Interpelacja w sprawie wyłączenia 20% najcenniejszych obszarów leśnych z wycinki oraz wycinki drzew prowadzonej w Trójmiejskim Parku Krajobrazowym
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 9263
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie wyłączenia 20% najcenniejszych obszarów leśnych z wycinki oraz wycinki drzew prowadzonej w Trójmiejskim Parku Krajobrazowym
Zgłaszający: Rafał Siemaszko, Jacek Niedźwiedzki, Bartosz Zawieja, Patryk Gabriel, Piotr Głowski, Piotr Kandyba, Katarzyna Królak, Henryk Szopiński, Henryka Krzywonos-Strycharska
Data wpływu: 14-04-2025
Szanowna Pani Minister,
w ostatnim czasie do naszych biur poselskich wpływają wiadomości od zaniepokojonych mieszkańców aglomeracji trójmiejskiej. Wskazują oni na bezsprzeczny fakt, iż teren Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego jest niezwykle cennym obszarem naturalnym na Pomorzu. Niestety, wskazują również kilka następujących problemów związanych z tymi bezcennymi przyrodniczo terenami. Pierwszym z nich jest nierozstrzygnięta kwestia stanu prawnego mającego na celu jego ochronę. Podnoszonym argumentem jest deklaracja koalicyjnych ugrupowań rządzących o ochronie „20% najcenniejszych obszarów leśnych, które zostaną wyłączone z wycinki” i zwrócenie uwagi, że „osiągnięcie wskazanego, deklarowanego celu, jest równie odległe, jak przeszło rok temu”. Drugim z nich jest to, że „Polska ciągle nie wykonała wyroku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 2 marca 2023 roku nakazującego wprowadzenie możliwości weryfikacji planów urządzenia lasu przez niezależne sądy”. Trzeci z podnoszonych problemów to zatrzymanie prac nad nowelizacją ustawy o lasach we wrześniu 2024 roku oraz głosy płynące ze strony niektórych „osób związanych z Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe” o bezcelowości tych zmian. Czwarty to, że naciski przemysłu drzewnego po pierwszej Ogólnopolskiej Naradzie o Lasach były na tyle silne, że doprowadziły do zmiany definicji starolasu. Skutkowało to zmniejszeniem się do zaledwie kilku wydzieleni na terenie Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego, natomiast na Wyspie Sobieszewskiej obszar ten zniknął w całości. Piąty to fiasko pilotażowego „procesu wyznaczania lasów o wiodącej funkcji społecznej, toczącego się jesienią 2024” pod auspicjami wcześniej wspominanego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe. Szóstym problemem jest samodzielna decyzja Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe o stworzeniu propozycji projektu „ochrony zasobów leśnych przyrodniczych”, którego obecne zapisy skutkują zwiększoną ochroną lasów sosnowych, a nie bardzo cennych dla przyrody i okolicznych mieszkańców lasów bukowych. Powyższa propozycja projektu stoi również w sprzeczności z deklaracjami leśników o chęci ochrony lasów liściastych. Siódmym i ostatnim problemem zgłaszanym przez mieszkańców jest projekt Planu Urządzenia Lasu dla Nadleśnictwa Gdańsk na lata 2025-2034, który ignoruje wszystkie dotychczasowe decyzje MKiŚ (np. do wycinki przeznaczono lasy objęte bezterminowym moratorium na wycinkę oraz planowane rezerwaty). Plan ten narusza też art. 105 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody – nie uwzględniając wszystkich postanowień Planu Ochrony Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego.
W związku z powyższym zwracamy się z następującymi pytaniami:
Na jakim etapie znajduje się realizacja zapisu umowy koalicyjnej, dotyczącego wyłączenia 20% najcenniejszych obszarów leśnych z wycinki? Czy ministerstwo posiada harmonogram działań w tej sprawie? Jeśli tak, to jaki? Jeśli nie, to z jakich powodów?
Na kiedy planowane jest zakończenie prac nad nowelizacją ustawy o lasach?
Na jakim etapie jest zastosowanie się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 2 marca 2023 roku, nakazującego wprowadzenie sądowej kontroli planów urządzenia lasu? Z jakich powodów dotychczas nie zastosowano się do wyroku?
W jaki sposób ministerstwo planuje ograniczyć możliwość ingerowania lobby drzewnego na podejmowane decyzje mające na celu ochrony przyrody (takie jak zmiany definicji starolasu itp.)?
Czy i w jaki sposób ministerstwo zamierza zweryfikować sposób prowadzenia pilotażu wyznaczania lasów o wiodącej funkcji społecznej? Jakie wnioski wyciągnięto z niepowodzenia tego procesu jesienią 2024 roku w aglomeracji trójmiejskiej?
Czy ministerstwo planuje zareagować na rozbieżność pomiędzy deklaracjami leśników dotyczącymi ochrony lasów bukowych a rzeczywistymi działaniami? Jeśli tak, to kiedy i w jaki sposób? Jeśli nie, to z jakich powodów?
Czy Plan Urządzenia Lasu dla Nadleśnictwa Gdańsk na lata 2025-2034 został przeanalizowany przez ministerstwo w aspekcie zgodności z moratoriami, planowanymi rezerwatami oraz postanowieniami Planu Ochrony Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego? Jeśli tak, to jakie wyciągnięto wnioski z takiej analizy? Jeśli nie, to z jakich powodów?
Jakie są dalsze plany ministerstwa w zakresie reformy systemu zarządzania lasami państwowymi, tak aby lepiej odpowiadały one współczesnym potrzebom ochrony przyrody, klimatu i interesom lokalnych społeczności? Czy przyjęto harmonogram takich działań? Jeśli tak, to jaki? Jeśli nie, to z jakich powodów?
Z poważaniem Henryka Krzywonos-Strycharska
Rafał Siemaszko
Podsekretarz stanu Mikołaj Dorożała
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (18)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9604 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DLŁ-WNO.050.22.2025.BW
3768800.14981490.12111481
Warszawa, 08-05-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posła na Sejm RP Rafała Siemaszko oraz grupy Posłów
w sprawie wyłączenia 20% najcenniejszych obszarów leśnych z wycinki oraz wycinki drzew
prowadzonej w Trójmiejskim Parku Krajobrazowym (K10INT9263), przedstawiam poniższe
informacje.
Dokumentem będącym podstawą działań Ministerstwa Klimatu i Środowiska na rzecz
wzmacniania lasów cennych przyrodniczo i ważnych społecznie są Wytyczne
i Rekomendacje Ogólnopolskiej Narady o Lasach (ONoL)1. godnie z wypracowanym
kompromisem, wyłączanie kolejnych drzewostanów z funkcji pozyskania drewna jest
rozłożone w czasie (etapowane) i poddawane bieżącej analizie pod kątem skutków
społeczno-gospodarczych. Dobór metod prowadzenia gospodarki leśnej zostanie
ukierunkowany na trwałe wzmocnienie funkcji pozaprodukcyjnych – przyrodniczych oraz
społecznych, oparty na dorobku polskiej nauki i praktyki leśnej.
Docelowo wyłączenia z pozyskania obejmą co najmniej 14% powierzchni leśnej Lasów
Państwowych do roku 2030. Na pozostałym obszarze wprowadzone zostaną ograniczenia
i modyfikacje w sposobie prowadzenia gospodarki leśnej. W rezultacie minimum 20%
powierzchni leśnej Lasów Państwowych zostanie uznane za obszary o wiodącej funkcji
przyrodniczej i społecznej, co stanowi realizację wspomnianej obietnicy. Cel ten planowany
jest do osiągnięcia do końca 2027 roku.
Poniższa tabela przedstawia minimalne progi do osiągnięcia w kolejnych latach realizacji
procesu, według procentowego udziału powierzchni leśnej Lasów Państwowych2:
1 Z Wytycznymi i Rekomendacjami ONoL – dokumentem zatwierdzonym przez Ministra Klimatu i Środowiska
31 grudnia 2024 r. można zapoznać się na stronie internetowej Ministerstwa Klimatu i Środowiska
https://www.gov.pl/web/klimat/wytyczne-i-rekomendacje-onol.
2 W tym powierzchnie znajdujące się w obecnie w zarządzie Lasów Państwowych, które znajdą się w obszarze
nowych i rozszerzanych Parków Narodowych.
-- 1 of 4 --
2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030
Lasy o wiodącej funkcji
przyrodniczej i społecznej
8%3 12% 16% 20% 20% 20% 20%
Lasy objęte ochroną ścisłą w
rozumieniu Unijnej strategii
ochrony bioróżnorodności 20304
b.d. 9% 10% 11% 12% 13% 14%
Przechodząc do kolejnej kwestii, chciałbym zaznaczyć, że planowany termin przyjęcia
projektu nowelizacji ustawy o lasach przez Radę Ministrów ustalony jest na II kwartał 2025
r.
Trwają zaawansowane prace nad nowelizacją wspomnianej ustawy w zakresie regulacji
dotyczących planów urządzenia lasu. Celem projektowanych przepisów jest wskazanie
możliwości prowadzenia gospodarki leśnej wyłącznie na podstawie zatwierdzonych planów
oraz zapewnienie ich zgodności z wyrokami Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Wprowadzenie rekomendowanych zmian przyczyni się do zwiększenia transparentności
procesu planistycznego, a także do lepszego dostosowania gospodarki leśnej do wyzwań
związanych ze zmianami klimatycznymi.
W tym kontekście informuję, że projekt ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz niektórych
innych ustaw (UD61), wdrażający wyrok TSUE z dnia 2 marca 2021 r. w sprawie C-432/21
oraz wyrok z dnia 17 kwietnia 2018 r. w sprawie C-441/17 i wprowadzający sądową
kontrolę planów urządzenia lasu, został zmodyfikowany w związku z licznymi uwagami
zgłoszonymi w toku pierwotnych uzgodnień międzyresortowych, opiniowania i konsultacji
publicznych i wkrótce zostanie skierowany do ponownych uzgodnień.
Podkreślam, że zapewnienie trwałej ochrony najcenniejszych terenów leśnych,
wzmocnienie pełnionych przez nie funkcji i świadczonych usług ekosystemowych wymaga
współpracy ze wszystkimi interesariuszami w postawie otwartości, wysłuchania postulatów
i propozycji każdej ze stron, celem uzyskania szerokiego oglądu na poszczególne aspekty
leśnictwa i wspólnego poszukiwania optymalnych rozwiązań. Takie założenia były podstawą
Ogólnopolskiej Narady o Lasach w 2024 roku. Udział w każdym procesie partycypacyjnym
musi oznaczać akceptację faktu, że końcowe rezultaty są zwykle wynikiem różnych
kompromisów, odmiennych od stanowisk poszczególnych uczestników. Wytyczne
i Rekomendacje Ogólnopolskiej Narady o Lasach, jako wynik dialogu społecznego, godzą
postulaty strony społecznej, samorządowej, pracowników Lasów Państwowych oraz
potrzeby przemysłu. Nigdy wcześniej dialog w sprawach leśnych nie był prowadzony tak
szeroko i w tak pogłębiony sposób. Informuję również, że po zakończeniu przez
Ministerstwo Klimatu i Środowiska analizy raportów przygotowanych przez poszczególne
3 Dane szacunkowe.
4 Zgodnie z założeniami przyjętymi w Unijnej strategii ochrony bioróżnorodności 2030 ścisłą ochroną należy objąć
co najmniej jedną trzecią obszarów chronionych, czyli 10% obszarów lądowych i 10% obszarów morskich w Unii
Europejskiej. Jest to również zgodne z proponowanym celem globalnym. Zgodnie z Unijną strategią ochrony
bioróżnorodności 2030, ścisła ochrona niekoniecznie musi oznaczać, że dany obszar staje się niedostępny dla ludzi.
Jej celem jest natomiast pozostawienie naturalnych obszarów w stanie zasadniczo niezakłóconym,
z poszanowaniem ich wymogów ekologicznych.
-- 2 of 4 --
lokalne zespoły do spraw lasów o wiodącej funkcji społecznej (w tym raportu zespołu
z Trójmiasta, przekazanego przez Wojewodę Pomorskiego), od lutego do kwietnia 2025 r.
pracowała ekspercka grupa robocza. Zespół ten opracował projekt wytycznych
dotyczących sposobu prowadzenia gospodarki leśnej w przedmiotowych lasach. Dalsze
prace nad dokończeniem pilotażu będą koordynowane i wspierane merytorycznie przez
Instytut Ochrony Środowiska. Planowane są dodatkowe konsultacje na poziomie
nadleśnictw, w modelu partycypacyjnym, z udziałem przedstawicieli wszystkich
zainteresowanych stron. Spotkania te będą prowadzone przez niezależnych facylitatorów,
w oparciu o zmodyfikowane zasady, które zapewnią dialog o lasach i wypracowanie
uzgodnień. Już w maju zostanie ogłoszony szczegółowy harmonogram prac oraz wszystkie
dokumenty związane z procesem. Finalizacja pilotażu planowana jest na koniec 2025 roku.
Zaznaczam, że uzgodnienia lokalnych zespołów są formą umowy społecznej, która
docelowo znajdzie utrwalenie zarówno w obecnych, jak i przyszłych planach urządzenia
lasu, które stanowią podstawę prowadzenia gospodarki leśnej w lasach Skarbu Państwa
zarządzanych przez Lasy Państwowe.
Zgodnie z Wytycznymi i Rekomendacjami Ogólnopolskiej Narady o Lasach, planowaną
formą utrwalenia formuły lasów społecznych jest ustanowienie nowej kategorii ochronności
lasów: lasów o wiodącej funkcji społecznej. Z wstępnych analiz wynika, że wprowadzenie
nowej kategorii ochronności będzie wymagało zmiany ustawy o lasach5, jak również
rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad i trybu uznawania lasów za ochronne
oraz szczegółowych zasad prowadzenia w nich gospodarki leśnej6. Docelowy zakres zmian
będzie uwzględniał wnioski z pilotażu.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska uwzględnia wnioski różnych grup interesariuszy,
zwłaszcza mieszkańców miast oraz samorządów, oczekujących możliwie szybkiego
wzmocnienia społecznych funkcji lasów w aglomeracjach objętych pilotażem, obowiązujące
przepisy prawa oraz aktualny stan zdrowotny lasów. Informuję również, że do 5 maja br. do
tut. urzędu nie wpłynął z Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych wniosek w sprawie
zatwierdzenia planu urządzenia lasu dla Nadleśnictwa Gdańsk na lata 2025–2034. Wobec
powyższego, projekt planu zostanie poddany analizie przez Ministerstwo Klimatu
i Środowiska dopiero po formalnym złożeniu wniosku o zatwierdzenie planu przez
Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych.
Odnosząc się do podniesionej w interpelacji rozbieżności pomiędzy deklaracjami leśników
dotyczącymi ochrony lasów bukowych a rzeczywistymi działaniami, informuję, że
propozycja Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych złożona w czasie drugiej
konferencji Ogólnopolskiej Narady o Lasach jest jednym z głosów w dyskusji o możliwych
środkach wzmocnienia funkcji przyrodniczych i społecznych polskich lasów. Ministerstwo
Klimatu i Środowiska ściśle współpracuje z Dyrekcją Generalną Lasów Państwowych w celu
wytypowania najcenniejszych obszarów leśnych. Ostateczne decyzje będą uwzględniać
szereg czynników, w tym stabilność drzewostanów i lepsze przystosowanie ewolucyjne
drzew liściastych do zmiany klimatu.
5 Ustawa o lasach z dnia 28 września 1991 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 567).
6 Rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w sprawie szczegółowych
zasad i trybu uznawania lasów za ochronne oraz szczegółowych zasad prowadzenia w nich gospodarki leśnej z dnia
25 sierpnia 1992 r. (Dz.U. Nr 67, poz. 337).
-- 3 of 4 --
Kończąc, zaznaczam, że w latach 2025–2026 zostaną wznowione i kontynuowane prace
nad Narodowym Programem Leśnym, który stanowić będzie podstawę długofalowej
strategii rozwoju leśnictwa w Polsce. Dokument ten zostanie opracowany w sposób
partycypacyjny, z udziałem różnych środowisk – Lasów Państwowych, właścicieli lasów
innych form własności, przedstawicieli świata nauki oraz organizacji społecznych.
Wspólnym wysiłkiem możliwe będzie wypracowanie optymalnych, zrównoważonych
rozwiązań dla przyszłości polskich lasów.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --