Interpelacja w sprawie zmiany zasad finansowania inwestycji w obszarze gospodarki wodno-ściekowej dla gmin poza aglomeracjami ujętymi w Krajowym programie oczyszczania ścieków komunalnych (KPOŚK)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9313
do ministra infrastruktury
w sprawie zmiany zasad finansowania inwestycji w obszarze gospodarki wodno-ściekowej dla gmin poza aglomeracjami ujętymi w Krajowym programie oczyszczania ścieków komunalnych (KPOŚK)
Zgłaszający: Danuta Jazłowiecka
Data wpływu: 15-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w nawiązaniu do uchwały nr XIV/92/25 Rady Miejskiej w Strzeleczkach z dnia 27 lutego 2025 r., dotyczącej apelu o pilne podjęcie działań zmierzających do zmiany zasad finansowania inwestycji w obszarze gospodarki wodno-ściekowej na obszarach leżących poza aglomeracjami wyznaczonymi w Krajowym programie oczyszczania ścieków komunalnych, zwracam się z uprzejmą prośbą o szczegółowe odniesienie się do przedstawionych postulatów.
Zgodnie z treścią apelu obecne zasady przyznawania dofinansowania w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO) znaczną część gmin, takich jak gmina Strzeleczki, stawiają w niekorzystnej sytuacji.
Główne problemy to:
- niska rzeczywista wartość dofinansowania, oscylująca pomiędzy 45% a 55% kosztów niezbędnych do realizacji inwestycji, mimo deklarowanej możliwości pokrycia do 100% kosztów kwalifikowanych;
- kryteria preferujące inwestycje w terenach o zwartej zabudowie, co praktycznie wyklucza gminy o rozproszonej zabudowie i miejscowościach oddalonych od siebie;
- zbyt niska alokacja środków na poziomie wojewódzkim w stosunku do realnych potrzeb inwestycyjnych gmin.
W świetle powyższego uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Infrastruktury dostrzega potrzebę zmiany zasad finansowania inwestycji w gospodarkę wodno-ściekową, w celu wyrównania szans gmin o rozproszonej zabudowie, leżących poza aglomeracjami wyznaczonymi w KPOŚK?
2. Czy planowane jest utworzenie dedykowanych programów wsparcia dla gmin, które nie są objęte aglomeracjami KPOŚK, aby umożliwić im realizację niezbędnych inwestycji w zakresie gospodarki wodno-ściekowej?
3. Czy ministerstwo przewiduje możliwość zwiększenia środków przeznaczonych na dofinansowanie takich inwestycji na poziomie województwa opolskiego, a także dostosowanie kryteriów oceny projektów do specyfiki gmin o rozproszonej zabudowie?
4. Czy prowadzone były analizy dotyczące barier w dostępie do funduszy dla gmin znajdujących się poza aglomeracjami KPOŚK, a jeśli tak, jakie wnioski z nich wynikają?
5. Czy ministerstwo planuje konsultacje z samorządami, aby wypracować bardziej sprawiedliwe i dostosowane do lokalnych realiów zasady wspierania inwestycji wodno-ściekowych?
6. Czy planowane są zmiany legislacyjne lub regulacyjne, które mogłyby uwzględnić postulaty zgłaszane przez Radę Miejską w Strzeleczkach oraz inne podobne gminy?
W obliczu wyzwań związanych z zapewnieniem mieszkańcom dostępu do bezpiecznej i nowoczesnej infrastruktury wodno-ściekowej, uwzględniając normy środowiskowe, do czego zobowiązuje Polskę prawo unijne, szczególnie istotne wydaje się podjęcie działań zmierzających do stworzenia bardziej elastycznych i dostosowanych do lokalnych uwarunkowań programów wsparcia finansowego. Niezbędne jest przygotowanie rozwiązań dla takich gmin jak Strzeleczki, gdyż gmin z tymi problemami jest znacznie więcej.
Uprzejmie proszę o szczegółowe odniesienie się do przedstawionych kwestii oraz przedstawienie planów ministerstwa w tym zakresie.
Z wyrazami szacunku Danuta Jazłowiecka
Poseł na Sejm
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (14)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8413 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-5.054.2.2025
Warszawa, 15 maja 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 9313 z dnia 23 kwietnia 2025 r., Poseł na Sejm RP,
Pani Danuty Jazłowieckiej, w sprawie zmiany zasad finansowania inwestycji w obszarze
gospodarki wodno-ściekowej dla gmin poza aglomeracjami ujętymi w Krajowym
programie oczyszczania ścieków komunalnych, dalej: KPOŚK, która została przekazana
przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do Ministra Infrastruktury przy piśmie z dnia
25 kwietnia 2025 r., znak: DNI.bi.058.6.2025, informuję, co następuje.
Uchwała Nr XIV/92/25 Rady Miejskiej w Strzeleczkach z dnia 27 lutego 2025 r. w sprawie
przyjęcia „Apelu Rady Miejskiej w Strzeleczkach o pilne podjęcie działań mających na celu
zmianę zasad finansowania inwestycji w obszarze gospodarki wodno-ściekowej
na obszarach leżących poza aglomeracjami wyznaczonymi w Krajowym Programie
Oczyszczania Ścieków Komunalnych” odnosi się do zasad udzielania dofinansowania
do inwestycji w gospodarce wodno-ściekowej w ramach Krajowego Planu Odbudowy
i Zwiększania Odporności, dalej: KPO.
Należy zauważyć, że jednostką zarządzającą komponentem inwestycyjnym KPO B3.1.1.
Inwestycje w zrównoważoną gospodarkę wodno-ściekową na terenach wiejskich
oraz reformy KPO B3.1. Wsparcie zrównoważonej gospodarki wodno-ściekowej
na terenach wiejskich, do których odnosi się ww. uchwała jest Ministerstwo Rolnictwa
i Rozwoju Wsi. Przedmiotowa uchwała została skierowana przez Burmistrza Strzeleczek
do Prezesa Rady Ministrów przy piśmie z dnia 5 marca 2025 r., znak: RM.033.5.2025.KL.
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów przekazała ww. pismo zgodnie z właściwością
do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi przy piśmie z dnia 11 marca 2025 r.,
znak: BPRM.506.3.6.2025.
Z informacji przekazanych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przy piśmie z dnia
25 kwietnia 2025 r., znak: DNI.bi.058.6.2025, wynika, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
pismem z dnia 18 marca 2025 r., znak: DNI.bi.661.63.2025, skierował
do Przewodniczącego Rady Miejskiej w Strzeleczkach odpowiedź na powyższy apel,
w zakresie dotyczącym inwestycji B3.1.1 KPO – Inwestycje w zrównoważoną gospodarkę
wodno-ściekową. W przedmiotowym piśmie przedstawiono również informację na temat
interwencji I 10.10 z PS WPR – Infrastruktura na obszarach wiejskich oraz wdrożenie
koncepcji inteligentnych wsi. Kopię tego pisma przekazuję w załączeniu.
-- 1 of 3 --
2
Jednocześnie odnosząc się do kwestii finansowania gospodarki ściekowej informuję,
że Ministerstwo Infrastruktury nie jest jednostką zarządzającą dla żadnego
z funkcjonujących obecnie mechanizmów finansowania tego sektora, jak również
nie posiada funduszy umożliwiających uruchomienie dodatkowego mechanizmu wsparcia
samorządów w tym zakresie.
Należy jednak wskazać, że Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej,
dalej: NFOŚiGW, planuje uruchomienie programu priorytetowego „Gospodarka wodno-
ściekowa poza granicami aglomeracji”, dalej: program. Celem programu jest poprawa
stanu gospodarki wodno-ściekowej poza granicami aglomeracji ujętych w KPOŚK. Zgodnie
z założeniami NFOŚiGW program, z przewidzianym budżetem w wysokości 100 mln zł,
realizowany będzie w latach 2025-2030. Program był przedmiotem konsultacji
społecznych1) trwających od 19 lutego do 12 marca 2025 r. Szczegółów dotyczących
projektowanego programu oraz wyniku konsultacji społecznych może udzielić NFOŚiGW
lub Minister Klimatu i Środowiska, który nadzoruje NFOŚiGW.
Ponadto informuję, że inwestycje w gospodarce ściekowej, oprócz finansowania
ze środków własnych gminy, mogą być także finansowane z różnych źródeł publicznych –
zarówno krajowych i zagranicznych – jak i ze środków prywatnych. Istniejące mechanizmy
finansowe przewidują możliwość finansowania zamierzeń inwestycyjnych zarówno
w aglomeracjach ujętych w KPOŚK, jak i na obszarach poza aglomeracjami.
Jednostki samorządu terytorialnego mogą korzystać z następujących źródeł finansowania
dedykowanych gospodarce ściekowej.
1. Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027
(aglomeracje o RLM co najmniej 15 000);
2. Programy Regionalne 2021-2027 (aglomeracje o RLM od co najmniej 2 000 RLM
do poniżej 15 000 RLM);
3. Program Priorytetowy NFOŚiGW 1.1 Gospodarka wodno-ściekowa
w aglomeracjach;
4. Program Rozwoju Obszarów Wiejskich (na obszarach poza granicami
aglomeracji);
5. Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (na obszarach
poza granicami aglomeracji);
6. Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności:
Inwestycja B3.1.1. Inwestycje w zrównoważoną gospodarkę wodno -
ściekową na terenach wiejskich;
Inwestycja B3.4.1. Inwestycje na rzecz zielonej transformacji miast;
7. Wsparcie z budżetu państwa na podstawie ustawy o dochodach jednostek
samorządu terytorialnego;
8. Partnerstwo Publiczno-Prywatne;
9. Programy Interreg (Południowy Bałtyk, Polska–Ukraina, Litwa–Polska, Europa
Środkowa, Region Morza Bałtyckiego);
10. Polsko-Szwajcarski Program Rozwoju Miast;
1) Konsultacje społeczne programu priorytetowego „Gospodarka wodno-ściekowa poza granicami aglomeracji” zostały
ogłoszone na stronie internetowej NFOŚiGW pod adresem https://www.gov.pl/web/nfosigw/konsultacje-programu-
gospodarka-wodno-sciekowa-poza-granicami-aglomeracji.
-- 2 of 3 --
3
11. Rządowy program rozwoju północno-wschodnich obszarów przygranicznych
na lata 2024-2030;
12. PFR Fundusz Inwestycji Samorządowych FIZAN;
13. Samorządowy Fundusz Pożyczkowy;
14. Międzynarodowe Instytucje Finansowe (Europejski Bank Inwestycyjny,
Bank Rozwoju Rady Europy, Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju).
Syntetyczna informacja o źródłach finansowania gospodarki ściekowej, zarówno
w aglomeracjach ujętych w KPOŚK, jak i na obszarach poza aglomeracjami, została
zamieszczona na stronie internetowej Ministerstwa Infrastruktury pod adresem
https://www.gov.pl/web/infrastruktura/finansowanie-gospodarki-sciekowej.
Z poważaniem
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
dokument podpisany elektronicznie przez:
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
Załączniki:
1. Pismo MRiRW z dnia 18.03.2025, znak: DNI.bi.661.63.2025
Do wiadomości:
1. Pan Czesław Siekierski – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
-- 3 of 3 --
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 18 marca 2025 r.
znak sprawy: DNI.bi.661.63.2025
telefon: 22 623 20 85
e-mail: Rafal.Roczek@minrol.gov.pl
Pan
Włodzimierz Wolny
Przewodniczący Rady Miejskiej w Strzeleczkach
Dotyczy: uchwały nr XIV/92/25 Rady Miejskiej w Strzeleczkach z dnia 27 lutego
2025 r.
Szanowny Panie Przewodniczący,
odpowiadając na apel Rady Miejskiej w Strzeleczkach z dnia 27 lutego 2025 r.,
uprzejmie wyjaśniam co następuje. Inwestycja B3.1.1 podobnie jak inne inwestycje
KPO jest inwestycją wskaźnikową. Oznacza to, że po jej zrealizowaniu konieczne
będzie rozliczenie przed Komisją Europejską realizacji jej wskaźnika. Dlatego też
premiowane są te przedsięwzięcia, które w większym stopniu przyczynią się do
realizacji wskaźnika inwestycji. Wysokość alokacji przypadającej na poszczególne
województwa jest pochodną wielkości środków przeznaczonych na realizację
inwestycji B3.1.1 na terenie całego kraju, tj. 880 mln PLN.
Jednocześnie należy wskazać, że w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej
Polityki Rolnej na lata 2023–2027 przewidziano interwencję I 10.10. - Infrastruktura
na obszarach wiejskich oraz wdrożenie koncepcji inteligentnych wsi. W interwencji
tej przewidziano obszar A, w ramach którego możliwe jest udzielenie wsparcia
wyłącznie na budowę systemów indywidualnego oczyszczania ścieków. Wsparcie w
ramach przedmiotowej interwencji może uzyskać gmina lub związek międzygminny, a
pomoc przyznaje się, jeżeli operacja będzie realizowana na terenach położonych
poza:
-- 1 of 2 --
1) granicami administracyjnymi miast z wyłączeniem miast o liczbie ludności nie
większej niż 5 tys.,
2) obszarami aglomeracji zdefiniowanymi w krajowym programie oczyszczania
ścieków komunalnych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
1. Pan Grzegorz Gmyrek – Z-ca Dyrektora Biura Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --