganizmy, w tym
mikroorganizmy martwe lub nieaktywne, lub konsorcja tych mikroorganizmów oraz
substancje stanowiące pożywkę dla tych mikroorganizmów i ich metabolity, a także
nieszkodliwe substancje resztkowe z pożywek, które poprawiają aktywność biologiczną
gleby lub stymulują procesy odżywiania roślin lub grzybów, a wyłącznym celem ich
zastosowania jest poprawa efektywności wykorzystania składników pokarmowych przez
rośliny lub grzyby, ich odporności na stres abiotyczny, ich cech jakościowych lub
przyswajalności przez nie składników pokarmowych z form trudno dostępnych w glebie.
Definicję tę wprowadzono do przepisów prawa na mocy ustawy z dnia 29 września
2022 r. o zmianie ustawy o nawozach i nawożeniu (Dz. U. z 2022 r., poz. 2364). Działanie
to miało na celu uregulowanie w krajowych przepisach prawnych funkcjonowania ww.
produktów oraz umożliwienie szerszego dostępu do informacji o tych produktach dla
rolników.
Jednocześnie od 16 lipca 2022 r. możliwe jest wprowadzanie do obrotu produktów
mikrobiologicznych jako produktów nawozowych UE zgodnie z rozporządzeniem (UE)
nr 2019/1009 (2). W załączniku I tego rozporządzenia jako jedną z funkcji produktów
nawozowych UE wskazano biostymulator mikrobiologiczny. Jako kategorie materiałów
składowych dla biostymulatora mikrobiologicznego w załączniku II wymieniono
następujące mikroorganizmy: Azotobacter spp., grzyby mikoryzowe, Rhizobium spp. oraz
Azospirillum spp. Ponadto produkt nawozowy UE może zawierać mikroorganizmy, w tym
mikroorganizmy martwe lub nieaktywne i nieszkodliwe substancje resztkowe z pożywek,
na których zostały one wyprodukowane, które nie zostały poddane żadnemu innemu
przetwarzaniu niż suszenie lub liofilizacja. Należy zauważyć, że wymieniono całe rodzaje
bakterii nie zaś poszczególne gatunki lub szczepy oraz wszystkie grzyby mikoryzowe. Jest
to dość szeroka grupa mikroorganizmów.
W związku z tym możliwe jest wprowadzanie do obrotu nawozowych produktów
mikrobiologicznych na podstawie przepisów unijnych lub przepisów krajowych.
Zgodnie z przepisami ustawy o nawozach i nawożeniu (art. 25a) nawozowy produkt
mikrobiologiczny umieszczany jest w wykazie nawozowych produktów
mikrobiologicznych na wniosek producenta po sprawdzeniu, że jest zgodny z definicją
nawozowego produktu mikrobiologicznego. Na podstawie upoważnienia (3) wykaz ten
prowadzi Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy
(IUNG).
-- 2 of 5 --
Instytut działa na podstawie zatwierdzonej przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
procedury, zgodnie z którą wpisu dokonuje opierając się na następującej dokumentacji:
sprawozdaniu potwierdzającym skład komponentu mikrobiologicznego w produkcie
tj. określenie ogólnej liczebności mikroorganizmów, zgodnie z deklarowanym przez
producenta składem rodzajowym, przy czym nawozowy produkt mikrobiologiczny
powinien zawierać minimum 107 jtk (jednostek tworzących kolonie) w 1 ml/g
w przypadku ogólnej liczebności bakterii oraz minimum 104 jtk w 1 ml/g
w przypadku ogólnej liczebności grzybów. Jednostkami odpowiedzialnymi za
potwierdzenie składu mikrobiologicznego w nawozowym produkcie
mikrobiologicznym są: Instytut Upraw Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy
Instytut Badawczy w Puławach, Instytut Ogrodnictwa – Państwowy Instytut
Badawczy w Skierniewicach oraz jednostki akredytowane w tym zakresie;
oświadczeniu producenta dotyczącego składu produktu, w tym składu pożywki (do
100%) oraz oświadczenia producenta o niewystępowaniu w nawozowym produkcie
mikrobiologicznym mikroorganizmów zamieszczonych w wykazie substancji
czynnych w ochronie roślin.
instrukcji stosowania i przechowywania produktu zawierającej: nazwę, informację
o zakresie stosowania, dawce, sposobie, terminach stosowania, w stosownych
przypadkach o sposobie sporządzania cieczy użytkowej nawozowego produktu
mikrobiologicznego, środki ostrożności.
W celu oceny skuteczności przyjętego rozwiązania Ministerstwo zleciło w 2024 r.
IUNG–PIB przebadanie dostępnych na rynku nawozowych produktów
mikrobiologicznych pod kątem spełnienia przez nie zawartości mikroorganizmów, która
jest kluczowa dla skuteczności tych produktów. IUNG przebadał losowo wybrane
nawozowe produkty mikrobiologiczne znajdujące się w wykazie obowiązującym na dzień
1 sierpnia 2024 r. Przebadano 15% wszystkich produktów z w/w wykazu. Wybrano
preparaty różniące się deklarowanym składem, producentem, formulacją (płyn/proszek)
oraz o różnym zastosowaniu.
W większości preparatów liczebność mikroorganizmów była tożsama z liczebnością
podaną na deklaracji (57,1%); w kilku preparatach uzyskane wyniki były wyższe niż
w deklaracjach (28,6%); natomiast tylko w nielicznych produktach stwierdzono
nieznacznie niższą niż deklarowaną liczebność mikroorganizmów, ale spełniającą wymogi
procedury wpisu na listę NPM (14,3%). Przeprowadzone badanie potwierdziło zatem, że
-- 3 of 5 --
obecne na rynku nawozowe produkty mikrobiologiczne są zgodne z przyjętymi zasadami
wpisu do wykazu.
Jednocześnie informuję, że teza zgodnie z którą skuteczność nawozowych produktów
mikrobiologicznych nie jest potwierdzona niezależnymi badaniami jest nieprawdziwa.
Badaniami nad opracowaniem przyjaznych dla środowiska metod uprawy roślin
rolniczych i ogrodniczych, w tym wykorzystujących bionawozy zajmuje się wiele
jednostek naukowych.
W Zakładzie Mikrobiologii i Ryzosfery Instytutu Ogrodnictwa opracowano i wdrożono do
praktyki ogrodniczej i rolniczej mikrobiologiczne technologie uprawy roślin ogrodniczych
i rolniczych oraz poprawy jakości gleb. Zaproponowane innowacyjne technologie są
unikalne w kraju i w skali międzynarodowej, obejmują opracowanie naturalnych
produktów wzbogaconych mikrobiologicznie, takich jak: bionawozy i polepszacze
glebowe, komposty oraz metod ich stosowania w zróżnicowanych warunkach uprawy
polowej i/lub szklarniowej różnych gatunków roślin ogrodniczych i rolniczych.
W Instytucie Ogrodnictwa powstał pierwszy w Polsce i największy w Europie bank
symbiotycznych mikroorganizmów: grzybów mykoryzowych, grzybów strzępkowych,
drożdży oraz pożytecznych bakterii glebowych, wyizolowanych z ryzosfery roślin
ogrodniczych, rosnących w różnych warunkach glebowo-klimatycznych Polski.
Wykazano dużą skuteczność pożytecznych mikroorganizmów zgromadzonych
w zasobach SYMBIO BANK-u w stymulacji wzrostu wegetatywnego i plonowania roślin
truskawki, jabłoni, wiśni, ogórka i pomidora oraz innych gatunków roślin ogrodniczych.
Najbardziej efektywne szczepy tych mikroorganizmów są komponentami nowo
opracowanych preparatów biologicznych: biostymulatorów, bionawozów, kompostów
i inokulów bakteryjno-mykoryzowych. SYMBIO-BANK to także źródło, z którego zakłady
produkujące mikrobiologiczne produkty nawozowe pozyskują pożyteczne
mikroorganizmy, rozmnażają je i inkorporują do: biostymulatorów, polepszaczy
glebowych i podłoży organicznych. Skuteczność innowacyjnych bionawozów już od kilku
lat sprawdzana jest w Instytucie Ogrodnictwa na roślinach sadowniczych i warzywnych.
Uzyskane wyniki zachęcają do ich stosowania w praktyce.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Michał Kołodziejczak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 5 --
Podstawa prawna:
(1) Ustawa z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz.U. z 2024 r., poz. 105).
(2) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1009 z dnia 5 czerwca 2019r.
ustanawiającym przepisy dotyczące udostępniania na rynku produktów nawozowych UE,
zmieniającym rozporządzenia (WE) nr 1069/2009 i (WE) nr 1107/2009 oraz uchylające
rozporządzenie (WE) nr 2003/2003 (Dz. Urz. UE L170 z 25.6.2019 r., str. 1).
(3) Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 grudnia 2022 r. w sprawie
upoważnienia Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowego Instytutu
Badawczego do prowadzenia wykazu nawozowych produktów mikrobiologicznych (Dz. U.
poz. 2490).
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 13 maja 2025 r.
Znak sprawy: DHR.rn.058.3.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 9314 w sprawie podjęcia działań prowadzących do
obowiązkowego certyfikowania nawozów mikrobiologicznych przed wpisaniem na listę
Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 9314 Posłanki Urszuli Pasławskiej w sprawie podjęcia
działań prowadzących do obowiązkowego certyfikowania nawozów mikrobiologicznych
przed wpisaniem na listę Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa, przedstawiam
następujące wyjaśnienia.
Nawożenie jest głównym czynnikiem plonotwórczym, a także jednym z podstawowych
wskaźników intensywności i efektywności produkcji w rolnictwie. Poziom nawożenia ma
bezpośrednie przełożenie na wysokość uzyskanych plonów, a tym samym znacząco
wpływa na zagwarantowanie szeroko rozumianego bezpieczeństwa żywnościowego
państwa. Jednocześnie nawożenie może negatywnie oddziaływać na środowisko
naturalne, przyczyniając się do zachwiania równowagi w środowisku przyrodniczym.
Dlatego poszukiwanie takich alternatywnych metod jakimi jest stosowanie produktów
mikrobiologicznych jest bardzo zasadne.
Nawozowe produkty mikrobiologiczne zawierają określone mikroorganizmy i stymulują
naturalne procesy odżywiania roślin. Ich działanie uzupełnia działanie nawozów w celu
optymalizacji skuteczności tych nawozów i ograniczenia ilości używanych składników
pokarmowych. Systematyczne stosowanie preparatów mikrobiologicznych wpływa
korzystnie na rozwój roślin.
-- 1 of 5 --
Zgodnie z art. 10a ustawy o nawozach i nawożeniu (1) „nawozowe produkty
mikrobiologiczne” to produkty zawierające wyłącznie mikroorganizmy, w tym
mikroorganizmy martwe lub nieaktywne, lub konsorcja tych mikroorganizmów oraz
substancje stanowiące pożywkę dla tych mikroorganizmów i ich metabolity, a także
nieszkodliwe substancje resztkowe z pożywek, które poprawiają aktywność biologiczną
gleby lub stymulują procesy odżywiania roślin lub grzybów, a wyłącznym celem ich
zastosowania jest poprawa efektywności wykorzystania składników pokarmowych przez
rośliny lub grzyby, ich odporności na stres abiotyczny, ich cech jakościowych lub
przyswajalności przez nie składników pokarmowych z form trudno dostępnych w glebie.
Definicję tę wprowadzono do przepisów prawa na mocy ustawy z dnia 29 września
2022 r. o zmianie ustawy o nawozach i nawożeniu (Dz. U. z 2022 r., poz. 2364). Działanie
to miało na celu uregulowanie w krajowych przepisach prawnych funkcjonowania ww.
produktów oraz umożliwienie szerszego dostępu do informacji o tych produktach dla
rolników.
Jednocześnie od 16 lipca 2022 r. możliwe jest wprowadzanie do obrotu produktów
mikrobiologicznych jako produktów nawozowych UE zgodnie z rozporządzeniem (UE)
nr 2019/1009 (2). W załączniku I tego rozporządzenia jako jedną z funkcji produktów
nawozowych UE wskazano biostymulator mikrobiologiczny. Jako kategorie materiałów
składowych dla biostymulatora mikrobiologicznego w załączniku II wymieniono
następujące mikroorganizmy: Azotobacter spp., grzyby mikoryzowe, Rhizobium spp. oraz
Azospirillum spp. Ponadto produkt nawozowy UE może zawierać mikroorganizmy, w tym
mikroorganizmy martwe lub nieaktywne i nieszkodliwe substancje resztkowe z pożywek,
na których zostały one wyprodukowane, które nie zostały poddane żadnemu innemu
przetwarzaniu niż suszenie lub liofilizacja. Należy zauważyć, że wymieniono całe rodzaje
bakterii nie zaś poszczególne gatunki lub szczepy oraz wszystkie grzyby mikoryzowe. Jest
to dość szeroka grupa mikroorganizmów.
W związku z tym możliwe jest wprowadzanie do obrotu nawozowych produktów
mikrobiologicznych na podstawie przepisów unijnych lub przepisów krajowych.
Zgodnie z przepisami ustawy o nawozach i nawożeniu (art. 25a) nawozowy produkt
mikrobiologiczny umieszczany jest w wykazie nawozowych produktów
mikrobiologicznych na wniosek producenta po sprawdzeniu, że jest zgodny z definicją
nawozowego produktu mikrobiologicznego. Na podstawie upoważnienia (3) wykaz ten
prowadzi Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy
(IUNG).
-- 2 of 5 --
Instytut działa na podstawie zatwierdzonej przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
procedury, zgodnie z którą wpisu dokonuje opierając się na następującej dokumentacji:
sprawozdaniu potwierdzającym skład komponentu mikrobiologicznego w produkcie
tj. określenie ogólnej liczebności mikroorganizmów, zgodnie z deklarowanym przez
producenta składem rodzajowym, przy czym nawozowy produkt mikrobiologiczny
powinien zawierać minimum 107 jtk (jednostek tworzących kolonie) w 1 ml/g
w przypadku ogólnej liczebności bakterii oraz minimum 104 jtk w 1 ml/g
w przypadku ogólnej liczebności grzybów. Jednostkami odpowiedzialnymi za
potwierdzenie składu mikrobiologicznego w nawozowym produkcie
mikrobiologicznym są: Instytut Upraw Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy
Instytut Badawczy w Puławach, Instytut Ogrodnictwa – Państwowy Instytut
Badawczy w Skierniewicach oraz jednostki akredytowane w tym zakresie;
oświadczeniu producenta dotyczącego składu produktu, w tym składu pożywki (do
100%) oraz oświadczenia producenta o niewystępowaniu w nawozowym produkcie
mikrobiologicznym mikroorganizmów zamieszczonych w wykazie substancji
czynnych w ochronie roślin.
instrukcji stosowania i przechowywania produktu zawierającej: nazwę, informację
o zakresie stosowania, dawce, sposobie, terminach stosowania, w stosownych
przypadkach o sposobie sporządzania cieczy użytkowej nawozowego produktu
mikrobiologicznego, środki ostrożności.
W celu oceny skuteczności przyjętego rozwiązania Ministerstwo zleciło w 2024 r.
IUNG–PIB przebadanie dostępnych na rynku nawozowych produktów
mikrobiologicznych pod kątem spełnienia przez nie zawartości mikroorganizmów, która
jest kluczowa dla skuteczności tych produktów. IUNG przebadał losowo wybrane
nawozowe produkty mikrobiologiczne znajdujące się w wykazie obowiązującym na dzień
1 sierpnia 2024 r. Przebadano 15% wszystkich produktów z w/w wykazu. Wybrano
preparaty różniące się deklarowanym składem, producentem, formulacją (płyn/proszek)
oraz o różnym zastosowaniu.
W większości preparatów liczebność mikroorganizmów była tożsama z liczebnością
podaną na deklaracji (57,1%); w kilku preparatach uzyskane wyniki były wyższe niż
w deklaracjach (28,6%); natomiast tylko w nielicznych produktach stwierdzono
nieznacznie niższą niż deklarowaną liczebność mikroorganizmów, ale spełniającą wymogi
procedury wpisu na listę NPM (14,3%). Przeprowadzone badanie potwierdziło zatem, że
-- 3 of 5 --
obecne na rynku nawozowe produkty mikrobiologiczne są zgodne z przyjętymi zasadami
wpisu do wykazu.
Jednocześnie informuję, że teza zgodnie z którą skuteczność nawozowych produktów
mikrobiologicznych nie jest potwierdzona niezależnymi badaniami jest nieprawdziwa.
Badaniami nad opracowaniem przyjaznych dla środowiska metod uprawy roślin
rolniczych i ogrodniczych, w tym wykorzystujących bionawozy zajmuje się wiele
jednostek naukowych.
W Zakładzie Mikrobiologii i Ryzosfery Instytutu Ogrodnictwa opracowano i wdrożono do
praktyki ogrodniczej i rolniczej mikrobiologiczne technologie uprawy roślin ogrodniczych
i rolniczych oraz poprawy jakości gleb. Zaproponowane innowacyjne technologie są
unikalne w kraju i w skali międzynarodowej, obejmują opracowanie naturalnych
produktów wzbogaconych mikrobiologicznie, takich jak: bionawozy i polepszacze
glebowe, komposty oraz metod ich stosowania w zróżnicowanych warunkach uprawy
polowej i/lub szklarniowej różnych gatunków roślin ogrodniczych i rolniczych.
W Instytucie Ogrodnictwa powstał pierwszy w Polsce i największy w Europie bank
symbiotycznych mikroorganizmów: grzybów mykoryzowych, grzybów strzępkowych,
drożdży oraz pożytecznych bakterii glebowych, wyizolowanych z ryzosfery roślin
ogrodniczych, rosnących w różnych warunkach glebowo-klimatycznych Polski.
Wykazano dużą skuteczność pożytecznych mikroorganizmów zgromadzonych
w zasobach SYMBIO BANK-u w stymulacji wzrostu wegetatywnego i plonowania roślin
truskawki, jabłoni, wiśni, ogórka i pomidora oraz innych gatunków roślin ogrodniczych.
Najbardziej efektywne szczepy tych mikroorganizmów są komponentami nowo
opracowanych preparatów biologicznych: biostymulatorów, bionawozów, kompostów
i inokulów bakteryjno-mykoryzowych. SYMBIO-BANK to także źródło, z którego zakłady
produkujące mikrobiologiczne produkty nawozowe pozyskują pożyteczne
mikroorganizmy, rozmnażają je i inkorporują do: biostymulatorów, polepszaczy
glebowych i podłoży organicznych. Skuteczność innowacyjnych bionawozów już od kilku
lat sprawdzana jest w Instytucie Ogrodnictwa na roślinach sadowniczych i warzywnych.
Uzyskane wyniki zachęcają do ich stosowania w praktyce.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Michał Kołodziejczak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 5 --
Podstawa prawna:
(1) Ustawa z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz.U. z 2024 r., poz. 105).
(2) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1009 z dnia 5 czerwca 2019r.
ustanawiającym przepisy dotyczące udostępniania na rynku produktów nawozowych UE,
zmieniającym rozporządzenia (WE) nr 1069/2009 i (WE) nr 1107/2009 oraz uchylające
rozporządzenie (WE) nr 2003/2003 (Dz. Urz. UE L170 z 25.6.2019 r., str. 1).
(3) Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 grudnia 2022 r. w sprawie
upoważnienia Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowego Instytutu
Badawczego do prowadzenia wykazu nawozowych produktów mikrobiologicznych (Dz. U.
poz. 2490).
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --