Interpelacja w sprawie poprawy bezpieczeństwa pieszych na przejściach poprzez wprowadzenie jednoznacznej formy sygnalizacji zamiaru wejścia na jezdnię
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9302
do ministra infrastruktury
w sprawie poprawy bezpieczeństwa pieszych na przejściach poprzez wprowadzenie jednoznacznej formy sygnalizacji zamiaru wejścia na jezdnię
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 14-04-2025
Szanowny Panie Ministrze!
W ostatnich latach kwestia bezpieczeństwa pieszych stała się jednym z kluczowych tematów debaty publicznej w zakresie organizacji ruchu drogowego. Pomimo wprowadzenia zmian prawnych zwiększających ochronę pieszych, w tym przyznania im pierwszeństwa już na etapie wchodzenia na przejście, nadal dochodzi do licznych sytuacji niejednoznacznych i potencjalnie niebezpiecznych.
W praktyce często brakuje jednoznacznego sygnału ze strony pieszego, który wskazywałby jego zamiar wejścia na pasy. W efekcie kierowcy nie zawsze są w stanie właściwie zinterpretować intencje osoby znajdującej się w pobliżu przejścia – czy faktycznie zamierza ona wejść na jezdnię, czy jedynie przy niej stoi.
W wielu państwach europejskich oraz poza Europą (np. w Szwajcarii, Niemczech czy Japonii) stosowaną i skuteczną praktyką jest podniesienie ręki przez pieszego jako wyraźny, wizualny sygnał zamiaru przejścia przez jezdnię. Choć nie zawsze jest to zapisane wprost w przepisach prawa, gest ten funkcjonuje jako element edukacji i kultury drogowej – zarówno wśród dzieci, jak i dorosłych.
Wprowadzenie takiego gestu w Polsce – czy to poprzez odpowiednie zapisy w przepisach ruchu drogowego, czy poprzez ogólnopolskie kampanie edukacyjne – mogłoby znacząco poprawić komunikację pomiędzy pieszym a kierowcą i zwiększyć bezpieczeństwo w rejonie przejść.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na poniższe pytania:
1. Czy Ministerstwo Infrastruktury rozważa możliwość wprowadzenia do przepisów jednoznacznego gestu, np. podniesienia ręki, jako sposobu sygnalizowania zamiaru przejścia przez jezdnię przez pieszych?
2. Czy prowadzone były analizy dotyczące skuteczności tego typu rozwiązań w innych krajach i ich potencjalnego wpływu na poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego w Polsce?
3. Czy ministerstwo planuje działania informacyjno-edukacyjne skierowane do pieszych oraz kierowców, mające na celu poprawę wzajemnej komunikacji i zrozumienia intencji w rejonie przejść dla pieszych?
4. Czy rozważane jest wdrożenie pilotażowych programów w wybranych miastach lub regionach, promujących gest podniesionej ręki jako dobry zwyczaj w ruchu drogowym?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7568 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: SKR-7.054.1.2025
Warszawa, 28 maja 2025
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 9302 z dnia 23.04.2025 r. Poseł na Sejm RP Małgorzaty
Pępek w sprawie poprawy bezpieczeństwa pieszych na przejściach poprzez wprowadzenie
jednoznacznej formy sygnalizacji zamiaru wejścia na jezdnię, przedstawiam poniższe
stanowisko.
Obowiązujące przepisy ruchu drogowego dotyczące zarówno pieszych jak i kierujących
pojazdami w obrębie przejść dla pieszych wymagają zachowania tzw. szczególnej
ostrożności polegającej na zwiększeniu uwagi i dostosowaniu zachowania uczestnika
ruchu do warunków i sytuacji zmieniających się na drodze, w stopniu umożliwiającym
odpowiednio szybkie reagowanie.
Zasady ruchu na drogach publicznych, w strefach zamieszkania oraz w strefach ruchu
zostały określone w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1251).
Regulacje w tym zakresie zostały zmienione przepisami ustawy z dnia 25 lutego 2021 r.
o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2021 r. poz. 463). Dotychczasowa
zasada, zgodnie z którą pieszy znajdujący się na przejściu dla pieszych ma pierwszeństwo
przed pojazdem, została rozszerzona w celu zwiększenia ochrony pieszego w rejonie
przejścia dla pieszych. Ustawodawca - w treści art. 13 ust. 1a zdanie drugie - doprecyzował
przepisy dotyczące zachowania się kierujących pojazdami, zobowiązując ich do obserwacji
nie tylko przejścia dla pieszych, ale i jego okolicy oraz do stworzenia możliwości
bezpiecznego przejścia przez jezdnię dla pieszych znajdujących się na przejściu dla
pieszych oraz tych, którzy na to przejście wchodzą.
Przywołany wyżej przepis, zgodnie z którym pieszy wchodzący na przejście dla pieszych
ma pierwszeństwo przed pojazdem, z wyłączeniem tramwaju, nie precyzuje w którym
momencie zaczyna się wchodzenie pieszego na przejście. Jednocześnie wymaga
podkreślenia, że zachowanie kierującego pojazdem wobec pieszego powinno w tej
sytuacji uwzględniać zasadę szczególnej ostrożności, zdefiniowaną w art. 2 pkt 22 ustawy
- Prawo ruchu drogowym oraz kwestię ustąpienia pierwszeństwa, sprecyzowaną w art. 2
pkt 23 tej ustawy.
Zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami, przez szczególną ostrożność należy rozumieć
ostrożność polegającą na zwiększeniu uwagi i dostosowaniu zachowania uczestnika ruchu
do warunków i sytuacji zmieniających się na drodze, w stopniu umożliwiającym
odpowiednio szybkie reagowanie.
Z kolei ustąpienie pierwszeństwa oznacza powstrzymanie się od ruchu, jeżeli ruch mógłby
zmusić kierującego do zmiany kierunku lub pasa ruchu albo istotnej zmiany prędkości,
pieszego - do zatrzymania się, zwolnienia lub przyspieszenia kroku, a osobę poruszającą
-- 1 of 3 --
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch - do zatrzymania się, zmiany kierunku
albo istotnej zmiany prędkości.
Istotne znaczenie dla bezpieczeństwa pieszego mają również zasady ruchu drogowego
skierowane do pieszych i określone w art. 14 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym,
w tym m. in. zakazy:
wchodzenia na jezdnię bezpośrednio przed jadący pojazd, w tym również na
przejściu dla pieszych,
zwalniania kroku lub zatrzymywania się bez uzasadnionej potrzeby podczas
przechodzenia przez jezdnię, drogę dla rowerów lub torowisko,
przebiegania przez jezdnię lub drogę dla rowerów,
korzystania z telefonu lub innego urządzenia elektronicznego podczas
wchodzenia lub przechodzenia przez jezdnię, drogę dla rowerów lub torowisko,
w tym również podczas wchodzenia lub przechodzenia przez przejście dla
pieszych – w sposób, który prowadzi do ograniczenia możliwości obserwacji
sytuacji na jezdni, drodze dla rowerów, torowisku lub przejściu dla pieszych.
Ocena zgodności z przepisami zachowań kierujących pojazdami oraz pieszych należy do
uprawnionych organów kontroli ruchu drogowego (Policji, straży gminnych i miejskich).
Ministerstwo Infrastruktury uprzejmie informuje, że obecnie nie są planowane zmiany
legislacyjne w przedmiotowym zakresie.
Dla zachowania właściwych postaw na drogach przez uczestników ruchu drogowego,
do których zalicza się zarówno kierujących pojazdami jak i pieszych, istotna jest właściwa
edukacja w tym obszarze. Ministerstwo Infrastruktury, Krajowa Rada Bezpieczeństwa
Ruchu Drogowego oraz współpracujące z nim instytucje sukcesywnie realizują działania
informacyjno-edukacyjne i promocyjne mające na celu poprawę bezpieczeństwa pieszych
oraz kierowców, także w rejonie przejść dla pieszych. Podejmowane inicjatywy obejmują
ogólnopolskie kampanie społeczne, działania lokalne, a także wsparcie dla samorządów
w zakresie poprawy infrastruktury drogowej.
Celem tych działań jest zwiększenie świadomości uczestników ruchu drogowego, poprawa
wzajemnej komunikacji oraz promowanie odpowiedzialnych postaw zarówno wśród
pieszych, jak i kierowców. Akcje te prowadzone są w sposób ciągły, odpowiadając na
bieżące potrzeby i wyzwania związane z bezpieczeństwem ruchu drogowego.
W ramach planowanej do realizacji akcji informacyjno - edukacyjnej skierowanej do osób
powyżej 60 roku życia w zakresie poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego pod hasłem
Bezpieczni 60+ planowane jest, podczas warsztatów bezpieczeństwa ruchu drogowego,
edukowanie uczestników o zasadach ruchu drogowego pieszych i kierowców. Jednym
z celów akcji jest utrwalenie postaw wśród uczestników ruchu drogowego powyżej 60
roku życia o braku akceptacji dla nieprzestrzegania przepisów ruchu drogowego m.in.:
nieostrożne wejście na jezdnię przed jadącym pojazdem; przekraczanie jezdni w miejscu
niedozwolonym; nieprawidłowe omijanie i nieprawidłowa zmiana pasa ruchu;
nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu; niedostosowanie prędkości do warunków ruchu;
nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu na przejściu dla pieszych i niezachowanie
bezpiecznej odległości między pojazdami.
Przewidziane do realizacji działania w obszarze poprawy bezpieczeństwa ruchu
drogowego są ujęte w dokumentach wykonawczych do Narodowego Programu
Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego 2021-2030. Aktualnie jest to Program realizacyjny
-- 2 of 3 --
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
2024-2025 do NPBRD 2021-2030 i jest dostępny na stronie Krajowej Rady Bezpieczeństwa
Ruchu Drogowego: https://www.krbrd.gov.pl/programy-brd/program-realizacyjny-2024-
2025/
W programie tym, uwzględniając założenia NPBRD 2021 – 2030, wskazano główne
priorytety w zakresie poprawy bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego
o najwyższym ryzyku utraty życia i zdrowia. Stanowią one jednocześnie najistotniejsze
problemy BRD w Polsce, których niwelacja powoduje największe wyzwanie w okresie
funkcjonowania NPBRD 2021 – 2030. Jednocześnie pomimo licznych dotychczasowych
działań naprawczych zjawisko jazdy z nadmierną prędkością oraz wysoki poziom
wypadkowości wśród niechronionych uczestników ruchu drogowego poruszających się
pojazdami jednośladowymi (motocykliści, motorowerzyści, rowerzyści) determinują
ogólny wysoki stopień zagrożenia utratą życia i zdrowia obywateli w ruchu drogowym
w Polsce.
Łączę wyrazy szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 3 of 3 --