Interpelacja w sprawie stypendiów doktoranckich oraz procedury ich ewentualnej waloryzacji
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9298
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie stypendiów doktoranckich oraz procedury ich ewentualnej waloryzacji
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 14-04-2025
Szanowny Panie Ministrze!
Do mojego biura poselskiego zwrócili się przedstawiciele środowiska akademickiego, w tym organizacji doktoranckiej „Doktoranci dla przyszłości”, z pytaniami o ewentualny wzrost wysokości stypendiów doktoranckich oraz mechanizm ich waloryzacji w roku 2025.
Zgodnie z informacjami publicznymi pojawiającymi się w mediach pod koniec stycznia 2024 roku wskazywano możliwość wzrostu świadczeń stypendialnych w wysokości odpowiadającej poziomowi inflacji, tj. o 5%. Jednocześnie wskazywano, że skutki finansowe takiego rozwiązania mogłyby uwzględniać datę obowiązywania od stycznia 2025 roku, z ewentualnym wyrównaniem.
W kolejnych miesiącach pojawiły się jednak rozbieżne informacje, co do dalszych prac legislacyjnych w tym zakresie. W nawiązaniu do tego przedstawiciele środowisk akademickich pytają o możliwość przewidywania waloryzacji lub zmiany wysokości stypendiów, a także powiązanej z tym kwestii wynagrodzenia zasadniczego profesora, które stanowi podstawę do określania wysokości stypendium doktoranckiego, zgodnie z zapisami art. 209 ust. 6 i 7 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego prowadzi obecnie prace legislacyjne dotyczące zmiany wysokości minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora, od którego uzależniona jest wysokość stypendium doktoranckiego?
Czy istnieją plany dotyczące waloryzacji stypendiów doktoranckich w 2025 roku, a jeśli tak – na jakim etapie znajdują się stosowne działania?
Czy przewiduje się wprowadzenie rozwiązań umożliwiających ustanowienie ewentualnych zmian (np. w formie rozporządzenia) z datą obowiązywania od 1 stycznia 2025 roku, z uwzględnieniem wyrównania za wcześniejsze miesiące?
Czy środki przewidziane w roku 2024 na zwiększenie finansowania szkolnictwa wyższego mogą być wykorzystane w części także na rzecz doktorantów w formie waloryzacji stypendiów, wobec powiązania stawek stypendialnych z wynagrodzeniem zasadniczym profesora?
Czy ministerstwo planuje kontynuować bezpośredni dialog ze środowiskiem doktoranckim i akademickim w zakresie rozwiązań dotyczących finansowania stypendiów, wynagrodzeń oraz zasad ich kształtowania?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Karolina Zioło-Pużuk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Wykryto zwrot wymijający: „pozostaje w stałym kontakcie” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7599 znakówadres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DN-WAN.551.19.2025.1.PK
Warszawa, 05 maja 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 9298
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Poseł na Sejm RP Pani Małgorzaty Pępek
w sprawie stypendiów doktoranckich oraz procedury ich ewentualnej waloryzacji.
Szanowna Pani Poseł,
w odpowiedzi na interpelację pragnę zapewnić, iż kwestia wynagrodzeń oraz świadczeń
w całym systemie szkolnictwa wyższego i nauki jest dla Ministra Nauki i Szkolnictwa
Wyższego niezwykle istotna. Przykładem tego są dotychczasowe działania resortu, które
skutkowały wyasygnowaniem z budżetu państwa w 2024 r. dodatkowych środków
finansowych na regulację wynagrodzeń w systemie szkolnictwa wyższego i nauki.
W szczególności na podstawie art. 368 ust. 9 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo
o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą
PSWN”, został dokonany podział środków finansowych w kwocie 3.754.694,1 tys. zł, które
przyznano w formie zwiększeń wysokości subwencji ze środków finansowych na utrzymanie
i rozwój potencjału dydaktycznego oraz badawczego uczelni z przeznaczeniem
na podwyższenie wynagrodzeń brutto pracowników uczelni średnio o:
30% w odniesieniu do funduszu płac w grupie nauczycieli akademickich,
20% w odniesieniu do funduszu płac w grupie pracowników niebędących
nauczycielami akademickimi,
w odniesieniu do wykonania wynagrodzeń w tych uczelniach w 2022 r.
Ponadto 17 grudnia 2024 r. przekazano 71 uczelniom publicznym nadzorowanym
przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki skarbowe papiery
wartościowe o łącznej wartości 1,5 mld zł, z przeznaczeniem na realizację projektów
strategicznych. Równocześnie – w trosce o wyrównanie szans i nadrobienie wieloletnich
zaległości w finansowaniu – 16 grudnia 2024 r. Minister Nauki dokonał zwiększenia
wysokości subwencji dla instytutów Polskiej Akademii Nauk, w łącznej wysokości 100 mln zł.
W ustawie budżetowej na rok 2025 zaplanowano w części 28 – Szkolnictwo wyższe i nauka
(z wyłączeniem budżetu środków europejskich) wydatki w wysokości 33.014.319 tys. zł,
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
co stanowi wzrost nakładów na ten cel w porównaniu do nowelizacji ustawy budżetowej
na 2024 r. o 5,08%.
Odnosząc się do kwestii ponownej zmiany rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa
Wyższego z dnia 25 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego
wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1407),
informuję, że obecnie nie toczą się prace legislacyjne w tym kierunku. Ewentualna zmiana
decyzji w tym zakresie jest uwarunkowana zapewnieniem odpowiedniego finansowania tego
przedsięwzięcia z budżetu państwa.
Należy zwrócić uwagę, że skutki finansowe zmiany rozporządzenia występowałyby nie tylko
w części budżetowej 28 – szkolnictwo wyższe i nauka, której dysponentem jest Minister
Nauki i Szkolnictwa Wyższego, ale również w budżetach wszystkich innych ministrów
nadzorujących uczelnie, będących dysponentami części budżetowych odpowiednio:
cz. 21 – gospodarka morska – w odniesieniu do uczelni morskich,
cz. 24 – kultura i ochrona dziedzictwa narodowego – w odniesieniu do uczelni
artystycznych,
cz. 29 – obrona narodowa – w odniesieniu do uczelni wojskowych,
cz. 37 – sprawiedliwość oraz cz. 42 – sprawy wewnętrzne – w odniesieniu do uczelni
służb państwowych,
cz. 46 – zdrowie – w odniesieniu do uczelni medycznych.
W kontekście rozwiązań dotyczących wsparcia doktorantów, uprzejmie wyjaśniam,
że szkoły doktorskie są formą kształcenia doktorantów, która zastąpiła dotychczasowe
studia doktoranckie. Szkoły doktorskie rozpoczęły swoją działalność z dniem 1 października
2019 r. i są prowadzone na podstawie ustawy PSWN.
W wyniku tej reformy systemu kształcenia doktorantów wprowadzono powszechny system
stypendialny dla doktorantów, zakładający wypłacanie stypendium każdemu doktorantowi
nieposiadającemu stopnia doktora przez 4 letni okres kształcenia w minimalnej wysokości
gwarantowanej ustawą PSWN. Zmiana ta w istotny sposób poprawiła status materialny
doktorantów.
Doktoranci kształcący się w szkołach doktorskich mają ponadto prawo do korzystania przez
okres kształcenia (4 lata) z preferencyjnego kredytu studenckiego z dopłatami
do oprocentowania z budżetu państwa oraz korzystnymi warunkami zaciągania kredytu
oraz jego spłaty. Jednocześnie została zachowana także możliwość ubiegania się doktoranta
o środki z programów grantowych, a także z programów stypendialnych oferowanych przez
jednostki samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne i prawne. Doktoranci mają również
prawo ubiegania się o stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców.
Zwracam ponadto uwagę, iż wskazana w art. 209 ust. 4 ustawy PSWN wysokość stypendium
doktoranckiego określa jego poziom minimalny. Podmiot prowadzący szkołę doktorską
może ustalić stawki tych stypendiów na poziomie wyższym. Wskazuję również, iż ustawa
PSWN przewiduje wypłatę stypendium doktoranckiego w czasie zawieszenia kształcenia
doktoranta na okres odpowiadający czasowi trwania urlopu macierzyńskiego, urlopu
na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego oraz urlopu rodzicielskiego,
określonych w Kodeksie pracy. Okresu wypłaty w takim przypadku nie wlicza
się do łącznego 4-letniego okresu pobierania stypendium doktoranckiego. Ponadto
wskazuję, iż doktorant posiadający orzeczenie o niepełnosprawności otrzymuje stypendium
doktoranckie w wysokości zwiększonej o 30% kwoty stypendium otrzymywanego przed
oceną śródokresową.
Wskazuję ponadto, że od 1 października 2023 r. weszły w życie przepisy znoszące zakaz
zatrudnienia doktoranta jako nauczyciela akademickiego lub pracownika naukowego.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Zmiana została wprowadzona ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Karta
Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1672, z późn. zm.) – w kontekście
możliwości dodatkowego zabezpieczenia sytuacji materialnej doktorantów.
Pozwalam sobie poinformować, że analizy dotyczące wysokości stypendium doktoranckiego
są przedmiotem bieżącej aktywności w ramach prac Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa
Wyższego. Informuję, że na ten moment nie zapadła decyzja w sprawie. Informuję również,
że resort pozostaje w stałym kontakcie ze środowiskiem doktorantów. Wszystkie sygnały
kierowane przez Krajową Reprezentację Doktorantów („KRD”) są analizowane i w sytuacji
ich akceptacji – realizowane. W lutym br. KRD przekazała do ministerstwa katalog
postulatów – wśród nich ten dotyczący podniesienia wysokości stypendium doktoranckiego.
Jak wskazano, na ten moment decyzja w sprawie nie zapadła.
Przedstawiając powyższe, uprzejmie informuję, że Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa
Wyższego w pełni dostrzega istotność kwestii wysokości stypendiów doktoranckich
oraz wynagrodzeń w szkolnictwie wyższym. Należy jednak wskazać, że determinantem
kolejnych podwyżek w tym zakresie jest zapewnienie finansowania kosztów z budżetu
państwa w 2025 r. i w latach następnych. Decyzje w sprawie muszą uwzględniać stanowisko
Ministerstwa Finansów.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Karolina Zioło-Pużuk
Sekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 3 of 3 --