Interpelacja w sprawie ustalenia, ile konkretnie wynoszą dochody budżetu państwa z podatku PIT w zależności od liczby dzieci
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9265
do ministra finansów
w sprawie ustalenia, ile konkretnie wynoszą dochody budżetu państwa z podatku PIT w zależności od liczby dzieci
Zgłaszający: Karina Anna Bosak, Michał Wawer, Witold Tumanowicz
Data wpływu: 14-04-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w dniu 22 lutego 2025 r. premier Węgier, Viktor Orbán, podczas swojego corocznego przemówienia o stanie państwa w historycznym gmachu Várkert Bazár zapowiedział, że matki dwójki i trójki dzieci zostaną na Węgrzech dożywotnio i bez ograniczeń kwotowych zwolnione z podatku dochodowego. Matkom czwórki lub więcej dzieci zwolnienie to przysługuje już od 1 stycznia 2022 r., natomiast matki trójki dzieci miałyby zostać nim objęte jeszcze w 2025 r., matki dwójki dzieci poniżej 40. roku życia – w 2026 r., poniżej 50. roku życia – w 2027 r., poniżej 60. roku życia – w 2028 r. i powyżej 60. roku życia – w 2029 r. Również w polskiej debacie publicznej pojawiają się propozycje wprowadzenia w Polsce analogicznego zwolnienia – zarówno dla wielodzietnych matek, jak i dla wielodzietnych ojców.
W artykule Grzegorza Osieckiego i Tomasza Żółciaka z dnia 6 marca 2025 r. opublikowanym na portalu „Money.pl” przedstawione są wyliczenia Ministerstwa Finansów, zgodnie z którymi zwolnienie z podatku dochodowego rodziców dwójki lub więcej dzieci „oznaczałoby dodatkowy koszt dla finansów publicznych w wysokości ok. 29,1 mld zł”, przy czym podatnicy z pierwszej grupy decylowej (10% Polaków o najniższych dochodach) mieliby zyskać na tym zaledwie 0,005 miliarda złotych (5 milionów złotych), z drugiej grupy – 0,043 mld zł (43 mln zł), z trzeciej grupy – 0,063 mld zł (63 mln zł), z czwartej grupy – 0,142 mld zł (142 mln zł), z piątej grupy – 0,442 mld zł (442 mln zł), z szóstej grupy – 0,801 mld zł (801 mln zł), z siódmej grupy – 1,281 mld zł, z ósmej grupy – 2,358 mld zł, z dziewiątej grupy – 4,559 mld zł, a z dziesiątej grupy decylowej (10% Polaków o najwyższych dochodach) – 19,443 mld zł.
Z kolei w artykule Dominiki Maciejasz na łamach portalu Wyborcza.biz z dnia 7 marca 2025 r. przywoływana jest wypowiedź doradcy podatkowego Piotra Juszczyka, zgodnie z którą „w naszym kraju ok. 40 proc. par ma dwójkę dzieci”, a zwolnienie z podatku dochodowego rodziców dwójki lub więcej dzieci połączone z podwyższeniem kwoty wolnej od podatku do 60 tys. zł rocznie „kosztowałoby Skarb Państwa 60 miliardów zł rocznie”.
Tymczasem, zgodnie z „Informacją dotyczącą rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2023 rok” opublikowaną przez Departament Podatków Dochodowych Ministerstwa Finansów, w 2023 roku tylko 4.683.964 podatników skorzystało z ulgi na dzieci.
W związku z powyższym, aby umożliwić uczestnikom debaty publicznej na ten temat oparcie swoich stanowisk na konkretnych, precyzyjnych danych i uwzględnienie w nich także konsekwencji dla budżetu państwa, kieruję do Pana Ministra następujące pytania:
Ile wyniosły w 2023 r. dochody budżetu państwa z podatku PIT pobranego od osób bezdzietnych (jeżeli to możliwe, z podziałem na kobiety i mężczyzn)?
Ile wyniosły w 2023 r. dochody budżetu państwa z podatku PIT pobranego od osób posiadających jedno dziecko (jeżeli to możliwe, z podziałem na kobiety i mężczyzn)?
Ile wyniosły w 2023 r. dochody budżetu państwa z podatku PIT pobranego od osób posiadających dwoje dzieci (jeżeli to możliwe, z podziałem na kobiety i mężczyzn)?
Ile wyniosły w 2023 r. dochody budżetu państwa z podatku PIT pobranego od osób posiadających troje dzieci (jeżeli to możliwe, z podziałem na kobiety i mężczyzn)?
Ile wyniosły w 2023 r. dochody budżetu państwa z podatku PIT pobranego od osób posiadających czworo dzieci (jeżeli to możliwe, z podziałem na kobiety i mężczyzn)?
Ile wyniosły w 2023 r. dochody budżetu państwa z podatku PIT pobranego od osób posiadających pięcioro lub więcej dzieci (jeżeli to możliwe, z podziałem na kobiety i mężczyzn)?
W celu przeprowadzenia powyższych wyliczeń, o ile to możliwe, proszę o przyjęcie następujących założeń: 1) liczba dzieci oszacowana w oparciu o dane pochodzące z bazy PESEL (dzieci biologiczne), 2) dane o podatku pochodzące z deklaracji rocznych na skali podatkowej (z uwzględnieniem zwrotu podatku z tytułu ulgi na dzieci), podatku liniowym, ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych, karcie podatkowej oraz ewentualnie też na PIT-38, 3) przy założeniu, że PIT jest proporcjonalnie dzielony na małżonków przy rozliczeniu wspólnym, a liczba dzieci jest przypisana do małżonków indywidualnie.
Wnoszę także o udostępnienie całości dokumentu analitycznego, na podstawie którego powstały przywołane wyżej wyliczenia opublikowane przez portal „Money.pl”.
Z wyrazami szacunku
Karina Bosak
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (8)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6612 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 12 maja 2025 roku
Sprawa: Interpelacja poselska nr 9265
Znak sprawy: DD1.054.3.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 9265 Posłów Pani Kariny Anny Bosak, Pana
Michała Wawra i Pana Witolda Tumanowicza w sprawie ustalenia ile konkretnie
wynoszą dochody budżetu państwa z podatku PIT w zależności od liczby dzieci,
uprzejmie informuję.
W celu określenia wpływów budżetowych z tytułu podatku dochodowego od osób
fizycznych (PIT), w układzie wskazanym w interpelacji, dokonano analizy wysokości
podatku należnego podatników rozliczających się na:
zasadach ogólnych przy zastosowaniu skali podatkowej, według 19% stawki
podatku od dochodów z działalności gospodarczej (tzw. podatek liniowy –
formularz PIT-36L), według 19% stawki podatku od dochodów z odpłatnego
zbycia papierów wartościowych (formularz PIT-38)
w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych,
w formie karty podatkowej
wykorzystując indywidualne dane z zeznań podatkowych złożonych za 2023 rok.
Wyniki analizy prezentuje poniższa tabela.
Podatek należny z PIT ze względu na liczbę dzieci oraz płeć podatników
-- 1 of 3 --
2/3
Liczba dzieci Płeć Podatek należny
(mld zł)
0 kobieta 36,03
0 mężczyzna 48,50
0 brak danych 0,18
1 kobieta 10,46
1 mężczyzna 17,77
1 brak danych 0,01
2 kobieta 8,70
2 mężczyzna 16,33
2 brak danych 0,01
3 kobieta 1,40
3 mężczyzna 3,66
3 brak danych 0,00
4 kobieta 0,12
4 mężczyzna 0,51
4 brak danych 0,00
5 i więcej kobieta 0,02
5 i więcej mężczyzna 0,11
5 i więcej brak danych 0,00
Źródło: Opracowanie własne MF.
Tabela przedstawia wysokość podatku należnego PIT ww. grup podatników ze
względu na liczbę dzieci oraz płeć podatnika. Te cechy przypisano podatnikom na
podstawie rejestru PESEL – dotyczące rodzin biologicznych1 oraz cech
demograficznych osób fizycznych. Liczba dzieci uwzględnia dzieci, które do 31
grudnia 2023 r. nie ukończyły 18 roku życia i zostały przypisane rodzicom na
podstawie informacji o rodzicu. Dane uwzględniają rozliczenie roczne, tj. rozliczenie
podatników korzystających z możliwości łącznego opodatkowania dochodów
małżonków oraz zwroty z tytułu ulgi na dzieci. Na skali podatkowej uśredniono
podatek należny na poziomie numeru deklaracji – wspólnie rozliczający się
małżonkowie mają przypisany łączny podatek z deklaracji podzielony przez dwa.
1 Należy zwrócić uwagę, że rejestr PESEL zawiera również informacje o relacjach
niebiologicznych, co dotyczy przykładowo dzieci przysposobionych.
-- 2 of 3 --
3/3
Należy podkreślić, że ten sposób przypisania podatnikom dzieci różni się od użytego
we wcześniej analizie stanowiącej odpowiedź na zapytanie prasowe, której wyniki
zostały opublikowane w artykule panów redaktorów Grzegorza Osieckiego
i Tomasza Żółciaka z dnia 6 marca 2025 r. na portalu Money.pl. Przeprowadzając
analizę na te potrzeby przypisano dzieci podatnikom rozliczających się przy
zastosowaniu skali podatkowej na podstawie informacji o dzieciach zgłoszonych do
ulgi na dzieci. Ponadto skutki finansowe przedstawiono w warunkach 2025 roku.
Odpowiedź na zapytanie prasowe miała charakter analizy ad hoc (w załączeniu
informacja MF w tym zakresie).
Jednocześnie zauważa się, że ulga na dzieci w podatku PIT przysługuje na wszystkie
dzieci małoletnie (do ukończenia 18 roku życia) oraz dzieci pełnoletnie:
1) które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek)
pielęgnacyjny lub rentę socjalną;
2) do ukończenia 25. roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w
przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe,
obowiązujących w Rzeczpospolitej Polskiej oraz w innym państwie, jeżeli dzieci
te nie uzyskały:
dochodów, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegających opodatkowaniu na
zasadach określonych w art. 27 ustawy PIT2 (według skali podatkowej) lub
art. 30b ustawy PIT (kapitały pieniężne) lub
przychodów, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 (ulga dla młodych) i
152 (ulga na powrót) ustawy PIT w łącznej wysokości przekraczającej
dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27
czerwca 2003 r. o rencie socjalnej, w wysokości obowiązującej w grudniu
roku podatkowego. Wysokość renty socjalnej w grudniu 2024 roku
wynosiła 1780,96 zł. W związku z czym jej dwunastokrotność to kwota 21
371,52 zł.
Ministerstwo Finansów nie dysponuje indywidualnymi danymi odnośnie
wykształcenia, w związku z czym nie jest możliwe ustalenie warunku do ulgi na dzieci
pełnoletnie dla zbioru wykraczającego poza dzieci zgłoszone do ulgi na dzieci przez
podatników rozliczających się przy zastosowaniu skali podatkowej.
Załącznik – 1.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
2 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2025 r.
poz. 163, z późn. zm.), zwana dalej „ustawą PIT”.
-- 3 of 3 --
Notatka nt. zwolnienia dochodów rodziców dwójki i więcej dzieci z PIT na skali podatkowej w 2025 roku
Zwolnienie dochodów rodziców dwójki i więcej dzieci z PIT na skali w 2025 oznaczałoby dodatkowy koszt
dla sfp w wysokości ok. 29,1 mld zł.
W ujęciu dystrybucyjnym, korzyść z reformy jest silnie uzależniona od wysokości dochodu. Jedynie ok. 2%
korzyści trafiłoby do rodziców z grupy 50% najgorzej zarabiających podatników, a większość – tj. ok. 67%
korzyści – do rodziców z grupy 10% najlepiej zarabiających podatników na skali podatkowej. Jednocześnie
na reformie skorzystałoby relatywnie niewielka liczba podatników (ok. 2,6 mln osób, tj. mniej niż 10%
podatników na skali), których korzyść byłaby znacząca, ok. 11 065 zł w skali roku. W ujęciu relatywnym
do dochodoprzychodu korzyść jest wciąż najbardziej znacząca dla rodziców z grupy 10% najlepiej
zarabiających podatników.
Wykres 1. Korzyść podatników względem decylowych grup dochodoprzychodu w 2025 roku
Wykres 2. Korzyść podatników względem decylowych grup dochodoprzychodu jako część rocznego
dochodoprzychodu podatników w 2025 roku
Metoda:
1. Na podstawie informacji o liczbie dzieci zgłoszonych do ulgi prorodzinnej zidentyfikowano ok. 3,5
mln rodziców na skali, którzy w 2023 roku mieli dwójkę lub więcej dzieci (suma dzieci na
deklaracji).
-- 1 of 2 --
2. Zidentyfikowanym rodzicom przypisano zerową podstawę podatku na etapie wyliczania
należnego PIT.
3. Korzystających zdefiniowano jako osoby, które w wyniku reformy zyskałyby przynajmniej 50 zł
w skali roku.
-- 2 of 2 --