Interpelacja nr 9285
Interpelacja w sprawie renty wdowiej dla osób, które nie nabyły prawa do renty rodzinnej wcześniej niż w wieku 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni)
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (73%)
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie renty wdowiej dla osób, które nie nabyły prawa do renty rodzinnej wcześniej niż w wieku 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni)
Interpelacja nr 9285
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie renty wdowiej dla osób, które nie nabyły prawa do renty rodzinnej wcześniej niż w wieku 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni)
Zgłaszający: Bartosz Romowicz, Tomasz Zimoch, Norbert Pietrykowski
Data wpływu: 16-04-2025
Pani Minister!
Renta wdowia to jeden z ważniejszych programów społecznych przyjętych przez Sejm obecnej kadencji. Aby skorzystać z renty wdowiej, trzeba spełnić kilka warunków.
Świadczenie przysługuje osobom, które:
- są wdową lub wdowcem i mają prawo do renty rodzinnej oraz własnej emerytury lub renty,
- ukończyły 60 lat (kobiety) lub 65 lat (mężczyźni),
- pozostawały we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci małżonka,
- nabyły prawo do renty rodzinnej nie wcześniej niż w wieku 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni),
- nie zawarły nowego związku małżeńskiego.
Do mojego biura poselskiego zgłosili się wdowy i wdowcy, którzy nie nabyli prawa do renty rodzinnej wcześniej niż w wieku 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni), czyli nie są uprawnieni do złożenia wniosku. Osoby te twierdzą, że zostały podwójnie pokrzywdzone – najpierw wdowiejąc w młodym wieku, a teraz ponownie ze względu na wyeliminowanie ich z systemu renty wdowiej.
W związku z powyższym na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907) oraz art. 191 Regulaminu Sejmu RP zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy minister rodziny, pracy i polityki społecznej otrzymuje podobne zgłoszenia od innych osób będących w tej samej sytuacji?
2. Czy minister rodziny, pracy i polityki społecznej planuje przygotowanie zmian i przedłożenie ich Sejmowi w tym zakresie?
3. Czy znane są ministrowi koszty dla budżetu państwa rozwiązań, które obejmują takie osoby rentą wdowią?
Z poważaniem
Bartosz Romowicz
Interpelacja nr 9285
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie renty wdowiej dla osób, które nie nabyły prawa do renty rodzinnej wcześniej niż w wieku 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni)
Zgłaszający: Bartosz Romowicz, Tomasz Zimoch, Norbert Pietrykowski
Data wpływu: 16-04-2025
Pani Minister!
Renta wdowia to jeden z ważniejszych programów społecznych przyjętych przez Sejm obecnej kadencji. Aby skorzystać z renty wdowiej, trzeba spełnić kilka warunków.
Świadczenie przysługuje osobom, które:
- są wdową lub wdowcem i mają prawo do renty rodzinnej oraz własnej emerytury lub renty,
- ukończyły 60 lat (kobiety) lub 65 lat (mężczyźni),
- pozostawały we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci małżonka,
- nabyły prawo do renty rodzinnej nie wcześniej niż w wieku 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni),
- nie zawarły nowego związku małżeńskiego.
Do mojego biura poselskiego zgłosili się wdowy i wdowcy, którzy nie nabyli prawa do renty rodzinnej wcześniej niż w wieku 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni), czyli nie są uprawnieni do złożenia wniosku. Osoby te twierdzą, że zostały podwójnie pokrzywdzone – najpierw wdowiejąc w młodym wieku, a teraz ponownie ze względu na wyeliminowanie ich z systemu renty wdowiej.
W związku z powyższym na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907) oraz art. 191 Regulaminu Sejmu RP zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy minister rodziny, pracy i polityki społecznej otrzymuje podobne zgłoszenia od innych osób będących w tej samej sytuacji?
2. Czy minister rodziny, pracy i polityki społecznej planuje przygotowanie zmian i przedłożenie ich Sejmowi w tym zakresie?
3. Czy znane są ministrowi koszty dla budżetu państwa rozwiązań, które obejmują takie osoby rentą wdowią?
Z poważaniem
Bartosz Romowicz
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
16%
Konkretność
84%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6.8 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5805 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.202.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9285 Pana Posła Bartosza Romowicza wraz z grupą posłów,
w sprawie renty wdowiej dla osób, które nie nabyły prawa do renty rodzinnej wcześniej niż
w wieku 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni), proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Ustawa z dnia 26 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1243) wprowadziła od
1 stycznia 2025 r. nową regułę zbiegu prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku
z prawem do własnego świadczenia o charakterze emerytalno-rentowym. Przepisy tego
aktu przewidują, że w przypadku zbiegu prawa do powyższych świadczeń, począwszy od 1
lipca 2025 r. jedno świadczenie wypłacane będzie wdowie lub wdowcowi w całości, a drugie
w wysokości 25% (w okresie przejściowym, tj. od dnia 1 lipca 2025 r. do 31 grudnia 2026 r.
15%). Ustawa wprowadza zatem nową regułę zbiegu prawa do nabytej renty rodzinnej, którą
wnioskodawcy ustawy nazwali „rentą wdowią”.
Przepisy określają krąg osób uprawnionych do skorzystania z nowej reguły zbiegu prawa do
renty rodzinnej z innym świadczeniem emerytalno-rentowym. Wdowy lub wdowcy
ubiegający się o ustalenie nowej reguły zbiegu prawa do renty rodzinnej po zmarłym
małżonku oraz prawa do innego świadczenia emerytalno-rentowego będą musieli spełnić
warunki:
osiągnięcia wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 ustawy o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
pozostawania we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci małżonka;
nabycia prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż 5 lat przed
osiągnięciem wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 ustawy o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
niewstąpienia w nowy związek małżeński (wypłata świadczeń w zbiegu na zasadach tzw.
renty wdowiej będzie ustawała z dniem poprzedzającym dzień zawarcia nowego
związku małżeńskiego przez osobę uprawnioną).
Ustawa wprowadza również limit kwoty pobieranych świadczeń w zbiegu w ramach tzw.
renty wdowiej do poziomu trzykrotności najniższej emerytury.
Wskazane warunki wynikają z konieczności kierowania renty wdowiej do osób najbardziej
potrzebujących, które w sposób dotkliwy finansowo odczuły stratę osoby bliskiej, a ze
względu na wiek nie mają już możliwości samodzielnego poprawienia swojej sytuacji
bytowej. Ograniczenia zawarte w ustawie służą skierowaniu prawa do nowej reguły zbiegu
do osób, które uprawnienia do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nabyły w końcowym
okresie aktywności zawodowej lub po jej ustaniu, a zatem utraciły możliwość poprawienia
swojej sytuacji majątkowej.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Wprowadzenie wskazanych warunków jest rozwiązaniem kompromisowym i wynika
z konieczności odpowiedzialnego wdrożenia nowego rozwiązania do systemu emerytalno-
rentowego, uwzględniającego zarówno oczekiwania wnioskodawców projektu
obywatelskiego, jak i możliwości Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i budżetu państwa,
z którego dotowany jest FUS.
Renta wdowia nie jest odrębnym świadczeniem, ale stanowi szczególną instytucję
w systemie ubezpieczenia społecznego, wprowadzając uprawnienie do pobierania dwóch
świadczeń jednocześnie (jednego w całości, drugiego w części). Ze względu na odmienny od
renty rodzinnej charakter tego uprawnienia, ustawodawca inaczej określił warunki
pozwalające na pobieranie tych świadczeń, uznając, że osobom, które utraciły partnera na
późnym etapie życia trudniej jest dostosować się do nowej sytuacji. Trzeba wyraźnie
podkreślić, że uprawnienie to stanowi inną konstrukcję prawną niż samodzielne świadczenie.
Z tego względu podlega innym regułom w zakresie warunków nabywania uprawnień, w tym
w szczególności tych, które dotyczą wieku uprawnionych.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej brane pod uwagę i badane są wszystkie
postulaty zgłaszane przez świadczeniobiorców, również te dotyczące zmiany przepisów
emerytalno-rentowych. Zgłaszane uwagi są dla Ministra istotną wskazówka przy
podejmowaniu przyszłych działań, zmierzających do doskonalenia systemu emerytalnego.
Jednocześnie, ze względu na fakt, że każda zmiana w systemie emerytalnym niesie ze sobą
poważne konsekwencje finansowe i dotyczy szerokiego grona świadczeniobiorców, wszelkie
nowe rozwiązania dotyczące tego obszaru winny być dokładnie analizowane przed
wprowadzeniem ich w życie. Dotyczy to również rozszerzenia kręgu osób uprawnionych do
renty wdowiej. W każdym przypadku - biorąc pod uwagę aktualną i prognozowaną sytuację
Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - będzie się to wiązało z koniecznością zwiększenia
dotacji do funduszu z budżetu państwa. Kluczowe w tej sprawie pozostaje stanowisko
Ministra Finansów i Gospodarki, zgodnie z którym aktualne rozwiązania są adekwatne do
możliwości budżetu państwa.
Jednocześnie przypominam, że zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 26 lipca 2024 r. Rada
Ministrów dokona w 2028 roku weryfikacji wskaźnika wysokości świadczeń w zbiegu, celem
oceny zasadności jego podwyższenia, uwzględniając na tle sytuacji społeczno-gospodarczej
kraju położenie grup uprawnionych do wypłaty świadczeń w zbiegu. Będzie to również
okazja do całościowego przeglądu rozwiązań prawnych dotyczących renty wdowiej, w tym
kręgu osób uprawnionych do korzystania z tego rozwiązania.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.202.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 9285 Pana Posła Bartosza Romowicza wraz z grupą posłów,
w sprawie renty wdowiej dla osób, które nie nabyły prawa do renty rodzinnej wcześniej niż
w wieku 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni), proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Ustawa z dnia 26 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1243) wprowadziła od
1 stycznia 2025 r. nową regułę zbiegu prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku
z prawem do własnego świadczenia o charakterze emerytalno-rentowym. Przepisy tego
aktu przewidują, że w przypadku zbiegu prawa do powyższych świadczeń, począwszy od 1
lipca 2025 r. jedno świadczenie wypłacane będzie wdowie lub wdowcowi w całości, a drugie
w wysokości 25% (w okresie przejściowym, tj. od dnia 1 lipca 2025 r. do 31 grudnia 2026 r.
15%). Ustawa wprowadza zatem nową regułę zbiegu prawa do nabytej renty rodzinnej, którą
wnioskodawcy ustawy nazwali „rentą wdowią”.
Przepisy określają krąg osób uprawnionych do skorzystania z nowej reguły zbiegu prawa do
renty rodzinnej z innym świadczeniem emerytalno-rentowym. Wdowy lub wdowcy
ubiegający się o ustalenie nowej reguły zbiegu prawa do renty rodzinnej po zmarłym
małżonku oraz prawa do innego świadczenia emerytalno-rentowego będą musieli spełnić
warunki:
osiągnięcia wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 ustawy o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
pozostawania we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci małżonka;
nabycia prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż 5 lat przed
osiągnięciem wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 ustawy o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
niewstąpienia w nowy związek małżeński (wypłata świadczeń w zbiegu na zasadach tzw.
renty wdowiej będzie ustawała z dniem poprzedzającym dzień zawarcia nowego
związku małżeńskiego przez osobę uprawnioną).
Ustawa wprowadza również limit kwoty pobieranych świadczeń w zbiegu w ramach tzw.
renty wdowiej do poziomu trzykrotności najniższej emerytury.
Wskazane warunki wynikają z konieczności kierowania renty wdowiej do osób najbardziej
potrzebujących, które w sposób dotkliwy finansowo odczuły stratę osoby bliskiej, a ze
względu na wiek nie mają już możliwości samodzielnego poprawienia swojej sytuacji
bytowej. Ograniczenia zawarte w ustawie służą skierowaniu prawa do nowej reguły zbiegu
do osób, które uprawnienia do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nabyły w końcowym
okresie aktywności zawodowej lub po jej ustaniu, a zatem utraciły możliwość poprawienia
swojej sytuacji majątkowej.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Wprowadzenie wskazanych warunków jest rozwiązaniem kompromisowym i wynika
z konieczności odpowiedzialnego wdrożenia nowego rozwiązania do systemu emerytalno-
rentowego, uwzględniającego zarówno oczekiwania wnioskodawców projektu
obywatelskiego, jak i możliwości Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i budżetu państwa,
z którego dotowany jest FUS.
Renta wdowia nie jest odrębnym świadczeniem, ale stanowi szczególną instytucję
w systemie ubezpieczenia społecznego, wprowadzając uprawnienie do pobierania dwóch
świadczeń jednocześnie (jednego w całości, drugiego w części). Ze względu na odmienny od
renty rodzinnej charakter tego uprawnienia, ustawodawca inaczej określił warunki
pozwalające na pobieranie tych świadczeń, uznając, że osobom, które utraciły partnera na
późnym etapie życia trudniej jest dostosować się do nowej sytuacji. Trzeba wyraźnie
podkreślić, że uprawnienie to stanowi inną konstrukcję prawną niż samodzielne świadczenie.
Z tego względu podlega innym regułom w zakresie warunków nabywania uprawnień, w tym
w szczególności tych, które dotyczą wieku uprawnionych.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej brane pod uwagę i badane są wszystkie
postulaty zgłaszane przez świadczeniobiorców, również te dotyczące zmiany przepisów
emerytalno-rentowych. Zgłaszane uwagi są dla Ministra istotną wskazówka przy
podejmowaniu przyszłych działań, zmierzających do doskonalenia systemu emerytalnego.
Jednocześnie, ze względu na fakt, że każda zmiana w systemie emerytalnym niesie ze sobą
poważne konsekwencje finansowe i dotyczy szerokiego grona świadczeniobiorców, wszelkie
nowe rozwiązania dotyczące tego obszaru winny być dokładnie analizowane przed
wprowadzeniem ich w życie. Dotyczy to również rozszerzenia kręgu osób uprawnionych do
renty wdowiej. W każdym przypadku - biorąc pod uwagę aktualną i prognozowaną sytuację
Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - będzie się to wiązało z koniecznością zwiększenia
dotacji do funduszu z budżetu państwa. Kluczowe w tej sprawie pozostaje stanowisko
Ministra Finansów i Gospodarki, zgodnie z którym aktualne rozwiązania są adekwatne do
możliwości budżetu państwa.
Jednocześnie przypominam, że zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 26 lipca 2024 r. Rada
Ministrów dokona w 2028 roku weryfikacji wskaźnika wysokości świadczeń w zbiegu, celem
oceny zasadności jego podwyższenia, uwzględniając na tle sytuacji społeczno-gospodarczej
kraju położenie grup uprawnionych do wypłaty świadczeń w zbiegu. Będzie to również
okazja do całościowego przeglądu rozwiązań prawnych dotyczących renty wdowiej, w tym
kręgu osób uprawnionych do korzystania z tego rozwiązania.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --